İçeriğe atla

Azize Lucia Günü

   Azize Lucia Günü
ÖnemiIşığın ve umudun kutlanması, Noel başlangıcı
Tarih13 Aralık
GeleneklerMum alayı, Lucia koroları, safranlı çörekler.
SıklıkYılda bir

Azize Lucia Günü, 13 Aralık gününde kutlanan bir Hristiyan bayram günü.

Adını Sicilyalı Azize Lucia'dan alır. İsveç'te ve Norveç ile Finlandiya'nın İsveççe konuşulan bölgelerinde kutlanır.[1] İsveç'e İtalya'dan gelen, zamanla ülkenin Hristiyanlık öncesi gelenekleriyle birleşip İsveçlileşmiş ve 20. yüzyılda ülke çapında yaygınlaşmış bir bayramdır.[2]

13 Aralık gecesi, geçmişte İskandinav ülkelerinde yılın en karanlık gecesi olarak kabul edilmekteydi. Mitolojik halk kültürene göre bu gece tehlikelerle dolu idi; evin dışında doğaüstü kötü güçlerin dolaştığına, hayvanların konuştuğuna inanılırdı. Azize Lucia Günü, karanlık kış gecesinde ışığı ve umudu kutlamak üzere bir ışık festivali olarak kutlanır ve Noel sezonunun başlangıcına işaret eder.

Azize Lucia

Hristiyanlık tarihinin ilk şehit ve azizelerinden biri olan Azize Lucia'nın Roma İmparatoru Diocletianus döneminde Hristiyanlara yönelik "Büyük Zulüm" sırasında Sicilya'da yaşamış bir genç kız olduğuna ve dinî inançları nedeniye 304 yılında öldürüldüğüne inanılır. Zengin bir ailenin kızı olan Lucia'nın yoksul halka ve yardıma muhtaç kişilere geceleri elinde mum ile yardım yaptığı rivayet edilir.[3]

İnanışa göre Lucia, gözlerine aşık olan bir putperestin evlenme teklifini reddetmiş ve putperest adam bunun üzerine onun Hristiyan olduğunu ihbar etmiştir. Öykünün bir versiyonuna göre; talibi olan putperest adam Lucia'dan güzel gözlerini istemiş ve bunun üzerine Lucia gözlerini çıkarıp kendi elleriyle ona vermiştir. Bu nedenle Azize Lucia, genellikle bir tepsi üzerinde bir çift göz tutarken tasvir edilir.[4]

Kutlamalar

Lucia gününe özgü safranlı çörek

İsveç'te Azize Lucia günü için kasabalarda, okullarda bir Azize Lucia seçilir; uzun beyaz bir elbise giyen, bekâret simgesi kırmızı kemer takan ve başında mumlardan bir taç olan Lucia 13 Aralık sabahı erken saatlerde okullarda, hastanelerde ve işyerlerinde kendisine eşlik eden nedimeler (tärnor) ve "yıldız oğlanlar" (stjärngosse) ile şarkı söyleyerek dolaşır. Evlerde de evin en büyük kızı beyaz elbise giyip mumlardan taç takarak ebeveynlerine çörek, kahve veya sıcak şarap sunar.[5]

"Lussekatter”, “lussekuse” ya da “lussebulle” denilen Azize Lucia gününe özgü safranlı çörekler yenilmesi adettendir. Safranlı çöreğin üzerindeki iki kuru üzüm, St Lucia'nın gözlerini temsil eder.

