İçeriğe atla

Balkan dilleri

Balkan dilleri, Balkanlar'da konuşulan dillerdir. Bu diller içinde Macarca, birkaç Türk dili ve Kafkas dilleri dışında kalan diller, Hint-Avrupa dil ailesi dâhilindedir.

DilDil AilesiDil Ailesi Alt BirimiKonuşulduğu ÜlkelerNotlarRef
ArnavutçaHint-Avrupaİzole dilArnavutluk, Kosova,Makedonya, Karadağ, Sırbistan, İtalyaArnavutluk ve Kosova'da resmi dildir.
AzericeAltayTürk dilleriAzerbaycan, İran, Gürcistan, Rusya, Türkiye, Ukrayna, Irak, ÖzbekistanAzerbaycan'da resmi dildir. Rusya'da ise bölgesel resmi dildir.
BoşnakçaHint-AvrupaSlav dilleriBosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Hırvatistan, Makedonya, Slovenya, Türkiye, KosovaBosna-Hersek, Kosova ve Makedonya'da resmi dildir.
BulgarcaHint-AvrupaBalto-Slavik Bulgaristan, Türkiye, Ukrayna, Moldova, Makedonya, Sırbistan, Karadağ, Romanya, Macaristan, Batı Avrupa, ABD, Kanada, AvustralyaBulgaristan ve Avrupa Birliği'nde resmi dildir.
ErmeniceHint-AvrupaErmeniceErmenistan, Azerbaycan (Dağlık Karabağ), Kıbrıs Cumhuriyeti, Polonya, Türkiye, Bulgaristan, SırbistanErmenistan ve Dağlık Karabağ'da (de facto) resmi dildir. Kıbrıs Cumhuriyeti, Polonya ve Romanya'da resmi olarak azınlık dilidir.
GagavuzcaAltayTürk dilleriMoldova (özellikle Gagavuzya), Rusya, Ukrayna, Yunanistan, BulgaristanGagavuzya'da resmi dildir.
GürcüceKafkas dilleriGüney Kafkas dilleriGürcistan, İsrail, Türkiye, İran, Azerbaycan, RusyaGürcistan'da resmi dildir.
HırvatçaHint-AvrupaSlav dilleriHırvatistan, Bosna-Hersek, Makedonya, Sırbistan, Karadağ, Avusturya, RomanyaHırvatistan ve Bosna-Hersek'te resmi dildir. Burgenland (Avusturya), Karadağ, Romanya ve Voyvodina'da (Sırbistan) resmi olarak azınlık dilidir.
İstriotçaHint-Avrupaİtalik dillerHırvatistan (İstriya)
İstro-Romanca Hint-Avrupaİtalik dillerHırvatistan (İstriya)
İtalyancaHint-Avrupaİtalik dillerİtalya, San Marino, Malta, İsviçre, Vatikan, Slovenya, Hırvatistan, Arjantin, Brezilyaİtalya, İsviçre, San Marino, Vatikan, Hırvatistan (İstria), Slovenya (Piran) ve Avrupa Birliği'nde resmi dildir.
KaradağcaHint-AvrupaSlav dilleriSırbistan, KaradağKaradağ'da resmi dildir. Sırbistan'ın Mali Iđoš şehrinin resmi olarak azınlık dilidir.
Kilise SlavcasıHint-AvrupaSlav dilleriDoğu AvrupaOrtodoks kiliselerinin ayinlerde kullandığı yazı ve konuşma dilidir.
Kırım TatarcasıAltayTürk dilleriKırım Özerk Cumhuriyeti (Ukrayna), Türkiye, Özbekistan, Romanya, BulgaristanRomanya'nın Dobruca bölgesinde resmi olarak azınlık dilidir.
Kuzeybatı Kafkas dilleriKuzey Kafkas dilleriRusya, Abhazya (de facto), TürkiyeBu dil grubu içinde Abazaca, Çerkesçe / Adigebze ve şu an ölü dil statüsünde olan Ubıhça yer alır.
MacarcaUral Dil Ailesi Ugrikik Macaristan, Avusturya, Hırvatistan, Romanya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, UkraynaMacaristan ve Avrupa Birliği'nde resmi dildir. Avusturya, Hırvatistan, Romanya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya ve Ukrayna'da resmi olarak azınlık dilidir.
MakedoncaHint-AvrupaSlav dilleriSırbistan, Yunanistan, Karadağ, Makedonya, Bosna-Hersek, TürkiyeMakedonya'da resmi dildir. Arnavutluk, Romanya ve Sırbistan'da resmi olarak azınlık dilidir.
