İçeriğe atla

Büyük Firar

Büyük Firar
The Great Escape
Filmin özgün sinema afişi
YönetmenJohn Sturges
SenaristRoman:
Paul Brickhill
Senaryo:
James Clavell
W.R. Burnett
Walter Newman (adı geçmiyor)
OyuncularSteve McQueen
James Garner
Richard Attenborough
James Donald
Charles Bronson
Donald Pleasence
James Coburn
MüzikElmer Bernstein
Görüntü yönetmeniDaniel L. Fapp
KurguFerris Webster
CinsiSinema filmi
Yapım yılı1963
Süre172 dk
ÜlkeABD
Dilİngilizce
Bütçe$4.000.000
Hasılat$5.500.000 (ABD)

Büyük Firar (İngilizce: The Great Escape), 1963 yapımı bir ABD filmi. IMDb İnternet sitesi en iyi 250 film sıralamasında 99. sıradadır. Paul Brickhill'ın aynı adlı kitabından James Clavell tarafından senaryosu yazılmıştır. Senaryo ve kitap yaşanmış bir olaydan esinlenerek yazılmış ve film bu kaçışta ölen 50 subaya adanmıştır. 1964 yılı Oscar ödülüne En İyi Film Düzenleme dalında aday olsa da kazanamamıştır. Ama Moskova Uluslararası Film Festivali'nde başrol oyuncusu Steve McQueen'e En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü getirmiştir.

Konu

Film II. Dünya Savaşı'nda Almanlar tarafından tutuklanan Müttefik subaylarının hapsedildikleri kamptan kaçışlarını anlatır. Subaylar uzun çalışmalar sonucunda kamptan bir tünel kazarak kaçmayı başarırlar. Ama Alman SS polisleri peşlerini bırakmaz. Sonucunda hepsi Almanya ve İsviçre'de değişik zaman ve şekillerde yakalanırlar. Yakalanan subayların ellisi kampa dönüş yolunda Alman askerleri tarafından öldürülür.

Oyuncu kadrosu

Aktör Rol
Steve McQueenHilts "The Cooler King"
James GarnerHendley "The Scrounger"
Richard AttenboroughBartlett "Big X"
James DonaldRamsey "The SBO"
Charles BronsonDanny "Tunnel King"
Donald PleasenceBlythe "The Forger"
James CoburnSedgwick "Manufacturer"
Hannes MessemerVon Luger "The Kommandant"
David McCallumAshley-Pitt "Dispersal"
Gordon JacksonMacDonald "Intelligence"
John LeytonWillie "Tunnel King"
Angus LennieIves "The Mole"
Nigel StockCavendish "The Surveyor"
Robert GrafWerner "The Ferret"
Jud Taylor1st Lt Goff
Hans ReiserHerr Kuhn, Gestapo
Tom AdamsDai Nimmo

Yapım

Senaryo

1963'te Mirisch kardeşler, Paul Brickhill'in 1950 tarihli Büyük Kaçış kitabını uyarlamak için United Artists ile çalıştı. Brickhill, kamptaki Alman hareketlerini izleyen "yardımcılardan" biri olarak hareket eden Stalag Luft III'teki X Örgütü'nün çok küçük bir üyesiydi. Hikâye, NBC tarafından 27 Ocak 1951'de The Philco Television Playhouse'un bir bölümü olarak gösterilen canlı bir TV prodüksiyonu olarak uyarlanmıştı.[1] Canlı yayın, tünel yanılsaması yaratmak da dahil olmak üzere canlı yayın için dahiyane bir set tasarımı tasarladığı için övüldü.[2] Filmin senaryosu James Clavell, W. R. Burnett ve Walter Newman tarafından uyarlandı.

