İçeriğe atla

BUMMMFITCHH

BUMMMFITCHH, pilotlar tarafından, bir uçak inişe yaklaşırken gereken eylem sırasını hatırlamak için kullanılan bir anımsatıcı biçimidir. Basit uçaklar için şifrelemenin daha kısa versiyonu BMFFH'dir, farklı uçak tipleri için birçok varyasyon mevcuttur.[1]

Kontrol listesi

İniş öncesi kontrol listesindeki adımların çoğu, uçağın beklenmedik arıza olasılığını ortadan kaldırmak için yapılan çifte kontrollerdir. Diğer adımlar, uçağı ekonomik uçuş için optimize edilmiş bir konfigürasyondan iniş için güvenli bir konfigürasyona dönüştürür. İniş, uçuşun en tehlikeli aşaması olduğundan, olası bir motor arızası durumunda önceden uyarılmak veya bu noktada herhangi bir sorunla baş etmek önemlidir.

Eylemlerin kontrol listesi aşağıda mümkün olan en eksiksiz biçimde verilmiştir.

O-B-U-M-M-M-P-F-F-I-T-C-H-H

  • O - Karbüratör ısıtıcısını aç
  • B - Frenler serbest
  • U - Alt takım aşağıda ve kilitli
  • M - Karışım kolu
  • M - Manyetolar
  • M - Ana şalter
  • P - Pervane aralığı
  • F - Yakıt
  • F - Flaplar
  • I - Enstrümanlar
  • T - Sıcaklıklar ve basınçlar
  • C - Karbüratör ısısını kapat
  • H - Kapaklar veya kapılar
  • H - Kayışlar

Uçak tipi örnekleri

Supermarine Spitfire V veya resmi olarak bilinen adıyla 'Hayati Eylemler Tatbikatı' için iniş öncesi kontroller "U,M,P ve Flaps" idi.[2]

UMPH: Avro Lancaster iniş öncesi kontroller için oluşturulmuştur. Alt takım, karışım, tam ince adım, hidrolik basınç.[3]

Basit bir sabit alt takım eğitim ve genel havacılık uçağı olan Piper PA-38 Tomahawk'ın kontrolü BUMFFPICHH olarak verilirken, üreticinin, pilotları tüm prosedürler için uçak çalıştırma el kitabına başvurmaları konusunda uyardığı belirtiliyor.[4]

Ayrıca bakınız

  • GUMPS - alternatif iniş öncesi kontroller
  • Havacılık anımsatıcılarının listesi

Notlar

  1. ^ Thom 1988, p. 219.
  2. ^ Tanner 1981, Section 2 Para 15.
  3. ^ Lindsey, Ivan (2012). In the heavens above : British Commonwealth Air Training Plan : RNZAF aircrew training Canada 1940-1945. Christchurch, N.Z.: Willsonscott Pub. s. 310. ISBN 9781877427381. 
  4. ^ SECOAT - PA-38 Pre-landing checks.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Uçak</span> Motorlu hava taşıtı

Uçak veya tayyare; hava akımının başta kanatlar olmak üzere kanat profilli parçaların alt ve üst yüzeyleri arasında basınç farkı oluşturması sayesinde havada tutunarak yükselebilen, uçma özellikli motorlu bir hava gemisi ve hava taşıtıdır. Pistonlu ya da jet motorlu, sabit kanatlı ve havadan ağır pek çok hava taşıtı uçak kategorisine dahildir. Günümüzde en temel uçak tipleri, yolcu uçağı, savaş uçağı, kargo uçağı olarak bilinirken, farklı coğrafi şartlara göre özelleştirmiş uçaklar da mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Helikopter</span>

Helikopter, dikey kalkış ve iniş yapabilen döner kanatlı bir hava taşıtıdır. İsmin kökü Yunancada heliko pteron yani hareketli kanatlar anlamından gelir. Fransız Gustave Ponton d'Amécourt tarafından 1861'de ortaya atılmıştır. 1907 yılında Fransız Paul Cornu ilk motorlu helikopteri uçurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Havacılık</span>

Havacılık, insanlar tarafından üretilmiş hava taşıtlarıyla uçmak ya da uçmak için gerekli olan makinelerin tasarımıyla veya bakımlarıyla uğraşmak demektir. Daha genel bir anlamda, havacılık terimi, hava taşıtı ile ilgili olan tüm eylemleri, endüstrileri, kurumları kapsamaktadır. Ticari havacılık, sivil havacılık, genel havacılık, askerî havacılık, deniz havacılığı, kara havacılığı, ultralight havacılık, sanal havacılık gibi türleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Suhoy Su-33</span> Sovyet yapımı dördüncü kuşak savaş uçağı

