İçeriğe atla

Balkan Savaşları kronolojisi

I. Balkan Savaşı

I., II. Balkan Savaşı ve sınırlar (1912-1913)
Tarih8 Ekim 1912 - 18 Temmuz 1913
Bölge
Balkan Yarımadası
SonuçBalkan Birliği kazandı ve Osmanlı İmparatorluğu yenildi, Londra Antlaşması
II. Balkan Savaşı; Bulgaristan yenildi, Bükreş Antlaşması (1913)
Taraflar
 Osmanlı İmparatorluğu (Birinci Balkan Savaşı)
 Bulgaristan (İkinci Balkan Savaşı)
 Sırbistan
 Karadağ
 Yunanistan
 Romanya (İkinci Balkan Savaşı)
 Bulgaristan (Birinci Balkan Savaşı)
 Osmanlı İmparatorluğu (İkinci Balkan Savaşı)
Komutanlar ve liderler
Osmanlı İmparatorluğu Nazım Paşa
Osmanlı İmparatorluğu Zeki Paşa
Osmanlı İmparatorluğu Esad Paşa Teslim
Osmanlı İmparatorluğu Abdullah Paşa
Osmanlı İmparatorluğu Ali Rıza Paşa
Osmanlı İmparatorluğu Hasan Tahsin Paşa Teslim
Osmanlı İmparatorluğu Mehmet Yaver Paşa Teslim
Bulgaristan Krallığı Mihail Savov
Bulgaristan Krallığı Ivan Fichev
Bulgaristan Krallığı Vasil Kutinchev
Bulgaristan Krallığı Nikola Ivanov
Bulgaristan Krallığı Radko Dimitriev
Yunanistan Krallığı Prens Konstantin
Yunanistan Krallığı Panagiotis Danglis
Yunanistan Krallığı Pavlos Kountouriotis
Sırbistan Krallığı Radomir Putnik
Sırbistan Krallığı Petar Bojović
Sırbistan Krallığı Stepa Stepanović
Sırbistan Krallığı Živojin Mišić
Karadağ Krallığı I. Nikola
Karadağ Krallığı Prens Danilo Petrović
Karadağ Krallığı Mitar Martinović
Karadağ Krallığı Janko Vukotić


I. Balkan Savaşı

8 Ekim 1912 - Karadağ Osmanlı İmparatorluğu'na harp ilan etti ve Balkan Savaşları başladı.

8 Ekim 1912 - 23 Nisan 1913 - Karadağlılar Kuzey Arnavutluk'ta İşkodra kuşatması'na girişti.

16 Ekim 1912 - Sırp kuvvetleri Kosova'yı istila etti.

18 Ekim 1912 - Bulgaristan Osmanlı İmparatorluğu'na harp ilan etti ve üç Bulgar ordusu sınırı geçerek Trakya'ya girdi. Bulgar II. Ordu'su Edirne'yi kuşattı. Yunan ordusu da sınırı geçti ve Osmanlı kuvvetlerini mağlup etti.

23 Ekim 1912 - Osmanlı birlikleri Yunanlar karşısında Manastır'ın kuzeyine geri çekildi.

23-24 Ekim 1912 - Makedonya'da Sırp ordusu ile Osmanlı Vardar Ordusu Kumanova'da karşılaştı. Osmanlılar 12 bin kayıp verdi ve Güney Makedonya'ya çekildi.

29 Ekim - 2 Kasım 1912 - Osmanlı ve Bulgar kuvvetleri arasındaki Trakya'da yapılan Lüleburgaz muharebesinde Osmanlı tarafı 22 bin kayıp vererek geri çekildi. Bulgarlar ise 2534'ü ölü 20 bin asker kaybetti.

3 Kasım 1912 - Trakya'daki Osmanlı Doğu Ordusu, İstanbul üzerindeki Çatalça'da kurduğu savunma hattının ardına çekildi. Artık Bulgarlar için başkent yakındı.

9 Kasım 1912 - Yunan 7. Tümen'i Selanik'e girerek 27 bin Osmanlı askerini esir aldı.

16-19 Kasım 1912 - 108 bin kişilik Sırp ordusu, Osmanlı Vardar Ordusu'nun 39 bin kişilik kalanını Manastır Muharebesinde mağlup etti.

18 Kasım 1912 Spyros Spyromilios komutasında bir Yunan birliği Osmanlı'nın arka hatlarına sarkıp Himara'yı ele geçirip Kuzey Epir Himara çevresindeki Rumları ayaklandırdı. Himara ve çevresi Osmanlı'nın elinden çıktı.

17-18 Kasım 1912 - Çatalca hatlarını savunan 90 bin Osmanlı askerine saldıran Bulgarlar ağır zayiat verdi.