Çekimler

Film, Almanya'da, Bavyera kırsalındaki Geiselgasteig'in Münih banliyösündeki Bavyera Film Stüdyosunda, kışla içleri ve tüneller için setlerin inşa edildiği yerde çekildi. Kamp, stüdyonun yakınındaki Perlacher Ormanı açıklığında inşa edildi.[3][4] Gerçek kamp, bir Alman kasabası olan Sagan (şimdi Żagań, Polonya) yakınlarındaydı; kasabanın adı Neustadt olarak değiştirildi.[4] Bavyera'daki Füssen kasabasında ve tren istasyonu da dahil civarındaki pek çok yerde birçok sahne çekildi. Özgün yapılı St. Nikolaus Kilisesi[4] ve doğal arka planı ile yakınlardaki Pfronten[3] bölgesi de filmde sıklıkla yer alır. Demiryolunu içeren ilk sahneler, Münih-Holzkirchen hattında Großhesselohe istasyonunda (filmde "Neustadt" istasyonu) ve Deisenhofen yakınlarında çekildi. Hendley ve Blythe'nin trenden kaçışı, Markt Schwaben'in doğusundaki Münih-Mühldorf demiryolunda kameraya alındı. Bartlett, MacDonald ve Ashley-Pitt'in geldiği istasyon Füssen istasyonu iken, Sedgwick'in trene binme sahnesi Ausserfern Demiryolu'ndaki Pfronten-Ried istasyonunda canlandırıldı.[3][5] Hendley ve Blythe'nin kaçmaya çalışırken yanından geçtikleri kale Neuschwanstein Şatosu'dur.[6]

Dikenli tel çitlerin olduğu motosiklet kovalamaca sahneleri Füssen'in dışındaki çayırlarda çekildi ve Hilts'in yeniden yakalanmadan önce çarptığı "dikenli tel", oyuncular ve ekip tarafından boş zamanlarında inşa edilen dikensiz tellerin etrafına bağlanmış kauçuk şeritlerle simüle edildi.[7] Sigorta endişeleri, McQueen'in motosiklet sıçraması sahnesini gerçekleştirmesini engelledi. Bu dikkate değer sahne, McQueen'in uzaktan kendisine benzeyen ve bisiklet tutkunu olan arkadaşı Bud Ekins tarafından canlandırıldı.[8] Johnny Carson daha sonra The Tonight Show'un bir yayını sırasında McQueen'i bu atlayışı için tebrik etmeye çalıştığında, McQueen, "Ben değildim. O Bud Ekins'ti" dedi. Bununla birlikte, hem McQueen hem de Avustralya Motokros şampiyonu Tim Gibbes, aynı hareketi eğlence için kamera karşısında gerçekleştirdiler. Filmin ikinci birim yönetmeni Robert Relyea'ya göre, filmin son kurgusundaki sahne bu üç adamdan herhangi birinin performansını yansıtıyor olabilir.[9] Kovalamanın diğer kısımları, hem Hilts'i oynayan hem de motosikletteki becerisi nedeniyle onu kovalayan askerleri canlandıran McQueen tarafından gerçekleştirildi.[10] Motosiklet, bir Alman makinesine benzemek için boyanmış bir Triumph TR6 Trophy idi. Restore edilmiş olan makine şu anda Triumph'ın Hinckley, İngiltere'deki fabrikasında sergileniyor.[11]

