İçeriğe atla

Aşağı Pirgo

Aşağı Pirgo
YunancaΚάτω Πύργος
Köy
Aşağı Pirgo'nun tepeden görünümü, 1998
Cyprus üzerinde Aşağı Pirgo
Aşağı Pirgo
Aşağı Pirgo
Aşağı Pirgo'nun Kıbrıs'taki konumu
ÜlkeKıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs Cumhuriyeti
KazaLefkoşa
Nüfus
 (2011[1])
 • Toplam1.036
Zaman dilimiUTC+02.00 (DAS)
 • Yaz (YSU)UTC+03.00 (DAYS)

Aşağı Pirgo (YunancaΚάτω Πύργος, Kato Pirgos), Kıbrıs'ta, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasına bağlı bir köy. Güzelyurt Körfezi'ne kıyısı olan ve hâlen Kıbrıslı Rumların yaşadığı tek köy olup, batısında Erenköy, doğusunda Yeşilırmak olmak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kontrolündeki köyler yer alır.

Dillirga bölgesinin en büyük köyüdür.[2]

Ulaşım

Tarihsel olarak başkent Lefkoşa'dan gelip Gemikonağı üzerinden Poli'ye bağlanan yolun üzerinde bulunan Aşağı Pirgo, bunun sayesinde gelişti ancak bu özelliğini 1974'te adanın bölünmesiyle kaybetti.[3] 2010'da Yeşilırmak Kapısı'nın açılmasından sonra başkent Lefkoşa'ya ulaşım süresi yarıdan fazla azalarak bir buçuk saate indi ve Pirgoluların yaşamına olumlu katkıda bulundu. Kapı kullanılmadan Lefkoşa'ya ulaşım için Trodos Dağları üzerinden dağ yollarından gidilmesi gerekmektedir. Kapının açılmasından önce bu yolu kullanmaları ancak Birleşmiş Milletler araçlarının kendilerine eşlik etmesiyle mümkündü. Otobüs aracılığıyla başkente ulaşım için 2020 itibarıyla köyden sabah iki otobüs kalkmakta, dönüşte öğle 12.30 ve 2.30'da kalkan iki otobüs köye gelmektedir. Bu da toplu taşıma aracılığıyla köyden Lefkoşa'ya gidip çalışmayı zorlaştırmaktadır.[4]

Köyden Paşiammo'ya, oradan Poli'ye ve Baf'a giden yol, yolun üstünde bulunan Erenköy'ün Türk kontrolünde ve kapalı olması nedeniyle kapalı bulunmaktadır. Bu nedenle dağlık arazi içerisinden dolaşarak Erenköy'ün etrafından geçilmekte ve yol uzamaktadır.[4]

Ekonomi

Tarihsel olarak Dillirga bölgesinde büyük bir üretim kalemi olan incir üretimi günümüzde yapılmamaktadır. Badem, zeytin, harup gibi geleneksel diğer ürünlerin üretiminde de azalma yaşanırken, tarımsal üretimde narenciye, meyve bahçeleri, muz üretimi ve sebzecilik ana kalemler hâline gelmiştir. Bunun yanı sıra domuz, koyun ve keçi de köyde beslenir.[3]

Geleneksel olarak köyde her yıl 15 Ağustos'ta panayır düzenlenir. Adı "Pirgo Panayırı" olarak anılan bu etkinliğe Rumcada "Banayiri dis eksiz", yani "Altı Panayırı" adı verilirdi.[3]

Kıbrıs'ın güneyindeki izole konumu nedeniyle Aşağı Pirgo ekonomisi zarar görmüştür. Köydeki iş imkânları kısıtlı olduğu için gençlerden göç yaşanmaktadır. Köyde var olan iş imkânları arasında askeriye bulunur.[4]

Yaz aylarında köy için turizm gelir kaynağıdır. Köyde bulunan birkaç otel ve restorana genelde Kıbrıslılar rağbet etmekte, bu iç turizmi bölgenin "bakir" addedilen doğası ve plajları sağlamaktadır. Yaz ayları dışında bu gelir kaynağı mevcut değildir.[4] Turist çeken diğer tesisler arasında köyün tavernaları yer almaktadır.[3]

