İçeriğe atla

Büyük Set Resifi

Koordinatlar: 18°17′10″G 147°42′00″D / 18.28611°G 147.70000°D / -18.28611; 147.70000
Büyük Set Resifi
UNESCO Dünya Mirası
Konum Avustralya
KriterDoğal: vii, viii, ix, x
Referans154[1]
Tescil1981 (5. oturum)
BölgeAsya-Pasifik
Koordinatlar
Büyük Set Resifi uydu görüntüsü

Büyük Set Resifi, birbirinden ayrı 2,900 resif ve 900 adadan oluşan, 2,600 km genişliğe yayılmış 344,400 km² alanı ile dünyanın en büyük resif sistemidir. Resif kuzeydoğu Avustralya'nın Queensland sahili açıklarında bulunan Mercan Denizi'ndedir.

Büyük Set Resifi dış uzay'dan görülebilen, canlı organizmaların oluşturduğu, en büyük yapıdır. Resifin yapısı mercan polip'i olarak bilinen milyarlarca küçük organizma tarafından oluşturulmuştur. Resif geniş canlı çeşitliğine ev sahipliği yapmaktadır ve 1981 yılında Dünya Mirası listesi arasına alınmıştır.

Keşfedilmesi

11 Haziran 1770 tarihinde Kaptan James Cook tarafından "Endeavour" adlı gemisinin resiflerde karaya oturmasıyla birlikte keşfedilmiştir. Hasar alan gemiyi batmaktan kurtarabilen Cook ve ekibi, günümüzde Cooktown, Queensland olarak bilinen bölgede gemilerini sahile taşımayı başararak kurtarmışlardır. Geminin onarımı yedi hafta sürmüştür ve daha sonra Cook ile mürettebatı yolculuklarına devam etmişlerdir.

Ekoloji

Büyük Set Resifi, kendine özgü yaşam çeşitliliğine sahiptir. Mink balinası, kambur balina ve mavi balina gibi birçok balina ve dugong gibi soyu tehlikedeki birçok deniz memelisi, 6 çeşit deniz kaplumbağası ve 1 milyondan fazla balık, mercan, köpekbalığı, vatoz, denizanası... v.s, çeşidi Büyük Set Resifi'nde kendiliğinden yetişmektedir.

Tehditler

Büyük Set Resifi, turizm açısından olduğu kadar, balıkçılık açısından da önemli bir yerdir. İzinsiz balıkçılık doğal yaşamı tehdit etmektedir. Mercanların toplanması da mercan resifini tehdit eder. Diken tacı denilen bir tür 20 kollu denizyıldızı da mercanları yiyerek resifi tahrip eder. En kötüsü bu hayvanların tek doğal düşmanlarının, Triton denilen nesli tehlikedeki bir tür denizminaresi olmasıdır.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2009. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mercanlar</span> omurgasız hayvanların Knidliler şubesinin denizlerde yaşayan bir sınıfı

Mercanlar (Anthozoa), omurgasız hayvanların Knidliler şubesinin denizlerde yaşayan bir sınıfıdır. Yumuşak mercanlar, boynuzsu mercanlar, dikenli mercanlar, gerçek mercanlar gibi çeşitleri vardır. Deniz şakayıkları da bu sınıftandır. Polip vücutlu bu canlıların mineral maddelerinden karışmış boynuzsu iskeletlerine de mercan denir.

<span class="mw-page-title-main">Niue</span> Büyük Okyanusta, Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsüne sahip ülke

Niue, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi. Niue'nin başkenti Alofi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Lagün</span>

Lagün, Kıyı set gölü veya deniz kulağı dalgalar tarafından oluşturulan kıyı birikim şekillerindendir. Oluşumunda, kıyı akıntılarının da etkisi vardır. Kıyılardaki koyların ve girintilerin ağız kısımlarının dalga biriktirmesiyle oluşan kıyı kordonları ile kapanması sonucunda meydana gelirler. Lagünler genellikle kıyı lagünleri ve atol lagünleri olmak üzere iki gruba ayrılır. Karışık kum ve çakıl kıyılarında oluşur. Kıyı lagünleri olarak sınıflandırılan su kütleleri ile haliç olarak sınıflandırılmış su kütleleri arasında bir çakışma vardır. Lagünler dünyanın birçok yerinde ortak kıyı özellikleridir.

