İçeriğe atla

Basık kemerli köprüler

Nürnberg'te bir basık kemerli köprü, Fleischbrücke, inşa tarihi:1598.
Kırkgöz Kemeri, MS 3. yy.

Basık kemerli köprüler, mimarlıkta kemerleri 180° dereceden daha düşük bir açıya sahip köprülere verilen isimdir. 180° dereceden daha düşük açıya sahip olan kemerler, basık kemer olarak da adlandırılmaktadırlar.

Bazı basık kemerli köprüler

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mostar Köprüsü</span> Bosna-Hersekin Mostar şehrinden geçen Neretva nehri üzerinde bulunan bir köprü

Mostar Köprüsü, Bosna-Hersek'in Mostar şehrinden geçen Neretva nehri üzerinde bulunan bir köprü. Orijinal köprü Mimar Sinan'ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından 1566 yılında inşa edildi ve 9 Kasım 1993'te Boşnak-Hırvat Savaşı sırasında Hırvat güçleri tarafından yıkılıncaya dek 427 yıl kullanıldı. Mimar Hayreddin, köprü için 456 kalıp taş kullanmıştı. Köprü, çevresindeki kente adını da verdi. Mostar, Hersek bölgesinin ana kenti oldu. Köprüyü yeniden inşa etmek için bir proje hazırlandı ve 23 Temmuz 2004'te yeni köprü hizmete girdi. Köprü, 2005'te UNESCO tarafından Dünya Mirası ilan edildi.

<span class="mw-page-title-main">Uzun Köprü</span> Edirnede tarihî köprü

Uzun Köprü, Edirne'de, Ergene Nehri üzerinde, Anadolu ile Balkanları birbirine bağlayan tek köprü ve dünyanın en uzun taş köprüsü olma özelliğini taşıyan tarihi köprüdür. Eski adı Ergene Köprüsü idi. Köprü, Edirne'nin Uzunköprü ilçesine ismini vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Malabadi Köprüsü</span> Tarihî köprü

Malabadi Köprüsü veya orijinal adıyla Akarman Köprüsü, Silvan'a 23,2 km uzaklıkta Silvan ilçe sınırları içerisinde yer alan ve Oğuz Türkleri'nden Artuklu beyliğinin önderi Hüsameddin Timurtaş tarafından yaptırılmış tarihi bir köprü. Silvan'dan rahatlıkla ulaşım imkânı vardır. Diyarbakır Tarihi Eserler Envanteri'ne kayıtlıdır. Malabadi Köprüsü 1989 yılında Silvan Belediyesi tarafından restore edilmiştir. Malabadi Köprüsü Silvan Belediyesi'nin logosunu oluşturan ana unsurdur. Malabadi Köprüsü Silvan ilçesine ait bir köprüdür.

<span class="mw-page-title-main">Köprü</span> iki yakayı birbirine bağlayarak yolu bir yandan ötekine eriştirmek için yapılan yapı

Köprü, nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki kıyısını bağlayan veya herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Taşköprü (Üsküp)</span>

Taşköprü Vardar Nehri üzerinde, Üsküp şehir merkezinde bulunan tarihi Osmanlı köprüsü. Üsküp’ün simgelerinin en başında yer alır. Fatih Köprüsü veya Fatih Sultan Mehmet Köprüsü olarak isimlendirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kırkgöz Kemeri</span>

Kırkgöz Kemeri ya da Roma dönemindeki adıyla Limyra Köprüsü, dünyadaki en eski basık kemerli köprülerden biridir. 360 m uzunluğundaki bu taş köprü Antalya iline bağlı Finike ilçesin Hasyurt mahallesi sınırları içinde yer alan antik bir Likya kenti olan Limyra'da Alakır Çayı üzerine kurulmuştur. 5,3:1 ok oranındaki 26 adet kemer, köprüye oldukça yassı bir görünüm vermektedir. Bu yassılık oranına köprü yapımı tarihinde daha sonra yüzyıllarca ulaşılamayıp ancak Geç Ortaçağ döneminde yapılan yapılarda ulaşılabilmiştir. Teknik ve tarihi bakımdan olağanüstü önemine rağmen Kırkgöz Kemeri köprüsü veya diğer adıyla Limyra Köprüsü Türkiye'de çok az bilinir. Yapının gittikçe harabeye dönüşmesi, Alman Arkeoloji Enstitüsü'nü 1970'li yıllarda bugüne dek yapılan tek saha araştırmasını yapmaya sevketmişti.

