İçeriğe atla

Bahoutdin Mimari Merkezi

Bahaouddin Nakşibendi Anıt Mezarı

Bahoutdin Mimari Merkezi Buhara, Özbekistan'da bulunan bir yapıdır. Şeyh Baha-ud-Din veya Bohoutdin Nakşibendi Tarikatının kurucusudur ve Buhara valilerinin manevi patronu olarak kabul edilirdi; 1389'da öldü. Bu nedenle mezarında sonradan inşa edilen nekropolü her zaman Özbekistan'da en saygın olanı ve ünü diğer İslam ülkelerine ulaşmıştır. Bu yerleşimin antik toponimi Kasri Arifon adı altında bilinir.

1993 yılında Bahauddin Nakşband'ın 675. yıldönümü şerefine Özbekistan'ın bağımsızlığından sonra türbe restore edildi. Özbekistan Başkanı Karimov'un girişimi üzerine, 2003 yılında kompleksi iyileştirmek için büyük çalışmalar yapıldı. Yüksek kubbeli Darvazahana (giriş odası) yapılmıştır. Geniş bahçe, tek bir kompozisyonda Bahoutdin'in kutsal mezarını ve annesinin mezar yerini birleştirdi. Dahmai Shokhon (cetvellerin Nekropolü) de restore edildi, burada Timuridler, Sheibanidler, Ashtarkhanidler ve Mangyts hanedanlarından bazı yöneticilerin kalıntıları gömüldü.[1]

Konum Açıklaması

Bu Mimari yapı, eşzamanlı olmayan birkaç yapıdan oluşur:

1. En eskisi Şeyh Baha-ud-Din Nakşband'ın dahma (mezar taşı), mermer bloklarla perçinlenmiş ve mermer kafesin bir açıklığının üzerine yerleştirilmiştir. Şeyh Baha-ud-Din'in mezarı, mermer mezar taşı ve stel ile üst platformda yer almaktadır. Küçük bir khauz (havza) kuzeydedir ve mermer tarafından da perçinlenmiştir.

2. Kompleksin alanı, rotunda tipinin dörtgen pavyonunu temsil eden Saho-khona'dır. Küçük kubbelerle örtülü minare biçimli taretlerle köşelere çevrili dört kemerli bir yapıdır.

3. Komplekste, iki sütun tarafından desteklenen ve altı boyalı plafond oluşturan düz trabeation ile Khakim Kushbegi adlı bir cami var. Güneyde beş sütun ve aynı sayıda boyalı levha ile ayvan bitişiktir. Kuzeyde ayrıca beş ahşap sütun, kiriş tavan ve vassa ile bir başka ayvan bulunur.

4. Muzaffarkhan Camii de tuğla duvarlara sahip olan kompleksin bir bileşenidir. Dört sütun üzerinde ahşap sütunlar ve ayvan tarafından desteklenen beş kirişli düz kirişli tavan mevcuttur.

5. Caminin kuzey kısmından, sekiz kemerli kuleden fenerle pişmiş tuğladan inşa edilen küçük minare.

6. Kompleksin küçük bir medresesi de var.

7. Abdul-Lazizkhan khonaqo avlunun kuzeybatı kesiminde yer almaktadır. Khonaqo'nun bileşimi, kare plan kullanılarak klasik yöntemle inşa edildi. Kompleksin girişi, küçük bir kemerli kubbe yapısı ve Khodja Dilyavar kapısı şeklinde Toki-mionka adlı iki kapıdan yapılmıştır. Ana khonaqo cephesinin önünde Dahman-Shahon (valiler mezarlığı) nekropolü bulunur. Mermer bloklardan perçinli duvarlarla 2,5 m yüksekliğe kadar 6 dikdörtgen sufa temsil eder. Ayrıca 2 kuyu ve 2 hauz (havza) vardır.[2]

Tarih

Dünya Mirası Durumu

Bu site, Kültür kategorisinde 18/01/08 tarihinde UNESCO Dünya Mirası Geçici listesine eklenmiştir.