Coğrafya

Köyün doğusundan ve batısından olmak üzere iki dere geçer. Bunlardan Süleymaniye'nin yanından geçerek gelen dere daha büyüğüdür.[3]

Kaynakça

  1. ^ "Population, Place of Residence, 2011". Kıbrıs İstatistik Kurumu. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2020. 
  2. ^ "History". Aşağı Pirgo Toplum Konseyi. 20 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2020. 
  3. ^ a b c d e Oydaş, Orhan (2016). Farklı Bir Kültür: Dillirga - Cilt 1. Lefkoşa: TipografArt Basım Yayın. ss. 108-110. ISBN 9789963275182. 
  4. ^ a b c d Andreou, Evie (9 Ağustos 2020). "Tylliria: beautiful, remote, struggling" (İngilizce). Cyprus Mail. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2020. []

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti</span> Kıbrıs adasında fiili devlet

Kuzey Kıbrıs, resmî adıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Akdeniz'deki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan, fiilî devlet. Varlığı Türkiye ve Türk Devletler Teşkilatı dışında hiçbir ülke/oluşum tarafından tanınmamaktadır. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği gibi kuruluşlar ve uluslararası toplum tarafından 1974'te Türkiye'nin gerçekleştirdiği Kıbrıs Harekâtı'ndan beri Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Türkiye işgali altındaki toprağı olarak nitelenir.

<span class="mw-page-title-main">Lefkoşa</span> Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Kıbrıs Cumhuriyetinin başkenti

Lefkoşa, Kıbrıs adasının ortasında yer alan, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti. Kıbrıs'ın en kalabalık kenti ve en önemli kültür, sanayi, ticaret ve ulaşım merkezidir. Lefkoşa, 35°10' kuzey, 33°21' doğuda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Erenköy, Kıbrıs</span> Kuzey Kıbrısta balıkçı köyü

Erenköy veya Koççina, Kıbrıs adasında, sivil nüfusa sahip olmayan bir köydür. De jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasına, de facto olarak ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Lefke ilçesine bağlıdır. Dillirga yöresinin köylerindendir. Erenköy ile Kuzey Kıbrıs'ın kalanı arasında kara bağlantısı bulunmamaktadır ve köy Birleşmiş Milletler kontrolündeki Ara Bölge ile çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Yeşil Hat</span>

Yeşil Hat, Kıbrıs'ta de facto var olan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ayıran bölgeyi belirtmek için kullanılmaktadır. Yeşil hat aynı zamanda her iki tarafın da başkenti olan Lefkoşa'yı da bölmektedir. Büyük bir kısmı, Mart 1964'ten bu yana adada bulunan Birleşmiş Milletler Kıbrıs Barış Gücü kontrolündedir. Adanın kuzey batısında yeralan sivil halkın terkettiği ve sadece askerlerin bulunduğu Erenköy, eski adıyla Koççina köyü de BM kontrolündeki Yeşil Hat'la çevrili, Kuzey'e bağlı bir eksklavdır.

<span class="mw-page-title-main">Swansea</span>

Swansea (/ˈswɒnzi/ swon-zee; Galce: Abertawe [abɛrˈtauɛ]), Birleşik Krallık'ta Galler'in güneyinde, eskiden Glamorgan Kontluğu'na bağlı ve şimdi kendi adı altında Swansea Şehir ve Kontluğu yöresel idaresine bağlı, Atlantik Okyanusu kıyısında bir büyük liman ve sahili olan ve şehir statüsü taşıyan bir idare ve yerleşim merkezidir. Galce adı Abertawe olup Tawe Nehri ağzı anlamındadır. Swansea'nin bağlı olduğu vilayet Swansea kentsel alanını kapsadığı gibi, çok tanınmış bir kırsal tabiat alanı olan Gower Yarımadası ile kırsal Lliw tepelerini de kapsamaktadır. Swansea şehir olma statüsünü 1969'da, şimdiki Kral III. Charles'ın Galler prensi olarak atanması sırasında bir şeref olarak almıştır. 1982 ise Swansea yöresel idaresinin başkanına Lord Mayor unvanı taşıma şerefi verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yeniboğaziçi</span>

Yeniboğaziçi veya Aysergi, Kıbrıs'ın doğusunda bir kasaba. Fiilî olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Gazimağusa ilçesine bağlı iki muhtarlıktan oluşan bir beldedir.