<span class="mw-page-title-main">Sultançayır Köprüsü</span> Susurlukta tarihi köprü

Sultançayır Köprüsü, Balıkesir'deki Susurluk Çayı üzerinde bulunan; dar yapılı, basık kemerli ve çember oyuklu antik bir kemerli köprü. 234 metre uzunluğundaki yapının ilk gelişigüzel incelenmesi 20. yüzyılın başlarında yapılmış, ancak o zamandan beri yetkililer tarafından fazlasıyla ihmal edilmiştir. 2009 yılında çekilmiş mevcut fotoğraflar köprünün bu ihmal süresinde yıkıldığını göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Dicle Köprüsü</span> Diyarbakırda bir köprü

Dicle Köprüsü, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde Dicle Nehri üzerinde yer alan tarihî bir köprüdür. On açıklığa sahip olduğu için yerel halkça On Gözlü Köprü olarak bilinirken eski Silvan yolu güzergâhında bulunduğundan bazı kaynaklarda ise Silvan Köprüsü olarak da geçer. Şehir merkezine 3 kilometre uzaklıkta olup Diyarbakır'dan gelerek Mardin'e devam eden, sonra doğuya doğru ayrılan tali yolun bağlantı yerinde, kentin merkezini Bağıvar beldesi ile civar köylere bağlayan noktada bulunmaktadır. Köprünün ilk yapım tarihi ile ilgili farklı türde görüşler vardır. Bu görüşlerden bazıları köprünün şimdiki yerinde, antik dönemde de bir köprü olduğunu öne sürer. Birkaç defa kısmen veya tamamen yıkılıp yeniden inşa edildiği düşünülen köprünün, yapım yılı olarak bilinen en yakın ve doğru tarih, köprü üzerinde yer alan kitabeden fark edilmektedir. Kitabeye göre Mervaniler döneminde 1065 yılında yaptırılmıştır.

Dereköy Köprüsü, Rize'nin İkizdere ilçesinde bulunan bir kemer köprüdür. Tek gözlü köprü, basık sivri kemerlidir. Köprünün kemer kısmı ve korkulukları kesme taş, diğer kısımları ise moloz taş ile inşa edilmiştir. Köprü yolunun inşasında düzgün moloz taş kullanılmıştır. Korkulukları tabanda kare, bitimde ise oval şeklindedir. Ana kayaya oturtulan kemer ayaklarının iç yüzlerinde küçük nişler bulunmaktadır. Köprünün uzunluğu 36 metre, yüksekliği 9 metre, genişliği ise 3,40 metredir. Kabahor Deresi üzerine konumlanmıştır. 18. yüzyılda inşa edilmiştir. 2000 yılında onarılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Baç Köprüsü</span> Adını baç vergisinden alan Tarsustaki tarihi köprü.

Baç Köprüsü, Mersin ilinin Tarsus ilçesinde yer alan tarihi bir köprüdür. Bizans imparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılmıştır. Orta Çağ'da köprüden geçenlerden baç adı altında vergi alınmakta oluşu sebebiyle, halk arasında "Baç Köprüsü" olarak bilinmektedir. Berdan Irmağı üzerindeki köprü, Tarsus kent merkezinin yaklaşık olarak 2.5 kilometre doğusunda yer almaktadır.