Megleno-RumenceHint-Avrupaİtalik dillerYunanistan, Makedonya, Romanya, Türkiye
PomakçaHint-AvrupaBalto-Slavik Yunanistan, Bulgaristan, Türkiye
Romanca Hint-AvrupaHint-İran dilleriOrta Avrupa, Doğu Avrupa ve Roma Diasporası Almanya, Macaristan ve İsveç'te resmi olarak azınlık dilidir.
RumenceHint-Avrupaİtalik dillerRomanya, Moldova, Rusya, Ukrayna, İsrail, Sırbistan, Kosova, Macaristan, Kanada ve ABDRomanya, Moldova, Voyvodina ve Avrupa Birliği'nde resmi dildir. Macaristan, İtalyan, Sırbistan, İspanya ve Ukrayna'da resmi olarak azınlık dilidir.
RusçaHint-AvrupaBalto-Slavik Rusya ve eski Sovyetler Birliği ülkeleri Rusya, Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tajikistan, Abazya, Güney Osetya, Transdinyester, Moldova, Romanya ve Ukrayna'da resmi dildir.
SırpçaHint-AvrupaSlav dilleriSırbistan, Karadağ, Hırvatistan, Bosna-Hersek ve komşu ülkeler. Sırbistan, Bosna-Hersek ve Kosova'da resmi dildir. Hırvatistan, Macaristan, Karadağ, Slovakya, Çek Cumhuriyeti, Makedonya ve Romanya'da resmi olarak azınlık dilidir.
SlovakçaHint-AvrupaSlav dilleriSlovakya, Çekya, Sırbistan ve MacaristanSlovakya, Avrupa Birliği, Çek Cumhuriyeti ve Voyvodina'da resmi dildir. Macaristan ve Ukrayna'da resmi olarak azınlık dilidir.
SlovenceHint-AvrupaSlav dilleriSlovenya, Avusturya, Macaristan ve İtalyaSlovenya ve Avrupa Birliği'nde resmi dildir. Avusturya, Macaristan ve İtalya'da resmi olarak azınlık dilidir.
TatarcaTürk dilleriKıpçak grubuRusya ve eski Sovyetler Birliği ülkeleri Tataristan'da (Rusya) resmi dildir.
Türkiye Türkçesi Türk dilleriOğuz grubu Türkiye, Almanya, Bulgaristan, Makedonya, Kuzey Kıbrıs (de facto), Yunanistan,Azerbaycan,Kosova ve RomanyaTürkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (de facto) ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nde resmi dildir.
UkraynacaHint-AvrupaBalto-Slavik Ukrayna ve komşu ülkeler. Ukrayna ve Transdinyester'de (de facto) resmi dildir. Moldova, Macaristan, Sırbistan, Polonya, Romanya, Hırvatistan, Slovakya, Bosna-Hersek ve Çek Cumhuriyeti'nde resmi olarak azınlık dilidir.
UlahçaHint-Avrupaİtalik dillerYunanistan, Arnavutluk, Romanya, Sırbistan, Bulgaristan, Makedonya, TürkiyeMakedonya ve Arnavutluk'ta resmi olarak azınlık dilidir.
Yahudi İspanyolcasıHint-Avrupaİtalik dillerİsrail, Türkiye, ABD, Fransa, Yunanistan, Brezilya, İngiltere, Fas, Bulgaristan, İtalya, Kanada, Meksika, Arjantin, Tunus, Uruguay, Sırbistan, Bosna-Hersek, Makedonya, Belçika, El Salvador, Hollanda, Venezuela, Mısır, Cezayir, Guatemala, İspanya, Küba, Şili, Romanya, Surinam, Jamaika ve Kolombiya
YunancaHint-AvrupaProto-Grek Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti, İtalya, Türkiye, Abhazya, Arnavutluk, Mısır, Romanya, Fransa, Ukrayna ve Yunan Diasporası Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği'nde resmi dildir. Arnavutluk, İtalya, Ermenistan, Türkiye ve Ukrayna'da resmi olarak azınlık dilidir.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Dil</span> insanlar arasında iletişim kurmayı sağlayan doğal bir iletişim aracı

