İçeriğe atla

Balahanı Kum Hamamı

Koordinatlar: 40°27′51″K 49°55′05″D / 40.46417°K 49.91806°D / 40.46417; 49.91806
Balahanı Kum hamamı
Harita
Genel bilgiler
TürHamam
Mimari tarzŞirvan-Abşeron mimarlık okulu
ŞehirBakü
ÜlkeAzerbaycan
Koordinatlar40°27′51″K 49°55′05″D / 40.46417°K 49.91806°D / 40.46417; 49.91806
TamamlanmaXIV-XV yüzyıllar

Balahanı Kum hamamı, Balahanı yerleşimi topraklarında bulunan 14. yüzyıla ait tarihi-mimari bir anıttır.

Genel olarak hamam binası birbirine bağlı üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm ana giriştir. Buradan koridor, giyinme odası, giysi deposu ve banyo soyunma odalarına açılmaktadır. İkinci bölüm, sıcak ve soğuk su havuzları ile donatılmış büyük bir salonudur. Bu salon, çeşitli bireysel işlemler için tasarlanmış küçük odalarla birleştirilir.

Tarihi

Balahanı Kum hamamı araştırmacılar tarafından 14. yüzyıla atfediliyor.[1] Daha sonra Abşeron topraklarında bu tip hamamlar yaygınlaşmış, 17., 18. ve 19. yüzyıllarda Abşeron yarımadasının farklı yerlerinde Balahanı Kum hamamı mimarisini anımsatan hamamlar yapılmıştır.

Mimari özellikleri

Hamamın planı

Genel olarak hamam binası birbirine bağlı üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm ana giriştir. Buradan koridor, giyinme odası, giysi deposu ve soyunma odalarına açılmaktadır.[1] İkinci bölüm, sıcak ve soğuk su havuzları ile donatılmış büyük bir salonudur. Bu salon, çeşitli bireysel işlemler için tasarlanmış küçük odalarla birleştirilir. Birinci ve ikinci bölümün planının temeli, kenarları eşit olmayan büyük sekizgen salonlardır. Sekizgen salonun geniş kenarlarına bağlanan odalar, merkez salonla bütünlük oluşturmaktadır. Sekizgenin daha küçük kenarlarından açılan kapılar, hamam binasının farklı odalarına açılmaktadır. Havuzlar, yıkanma salonunun ortasında yer almaktadır. Yapının bu kısmı bir fener kubbesi ile örtülmüştür.[1]

Köşe odalar kare ve dikdörtgen şeklinde olup, hamamın genel zemin seviyesinden 60–70 cm yükseklikte taş zemine sahiptir. Köşe odaların üzeri kemerle kapatılmıştır. Yıkanan kişinin eşyalarını saklaması için tasarlanmış bu odaların duvarlarında da küçük nişler bulunmaktadır.[1]

Konuyla ilgili yayınlar

  • Щеблыкин, И.П. (1943). Памятники Азербайджанского зодчества эпохи Низами. Баку: Изд-во АзФАН. 

Ayrıca bakınız

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Hünkâr Köşkü Müzesi, Bursa'da Uludağ'ın eteklerindeki Temenyeri'de bulunan tarihî yapıda 2003 yılında ziyarete açılan bir müze.

<span class="mw-page-title-main">Halikarnas Mozolesi</span> Antik Mezar

Halikarnas Mozolesi, Kral Mausolos adına karısı ve kız kardeşi Artemisia(en) tarafından Halikarnassos'ta yaptırılmış, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri sayılan, kolonlarıyla Yunan mimarisini, piramit şeklindeki çatısıyla da Mısır mimarisini andıran oldukça büyük boyutlardaki mezar. Bu öneminden dolayı kendinden sonra gelen, aynı stildeki tüm yapılara mozole denmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kurtuluş Savaşı Müzesi</span> I. TBMM Binası (1920–1924)