Suhoy Su-33 Rus firması olan Sukhoi tarafından 1982'de uçak gemileri için üretilmiş bir donanma savaş uçağıdır. Su-27 'Flanker' 'dan türetilmiş bir uçaktır ve Su-27K olarak da bilinir. Su-27'den başlıca farkı, Su-33'ün uçak gemileri tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış olmasıdır. Su-27'nin aksine Su-33 havada yakıt ikmali yapabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Aletli iniş sistemi</span>

Aletli İniş Sistemi, pist başına yerleştirilmiş vericiler vasıtasıyla uçakların inişine yardımcı olan bir hassas yaklaşma sistemi. ILS, uçağın pist başına kadar hassas yaklaşmasını sağlayan bir seyrüsefer yardımcı sistemidir. Bulut tavanının alçak, görüş faktörlerinin kötü olduğu hava koşullarında, uçağın alçak bir biçimde piste yaklaşmasını ve piste elektronik cihazlarla emniyetli iniş yapmasını sağlar. Pilota istikamet ve süzülüş hattı bilgisi verir.

<span class="mw-page-title-main">Aviyonik</span>

Aviyonik havacılıkta uçaklar, yapay uydular ve uzay araçlarının elektronik sistemleri için kullanılan terimdir.

<span class="mw-page-title-main">İrtifa</span> Belirli bir referans noktasına göre yükseklik

İrtifa, havacılık ve astronomide bir cisim ile referans alınan nokta arasındaki dikey mesafeyi ifade eden bir yükseklik kavramı. Coğrafi şekillerin ortalama deniz seviyesinden yüksekliğini belirten rakım kavramından farklı olarak, hava taşıtlarının ortalama deniz seviyesinden yüksekliği ile astronomide gök cisimlerinin ufuk hattından açısal yüksekliğini ifade etmede kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Husûsî pilot lisansı</span> Pilot lisansı

Husûsî pilot lisansı (PPL), herhangi bir hava taşıtında "ticarî olmamak kaydıyla" pilotluk yapılmasına imkân veren pilot lisansı. PPL, İngilizce private pilot licence kavramının akronimidir. PPL alabilmek için gerekli olan şartlar ICAO tarafından belirlenir. PPL kısaltmasının arkasından parantez içinde eklenen harf hava aracının sınıfını belirtir: PPL(A) > uçak, PPL(H) > helikopter vs.

<span class="mw-page-title-main">Zorunlu iniş</span> bir hava aracının normal uçuşuna devam etmesinin mümkün olmadığı koşullarda yaptığı iniş

Zorunlu iniş veya mecburî iniş, bir hava aracının normal uçuşuna devam etmesinin mümkün olmadığı koşullarda yaptığı inişi tanımlamakta kullanılan bir havacılık terimi. Bununla birlikte gündelik konuşmada zaman zaman uçuşa müdahale edilmesi ve pilotun inişe zorlanması durumu için de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Yoğunluk irtifası</span>

Yoğunluk irtifası (DA), atmosfer yoğunluğunun Uluslararası Standart Atmosfer (ISA) şartlarına oranla irtifa cinsinden ifadesi. DA kısaltması, İngilizce density altitute kavramının akronimidir.

<span class="mw-page-title-main">Otomatik pilot</span>

Otomatik pilot, bir hava aracı, deniz aracı veya uzay aracının yolunu bir insan operatör tarafından sürekli manuel kontrol gerektirmeden kontrol etmek için kullanılan bir sistemdir. Otomatik pilotlar operatörlerin yerini almaz. Bunun yerine, otomatik pilot operatörün aracı kontrol etmesine yardımcı olarak operatörün operasyonların daha geniş yönlerine odaklanmasına imkan sağlar.

Görerek uçuş veya VFR uçuş, bir pilotun uçağın durum (attitude) kontrolünü ve seyrüseferini uçak dışındaki görsel referanslara göre gerçekleştirdiği uçuş. VFR kısaltması, İngilizce visual flight rules kavramının akronimidir. Görerek uçuş yapılmasını mümkün kılan meteorolojik koşullara VMC denir. Şartların görerek uçuşa müsait olmadığı durumlarda -pilotun lisans ve dereceleri (rating) ve uçaktaki cihazlar müsaade ediyorsa- alet uçuşu gerçekleştirilir.

