İçeriğe atla

Azerbaycan Millî Komitesi

Azerbaycan Milli Komitesi (AzericeAzərbaycan Milli Komitəsi, AlmancaNationales Komitee von Aserbaidschan), Azerbaycanlı siyasi göçmenler tarafından Berlin'de oluşturulan bir organizasyondu. 1941'in sonlarında kurulan komitenin ana hedefi, Nazi Almanyası'nın bağımsız bir Azerbaycan'ı tanımasını sağlamak ve Almanya'nın Kafkasya'yı bir bütün olarak ilhakını durdurmaktı. Bu dönemde Alman kuvvetleri, Sovyetler Birliği'ne karşı Barbarossa Harekâtı'nda büyük bir başarı elde etti, bu nedenle devlet yetkilileri, Wehrmacht'ın ek bir yerel yardıma ihtiyaç duymadan savaşı kazanabileceğine ikna oldu. Nazi Alman hükûmetiyle bağ kuramayan komite Ağustos 1943'te dağıtıldı.

Tarihçe

Kuruluş

Siyasi komite 1941'de Berlin'de kuruldu. Almanya Dışişleri Bakanlığı, Bükreş'te ikamet eden Mustafa Vakilov, Mir Yagub Mehdiyev, Khosrov bey Sultanov ve Hilal Münşi'yi Berlin'e davet etti. Komitenin sadece dört üyesi vardı. Kompozisyonu onay için Alman Dışişleri Bakanlığı'na sunuldu. Kompozisyonu, onay için Alman Dışişleri Bakanlığı'na sunuldu. Bu belgenin yanı sıra, Mehmed Emin Resulzade'nin Azerbaycan'ın bağımsızlığının Nazi Almanyası tarafından derhal tanınması ve birleşik bir Azerbaycan ordusu kurulması da dahil olmak üzere geniş önerileri de bakanlığa sunuldu.[1]

Faaliyeti

Komite, Nazi Alman liderliği ile olası işbirliğini yalnızca Kafkasya konusunda değerlendirdi. Nazi güçlerinin Komünist rejimi devirdikten sonra Kafkasya'ya girmeyeceği ve bölgenin kaderinin yerel halk tarafından belirleneceği öne sürüldü. Ancak Nazi Alman hükûmeti bu önerileri kabul etmedi. Resulzade'nin tekliflerinin Hitler tarafından kabul edilmemesinin ana nedeni, Barbarossa Harekâtı'nın geleceği hakkındaki Alman yanılgısıdır. Nazi yetkilileri, ek yardım olmadan kazanacaklarına ikna oldular. Sonuç olarak, Nazi hükûmeti ile bir anlaşmazlık oldu ve komitenin Üçüncü Reich ile işbirliği gerçekleşmedi. Komite Ağustos 1943'te dağıtıldı.[1]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Alıntılar

  1. ^ a b Milli Azərbaycan Komitəsi // Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası (II bas.). Bakı: "Lider". 2005. s. 47. 

Kaynaklar

  • İbrahimli, X. (1997). Azərbaycan siyasi mühacirəti (1920-1991) (Azerice). Baku. 
  • Qasımov, M. (2005). Güney Kafkasya Böyük devletlerin mengenesinde: Azerbaycan tarihi 1920-1945 yılları. İstanbul. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti</span> ilk Azerbaycan cumhuriyeti (28 Mayıs 1918-28 Nisan 1920)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti veya kısaca Azerbaycan Cumhuriyeti, Doğu Kafkasya'da yerleşmiş ve yüzölçümü 147.629 km2 olan, Müslüman ve Türk toplumlarında kurulan ilk laik ve demokratik devlet. Nüfusu 2 milyon kişiye ulaşan cumhuriyetin sınırları kuzeyde Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, kuzeybatıda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, batıda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve güneyde İran'la belirlenmiştir. Azerbaycan'da en büyük şehir olan Bakü'nün Bolşevik Bakü Sovyeti'nin kontrolünde olması nedeniyle, AHC'nin geçici başkenti Gence olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Emin Resulzâde</span> Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin kurucusu

Mehmed Emin Resulzâde, Azeri devlet adamı ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurucusu.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî Hükûmeti</span> 1945te kurulmuş tanınmayan Türk devleti

Azerbaycan Millî Hükûmeti ya da Azerbaycan Halk Hükûmeti, Kasım 1945'te Sovyetler Birliği'nin desteğiyle İran'ın Azerbaycan bölgesinde kurulan ve Sovyetler Birliği'nin çekilişiyle Kasım 1946'da İran hükûmeti tarafından yıkılan bir Azeri devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî Harekâtı</span>

Azerbaycan Milli Harekâtı, Güney Azerbaycan'da Azeriler'in siyasi, kültürel ve sosyal haklarını koruma ve kazanma amacıyla oluşan faaliyetlerdir. Bu terim tüm Güney Azerbaycan'ı millî faallarını kapsamaktadır ve istiklalcilerden, sadece dil ve kültürel haklarını savunan gruplar ve kişileri kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Almanya-Türkiye ilişkileri</span>

Almanya-Türkiye ilişkileri, Türkiye'nin Almanya Federal Cumhuriyeti'yle süregelen uluslararası politikalarını içerir. Almanya ile Türkiye arasındaki ilişkiler üst düzey ziyaretler aracılığıyla yoğun olarak gerçekleşmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Konstantin von Neurath</span>

Konstantin Freiherr von Neurath, Alman diplomat, SS-Obergruppenführer ve Weimar Cumhuriyeti ile Nazi Almanyası'nın Dışişleri Bakanı (1932–38).