Kurtuluş Savaşı Müzesi veya I. TBMM Binası, Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir tarih müzesidir. Ulus Meydanı'na komşu olan yapı, 1924 yılına kadar Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk binası olarak kullanılmıştır. 1961 yılında müzeye çevrilerek "Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi" adıyla ziyarete açılmıştır. Teşhir salonlarının ve koleksiyonun yenilenmesiyle 23 Nisan 1981 tarihinde Kurtuluş Savaşı Müzesi adıyla yeniden hizmete girmiştir. Hâlen Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde hizmet veren müzede Kurtuluş Savaşı yılları ve Cumhuriyet'in ilanına ilişkin eserler sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hamam</span>

Hamam, özel bir düzenle ısıtılan sıcak ve soğuk suyu bulunan, yıkanma amacıyla kullanılan yapı.

<span class="mw-page-title-main">Haseki Hamamı</span> Ayasofya ile Sultan Ahmet Camii arasında yer alan XVI. yüzyıl Türk hamamı

Haseki Hamamı, İstanbul'da Ayasofya ile Sultanahmet Camii arasında yer alan tarihi Türk hamamı. Hamam, I. Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan tarafından, 1556-1557 yılları arasında, Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Hamamın inşa edildiği yerde daha öncesinde Zeuksippos Banyoları'nın harabeleri bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Abdi İpekçi Arena</span> İstanbulda bir spor salonu

Abdi İpekçi Arena, İstanbul, 10. Yıl Cad. Zeytinburnu'nda bulunan çok amaçlı kapalı bir spor salonuydu. Kapasite itibarıyla Sinan Erdem Spor Salonu ve Ülker Spor ve Etkinlik Salonu'ndan sonra Türkiye'nin en büyük üçüncü salonuydu. Adını, inşaatının başladığı yıl öldürülen gazeteci Abdi İpekçi'den almıştır. 2018 yılında yıkılan salonun yerine Abdi İpekçi Basketbol Gelişim Merkezi yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Tarih ve Sanat Müzesi</span> İzmir, Türkiyede bir müze

İzmir Tarih ve Sanat Müzesi, Türkiye'nin İzmir şehrinde, Kültürpark içerisinde 2004 yılında hizmete girmiş müzedir. Taş Eserler Bölümü, Seramik Eserler Bölümü ve Kıymetli Eserler Bölümü olmak üzere üç ayrı bölümde ziyaretçilerine İzmir ve çevresinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılan eserleri sunmaktadır. Her yıl yüz binden fazla ziyaretçi tarafından gezilmektedir.

Türk hamamı, Selçuklu Türkleri'nin 12. yüzyılda Anadolu'yu fethinden sonra ortaya çıkan hamam mimarisi ve hamamlar etrafında şekillenen gelenekleri ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Caldarium</span> the hot rooms with vapor baths or hot plunges in Roman bath buildings

Calidarium, klasik Roma hamamlarında kullanılan, sıcak su dolu dalma havuzuna sahip bir oda bölümüdür.

<span class="mw-page-title-main">Konak Sahnesi</span>

İzmir Devlet Tiyatrosu Konak Sahnesi, 1927 yılında İzmir'de inşa edilen ve Bahribaba, Mithatpaşa Caddesi, Sabancı Kültür Merkezi ile Ordu Evi arasında bulunan tiyatro binası.

Aşkabat Su Sporları Kompleksi, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir kapalı su sporları kompleksidir.

Atatürk Köşkü Müzesi, Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan, Mustafa Kemal Atatürk'ün 1921-1932 yılları arasında yaşadığı konut ve çalışma mekânıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yeraltı Hamamı (Bakü)</span>

Yeraltı hamam, İçerişehir'de bulunan 17. yüzyılın başlarından kalma tarihi-mimari bir anıttır. Köşe taşları kullanılarak inşa edilen hamam kompleksi İçerişehir bölgesinin güneydoğusunda yer almaktadır. Çatı yüzeyinde yalıtım malzemesi olarak kil-kireç karışımı çözeltisi, iç duvarlarda ise sıva türü olarak kireç malzemesi kullanılmıştır. İç duvar ve döşeme malzemesi olarak "gülbah" tipi ağlay taşları kullanılmıştır. Yaklaşık 340 m²'lik bir alanı kaplayan hamam kompleksinin girişi güneydoğudan olup, giriş merdivenleri doğu duvarlarına yönlendirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ağa Mikail Hamamı</span>