27 Kasım 1912 -Osmanlı Kırcaali Müfrezesi Meriç Nehrinden geçerek Gelibolu'ya çekilerek Bulgar kıskacından kurtulmaya yönelik Merhamlı Muharebesi'ni kaybetti, Müfreze komutanı Mehmet Yaver Paşa beraberindeki subay ve kurmayları ve 9.122-15.000 arası Osmanlı askeri Bulgarlarca esir alındı. Müfreze savaş dışı kaldı.

28 Kasım 1912 Avlonya'da toplanan Arnavutlar, Osmanlı'ya karşı bağımsızlık ilan etti.

15 Aralık 1912 - 25 Aralık 1913 Yanya'yı almak için saldırıya geçen Yunan Epir ordusu Birinci Yanya Muharebelerinde Esad Paşa'ya bağlı Yanya Kolordusunca başarısızlığa uğratıldı.

17 Aralık 1912 - 13 Ocak 1913 - Birine büyük Avrupa devletlerinin diğerine ise muharip Balkan devletlerinin katıldığı Londra'daki iki ayrı barış konferansı aynı anda toplandı. Osmanlı Edirne'nin kaybına razı olmak zorunda kaldı.

20 Ocak -23 Ocak 1913 - Yunan Epir Ordusunun, ikinci kere Yanya'yı alma girişimi İkinci Yanya Muharebesi ile başarısızlığa uğratıldı.

23 Ocak 1913 - İttihat ve Terakki Cemiyeti, Babıali Baskını'yla İstanbul'da hükûmeti ele geçirdi ve barış koşullarını derhal reddetti. Londra Konferansı dağıldı.

4-6 Mart 1913 - Bizani (Üçüncü Yanya) Muharebesi Osmanlı yenilgisi ile sonuçlandı. Esad Paşa teslim olmak zorunda kaldı. Yunan kuvvetleri Yanya'yı ele geçirdi; Yunan ordusu 30 bin Türk askerini esir ve 200 topu da genimet olarak aldı.

11 Mart 1913 - Bulgar kuvvetleri Edirne'ye hücuma başladı.

26 Mart 1913 - Sırp birliklerinin de yardımıyla, Bulgarlar Edirne'yi ele geçirdi. 9 bin 500 asker kaybına karşı 60 bin Türk askerini esir aldılar.

10 Nisan 1913 - Avrupa devletleri İşkodra'yı "bağımsız" bir Arnavutluk'a vermeyi kararlaştırdı ve 14 şehir Avrupa devletlerinin uluslararası denetimi altına girdi.

30 Mayıs 1913 - Londra Antlaşması'nın imzalanmasıyla Birinci Balkan Harbi sona erdi. Osmanlı Devleti Midye-Enez hattının batısındaki tüm Rumeli topraklarını ve Girit'i kaybetti.

II. Balkan Savaşı

30 Haziran 1913 - Bulgarlar ile Yunanistan-Sırbistan-Karadağ ittifakı arasında savaş başladı.

30 Haziran - 4 Temmuz 1913 - Bulgar ordusu, Yunan ordusu karşısında Kılkış-Langaza Muharebesi öncesi saldırı muharebede ise savunmaya geçti ancak başarısız oldu. Ayrıca Bregalnica Muharebesiyle Sırbistan topraklarında Bulgar ilerleyişi durduruldu.

10 Temmuz 1913 - Romanya Bulgaristan'a harp ilan ederek ihtilaflı Dobruca bölgesini ele geçirmek üzere 80 bin asker gönderdi.

12 Temmuz 1913 - Osmanlı İmparatorluğu Bulgaristan'a harp ilan etti ve askerleri Trakya'da ilerlemeye başladı.

22 Temmuz 1913 - Osmanlı askerleri Bulgar direnişiyle karşılaşmaksızın Edirne ve Doğu Trakya'yı geri aldı.

30 Temmuz 1913 - Bükreş Antlaşması imzalandı, bunun ardından Bulgarlar ile Osmanlılar İstanbul'da ayrı bir barış antlaşması yaptı.[1][2]

Kaynakça

  1. ^ Jowett, Philip S. (2011). Balkan Harpleri'nde Ordular. Osprey-Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 
  2. ^ "100. Yılında Balkan Savaşları: Rumeli'ye Veda". Atlas Tarih. Özel Sayı, 16. 2012. ss. 6-9. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Konstantin (Yunanistan kralı)</span> Yunanistan Kralı

I. Konstantinos 18 Mart 1913'ten 11 Haziran 1917'ye ve 19 Aralık 1920'den 27 Eylül 1922'ye kadar Yunanistan Kralıydı.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Balkan Savaşı</span> Balkan Birliği ile Osmanlı Devleti arasında 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913 tarihleri arasında gerçekleşen savaş

Birinci Balkan Savaşı, 7 Ekim 1912-30 Mayıs 1913'te Bulgaristan Krallığı, Sırbistan Krallığı, Yunanistan Krallığı ve Karadağ Krallığı'ndan oluşan Balkan Birliği'nin Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı savaş. Bu savaş ile Balkan devletleri, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki topraklarının büyük bir bölümünü ele geçirmiştir. Bu savaş sonucunda Osmanlı Devleti Edirne ve Kırklareli'ne kadar olan Midye-Enez Hattı'nın batısındaki tüm topraklarını Balkan devletlerine bırakmak zorunda kaldı.