<span class="mw-page-title-main">Alet uçuşu</span> (IFR) Insturment Flight Rules

Alet uçuşu, aletli uçuş veya IFR uçuş; uçak dışındaki (haricî) görsel referanslarla uçuşun tehlikeli olduğu durumlarda; uçak içindeki cihazları, göstergeleri ve seyrüsefer yardımcılarını kullanarak gerçekleştirilen uçuş. IFR, İngilizce instrument flight rules kavramının akronimidir. Alet uçuşu, havacılıkta kullanılan iki uçuş kategorisinden biridir. Bir pilotun alet uçuşu yapabilmesi için uygun lisans ve derecelere (rating) sahip olması gerekir.

<span class="mw-page-title-main">Gece uçuşu</span> Havacılık tanımı

Gece uçuşu, hava taşıtlarının belirli kurallara uyarak, havacılıkta "gece" olarak tanımlanan zaman aralığında gerçekleştirdiği uçuş. Havacılıkta gecenin tanımı ülkeden ülkeye değişebilir. Gece uçuşları esnasında gerçekleşen gürültünün insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle pek çok ülkede gece uçuşları ile ilgili kısıtlamalar mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Sorumlu pilot</span>

Sorumlu pilot (PIC), uçuş esnasında herhangi bir hava taşıtının idaresinden ve emniyetinden öncelikli olan sorumlu pilot. Bu, tipik bir iki ya da üç pilotlu uçak mürettebatındaki kaptan veya uçağın kontrolünde yalnızca tek sertifikalı ve nitelikli pilot varsa "pilot" olacaktır. PIC kısaltması İngilizce pilot in command kavramının akronimidir. Askerî uçuşlarda uçak komutanı kavramı kullanılır. Uçak komutanı kavramı zaman zaman sivil uçuşlarda da sorumlu pilot anlamında kullanılır. PIC, yasal olarak uçaktan, uçuş emniyetinden ve uçmasından sorumlu olan kişidir ve herhangi bir uçuş kuralının ihlal edilmesinden sorumlu olan birincil kişi olacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Aeroflot'un 95 sefer sayılı uçuşu</span>

Aeroflot'un 95 sefer sayılı uçuşu, 21 Kasım 1990 Çarşamba günü bir İlyuşin Il-62 ile gerçekleştirilen ve Magan Havalimanı'na inerken 12 kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan kazadır.

<span class="mw-page-title-main">Aeroflot'un 93 sefer sayılı uçuşu</span> 1 Temmuz 1990 günü gerçekleşen bir uçak kazası

Aeroflot'un 93 sefer sayılı uçuşu, 1 Temmuz 1990 Cumartesi günü bir İlyuşin Il-62M ile gerçekleştirilen ve Yakutsk Havalimanı'na inerken 6 kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan kazadır.

<span class="mw-page-title-main">Aeroflot'un 167 sefer sayılı uçuşu</span>

Aeroflot'un 167 sefer sayılı uçuşu, Yakolev Yak-40 ile işletilen ve Semey Havalimanı'ndan Sary-Arka Havalimanı'na giden bir Aeroflot uçağının 28 Şubat 1973'te Semey, Kazakistan SSC yakınlarında düşen ve uçak kazasıyla sonuçlanan bir uçuştur. Kaza sonucunda 29'u yolcu 32 kişiden kurtulan olmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aeroflot'un 20 sefer sayılı uçuşu</span> Uçak kazası

Aeroflot'un 20 sefer sayılı uçuşu, 4 Ocak 1965'te Moskova'dan Almatı'ya yapılan bir tarifeli uçuş sırasında düşük görüş mesafesi koşullarında düşerek uçaktaki 103 kişiden 64'ünün ölmesiyle sonuçlanan bir Aeroflot uçuşudur.

GUMPS, inişten önce kritik hiçbir şeyin unutulmadığından emin olmak için geri çekilebilir dişli uçak pilotları tarafından bir kontrol listesi olarak kullanılan yaygın bir kısaltmadır. Popülerliği oldukça fazladır ve uçuş öğrencileri müfredatlarında, FAA yayınlarında ve havacılık dergilerinde yer almaktadır.