İsveç'teki kutlamalarda sıklıka, bir Sicilya halk şarkısı olan, İsveççe sözlerini Arvid Rosen'in yazdığı "Natten går tunga fjät" (Gece ağır adım gidiyor) şarkısı söylenir.[2]

Kaynakça

  1. ^ "St. Lucia Günü | Tarih, Gelenekler ve Gerçekler". jodoinstitute.com. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023. 
  2. ^ a b "İsveç'te Azize Lucia günü nasıl kutlanır ?". Taner Yıldız. 13 Aralık 2017. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023. 
  3. ^ "Işığın Taşıyıcısı Saint Lucia". Nordik Simit. 5 Aralık 2020. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023. 
  4. ^ Magazine, Smithsonian; Bramen, Lisa. "Lussekatter and Cuccia for St. Lucy's Day". Smithsonian Magazine (İngilizce). 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023. 
  5. ^ Suecia, Absolut (6 Aralık 2011). "İsveç gelenekleri: Saint Lucia Günü". Absolut Viajes. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hıdırellez</span> Hızır ve İlyas peygamberlerin her yıl buluştuklarına inanılan 6 Mayıs günü

Hıdırellez ya da Hıdrellez, Orta Asya, Orta Doğu, Anadolu ve Balkanlar'da kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır olarak adlandırılan Hıdırellez Günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen Hızır ile denizlerin hâkimi olduğuna inanılan İlyas'ın yeryüzünde buluştukları gün olarak düşünülür ve kutlanır.

<span class="mw-page-title-main">Işık</span> elektromanyetik spektrumun insan gözü tarafından algılanabilen kısmı içindeki elektromanyetik radyasyon

Işık veya görünür ışık, elektromanyetik spektrumun insan gözü tarafından algılanabilen kısmı içindeki elektromanyetik radyasyon. Görünür ışık genellikle 400-700 nanometre (nm) aralığında ya da kızılötesi ve morötesi arasında 4.00 × 10−7 ile 7.00 × 10−7 m dalga boyları olarak tanımlanır. Bu dalga boyu yaklaşık 430-750 terahertz (THz) frekans aralığı anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Ramazan Bayramı</span> Ay takvimine göre şevval ayının ilk üç gününde kutlanan dinî bayram, Şeker Bayramı

Ramazan Bayramı, Şeker Bayramı ya da İftar Bayramı, İslam âleminde oruç tutma ayı olan Ramazan ayının ardından üç gün boyunca kutlanan dinî bir bayramdır. Hicrî takvime göre onuncu ay olan Şevval ayının ilk üç gününde kutlanır. Bayramdan bir önceki gün Ramazan ayının son günü olan arifedir.

<span class="mw-page-title-main">Noel Baba</span> Noel arifesinde çocuklara hediyeler verdiğine inanılan folklorik figür

Noel Baba, Noel arifesini Noel'e bağlayan akşam geç saatlerde ve gece evlere gizlice girerek çocuklara hediye bıraktığına inanılan efsanevi kişi.

<span class="mw-page-title-main">Hamursuz Bayramı</span> Mısır’da kölelikten kurtarılan Antik İsraillilerin göçünü anan Yahudi bayramı

Pesah, Fısıh veya Hamursuz Bayramı, bir Yahudi bayramı ve festivalidir. Mısır'da kölelikten kurtarılan Antik İsraillilerin göç hikâyesini anar. Pesah, Yahudi takvimindeki Nisan ayının 15. günü başlar, bu tarih Kuzey Yarım Küre’de bahara denk gelir ve bayram 7 veya 8 gün kutlanır. Yahudi bayramları arasında en çok kutlanan bayramlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Paskalya</span> İsanın dirilişini anmak için Hristiyanlarca kutlanan bayram

Paskalya, Hristiyanlıktaki en eski ve en önemli yortu. İsa'nın çarmıha gerildikten sonra 3. günde dirilişi kutlanır. Doğu ve Batı kiliseleri arasında farklılıklar olmakla beraber, Paskalya dönemi yaklaşık olarak mart sonundan nisan sonuna kadar olan dönemdir. Her sene sabit bir tarihte gerçekleşmeyen ve dünya kiliselerinin çoğunda pazar günü kutlanan Paskalya Günü ise, Diriliş Bayramı, Diriliş Pazarı ya da Kıyam Yortusu olarak da adlandırılır.