Dil, insanlar arasında anlaşmayı ve iletişimi sağlayan doğal bir araç, kendisine özgü kuralları olan ve ancak bu kurallar içerisinde gelişen canlı bir varlık, çok boyutlu kavramlar bütünü; temeli tarihin bilinmeyen dönemlerinde atılmış bir gizli anlaşmalar düzeni, seslerden örülmüş toplumsal bir kurum ve yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkçe</span> Türk halkının Oğuz Türkçesi dili

Türkçe ya da Türk dili, Güneydoğu Avrupa ve Batı Asya'da konuşulan, Türk dilleri dil ailesine ait sondan eklemeli bir dildir. Türk dilleri ailesinin Oğuz dilleri grubundan bir Batı Oğuz dili olan Osmanlı Türkçesinin devamını oluşturur. Dil, başta Türkiye olmak üzere Balkanlar, Ege Adaları, Kıbrıs ve Orta Doğu'yu kapsayan eski Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasında konuşulur. Ethnologue'a göre Türkçe, yaklaşık 90 milyon konuşanı ile dünyada en çok konuşulan 18. dildir. Türkçe, Türkiye, Kuzey Kıbrıs ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nde ulusal resmî dil statüsüne sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Almanca</span> Batı Cermen dili

Almanca, Hint-Avrupa dil ailesine ait, ağırlıklı olarak Orta ve Batı Avrupa'da konuşulan bir Batı Cermen dili. Avrupa Birliği'nin resmî dillerinden biri ve en çok konuşulanıdır. Özellikle Almanya, Avusturya, Lihtenştayn, Lüksemburg, İsviçre'nin büyük bölümü, İtalya'nın Güney Tirol bölümü, Belçika'nın doğu kantonları, Polonya ve Romanya'nın kimi bölgeleri ve Fransa'nın Alsas-Loren bölgesinde konuşulmaktadır. Dünyanın yaygın lisanlarından biridir. Almanca içinde Fransız kelime kökenli sözcükler taşır.

<span class="mw-page-title-main">İngilizce</span> Batı Cermen dili

İngilizce (

<span class="mw-page-title-main">Yunanca</span> Hint-Avrupa dili

Yunanca (Yunanca: Ελληνικά Elliniká veya Eλληνική γλώσσα Ellinikí Glóssa

<span class="mw-page-title-main">Fransızca</span> Romen dili

Fransızca, Hint-Avrupa dil ailesinin bir Romen dilidir. Tüm Romen dillerinde olduğu gibi, Roma İmparatorluğu'nun Halk Latincesinden türemiştir. Fransızca, Gallo-Romen dillerinden, Galya'da konuşulan Latinceden ve özellikle Kuzey Galya'da gelişmiştir. En yakın akrabası Oïl dilleridir. Fransızca, Gallia Belgica gibi Kuzey Roma Galyası'nın yerli Kelt dillerinden ve Roma sonrası Frank işgalcilerin (Cermen) Frank dilinden de etkilenmiştir. Bugün, Fransız sömürge imparatorluğu sayesinde, en önemlisi Haiti Kreolü olmak üzere, Fransız kökenli çok sayıda kreol dili vardır. Fransızca konuşan bir kişi veya ulus, Frankofon olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Farsça</span> Bir batı İran dili

Farsça ya da Persçe, Hint-Avrupa dillerinin İran dilleri koluna ait bir batı İran dilidir. Başta İran olmak üzere, kuzeyde Rusya ve Azerbaycan, doğuda Afganistan ve Tacikistan, Orta Asya'da Özbekistan ve Basra Körfezi üzerinde Kuveyt ve Irak gibi ülkelerde 100 milyonun üzerinde kişi tarafından konuşulmaktadır. Antik Pers halkının konuştuğu dilden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Arapça</span> Afroasya dilleri ailesinin Sami koluna mensup bir dil

Arapça, Afroasya dilleri ailesinin Sami koluna mensup bir dildir. Batıda Atlantik Okyanusu'ndan doğuda Umman Denizi'ne, kuzeyde Akdeniz'den güneydoğuda Afrika Boynuzu ve Hint Okyanusuna uzanan geniş bir coğrafyada konuşulmaktadır. Tüm lehçeleri ile birlikte 420 milyonu aşkın kişi tarafından konuşulduğu olduğu tahmin edilmektedir. Arap Birliği'ne üye 22 ülke ile Çad ve Mali dâhil olmak üzere 24 ülkede resmî dildir. Aynı zamanda kısmî olarak tanınan Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti, Somaliland ile Tanzanya'da (Zanzibar) resmî dil statüsündedir. Arap Birliği'nin ve Birleşmiş Milletler'in kabul edilen altı resmî dilinden biridir. Nijer, Senegal ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nde ulusal/azınlık dili olarak tanınmıştır. Arapça İran, İsrail, Pakistan, Filipinler ve Güney Afrika Cumhuriyeti anayasalarında özel dil statüsüne sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">İspanyolca</span> İber Yarımadası kökenli Roman dili

İspanyolca ya da Kastilya dili, Latin dillerinden biri. Kökeni İspanya'nın Kastilya bölgesine dayanır. 480 milyona yakın kişinin ana dili olarak konuştuğu İspanyolca, ana dil olarak Çinceden sonra en çok konuşulan ikinci dildir. En çok konuşulan diller sıralamasında ise İngilizce, Çince ve Hintçe dilinden sonra dördüncü sıradadır. İnternette ise İngilizce ve Çinceden sonra en çok kullanılan üçüncü dildir. İspanyolca, Portekizce ve Katalanca ile birlikte, Latin dillerinin güneybatı kolunu temsil eden üç dilden biridir.