<i>Carcharodon charcharias</i> Suda Yaşayan Orta Tehlikeli Bir Hayvan

Büyük beyaz köpek balığı, Lamnidae familyasından bir köpek balığı türü.

<span class="mw-page-title-main">Mercan Denizi Adaları</span>

Mercan Denizi Adaları Bölgesi, Avustralya'da, Queensland eyaletinin kuzeydoğusundaki Mercan Denizi'ndeki bir grup küçük ve çoğunlukla ıssız tropik ada ve resiflerden oluşan Avustralya'nın dış bölgesidir. Yaşanılan tek ada Willis Adası'dır. Bölge, çoğu okyanus olan, Büyük Set Resifi'nin dış kenarından doğuya ve güneye uzanan ve Heralds Beacon Adası, Osprey Resifi, Willis Grubu ve on beş diğer resif/ada grubunu içeren 780.000 km²'yi kapsar. Cato Adası, bölgedeki en yüksek noktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nesli tehlikedeki türler</span>

Nesli tehlikedeki türler, yok olma tehdidi altındaki bitki ve hayvan türleridir. Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği'nin (IUCN) iki yılda bir yayımlanan kırmızı listesinde yer alırlar. Bir türün kırmızı listeye alınması için Dünya üzerinde 50'den az yetişkin bireyin kalmış olması gereklidir.

<span class="mw-page-title-main">Karayip Denizi</span> Atlas Okyanusunun alt havzası

Karayip Denizi, Antil Denizi olarak da bilinir, Atlas Okyanusu'nun alt havzası. Batı Yarıküre'de, Ekvator çizgisinin kuzeyinde yer alır. Güney Amerika'nın kuzey, Orta Amerika'nın doğu kıyıları ile Meksika kıyılarının bir bölümü boyunca uzanır. Karayip Denizi, kapladığı yaklaşık 2,640,000 km²'lik alan ile dünyanın en geniş tuzlu su denizlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Bering Denizi</span> deniz

Bering veya İmarpik Denizi, Kuzey Büyük Okyanus'undan, Alaska Yarımadası ve Aleut Adaları'nın ayırdığı büyük su kütlesi. İki milyon km² yüzölçümüne sahiptir. Doğusunda ve kuzeydoğusunda Alaska, batısında Sibirya ve Kamçatka Yarımadası, güneyinde Alaska Yarımadası ve Aleut Adaları ile çevrilidir. Kuzeyindeki Bering Boğazı vasıtasıyla, Arktik Okyanusu'ndaki Çukçi Denizi'nden ayrılır. İsmini, kâşifi Danimarkalı seyrüseferci Vitus Bering'den almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mercan Denizi</span>

Mercan Denizi, Büyük Okyanus'un güneydoğusunda, Papua Yeni Gine ve Avustralya'nın doğusunda Yeni Kaledonya'nın batısında ve Solomon Adaları'nın güneybatısında kalan bölgeye verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">Celebes Denizi</span> deniz

Celebes Denizi veya Sulawesi Denizi Filipinlerin kuzeyinde Mindanao Adası, Sulu Denizi ve Sulu Takımadaları ile doğuda sıralı Sangihe Adaları, güneyde Sulawesi ve batıda Endonezya'daki Kalimantan ile cevrilmiştir. Deniz büyük bir leğen biçiminde olup 6.200 m derinliğe sahiptir. Kuzey-güney boyunca 675 km, doğu-batı boyunca 837 km ve toplam yüzeysel alan 280.000 km2'dir. Deniz güneybatı tarafından Java Denizi'ndeki Makassar Boğazı'na açılır.

<span class="mw-page-title-main">Mercan adası</span>

Mercan adası ya da atol; ortasında lagün adı verilen bir göl bulunan, kısmen veya tamamen lagünü çevreleyen adacıklara denir. Atolller her zaman dairesel yapıda olmamakla birlikte düzinelerce kilometre çapında kapalı bir şekil oluşturan ve ortasında yaklaşık 50 m ya da daha derin bir lagün bulunduran mercan resiflerinden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Resif</span>

Resif, denizcilik terminolojisinde kaya, kum ve deniz canlıların birikimiyle birlikte suyun cezir halindeyken altı kulaç veya daha az derinlikli sığ alanlarında oluşmuş su altı yüzey yapılarıdır. Pek çok resif kumun abiyotik-biriktirmeleri, dalgaların kayalar üzerindeki erozyonu ve diğer doğal süreçler sonucunda gelişirken en çok bilinenleri biyotik süreçlerin baskınlığında mercanların ve kalkerli alglerin etkisiyle tropik denizlerde oluşmuş mercan resifleridir.