Azerbaycan Millî Şûrası, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk delegeli yasama organıdır. İlk olarak 27 Mayıs 1918 ve 17 Haziran 1918 tarihleri arasında, daha sonra 16 Kasım 1918 ve 3 Aralık 1918 tarihleri arasında etkin olmuş bu kurumun sonraki varisi, ülkede genel seçim yoluyla oluşturulan Azerbaycan Parlamentosu olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'daki siyasi partiler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Azerbaycan'daki siyasi partiler listesi, Azerbaycan'da etkin olan veya olmuş Siyasi partiler.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî Olimpiyat Komitesi</span>

Azerbaycan Millî Olimpiyat Komitesi, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne bağlı ve Azerbaycan'da Olimpiyat Oyunları'nı gerektiği zaman organize etmek ve oyunlara katılan sporculara destek vermekle hükümlü kuruluş. Komitenin merkezi Azerbaycan'ın başkenti Bakü kentindedir.

<span class="mw-page-title-main">Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı</span>

Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı, Nazi Almanyası'nda nasyonal sosyalist ideolojiye göre hareket eden bakanlıktı. Kurulduğu günden kapandığı güne kadar bakanlığını Joseph Goebbels yapmıştır. O zamanki Alman halkı bu bakanlığı sadece "Halkı Aydınlatma Bakanlığı" olarak biliyordu.

Tahire Tahirova, Sovyet siyasetçi, diplomat ve Dışişleri Bakanı. 1959 ve 1983 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nda Dışişleri Bakanı görevi yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan cumhurbaşkanı</span> Azerbaycanın devlet başkanı

Azerbaycan cumhurbaşkanı, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başıdır. Cumhurbaşkanı, vatandaşların seçimi sonucu yedi yıl için belirlenir. Azerbaycan Anayasası, cumhurbaşkanının yürütme gücünün somutlaşmışı, başkomutan, "Azerbaycan'ın iç ve dış politikadaki temsilcisi" olacağını ve" dokunulmazlık hakkına sahip olacağını belirtir. Başkan, bir grup sekreter ve departman bakanından oluşan Başkanlık İdaresi olan icra dairesi aracılığıyla yönetir. Ek olarak, ekonomik ve sosyal politikayla ilgili bir Bakanlar Kurulu ve dış, askeri ve adli konularda bir Güvenlik Konseyi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türk-Alman Dostluk Paktı</span>

Türk-Alman Dostluk Paktı, Almanya ve Türkiye arasında 18 Haziran 1941 yılında imzalanmış bir saldırmazlık ve dostluk antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">İlgar Memmedov</span> Cumhuriyetçi Alternatif Partisi (REAL) genel başkanı, Azerbaycanda muhalif siyasi lider.

İlgar Memmedov, Azerbaycan'ın yeni akım ve cumhuriyetçi muhalefet partisi olan Cumhuriyetçi Alternatif Partisi (REAL) eski genel başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Hasanov</span> Azerbaycan Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Hasan Hasanov Azeri siyasetçi ve diplomat. Azerbaycan başbakanlığı ve dışişleri bakanlığı görevlerinde bulunmuş, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra Azerbaycan'ın son komünist lideri.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu</span>

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Parlamentosu, 7 Aralık 1918 tarihinde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ali Mesimli</span>

Ali Mesimli, Azerbaycanlı ekonomist ve siyasetçidir. Azerbaycan Millî Meclisi 3., 4., 5. ve 6. dönem milletvekili, eski Azerbaycan Başbakan Vekili (1993), eski Azerbaycan Başbakan Yardımcısı (1992-1993) ve İktisadi Bilimler Adayıdır.

Elçibeycilik, Elçibeyseverlik, veya Elçibey yolu, Azerbaycan Ulusal Özgürlük Harekâtı liderlerinden olan ve 1992–1993 yıllarında iktidar olmuş Azerbaycan cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey'in siyasi fikirlerini takip eden ideolojidir. Bu eğilim demokratizm, cumhuriyetçilik, sosyal adalet, Azerbaycancılık, Türkçülük, Bütün Azerbaycan fikrinin savunulması, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'ne bağlılık ve Türkiye'ye yakınlık ile tanımlanır. Elçibey'in istifası ve ölümünün ardından çeşitli parti, örgüt ve politikacılar Elçibeycilik ideolojisine bağlı kaldılar. Elçibey döneminde başbakan olan Penah Hüseyn'e göre, 1993'ten beri muhalefette olan Elçibeycilik, YAP hükûmeti ve Aliyevciliğin ideolojik rakibidir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî Meclisi (İran)</span>

'Azerbaycan Millî Meclisi, İran Azerbaycanı'nda "21 Azer" harekâtının zaferi sonucunda oluşturulan Azerbaycan Millî Hükûmeti'nin en yüksek yasama organı.

<span class="mw-page-title-main">Cumhurbaşkanlığı Güvenlik Hizmeti</span>

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Güvenlik Hizmeti, Azerbaycan'da üst düzey devlet görevlisinin yanı sıra belirli devlet mülklerinin korunmasıyla ilgili görevlerle ilgilenen bir güvenlik kurumudur. 25 Şubat 1992 tarihinde kurulmuş olup günümüz adını 16 Mart 2020 tarihinde almıştır. Merkezi başkent Bakü'de yer almaktadır.