Ağa Mikail hamamı, İçerişehir'de bulunan ve 18. yüzyıla ait tarihi-mimari bir anıttır. Hamam, İçerişeher'in güneybatısında, ana caddelerden biri olan Küçük Kale Caddesi'nde, Şamahı sakinlerinden Hacı Ağa Mikail tarafından yaptırılmıştır. Hamamın bulunduğu bölge halk arasında hala Hamamcılar mahallesi olarak anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kasımbey Hamamı</span>

Kasımbey Hamamı, İçerişehir'de bulunan ve 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarına ait tarihi-mimari bir anıttır. Kasımbey hamamı, yarı yeraltı hamamları grubuna aittir. Bakü kalesinin Salyan kapısı yakınında bulunan Kasımbey hamamı halk arasında "Şirin hamamı" olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Yengice Hamamı</span>

Yengice hamamı, Şerur rayonunun Yengice köyünde bulunan tarihi mimari anıtdır. Anıt, 20. yüzyılın 80'li yıllarına kadar hamam olarak işlev görmüştür. 2018 yılında yenilenmiştir. Şu anda amacına uygun olarak kullanılmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Palaestra</span>

Palaestra Antik Yunan güreş okulunun herhangi bir kısmıydı. Burada boks, güreş gibi çok az yer gerektiren sporlar yapılıyordu. Palaestra bağımsız ve halka açık spor salonlarının bir parçası olarak işlev görmekteydi. Gymnasium olmadan palaestra olabilirdi ama palaestra olmadan gymnasium olamazdı.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Hamam (Mohenjo-daro)</span>

Büyük Hamam, günümüz Pakistan'ın Sind eyaletindeki Mohenjo-daro'da kazılan Harappa Medeniyeti kalıntıları arasında en bilinen yapılardan biridir. Arkeolojik kanıtlar, Büyük Hamamın MÖ 3. binyılda, üzerinde bulunduğu "kale" yükseltisinin yapılmasından hemen sonra inşa edildiğini göstermektedir.

Rüstem Paşa Şifa Hamamı, Konya'nın Ereğli ilçesinde, 15. yüzyılda Karamanoğlu Döneminde İbrahim Bey (1423-1464) tarafından inşa ettirilmiş ve banisi bilinmemektedir. Rüstem Paşa Şifa Hamamı, 2007 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından tescillenmiştir ve günümüzde ise restorasyonu tamamlanmıştır. Konum olarak ilçe merkezinde, Ulu Camii ve Rüstem Paşa Kervansarayı'nın güney doğusunda yer almaktadır. Yıldızvari plan düzenlenmesi ve mimari genel özellikleri bakımından XV. yüzyıl hamamlarında görülen özellikleri ile benzerlik göstermektedir. Yapısı, kuzey-güney istikametinde dikdörtgen şeklinde inşa edilmiştir ve Hamamın kuzeyinde dükkanlar sıralanmaktadır. Hamamın yapısı çifte planlı olmadığı için kadınlar ve erkekler için dönüşümlü olarak kullanılmaktadır. Hamam inşa edilirken kullanılan malzemeler; Kesme taş, moloz taş ve tuğladır. Giriş kısmı güney yönündedir.

<span class="mw-page-title-main">Bey Hamamı</span> Selanik, Yunanistandaki bir Osmanlı hamamı

Bey Hamamı, Cennet Hamamı, veya Sultan II. Murad Hamamı, Yunanistan'ın kuzeyindeki Selanik kentinde Panagia Chalkeon Kilisesi'nin doğusunda, Egnatia Caddesi üzerinde bulunan bir Osmanlı dönemi hamamıdır.