<span class="mw-page-title-main">Mercan resifi</span> Denizde taşlı mercan iskeletlerinin büyümesi ve birikmesiyle oluşan kaya çıkıntısı

Mercan resifleri canlı organizmaların ürettiği aragonit yapılardır. Az miktar besin içeren deniz sularında bulunur. Çoğu resifte, baskın organizmalar kalsiyum karbonattan oluşan bir dış iskelete sahip taş mercanları, kolonyal sölenterlerdir. İskeletsel materyaller, dalga hareketleri ve biyoerozyon ile parçalanıp yığılarak yaşayan mercanlar ve çok çeşitli hayvanlar ve bitkilerden oluşan yaşamı destekleyen kalsiyumlu bir oluşum meydana getirirler.

<span class="mw-page-title-main">Yapay resif</span>

Yapay resifler, tipik olarak genellikle biyolojik özelliklerini kaybetmiş, erozyona uğramış, Türkiye'de boğazlarda olduğu gibi blok gemi geçişlerinin yoğun olduğu ya da sörf geliştirme bölgeleri gibi yerlerde deniz yaşamını geliştirmek ve tedavi etmek için kurulmuş insan yapımı sualtı yapılarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Honduras Körfezi</span>

Körfez ya da Honduras Körfezi Karayip denizine bağlantı kuran büyük bir giriştir, Belize, Guatemala ve Honduras kıyılarına sınrıı vardır. Kuzeyden güneye, yaklaşık 200 kmdir. Dangriga, Belize'den La Ceiba, Honduras'a uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Tubbataha Resifi</span> Koruma altındaki bölge

Tubbataha Resifleri Tabiat Parkı Filipinler'de, Sulu Denizi'nin ortasında bulunan bir korunan alandır. Deniz ve kuş koruma alanı, Kuzey Atol ve Güney Atolü olarak adlandırılan iki büyük atolden ve toplam 97.030 hektar alan kaplayan daha küçük Jessie Beazley Resifi'nden oluşmaktadır. Palawan ilinin başkenti olan Puerto Princesa ilçesinin 150 kilometre güneydoğusunda yer almaktadır. Issız adalar ve resifler, resifin yaklaşık 130 kilometre kuzeydoğusunda bulunan Cagayancillo Adası belediyesinin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Cape York Yarımadası</span>

Cape York Yarımadası, Avustralya'nın KD ucunu oluşturan yarımadadır.

<span class="mw-page-title-main">Chesterfield Adaları</span>

Chesterfield Adaları, Büyük Okyanus'ta Melanezya ada öbeği içerisinde yer alan Yeni Kaledonya'ya bağlı bir mercan adası. Yeni Kaledonya'nın ana adasının kuzeybatısında yer almaktadır. Takımadalar 120 km uzunluğunda ve 70 km genişliğinde olup, 11 ıssız adacık ve birçok resiften oluşmaktadır. Adaların arsa alanı 10 km²'den daha az bir konumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Mercan Denizi Adaları Gey ve Lezbiyen Krallığı</span> Mikro Ulus

Mercan Denizi Adaları Gey ve Lezbiyen Krallığı, Avustralya merkezli bir grup eşcinsel hakları aktivisti tarafından sembolik bir siyasi protesto olarak kurulan mikro ulustur.

<span class="mw-page-title-main">Deniz habitatı</span>

Deniz habitatı, deniz yaşamına ev sahipliği yapan habitatlardır. Deniz yaşamı bazı yönlerden denizdeki tuzlu su içeriğine bağlıdır. Habitat, bir veya birden fazla canlı türünün yaşadığı ekolojik veya çevresel bölgedir. Denizler ve okyanuslar bu habitatların birçok türünü barındırır. Deniz habitatları kıyı ve açık okyanus habitatları olarak ikiye ayrılabilir. Kıyı habitatları, gelgitin kıyı şeridinde geldiği noktadan kıta sahanlığının sınırına kadar uzanan bölgede bulunur. Kıta sahanlıkları, toplam okyanus alanının yalnızca yaklaşık %7'lik kısmını kaplamalarına rağmen deniz yaşamının çoğu kıyı habitatlarında bulunur. Açık deniz habitatları, kıta sahanlığının sınırının ötesinde, derin denizlerde bulunur.