Havârî, İsa'nın öğüt ve inançlarını yayma işiyle görevlendirdiği mürit ve öğrencilerinden her biri. Havari sözcüğü ile çoğunlukla "İsa'nın 12 Havarisi" kastedilmekle birlikte, kavram İsa'nın Hristiyanlığı yaymaya çalışan bazı diğer öğrencileri için de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Nevruz</span> Baharın ve yeni yılın gelişinin kutlandığı bir gelenek

Nevruz Bayramı ya da kısaca Nevruz dünya çapında çeşitli halklar tarafından kutlanan geleneksel yeni yıl ya da doğanın uyanışı ve bahar bayramı. Nevruz bayramına 4 hafta kala, her salı günleri özel günler olur ki, bunlara çarşamba denir.

<span class="mw-page-title-main">İlkbahar</span> Kış ve yaz arasında bir mevsim

İlkbahar, bahar veya ilkyaz, doğa döngüsünde kış ile yaz arasındaki mevsim. Kuzey yarım kürede 21 Mart ve 21 Haziran arasıdır. İlkyaz, kıştan sonra ve yazdan önceki dört ılıman mevsimden biridir. Baharın çeşitli teknik tanımları vardır ancak terimin yerel kullanımı yerel iklime, kültürlere ve geleneklere göre değişir. Kuzey Yarımküre'de bahar olduğunda, Güney Yarımküre'de güzdür veya tam tersidir. İlkbaharda, ekinoks, günler ve geceler yaklaşık on iki saat sürer, mevsim ilerledikçe gündüz uzunluğu artar ve gece uzunluğu azalır.

<span class="mw-page-title-main">Yılbaşı</span> yeni yılın ilk günü

Yılbaşı, Miladi takvim kullanan ülkelerde 31 Aralık'ı 1 Ocak'a bağlayan geceye denmektedir. Yılbaşı, Jülyen takvimine göre Hristiyanlık öncesi Roma'da, Ocak ayının da adının verildiği geçit ve başlangıç tanrısı Janus'a adanmıştı. Hristiyan aleminin Miladi takviminde bir tarih olarak, hâlen Anglikan ve Lutheran kiliselerinde İsa'nın Adlandırma ve Sünnet Bayramı olarak törenlerle kutlanır.

<span class="mw-page-title-main">Cadılar Bayramı</span> 31 Ekimde kutlanan geleneksel kostümlü bayram

Cadılar Bayramı, her sene 31 Ekim'de kutlanan, öncelikle Pagan ve sonrasında Hristiyan kökleri olmasına rağmen günümüzde seküler bir kutlama halini almış bayram. Çocukların, genellikle korkunç kostümler giyerek, kapı kapı dolaşıp şekerleme ve harçlık topladığı bir bayramdır. Diğer Cadılar Bayramı kutlamalarında yapılan etkinlikler arasında maskeli balolar, balkabağından fener oyma, korku filmi seansları ve perili olduğuna inanılan evlere düzenlenen geziler sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Noel</span> çoğunlukla 25 Aralıkta İsanın doğumunun kutlandığı bayram

Noel, her yıl çoğunlukla 25 Aralık tarihinde İsa'nın doğumunun kutlandığı bir Hristiyan bayramıdır. Doğuş Bayramı, Kutsal Doğuş, Milat Yortusu olarak da bilinmektedir. 20. yüzyılın başlarından itibaren Noel; Hristiyan olmayanlar tarafından da kutlanan, dinî motiflerden arınmış, hediye alışverişi etrafında yoğunlaşan bir bayram olarak da kutlanmaya başlanmıştır. Bu seküler Noel versiyonunda mitolojik bir figür olan Noel Baba temel bir rol oynamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hanuka</span> Yahudi bayramı

Hanuka veya Işıklar Bayramı, Seleukos İmparatorluğu'nun elindeki Kudüs'ün (Yeruşalim) MÖ 200'lerde Yahudiler tarafından geri alınmasının şerefine 2200 yıldır kutlanan bir Yahudi bayramıdır. İbrani takvimine göre Kislev'in 25. gününden başlayarak sekiz gün sekiz gece boyunca sürer. Gregoryen takvimine göre en erken Kasım sonunda, en geç ise Aralık ortalarında meydana gelir.