Notlar

  1. ^ "Хазрат Бахауддин Накшбанди — 5 Июня 2009 — Сайт Пифос. Великие открытия, изобретения 19 — 20 века". 5 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2011. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Zeynep Sultan Camii</span>

Zeynep Sultan Camii 1769 yılında III. Ahmed'in kızı Zeynep Sultan tarafından Ayazma Camii'nin de mîmarı olan Mehmed Tahir Ağa'ya yaptırılmış barok tarzındaki câmidir. Mîmârî tarzına bulunduğu mekân göz önüne alınarak karar verilmiştir. Bu özel tarzı ve yapımında kullanılan malzemeler nedeniyle Bizans kiliselerini anımsatır.

<span class="mw-page-title-main">Bayezid Camii</span>

Bayezid Camii İstanbul'un Beyazıt semtinde Sultan II. Bayezid tarafından yaptırılmış bir cami.

<span class="mw-page-title-main">Merkez Efendi Camii</span>

Merkez Efendi Camii, İstanbul'un Zeytinburnu ilinde Merkez Efendi Türbesi'nde bulunan cami.

<span class="mw-page-title-main">Cerrah Mehmed Paşa Camii</span> İstanbulda cami

Cerrah Mehmed Paşa Camii, İstanbul ili Fatih ilçesi Aksaray Mahallesinde bulunan tarihi cami. 1594'te Cerrah Mehmed Paşa tarafından yaptırılmıştır. Mimarı Mimar Davud Ağa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Melikgazi Türbesi</span> Danişmend Ahmed Gazinin, Tokatın Niksar ilçesinde bulunan Türbesi

Melikgazi Türbesi, Tokat ili Niksar ilçesinde bulunmaktadır. Niksar'ın fatihi Danişmendliler'in kurucusu olan Melik Danişmend Gümüştekin Ahmet Gazi olmuştur. Danişmend Gazi fetihten sonra Niksar'ı sahil Rumlarına karşı mücadelede kendisine hem bir üs hem de bu devletin başkenti olarak seçmiştir. Melik Gazi Türbesi Kayapaşa mahallesinde ziyaret edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">İnce Minareli Medrese</span>

İnce Minareli Medrese, Konya ili, Selçuklu İlçesi'nde, Alaaddin Tepesi'nin batısındadır. Selçuklu Sultanı II. İzzeddin Keykavus devrinde Vezir Sahip Ata Fahrettin Ali tarafından, hadis ilmi öğretilmek üzere 663 H.(1264 M.) yılında inşa ettirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hekimoğlu Ali Paşa Camii</span>

Hekimoğlu Ali Paşa Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde, Cerrahpaşa mahallesinde Kızılelma caddesi ile Hekimoğlu Ali Paşa caddesi kavşağında Osmanlı dönemi, 18. yüzyıla özgü bir camidir. Külliyesi ile birlikte klasik Türk mimarisinin son eseri olarak kabul edilir. 1734-1735 yılları arasında inşa edilmiştir. Üç kere sadrazamlık yapmış olan Hekimoğlu Ali Paşa adına yapılmıştır. Mimarları Çuhadar Ömer Ağa ile Hacı Mustafa Ağa'dır.

Kapu Camii, Konya'da 17. yüzyıl Osmanlı dönemine ait tarihi cami. Şehirdeki Osmanlı camileri arasındaki en büyük camidir. Merkez Karatay ilçesi, Sarraflar caddesi üzerindeki caminin mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ait olup, Karatay Müftüğülüğü'ne bağlı olarak faal durumdadır.

Şeyh Zayid Camii, Abu Dabi'de Birleşik Arap Emirlikleri'nin kurucusu, 2004'te hayatını kaybeden eski Devlet Başkanı Zeyd bin Sultan el-Nehyan'ın anısına, 2007 yılında ibadete açılan camidir.

<span class="mw-page-title-main">Aziziye Camii</span> Konya, Türkiyede bir cami

Aziziye Camii, Konya'da 17. yüzyıl Osmanlı dönemine ait tarihi camidir.