Şarköy Çıkarması, Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasındaki Birinci Balkan Savaşı sırasında 8-10 Şubat 1913 tarihlerinde gerçekleşen harekât ve muharebe.

<span class="mw-page-title-main">Nâzım Paşa</span>

Hüseyin Nâzım Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun 8 Ocak 1912 - 23 Ocak 1913 tarihleri arasındaki Çerkes kökenli Harbiye Nazırı idi. Babası Çerkes İsmail Paşa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Bolayır Muharebesi</span>

Bolayır Muharebesi, 26 Ocak 1913 tarihinde General Georgi Todorov'un Rila Yedinci Piyade Tümeni ve Binbaşı Fethi Bey'in 27. Piyade Tümeni arasında gerçekleşti. Bulgar Ordusu Bolayır'ı ele geçirdi. 1913 yılının ortalarında Türk Ordusu Bolayır'ı geri aldı.

<span class="mw-page-title-main">Bijan Muharebesi</span>

Bijan Muharebesi veya Üçüncü Yanya Muharebesi, Balkan Savaşları'nda 4-6 Mart 1913 tarihlerinde gerçekleşen muharebe. Savaşın sonunda gerçekleşen bu muharebe birçok bakımdan savaşın seyrini değiştirmiştir. Bizani, Yanya'daki en iyi istihkam edilmiş bölgelerden biriydi. Yanya ile birlikte 128 toptan kurulu 21 batarya ile korunuyordu. Vizani istihkamı da bizzat Wilhelm Leopold Colmar Freiherr von der Goltz tarafından inşa ettirilmişti. Yanya'nın savunmasında olduğu gibi bu muharebede de Esat Paşa ve kardeşi Vehip Paşa komutadaydı. Yunan ordusunun başında ise Prens Konstantin ve General Sabuncakis bulunuyordu.

Edirne'nin Kurtuluşu, iki farklı tarihi olayı ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Çatalca Muharebesi</span>

İkinci Çatalca Muharebesi 3 Şubat 1913'ten başlayıp Londra Antlaşması’nın imzalanmasına kadar süren döneme kadar Bulgarlar ile Osmanlı İmparatorluğu arasında İstanbul için yapılan bir dizi çatışmalar silsilesinin genel adıdır.

Beşpınar Muharebesi veya Pente Pigadia Muharebesi Birinci Balkan Savaşında Osmanlılar ile Yunanistan Krallığı arasında yapılmış bir muharebedir.

Soroviç Muharebesi, kimi kaynaklarda Vevi Muharebesi olarak da geçer, eski takvime göre 21–24 Ekim 1912 (O.S.), tarihinde Birinci Balkan Savaşı esnasında yapılmış bir muharebedir. Bu muharebe 1. Balkan Savaşındaki az sayıdaki Osmanlı zaferlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Merhamlı Muharebesi</span>

Merhamlı ya da, eskiden Edirne vilayetine şimdi ise Yunanistan'ın Dedeağaç iline bağlı bir yerleşim birimidir. Bulgar ve Osmanlı orduları arasında 14/27 Kasım 1912'de yaşanan Merhamlı Muharebesi Birinci Balkan Savaşı muharebelerindendir. Uzun bir takip sonrası Batı Trakya'da General Nikola Genev ve Albay Aleksandar Tanev yöetimindeki Bulgar ordusu Kırcaali Muharebesi sonrası Gümülcine tarafına geri çekilmeye çalışan askerlerle birlikte 10,000-18.000 arası güçlü Tuğgeneral Mehmet Yaver Paşa komutasındaki Kırcaali Müfrezesi birliklerini sıkıştırır. Merhamlı köyünde sarılıp sıkıştırılıp saldırıya uğrayan Osmanlı birliklerinin, sadece bir kısmı Meriç nehrini geçerek kaçabildi. Kalan kısmı sonraki gün olan 28 Kasım'da teslim oldu.