Kaynakça

  1. ^ "The Great Escape". Internet Movie Database. 25 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022. 
  2. ^ Wade, Robert J. (Nisan 1951). "The Great Escape". Radio Age. 10 (3). s. 16-17. 
  3. ^ a b c Riml, Walter (2013). Behind the scenes... The Great Escape. Helma Turk & Dr. Christian Riml. 31 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022. 
  4. ^ a b c Whistance, Don J. (2014). "The Great Escape Locations Site". 25 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022. 
  5. ^ Biemann, Joachim (10 Ağustos 2014). "The Great Escape". Eisenbahn im Film – Rail Movies (Almanca). 11 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022. 
  6. ^ Warren, Jane (7 Ağustos 2008). "The Truth About The Great Escape". The Daily Express. 18 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022. 
  7. ^ Rufford, Nick (13 Şubat 2009). "Video: The Great Escape, re-enacted". The Times. 29 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ Steve Rubin (1993). Return to 'The Great Escape' (Belgesel). MGM. 
  9. ^ Page, Priscilla (2 Mayıs 2019). "The Great Escape is how Steve McQueen outfoxed studio lawyers and kept having fun | Hagerty Media". 3 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ Stone, Matt (2007). McQueen's Machines: The Cars and Bikes of a Hollywood Icon. Minneapolis, Minnesota: MBI Publishing Company. s. 77-78. ISBN 978-0-7603-3895-7. There's a chase sequence in there where the Germans were after [McQueen], and he was so much a better rider than they were, that he just ran away from them. And you weren't going to slow him down. So they put a German uniform on him, and he chased himself! 
  11. ^ "Great Escape motorcycle goes on show". BBC News. 31 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hapisten kaçış</span>

Hapisten kaçış bir mahkûmun hapisten resmi olmayan bir şekilde ya da yasadışı yollarla ayrılmasıdır. Hapisten kaçışlar neredeyse her zaman mahkûmun yakalanması ve geri gönderilmesiyle sonuçlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Steve McQueen</span> Amerikalı sinema oyuncusu (1930 – 1980)

Steve McQueen, Amerikalı sinema oyuncusudur.

<span class="mw-page-title-main">Ali MacGraw</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Alice MacGraw,. Amerikalı manken ve sinema oyuncusudur.

<i>Schindlerin Listesi</i> Steven Spielberg filmi

Schindler'in Listesi, yönetmenliğini Steven Spielberg'in yaptığı, 1993 ABD yapımı bir filmdir. II. Dünya Savaşı sırasında Naziler'in uygulamış olduğu soykırımdan binin üzerinde Polonya Yahudisinin kurtarılmasında rolü olan Oskar Schindler'i ve bu kurtarmayı konu edinen film, 321 milyon dolar gişe hasılatı elde etmiş ve Akademi, Altın Küre, BAFTA ve Grammy ödülleri kazanmıştır. "Tüm zamanların en iyi filmleri" konulu çeşitli listelerde üst sıralarda bulunan film, Amerikan Film Enstitüsü'nün güncel listesinde 9. sırada yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Neuschwanstein Şatosu</span> Almanyanın Bavyera eyaletinde bulunan bir şato

Neuschwanstein Şatosu veya Neuschwanstein Kalesi, Almanya'nın en güneyinde, Avusturya sınırına yakın Alp Dağları'nın eteklerindeki engebeli bir tepede yer alan 19. yüzyıldan kalma tarihi bir saraydır. Bavyera'nın Svabya bölgesinde, Schwangau belediyesinde, Hohenschwangau Kalesi'nin de bulunduğu Hohenschwangau köyünün yukarısında yer almaktadır. En yakın büyük kasaba Füssen'dir. Kale, Pöllat deresinin dar geçidinin üzerinde, Alpsee ve Schwansee göllerinin doğusunda, Lech'in Forggensee'ye açılan ağzına yakın bir yerde bulunmaktadır.

<i>Kibar Soyguncu</i> (film)

Kibar Soyguncu, 1968 ABD yapımı dramatik gerilim filmidir.

James Clavell, Amerikalı romancı, senarist ve film yönetmeni. Aynı zamanda II. Dünya Savaşı gazisi ve savaş tutsağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Faye Dunaway</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Dorothy Faye Dunaway, Akademi Ödülü sahibi Amerikalı oyuncudur. 1965 yılından beri sinemada faal olan sanatçı aynı zamanda bazı filmlere yönetmen, yapımcı ve senarist olarak da imza atmıştı. Oscar, BAFTA, Altın Küre ve Emmy ödülleri dahil tam 17 ödül kazanan oyuncu 25 ayrı ödüle de aday gösterilmişti.