Çaneva Köprüsü veya resmi adıyla Ortaköy-Nurluca Köprüsü, Rize'nin Hemşin ilçesindeki Nurluca köyünde bulunan bir kemer köprüdür. Doğu-Batı yönünde uzanan köprünün, 1700'lü yıllarda inşa edildiği düşünülmektedir. Köprü 30.15 metre uzunluğunda ve 2.7 metre genişliğindedir. Tek kemerli köprünün kemerinin ve korkuluk bitimlerinin yapımında kesme taş kullanılmışken, köprünün diğer yerlerinin yapımında moloz taş kullanılmıştır. Köprü yolu düzenli molozla döşenmiştir. 11 metre yüksekliğindeki köprü, Akyamaç-Ortaköy-Kito Yaylası-İlçe Merkezi bağlantılarının kesişim noktasında konumlanmıştır. Köprünün ayakları kaidenin üzerine oturtulmuştur. Tek gözlü ve basık yuvarlak kemerli olan köprünün kemer ayaklarının iç yüzünde ikişer tane niş bulunmaktadır. Ayrıca köprünün kuzeyinde betonarme bir köprü bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Basık kemer</span> Yüksekliği, açıklığının yarısından az olan kemer

Basık kemer, yassı kemer ya da alçak kemer, yüksekliği, açıklığının yarısından az olan kemerlere verilen isimdir.

Meydancık Köprüsü, Artvin ilinin Şavşat ilçesinde konumlanmış, tek gözlü ve düz yollu bir kemer köprüdür. Orta Çağ'da inşa edildiği düşünülen köprü, Bocanat Deresi'nin üzerinde konumlanmıştır. Korkulukları olmayan basık kemerli köprünün tamamının yapımında kaba yontu taşı kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Pont de la Tosca</span>

Pont de la Tosca, Escaldes-Engordany Parişi, Andorra'da bulunan bir köprüdür. Andorra Kültür Mirası'nda kayıtlı bir miras varlığıdır. 1820'de inşa edilmiştir.

Kravga Köprüsü Mersin ilinde tarihi bir köprüdür.

Yeşildere Köprüsü, Rize'nin Merkez ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve basık kemerli bir kemer köprüdür. 10,00 metre uzunluğundaki köprünün genişliği 2,30 metredir. Mimari özelliklerinden 19. yüzyılda yapıldığı anlaşılan kemer köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştır. Kemer ayakları ana kayanın üzerine inşa edilen köprü, kuzey-güney doğrultusunda uzanmaktadır. Köprünün kuzey ayağının iç yüzeyinde niş vardır.

Veliköy Köprüsü, Rize'nin Merkez ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve basık kemerli bir kemer köprüdür. Kilit taşından anlaşıldığı kadarıyla 1836 yılında inşa edilen köprü, 1936 yılında onarılmıştır. Ayakları dere yatağına inşa edilen köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştır.

Ambarlık Köprüsü, Rize'nin Merkez ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve basık kemerli bir kemer köprüdür. 40,00 metre uzunluğundaki köprünün genişliği 3,20 metre, yüksekliği ise 7 metreydi. Doğu-batı doğrultusunda uzunan köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştı. Köprü ayakları ana kayaya inşa edilen köprü, mimari özelliklerine göre 18. yüzyıla tarihlenmekteydi. 2003 yılında tescil edilip koruma altınan alınan köprü, 2011'de restore edildi. Kemer köprü 10 Temmuz 2019'da kendi kendine yıkıldı. Yıkılmasından birkaç gün sonra yeniden inşasına başlanan köprü, yaklaşık 1 senede yeniden inşa edildi.

Antik Romalılar tarafından inşa edilen Roma köprüleri, inşa edilen ilk büyük ve kalıcı köprülerdi. Roma köprüleri taştan yapılmıştır ve temel yapı olarak kemer kullanılarak inşa edilmişlerdir. Bu köprülerin yapımında çok miktarlarda beton kullanıldı, Romalılar ilk defa köprü yapımında beton kullanan halk oldu.

<span class="mw-page-title-main">Alpullu Köprüsü</span> Babaeskide bulunan bir köprü

Alpullu Köprüsü, Sinanlı Köprüsü veya Mehmed Paşa Köprüsü, Kırklareli ili Babaeski ilçesi Alpullu kasabası sınırları içerisinde Ergene nehri üzerinde bulunan tarihi köprüdür.