Yeşilırmak Kapısı, Yeşilırmak Sınır Kapısı veya Yeşilırmak Barikatı, de facto yönetim olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kontrolünde olan fakat ekslav olan Erenköy'ün de jure yönetim Kıbrıs Cumhuriyeti ile bağlantısını sağlayan sınır kapısı.

<span class="mw-page-title-main">Erenköy Direnişi</span>

Erenköy Direnişi, 1964 yılında Kıbrıs'ın Erenköy (Koççina) bölgesinde Türk Mukavemet Teşkilatına (TMT) mensup Kıbrıs Türkleri ile Millî Muhafız Ordusuna (MMO) mensup Kıbrıs Rumları arasında meydana gelen çatışmalar.

<span class="mw-page-title-main">İnönü, Mağusa</span>

Inönü veya Sinde, Kıbrıs'ta köy. Mesarya Ovası'nda bulunan köy, fiilî olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Gazimağusa ilçesine bağlı bir belediye statüsündedir.

Ayşen Dağlı, Kıbrıslı Türk şair ve yazar.

Süleyman Uluçamgil, tam adıyla Süleyman Ali Uluçamgil, Kıbrıs Türkü şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Mansur, Lefkoşa</span>

Mansur Kıbrıs'ta Yeşil Hat içerisinde bulunan bir köydür. Mansur Dillirga bölgesinde bulunup, Erenköy'ün doğusunda, Aşağı Pirgo'nun batısında ve Bozdağ ve Mosfili'nin kuzeyinde yer almaktadır. 1960 yılında köy, 127'si Kıbrıslı Türk ve 20'si Kıbrıslı Rum olmak üzere toplam 147 kişilik bir nüfusa sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Yeniceköy, Lefkoşa</span>

Yeniceköy, Kıbrıs'ta köy. Fiilî olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefkoşa ilçesinde, de jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasında bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Bozdağ, Lefkoşa</span>

Bozdağ veya Aytotoro Aşağı Pirgo'nun batısında, Kıbrıs'ın Lefkoşa kazasında bulunan bir köydür. 1960 yılında, tamamı Kıbrıslı Türk olmak üzere 232 kişilik bir nüfusa sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Selçuklu, Lefkoşa</span> Terk edilmiş köy

Selçuklu Erenköy yakınlarında, Kıbrıs'ın Lefkoşa kazasında Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından kontrol edilen bölgede bulunan terk edilmiş bir köy. 1960 yılında, tamamı Kıbrıslı Türk olmak üzere 66 kişilik bir nüfusa sahipti.

Gönyeli katliamı, 12 Haziran 1958 tarihinde Kördemen köyünden bir grup Kıbrıslı Rum'un, Gönyeli köyünden Kıbrıslı Türkler tarafından saldırıya uğraması olayı. Katliamda sekiz Kıbrıslı Rum öldürüldü, beş kişi ağır yaralandı.

Avtepe veya Aysimiyo, Kıbrıs'ta, Karpaz Yarımadası'nda bulunan bir köydür. De jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Mağusa kazasına, de facto olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin İskele ilçesine bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Haspolat</span>

Haspolat, Kıbrıs'ın başkenti Lefkoşa'nın dış mahallelerinden biridir. Tarihsel olarak ayrı bir köy olan yerleşim, de facto olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefkoşa ilçesinde, de jure olarak ise Kıbrıs Cumhuriyeti'nin aynı isimli kazasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Türk yerleşim bölgeleri</span>

Kıbrıs Türk yerleşim bölgelerinde, 1963-64 yıllarındaki toplumlar arası şiddet olayları ile 1974 yılında Türkiye'nin Kıbrıs'a barış harekatı sırasında Kıbrıslı Türkler yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yukarı Pirgo</span>

Yukarı Pirgo, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasında bulunan bir köydür. Köy, adanın batısında yer almaktadır. Köyün nüfusu 2011 yılı itibarı ile 22'dir.