<i>Maymunlar Cehenneminden Kaçış</i>

Maymunlar Cehenneminden Kaçış (Özgün adı: Escape from The Planet of the Apes), Don Taylor'ın yönettiği 1971 yapımı bir bilimkurgu filmi. 1970 yapımı Maymunlar Cehenneminin Altında filminden sonraki, serinin üçüncü filmidir. Filmin başrollerinde Roddy McDowall ve Kim Hunter oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Franz Halder</span>

Franz Halder, Almanya'nın topçu subayı ve Nazi Almanyası'nın Generaloberst'i.

<i>Zafere Kaçış</i> (film) 1981 yapımı film

Escape to Victory, yönetmenliğini John Huston'ın yaptığı, oyuncu kadrosunda Sylvester Stallone, Michael Caine ve Max von Sydow'un yanı sıra Pelé, Bobby Moore ve Osvaldo Ardiles gibi Dünya Kupası kazanan futbolcular da yer almıştır.

<i>Gangsterin Kaderi</i>

Gangsterin Kaderi 1968 ABD yapımı polisiye gerilim filmidir. Özgün adı Bullitt olan film yıllar sonra TRT televizyonunda Hedef adıyla da gösterilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Curd Jürgens</span> Alman-Avusturyalı sahne ve film oyuncusu (1915 - 1982)

Curd Gustav Andreas Gottlieb Franz Jürgens, Alman-Avusturyalı sahne ve film oyuncusu. Solln, Bavyera'da doğmuş ve Viyana'da ölmüştür. Alman ve Avusturya sinemasında önemli bir oyuncu ve yönetmendi.

<span class="mw-page-title-main">Preston Sturges</span> Amerikalı film yönetmeni ve senarist (1898 – 1959)

Preston Sturges, doğum Edmund Preston Biden, Amerikalı oyun yazarı, senarist ve film yönetmeni. Chicago, Illinois'de 1898 yazında doğmuştur. 1941 yılında The Great McGinty filmiyle En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü'nü bu kategoride yarışan üç filmden birinci gelerek kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Michael Fassbender</span> İrlandalı-Alman aktör

Michael Fassbender Alman-İrlandalı oyuncu ve yapımcı. Ekrandaki ilk rolü, 2000 yılında yayınlanmış olan Hearts and Bones adlı minidizidir. Bunu takiben 2001 yılında Band of Brothers adlı minidizide rol aldı. Quentin Tarantino'nun savaş filmi Soysuzlar Çetesi'ndeki Teğmen Archie Hicox, X Men: Birinci Sınıf ve X-Men: Geçmiş Günler Gelecek filmlerindeki Magneto, Ridley Scott'ın yönettiği bilimkurgu filmi Prometheus'taki David, fantezi-aksiyon filmi 300 Spartalı'daki Stelios, kız arkadaşının 15 yaşındaki kızını çekici bulan Akvaryum'daki Connor O'Reily, Charlotte Bronte'nin aynı adlı kitabından uyarlanan romantik-drama filmi Jane Eyre'deki Edward Fairfax Rochester, tarihi bir film olan Tehlikeli İlişki'deki Carl Jung, biyografik film olan Açlık'taki Bobby Sands ve Utanç'taki seks bağımlısı Brandon en iyi bilinen rolleridir. Utanç'taki performansıyla Ağustos 2011'de Venedik Uluslararası Film Festivali'nde Volpi Cup En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü kazandı, Altın Küre ve BAFTA için aday gösterildi. 2014 yılında 12 Yıllık Esaret filminde canlandırdığı Edwin Epps karakteriyle Akademi Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında aday oldu. 2015 yapımı Oscar ödüllü Kate Winslet'in de oynadığı, Danny Boyle yönetmenliğindeki Steve Jobs filminde Steve Jobs'u canlandırdı. Bu filmle de 'En İyi Erkek Oyuncu' dalında Altın Küre, BAFTA ve Oscar adaylığı getirdi. 2015 yapımı Justin Kurzel'in yönettiği Macbeth adlı filmde oynadı. Aynı zamanda 2015'te vizyona giren Sakin Batı filminde oyunculukla birlikte filmin yapımcılığını da üstlendi. 2016'da vizyona giren Assassin's Creed adlı filmin hem yapımcılığını hem de başrolünü üstlendi. 51 ödülü, 104 adaylığı bulunmaktadır.