<span class="mw-page-title-main">İtalyanca</span> Roman dili

İtalyanca, çoğunluğu İtalya ve İsviçre'nin güneyindeki Ticino kantonunda yaşayan 61 milyon kişi tarafından konuşulan Hint-Avrupa dil ailesine mensup bir Latin dilidir. İtalyan asıllı göçmenlerce Amerika Birleşik Devletleri'nde, Arjantin'de, Brezilya'da, Kanada'da ve Avustralya'da da sıkça konuşulur.

<span class="mw-page-title-main">Rusça</span> Doğu Slav dili

Rusça, Hint-Avrupa dil ailesinin Slav dilleri koluna bağlı bir dil. Rusça, Belarus ve Ukrayna dilleri ile yaşayan üç Doğu Slav dilinden biridir. Yaklaşık 260 milyon konuşanı olan Rusça dünyanın en çok konuşulan dillerinden biri olup Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova (Gagavuzya) ile kısmî olarak tanınan Abhazya, Güney Osetya, Transdinyester'de resmî dil statüsündedir. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biri ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nun İngilizce ile birlikte kullanılan iki dilinden biridir. Orta Asya, Kafkasya, Ukrayna ve kısmen Baltık devletlerinde lingua franca olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çince</span> Çin ve çevresinde konuşulan bir dil

Çince, Çin anakarası ve çevresinde yaşayan bir milyardan fazla kişi tarafından konuşulan Eski Çinceden türemiş dillerin oluşturduğu diller grubudur. Dünyadaki her beş kişiden birinin anadili olarak konuştuğu Çince, lehçeleriyle birlikte dünyada en çok konuşulan dildir. Çince ve lehçeleri Büyük Çin olarak adlandırılan Çin anakarası, Hong Kong, Makao, Tayvan ve Malezya, Endonezya, Tayland, Singapur, Myanmar, Vietnam, Güney Kore gibi Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinde konuşulmaktadır. Çince, dünyanın en çok konuşulan dil olmasına bağlı olarak Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biridir. Aynı zamanda Çin, Tayvan, Singapur, Hong Kong ve Makao'nun resmî dilidir.

<span class="mw-page-title-main">İbranice</span> Afro-Asyatik dil ailesinin Kenan koluna bağlı bir dil

İbranice (עִבְרִית‎,

<span class="mw-page-title-main">Korece</span> Kore yarımadasında ve komşusu Çine bağlı Yanbian Kore Özerk İlinde yaygın olarak kullanılan bir dil

Korece, Kore yarımadasında ve komşusu Çin'e bağlı Yanbian Kore Özerk İli'nde yaygın olarak kullanılan bir Kore dili. Hem Kuzey Kore hem de Güney Kore'nin resmî dilidir. Dil, hece alfabesi olan Hangıl veya Çince karakterler olan Hanja ile yazılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Japonca</span> Doğu Asya dili

Japonca, Japonlar tarafından konuşulan Japon dil ailesine bağlı bir dildir. Başta Japonya ve Japon diasporasındakiler olmak üzere yaklaşık 128 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Japonya'da de facto millî dil olarak kabul edilip Palau'da tanınmış azınlık dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Cornwall</span>

Cornwall veya Kernevekeli, Güney Batı İngiltere'de bir county'dir. Bölgenin tarihî merkezleri Bodmin ve Launceston iken, idarî merkezi Truro şehridir.

Doğu Zaman Dilimi, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın doğu bölümü, Güney Amerika Kıtası ve Karayipler'i kapsayan zaman dilimidir. Kışın Eşgüdümlü Evrensel Zaman dilimi ile 5, yazın ise 4 saat fark vardır.

<span class="mw-page-title-main">Pasifik Zaman Dilimi</span>

Pasifik Zaman Dilimi, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın ile batı Meksika'nın bir bölümünü kapsayan bir zaman dilimidir. GMT'den 8 saat geride olan zaman dilimi Yaz saati uygulaması'nın uygulandığı Pasifik Zaman Dilimi ve Alaska Zaman Dilimi'nden de 1 saat ileridedir.

<span class="mw-page-title-main">Dil ailesi</span> birbirleriyle bağlantılı dil topluluğu

Dil ailesi, birbiriyle aynı kökten gelen ve soysal açıdan akraba dil topluluğuna verilen ad. Aynı dil ailesine mensup dillerin, ortak bir proto dilden türediği kabul edilir. Ethnologue'a göre dünyada 7.000'i aşkın yaşayan dili kapsayan 142 farklı dil ailesi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Batı Avrupa Yaz Saati</span>

Batı Avrupa Yaz Zaman Dilimi, Batı Avrupa Saati'nin yaz zaman dilimidir. Eşgüdümlü Evrensel Zaman'dan bir saat ileridedir. Batı ve Kuzeybatı Avrupa'nın bazı bölümlerini, aşağıdaki bölgeleri içerir: