İçeriğe atla

Barbare Corcadze

Barbare Corcadze
Barbare Corcadze
Kendi dilinde adıბარბარე ერისთავი-ჯორჯაძე / Barbare Eristavi-Corcadze
Doğum1833
Kistauri köyü, Ahmeta
Ölüm10 Nisan 1895
Tiflis
Mahlasİlk feminist yazar
MeslekYazar, Şair
DilGürcüce
MilliyetGürcü
VatandaşlıkGürcistan Vatandaşlığı
Edebî akımGürcü dilinin modernleşmesi üzerine İlia Çavçavadze'ye karşı yazı kaleme almıştır.
Önemli eser“Altmışlılar” (“Samotsianelta”)
EvlilikZakaria Corcadze

Barbare Corcadze (Gürcüce: ბარბარე ერისთავი-ჯორჯაძე / Barbare Eristavi-Corcadze) (1833, Kistauri köyü, Ahmeta - 10 Nisan 1895, Tiflis), Gürcü yazar, şair ve kadın hakları savunucusu. Gürcü mutfağı konusunda yazdığı kitap, yüzyılı aşkın bir süre sonra, unutulmuş Gürcü yemeklerinin yeniden hayata döndürülmesini sağlamıştır.

Çocukluğu

Barbare, soylu bir ailede Davit Eristavi’in kızı olarak dünyaya geldi. Küçük yaşta annesini kaybetti ve sütannesi tarafından büyütüldü. Daha 12 yaşındayken, Zakaria Corcadze ile evlendirildi. Barbare Corcadze daha sonra “O zamanlar kızları çok genç yaşta evlendiriyorlardı ve ben nikâhımı oyun sanmıştım” diye yazmıştır. Şair ve tarihçi Rapiel Eristavi Barbare Corcadze'nin erkek kardeşidir.

İlk feminist yazar

Barbare Corcadze 17 yaşındayken ilk şiirini yazdı. 1858’de Tiskari dergisinde yazmaya başladı. 1861’de, Gürcü dilinin modernleşmesi üzerine İlia Çavçavadze'ye karşı yazı kaleme aldı. Babalar ile oğullar arasındaki çatışma üzerine yazdı ve gençleri toplumun geleneklerine sahip çıkmamakla eleştirdi. “Genç Erkeklerin Dikkatine Birkaç Söz” başlıklı yazısı, Gürcistan’da kadın hakları konusunda yazılmış ilk yazı ve Barbare Corcadze de ilk feminist kadın yazar sayıldı. 1895’te İveria gazetesinde yazmaya başladı ve kadın hakları dahil toplumsal sorunları dile getirdi. Ayrıca Cecili ve Droeba adlı yayın organlarında yazıları yayımlandı.

Eserleri

Barbare Corcadze “Altmışlılar” (“Samotsianelta”) adlı edebiyat grubuna daha yakın duran şiirler yazdı. Şiirlerinde insanların sıkıntılarını ve yurt sevgisini dile getirdi. Ezilenlerin yanında durdu ve adaletsizliğe karşı çıktı. Tiyatro oyunlarında (İntikam; 1865) ve komedilerde toplumsal sorunları dile getirdi. O dönemin Gürcü toplumsal yapısını gerçekçi biçimde yansıtmak için çaba harcadı. Ancak geleneksel yapıya bağlı Gürcüleri etkilemekte başarılı olamadı. Corcadze’nin eserleri, Şiirleri, Oyunları, Öyküleri, Yazıları (1986) adıyla yayımlandı.

Gürcü mutfağı

Barbare Corcadze, Gürcü yemek tariflerini kapsayan kitabı Gürcü Mutfağı ve Aile Ekonomisi Deneyimleri Üzerine Bilgiler (Kartuli Samzareulo da Saocaho Sameurneo Natsadi Tsnobani) adıyla 1874 yılında basıldı. Kitap 1914’te kızı tarafından bazı Avrupa yemekleri tarifleri eklenerek Bütün Mutfak (Sruli Samzareulo) yeniden yayımlandı. Kitap yakın tarihte yeniden ele geçince, Tiflis’te bir restoran bu yemekleri tecrübe ederek yeniden hayata döndürdü. Restoranın adını değiştirdi ve Barbare adına atfen “Barbarestan” adını aldı. Tiflis’in gözde restoranlarından olan Barbarestan, sadece Barbare Corcadze’nin yemek kitabına uygun yemekler hazırlamaktadır. Bu restoranın yaptığı yemeklerin fotoğraflarıyla Bütün Mutfak 2017’de yeniden yayımlandı.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Feminizm</span> İdeoloji

Feminizm, kadınların haklarını tanıyarak bu hakların korunması amacıyla eşitsizliklerin ortadan kaldırılmasına yönelik çeşitli ideolojiler, toplumsal hareketler ve kitle örgütlerinden oluşan hareket. Sözcüğün köken olarak Latince "femina" ve onun Fransızca türevi olan "féminisme" sözcüğünden geldiği ve Türkçe eş anlamlısının hatunculuk olduğu belirtilmektedir. Kadın hareketi doğrudan kadınları ilgilendiren ve dolaylı olarak kültürü ilgilendiren konularda bilinç uyandırır. Feminizmin temel amaçları; eğitim, iş, çocuk bakımı, yönetim gibi konularda eşit haklara sahip olmaktan, yasal kürtaj hakkından, kadın sağlığı konusunda ilerlemelere, tacizin ve tecavüzün engellenmesinden lezbiyen haklarına kadar uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Bedri Rahmi Eyüboğlu</span> Türk ressam, şair ve yazar

Bedri Rahmi Eyüboğlu Türk ressam, yazar ve şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Edip Cansever</span> Türk şair

Edip Cansever, tam adıyla Ömer Edip Cansever,, Türk şairdir. Tam adı Ömer Edip Cansever olsa da, Ömer adını ilk şiirleri ve ilk şiir kitabı dışında hiç kullanmadı.

<span class="mw-page-title-main">Ceyhun Atuf Kansu</span> Türk yazar, şair ve doktor

Ceyhun Atuf Kansu, Türk yazar, şair ve doktor.

<span class="mw-page-title-main">Leylâ Saz</span> Türk şair

Leyla Saz, Türk besteci, yazar, şair.

<span class="mw-page-title-main">Boris Pasternak</span> Rus yazar (1890-1960)

Boris Leonidoviç Pasternak, Rus şair, oyun yazarı, romancı, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Gürcüler</span> Gürcistana özgü Kafkas etnik grubu

Gürcüler veya Kartveliler, günümüzde büyük bölümü Gürcistan’da yaşamakta olan Kafkasya halkı. Gürcüler ayrıca Azerbaycan, İran, Rusya, Türkiye, ABD ve Avrupa’nın bazı ülkelerine de dağılmıştır. Tarihsel antropoloji açısından Gürcüler; Svanlar, Lazlar ve Megreller ile aynı kökenden gelen bir Kartveli halkı olarak kabul edilir. Halkın büyük çoğunluğu bir Kartveli dili olan Gürcüce konuşmaktadır.

“Das Unbehagen der Geschlechter” kitabının yazarı Judith Butler’ın öncülüğünde eşitlik feminizmi üzerine kurulmuş; ancak bir adım daha da ileriye giderek “toplum cinsiyeti” ve “biyolojik cinsiyet” olmak üzere iki cinsiyetten bahsetmiştir. Cinsiyet kimliklerinin ortak kabul edilebilmesi, cinsiyetler arasındaki farklılıkların daha az güçlü olmasıyla bağlantılıdır.

<span class="mw-page-title-main">Celâl Sahir Erozan</span> Türk şair ve milletvekili

Ahmet Celâl Sahir Erozan ; Türk şair, yazar, yayıncı ve politikacı. “Aşk ve kadın şairi” olarak tanınan sanatçı, dilin sadeleşmesi gerektiğini savunmuş, Türk Dil Kurumunun kurucu dört üyesi arasında yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan mutfağı</span> İtalyan Mutfağı

İtalyan mutfağı, kökeni MÖ 4. yüzyıla kadar uzanan, toplumsal ve siyasi değişimlerle yüzyıllar içerisinde gelişmiş, dünyanın her tarafında bilinip, sevilen, çok zengin bir mutfaktır. İtalyan mutfağında Etrüsk, Antik Yunan, Antik Roma, Bizans, Yahudi ve Arap mutfaklarının etkisi çok belirgindir. Yeni Dünyanın keşfiyle, bugünkü İtalyan mutfağının temeli olarak bilinen fakat aslında 18. yüzyıla kadar halk kitlelerine ulaştırılamamış patates, domates, dolmalık biber ve mısır gibi gıda ürünlerinin Avrupa'ya getirilmesiyle mutfakta önemli değişimler görüldü. İtalyan mutfağının özelliği bölgesel çeşitliliğinin fazla olması, ve çok farklı lezzetleri barındırmasından gelir.

<span class="mw-page-title-main">Fahrettin Çiloğlu</span> Türk yazar

Fahrettin Çiloğlu, Türkiye'ye göç etmiş Gürcü bir aileden gelen yazardır. İki dilde yazan yazar, Gürcüce yazar adı olarak önce ფარნა ჭილაძე, sonra ფარნა-ბექა ჩილაშვილი ve bazı Türkçe çevirilerde Parna-Beka Çiladze ile Parna-Beka Çilaşvili adlarını kullanmıştır. Tanrı'nın Sıcak Eli adı öykü kitabında Parna-Beka Çiladze adını kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı mutfağı</span> Osmanlıdaki mutfak, yemek ve sofra kültürü

Osmanlı mutfağı Osmanlı dönemindeki mutfak kültürüdür. Kökeni Selçuklu mutfağına dayanır. Osmanlı Mutfağı'nı, Osmanlı saray mutfağı ve Osmanlı halk mutfağı şeklinde ikiye ayırmak doğru olacaktır. Halk mutfağı, saray mutfağı kadar gösterişli olmamasına rağmen lezzet ve çeşitlilik yönünden oldukça zengin bir menüye sahip olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Meri Şervaşidze</span> Gürcü soylu

Meri Şervaşidze - Eristavi, güzelliğiyle ünlü Gürcü aristokrat kadın, moda ikonu ve Coco Chanel’in eski mankenidir. 1921’de İstanbul’da düzenlenen Dünya Güzellik yarışmasında birinci olmuştur. Ünlü Gürcü şair Galaktion Tabidze’nin "Meri" adlı şiirine esin kaynağı olduğu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Charlotte Perkins Gilman</span> Amerikalı sanatçı ve yazar (1860 – 1935)

Charlotte Perkins Gilman ya da Charlotte Perkıns Stetson, önde gelen Amerikalı feminist, sosyolog, romancı, kısa hikâye, şiir ve kurmaca olmayan metinler yazarı ve sosyal reform eğitmeni. Ütopik bir feministti ve alışılmışın dışındaki konsept ve yaşam tarzından dolayı gelecek nesillere örnek teşkil etti. Bugün onun en çok hatırlanan eseri, derin bir doğum sonrası psikozundan sonra yazdığı yarı otobiyografik kısa hikâyesi "The Yellow Wallpaper"dır.

<span class="mw-page-title-main">Nikoloz Barataşvili</span> Gürcü şair

Nikoloz Baratashvili, Gürcü şair. Avrupa romantizmini Gürcü edebiyatına tanıtan kişi olarak bilinir. Genç yaşta ölümü nedeniyle geride az sayıda şiiri kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tiflis Ruhban Okulu</span>

Tiflis Ruhban Okulu, 1817'den 1919'a kadar Rus Ortodoks Kilisesi'nin Tiflis'teki manevi eğitim kurumu olan ruhban okulu. Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Josef Stalin 1895'te on altı yaşındayken burada okudu. Eğitim dili Rusça idi ve Gürcü dili orada eğitim veren Rus rahipleri tarafından küçümsendi. Stalin her iki dilde de iyi bir okuyucu oldu ve bu yıllarda Rus baskınlığına karşı Gürcü kültürünü savundu. Anonim olarak yerel basında Gürcüce şiirler yazdı ve siyaset ile uğraştı. Performansı iyi olmasına rağmen, final sınavlarını kaçırdıktan sonra 1899'da okuldna atıldı.

Lado Levan Mrelaşvili, Gürcü yazar.

<span class="mw-page-title-main">Paluze</span>

Paluze (Felûzec), nişasta ve şekerle yapılan ve üzerine dövülmüş ceviz serpilerek servis edilen bir tür Osmanlı tatlısıdır. Kıbrıs mutfağında yer alır. Geleneksel Türk tatlılarındandır. Bolu yöresinde palize, Şanlıurfa yöresinde palıza, Aydın yöresinde pelvize, Samsun ve yöresinde palüze Mersin yöresinde paluza, denilmektedir. Diyarbakır mutfağında yer alır.

Gürcistan kültürü, ülkenin uzun tarihi ile beraber gelişmiş, Gürcü dili ve alfabesi üzerine dayanan güçlü bir edebiyat geleneği ve eşsiz bir ulusal kültür barındırmaktadır. Bu özelliği güçlü bir ulusal kimlik sağlayarak tarih boyunca tekrarlanan yabancı işgali ve asimilasyon çabalarına rağmen Gürcü kimliğinin korunmasına yardımcı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Dutu Megreli</span>

Dutu Megreli, Gürcü yazar, şair ve halk figürü. Anastasia Eristavi-Khostaria ile evliydi.