Angus Lennie, İskoç oyuncudur. Amerikalı oyuncu Steve McQueen'le beraber rol aldığı Archibald Ives karakterini canlandırdığı 1963 yapımı The Great Escape filmiyle tanınır. Yine yer aldığı Crossroads adlı televizyon dizisindede başarılı bir oyunculuk sergiledi.

<i>Utanç</i> (film, 2011) 2011 yapımı film

Utanç, Steve McQueen tarafından yönetilen, McQueen ve Abi Morgan'ın birlikte yazdığı, Michael Fassbender ve Carey Mulligan'ın yetişkin kardeşleri canlandırdığı, New York'ta geçen 2011 yapımı İngiliz psikolojik dram filmidir. Film4 ve See-Saw Films tarafından ortak yapıldı. Filmin, kahramanın seks bağımlılığını yansıtan açık sahneleri, Amerika Birleşik Devletleri'nde NC-17 derecesi ile derecelendirildi. Utanç 13 Ocak 2012'de Birleşik Krallık'ta gösterime girdi.

<span class="mw-page-title-main">Odadan Kaçış</span> üzerine tıklamalı macera alt türü

Odadan kaçış, ayrıca kaçış odası veya kaçış oyunu olarak da bilinir, üzerine tıklamalı bir macera oyunu alt türüdür ve çevredekileri kullanarak hapisten kaçılması gereken bir oyundur. Oda genellikle kilitli bir kapı, manipüle edilecek nesneler ve gizli ipuçları veya gizli bölmelerden oluşur. Oyuncu, kaçmanın bir yolunu bulmak için odadaki diğer ögelerle etkileşim kurarak nesneleri kullanmalıdır. Odadan kaçış oyunları, Adobe Flash'ta oluşturulan ücretsiz tarayıcı oyunlarından doğmuştur, ancak o zamandan beri iOS ve Android için yapılan mobil oyunlar içerisinde en popüler hale gelmiştir. Bazı örnekler arasında "Crimson Room", "Viridian Room", "MOTAS" ve "Droom" bulunmaktadır. Bu çevrimiçi oyunların popülaritesi, tüm dünyada gerçek hayattaki kaçış odalarının gelişmesine yol açmıştır.

<i>Yangın Kulesi</i>

Yangın Kulesi, Paul Newman ve Steve McQueen liderliğindeki bir topluluk kadrosunun yer aldığı Irwin Allen tarafından yapılan 1974 Amerikan felaket filmidir. John Guillermo'nun yönettiği film, 20th Century Fox ve iki büyük Hollywood stüdyosunun ilk ortak girişimi olan Warner Bros.'un ortak yapımıdır.

<span class="mw-page-title-main">Steve McQueen (yönetmen)</span>

Sir Steve Rodney McQueen İngiliz film yönetmeni, görsel sanatçı, senarist, film yapımcısı, televizyon yazarı, televizyon yapımcısı ve televizyon yönetmenidir. Solomon Northup'un 1853 tarihli kölelik anılarının uyarlaması olan ödüllü filmi 12 Years a Slave (2013) ile tanınır. Ayrıca 1981 İrlanda açlık grevi hakkında tarihi bir drama olan Açlık (2008), seks bağımlılığıyla mücadele eden bir yönetici hakkında bir drama olan Utanç (2011) ve İngiliz televizyon dizisinin bir uyarlaması olan Widows (2018)'u yönetti ve yazarlarından biriydi. 2020'de, "Londra'da Batı Hint topluluğu içinde 1960'ların sonundan 80'lerin başlarına kadar geçen" beş filmden oluşan bir koleksiyon olan Small Axe’i yayınladı.