<span class="mw-page-title-main">Fatih Paşa Camii</span> Diyarbakırda yer alan bir cami

Fatih Paşa Camii, Türkiye'nin Diyarbakır şehrinde yer alan bir camidir. Şehrin ilk Osmanlı Valisi Bıyıklı Mehmed Paşa tarafından 1516-1520 tarihleri arasında inşa ettirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Veled-i Yaniç Camii</span> Erken dönem Osmanlı camisi

Veled-i Yaniç Camii ya da Yaniçoğlu Camii, Bursa'nın Osmangazi ilçesi, hisar semtinde bulunan erken dönem Osmanlı camisidir. Kapısı üzerindeki yazıtına göre 844 Hicri Safer ayında Yaniçoğlu Hacı Hayrûddin oğlu Mahmud Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Mimarı bilinmeyen caminin kitabe ve vakfiyesi mevcuttur. Plan şeması ve özellikle son cemaat yerinin kullanılışı nedeniyle özel bir düzenlemeye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">İlyas Bey Camii</span>

İlyas Bey Camii, Aydın ilinin Didim ilçesinde Milet harabelerinin yanındaki Balat Köyü'nde yer alan Anadolu Beylikleri dönemine ait camidir. İlyas Bey Külliyesi'nin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Safa Camii</span> Diyarbakırda yer alan bir cami

Safa Camii ya da bilinen diğer adıyla Parlı Camii, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan tarihî bir camidir. Ayrıca Şeyh Safâ, İpariye, İparla, Palo adlarıyla da anılır.

<span class="mw-page-title-main">Po-i-Kalan</span>

Po-i-Kalan veya Poi Kalan, Buhara, Özbekistan'daki Kalan Minaresi çevresinde bulunan bir İslami dini kompleksidir.

<span class="mw-page-title-main">Kalan Minaresi</span>

Kalan Minaresi Buhara, Özbekistan'daki Po-i-Kalan Cami kompleksinin minaresi ve şehrin en önemli simgelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Sâmâni Türbesi</span>

Sâmâni Türbesi, Özbekistan'ın Buhara ilinin kuzeybatı kesiminde, tarihi merkezin hemen dışında yer alan, 10. yüzyılda inşa edilmiş bir türbedir. Türbe erken İslam mimarisinin ikonik örneklerinden biri olarak kabul edilir ve Orta Asya mimarisinin en eski mezar binası olarak bilinir. Yaklaşık olarak 900'den 1.000'e kadar hüküm süren güçlü ve etkili İslami Samani aile hanedanının mezar alanı olarak inşa edilmiştir. Samaniler fiilen bağımsızlıklarını Bağdat merkezli Abbasi Halifeliği'nden elde etti ve günümüzün Afganistan, İran, Özbekistan, Tacikistan ve Kazakistan'ını kapsayan bazı bölgelere hükmetti. Mükemmel simetrik, boyutu açısından karmaşık, ancak yapısı ile anıtsal olan türbe, sadece Soğd, Sasani, Fars ve hatta Klasik gibi çok kültürlü bina dekoratif gelenekleri birleştirmekle kalmadı, aynı zamanda yenilikçi kubbe destek sistemi ve geleneksel Orta Çağ İslami bina özellikleri - dairesel kubbe ve mini kubbeler, sivri kemerler, ayrıntılı kapılar, sütunlar ve karmaşık geometrik tasarımları da sergilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Magok-i-Attari Camii</span>

Magok-i-Attari Camii, Buhara, Özbekistan'da bulunan tarihi bir camidir. Lyab-i Hauz'un tarihi dini kompleksinin bir parçasını oluşturur. Cami, Buhara'nın tarihi merkezinde, Po-i Kalan'ın yaklaşık 300 metre güneybatısında, Toqi Telpak Furushon ticaret kubbesinin 100 metre güneybatısında ve Lyab-i Hauz'un 100 metre doğusunda yer almaktadır. UNESCO Dünya Mirası Sit Alanı Buhara Tarihi Merkezi'nin bir parçasıdır. Günümüzde cami, halı müzesi olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Koca Kadı Camii</span>

Koca Kadı Camii Manastır'da 16.yüzyıldan kalma bir camidir.

<span class="mw-page-title-main">Alemşah Kümbeti</span> Eskişehir’de türbe

Alemşah Kümbeti ya da Sultan Şah Türbesi, Eskişehir ilinin Sivrihisar ilçesinde bulunan bir çeşit türbedir.