<span class="mw-page-title-main">Balkan Töresi Muharebesi</span>

20 Kasım 1912'de gerçekleşen Balkan Töresi Muharebesi(bugünkü Makaza Geçidi'nin olduğu yerde ve çevre köy ve tepelerde), Birinci Balkan Savaşı'nın bir muharebesiydi ve bunun sonucunda Bulgarlar Osmanlı birliklerini neredeyse tamamen Rodoplardan çıkardılar. Doğu Rodoplarda, bir zamanlar Osmanlı'ya tabii olan ancak savaştan hemen önce ve sonrasında Bulgar ordusuna geçen Makedon-Edirne Gönüllüleri-3. Tugayının Doğu Anadolu'dan Osmanlı'ya savaş ilanının hemen ardından gelip Bulgar ordusunda katılan Hınçak ve Taşnak çetelerine bağlı Ermeniler ve Makedon-Bulgar Komitacılar Bulgar ordusunun burada başarı kazanmasında kilit rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Görice Muharebesi (1912)</span>

20 Aralık 1912'de gerçekleşen bu olay neticesi Osmanlı'nın elindeki bir Arnavut şehri olan Korçë (Görice/Hemhudut) Yunanların eline geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Himara İsyanı (1912)</span>

Himara İsyanı, 18 Kasım 1912'de Himara bölgesinde meydana gelen Birinci Balkan Savaşı sırasında bir Yunan ayaklanmasıydı. Birinci Balkan Savaşı sırasında Yunanistan Krallığı'nca Osmanlı İmparatorluğu'na karşı ayaklandırılan bölgedeki Rumların isyanı bastırılamadı.Böylece Osmanlı ve Arnavut kuvvetlerini Himara bölgesinden çıkarıldılar ve isyancılar Saranda ve Avlonya arasındaki kıyı bölgesinde Yunan Ordusu'nun işgaline zemin hazırlayıp burayı Yunanistan Krallığı için güvence altına aldılar.

<span class="mw-page-title-main">Driskos Muharebesi</span>

Driskos Muharebesi, 9-11 Aralık 1912'de gerçekleşti.Ancak Konduravki köyü mevkiindeki çatışmalar nedeniyle bu muharebe Konduvraki- Driskos Muharebesi olarak da bilinir. Bu muharebe Birinci Balkan Savaşı sırasında Alexandros Romas komutasındaki Yunan kuvvetleri ile General Esad Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri arasında yapılan bir muharebedir. Muharebe, Yunan Ordusunun Hani Kamber Ağa'daki Osmanlı savunma hattına saldırmasıyla başladı.

21-23 Ekim 1912 Tarihleri arasında Yunan Epir Ordusunun birlikleri ile Yanya Kolordusu kuvvetleri arasında gerçekleşen muharebedir. Yanya kolordusunun Balkan Savaşı'nda girdiği ilk muharebe olup Osmanlı zaferi ile sonuçlansa da bu muharebedeki bazı hatalar hemen ardından girişilen Gribova Muharebesi'ndeki yenilgi bu başarının kullanılamamasına neden olmuştur.

Birinci Balkan Savaşı Muharebeleri arasındadır. Yunan Zaferi ile sonuçlanan bu muharebe akabinde Yanya Kolordusu Yanya Müstahdem Mevkii'ne çekilmek zorunda kalmış ve Yanya'yı doğrudan ele geçirmek için Yunan saldırıları ve kuşatması başlamıştır.

Birinci Yanya Muharebeleri, Birinci Balkan Savaşı sırasında Pista Muharebesi akabinde Yunanların doğrudan Osmanlı Yanya Kolordusundan Yanya Kalesi'ni almak için yaptığı saldırılardır. Yunanların Manalusa Muharebesi'nde zorlukla kazandığı küçük ilerleme haricinde muharebeler Osmanlı lehine sonuçlanmış hatta Osmanlılar asker kaybı pahasına firarlara rağmen Epir Ordusundan bir kısım ek topraklar kazanmış ve Yanya Kalesi üzerindeki saldırılar geçici sürede olsa engellenmiştir.

İkinci Yanya Muharebesi veya Muharebeleri 5 Ocak 1913 ile 20 Ocak 1913 arasında hazırlık muharebelerinin ve 20-23 Ocak arasında ise esas muharebenin yapıldığı bir muharebeler silsilesidir. 5-20 Ocak tarihleri arasındaki Yunan ordusunun asıl muharebe öncesi Yanya'yı tamamen kuşatma amaçlı Dristinik ve Aydonat (Çamlık) Muharebelerinin ikisi de Osmanlı zaferi ile sonuçlanmıştır. Bu arada Osmanlı'ya bağlı Arnavutlar ve düzensiz birlikler Yunanların ikmal hattı olan Saranda limanına baskın yapıp Yunanların asıl saldırı için malzeme ve ikmal götürmelerini geciktirmişlerdir. 20 Ocak-23 Ocak arasındaki muharebe ise Yunanların ufak toprak kazançlarına karşın ağır kayıplara uğramasına neden olmuş ve Yunanlar saldırılarını durdurmak zorunda kalmıştır. Kısacası muharebeler baştan sona Osmanlı zaferi ile sonuçlanmıştır.