<span class="mw-page-title-main">Siraküza</span> İtalyanın Sicilya bölgesinde, Siracusa iline bağlı ilçe (komün)

Siraküza veya Sırakuza, İtalya'nın Sicilya Özerk Bölgesi'de Antik Yunan çağında bir koloni devlet olarak kurulmuş, günümüzde Siraküza ilinin merkezi olan kent.

<span class="mw-page-title-main">Yorgi</span>

Yorgi Hristiyanlık'ta ve İslam'da velî olarak kabûl edilen bir Hristiyan'dır. İslâmi kaynaklarda ismi Cürcis, Circis ya da Cercis olarak da geçer.

<span class="mw-page-title-main">Şavuot</span>

Şavuot, Sivan ayının 6. günü kutlanan bir Yahudi bayramıdır. Genelde Mayıs ya da Haziran ayının ilk yarısına denk gelir. Şavuot, Tanrı’nın Sina Dağı’nda toplanan İsrail milletine Tevrat’ı vermesinin yıl dönümünü anar. Tevrat’ta Şavuot ve Tanrı’nın Tevrat’ı göndermesi arasındaki ilişki açık olmamasına rağmen, Şavuot, üç hac festivalinden biridir. Omer’in Sayılması’nın Sefirat ha Omersonuçlandığını gösterir. Şavuot’un tarihi direkt olarak Hamursuz Bayram’ıyla bağlantılıdır. Tevrat’ın verdiği talimata göre, yedi haftalık ‘Omer’in sayılması’ Şavuot ile sonuçlanır. Günleri ve haftaları saymak olan bu davranış, Tevrat’ın gönderilmesine duyulan şevki ve beklentiyi anlatır. Hamursuz Bayramı’nda Yahudiler, Firavun’un kölesi olmaktan kurtarıldı; Şavuot’ta ise bu millet, Tevrat’la birlikte, Tanrı’ya hizmet etmeye bağlanmış bir millet oldu. Şavuot, İsrailliler tarafından oldukça bilinen ve kutlanan bir festivalken, diaspora Yahudiler, bu festivali çok bilmezler. Yahudi kanunlarına göre, İsrail’de bir gün, diasporada iki gün olarak kutlanır. Reformist cemaatler bir gün olarak kutlar

Şivlilik veya Şivilik, günümüzde sadece Konya şehir merkezinde yaşatılan ve her yıl üç ayların ilki olan Recep ayının ilk perşembesinde kutlanan bir folklorik bayramdır.

<span class="mw-page-title-main">Maccu</span>

Maccu,, bir Sicilya çorbası'dır. Maccu kurutulup ezilmiş fava fasulyesi ve rezene ile yapılır.

<span class="mw-page-title-main">Paskalya mumu</span> Paskalya döneminde Batı Kiliselerinde ayinlerde kullanılan mum

Paskalya mumu, Batı Hristiyanlığındaki kutsal ayinlerde kullanılan büyük, beyaz bir mumdur. Paskalya mumu her sene Paskalya Pazarı kutsanır ve Pentekost'a kadar olan Paskalya Devresi boyunca kullanılır. Vaftiz ve cenaze törenleri gibi özel günlerde de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Haralambos</span>

Aziz Haralambos Ege bölgesinde Aydın ili topraklarında antik bir şehir olan Menderes Magnesiası'nda, aynı adı taşıyan piskoposlukta bulunan erken dönem Hristiyan rahibidir. Grekçe: Χαράλαμπος olan ismi Yunancada sevinçle parlayan anlamına gelir. Roma İmparatoru Septimius Severus (193-211) döneminde Magnesia Prokonsülü Lucian zamanında yaşadı. Bir kaynağa göre, 202 yılında şehit edildiğinde Haralambos 113 yaşındaydı.