İçeriğe atla

Azerbaycan Liberal Partisi

Azerbaycan Liberal Partisi
Azərbaycan Liberal Partiyası
KısaltmaALP
Genel başkanAvaz Temirhan
KurucuLale Şevket
Kuruluş tarihi3 Haziran 1995 (kuruluş)
14 Ağustos 1995 (resmî kayıt)
Kapanış tarihi24 Haziran 2023
BölünmeAzerbaycan Liberal Demokrat Partisi (1999)
İdeolojiLiberalizm
Siyasi pozisyonMerkez sağ
Ulusal üyelikMillî Birlik Hareketi
Millî Meclis
0 / 125
Parti bayrağı

Azerbaycan Liberal Partisi veya ALP, Azerbaycan'da 3 Haziran 1995'te Berde’de eski devlet katibi Lale Şevket tarafından kurulan, 14 Ağustos 1995’de resmî kayda alınan ve 24 Haziran 2023 tarihinde fesih kararı alan siyasi parti.

Tarihçe

Lale Şevket dönemi (1995-2003)

ALP 3 Haziran 1995’te Berde’de Lale Şevket tarafından kuruldu. Lale Şevket Haydar Aliyev siyasetini eleştirerek devlet katipliğinde 1994’te istifa etmiş, Haydar Aliyev tarafından 11 Ocak 1994’te Azerbaycan Cumhuriyeti Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi olarak atansa da işe başlamadı. Sonuç olarak 23 Eylül 1994’te bu görevden alındı.

ALP Kuruluş Kurultayının Berde’de düzenlenmesi konusuna yorum olarak Lale ŞevketKarabağ toprağından son bir karış bile kalsa kongre orada düzenlenecek!” cümlesini kullanmıştır.

1998’te ALP genel başkan yardımcısı Zakir Mammadov yönetime itiraz ederek istifa etmiştir. 1999’da Zakir Mammadov ve taraftarları Azerbaycan Liberal Demokrat Partisi’ni kurmuştur. Zakir Mammadov’un 2000’de vefatı üzerine parti genel başkanlığını Fuat Aliyev yürütmektedir.

2003 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi

2003 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçiminde önce Lale Şevket 7 Haziran 2003’te kurultay düzenlemiş ve kurultayda ALP Genel Başkanlığından istifa etti. Seçimlere Millî Birlik Hareketi kurarak, MBH lideri olarak katıldı. Lale Şevket seçimleri 87.523(%3,6) oy alarak 3. tamamladı.

Avaz Temirhan dönemi (2003-)

2005’te ALP ve MHB Lale Şevket liderliğinde seçimlere katılmıştır. Azatlık İttifakıı da 17 sayılı Yasamal İkinci seçim çevresinde Lale Şevket'i destekledi. 2005 Azerbaycan genel seçimlerine ALP ve MBH 70 adayla katılmıştır ve 1 milletvekili (Lale Şevket) çıkarmayı başarmıştır.[1] Lakin Lale Şevket seçimlerin şaibeli olduğu iddiasıyla milletvekilliğinden istifa etmiştir.

2010’da İnsan Namına İttifakıyla 2010 Azerbaycan genel seçimlerine katılsa da seçimleri kaybetmiştir.

2013 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Demokratik Kuvvetlerin Millî Şûrasına katılan parti Cemil Hasanlı’nın adaylığını desteklemiştir.

Azerbaycan Liberal Partisi, 24 Haziran 2023 tarihinde fesih kararı almıştır.[2]

İdeoloji

ALP liberal ideolojiye sahiptir. Siyasi yelpazede merkez sağ konumundadır.

Yapılanması

Genel Başkanlar

Genel Başkan Görev Başlangıcı Görev Bitişi
1. Lale Şevket
Lale Şevket
3 Haziran 1995 7 Haziran 2003
- Avaz Temirhan (Geçici)7 Haziran 200312 Eylül 2010
2. Avaz Temirhan 12 Eylül 2010 24 Haziran 2023

Kurultaylar

Kurultay Tarih Seçilen Başkan Aday
Kuruluş Kongresi 3 Haziran 1995 Lale ŞevketLale Şevket
2. Kurultay 7 Haziran 2003 Avaz Temirhan -
3. Kurultay 12 Eylül 2010 [3]Avaz Temirhan
Elman Mammadzade

Seçimler

Genel seçimler

Seçim Genel Başkan Oy Sandalye Meclis Sıra
# % ± Y # ±
1995 Katılmadı
2000Lale Şevket
Lale Şevket
37.382
%1,29
0 / 125
- Kaybetti-
2005
Avaz Temirhan
1 / 125
artış1 [a]7.
20102,224
%0,09
0 / 125
azalış 1 Kaybetti
2015
0 / 125
- Kaybetti
2020
0 / 125
- Kaybetti

Yerel seçimler

Seçim Genel Başkan Oy Belediye üyesi
# % ± Y
1999 Lale Şevket
2004 Avaz Temirhan
2009
2014
2019

Notlar

  1. ^ Lale Şevket Milletvekilliğinden istifa etti

Kaynakça

  1. ^ "Genel Sonuçlar". 19 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2007. 
  2. ^ "Azərbaycanda daha bir partiya özünü buraxdı: ALP-nin son BƏYANATI". www.musavat.com. 24 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2023. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Ümit Partisi</span>

Azerbaycan Ümit Partisi Azerbaycan'da bir siyasi parti. Merkez-sağ eğilimlidir. Liberal görüşlere sahip olan Ümit Partisi 1. (Kuruluş) Kurultayında 5 Mayıs 1993'te "Altın Kalem" ödüllü Ebulfet Ahmedov tarafından kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ebulfez Elçibey</span> 2. Azerbaycan cumhurbaşkanı

Ebulfez Elçibey veya Ebulfez Aliyev, akademisyen, 2. Azerbaycan cumhurbaşkanı, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi'nin kurucusu ve ilk genel başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Azerbaycan Partisi</span> Azerbaycanda bir siyasi parti

Yeni Azerbaycan Partisi, Azerbaycan'da 91'lerin talebiyle 21 Kasım 1992 tarihinde Haydar Aliyev'in liderliği ile 550 kişilik kurucu üyenin katılımıyla gerçekleşen Kuruluş Kurultayı ile kurulan, 18 Aralık 1992 tarihinde Adalet Bakanlığınca resmi kayda alınan siyasi parti.

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi veya kısaca AHCP, Azerbaycan'daki muhalif siyasi parti. 1989'da 15 kurucu üye liderliğinde kuruldu. 1989-1992'li yıllarda Azerbaycan'da büyük güç ve söz sahibi olan siyasi kuruluş olmuştur. 1995'te partileşme sürecine girdi. 1995'te Partinin 1. (Kuruluş) Kurultayı düzenlendi ve parti resmen kuruldu. 1 Eylül 1995 tarihinde parti resmî kayıtlara alındı. Şu anda Demokratik Kuvvetlerin Millî Şurası'nin üyesidir.

Azerbaycan Millî Meclisi 1. dönem milletvekilleri listesi, 1995 Azerbaycan genel seçimleri, 1995, 1996, 1998 ve 1999 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 1. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

<span class="mw-page-title-main">Cumhuriyetçi Alternatif Partisi</span> Azerbaycanda muhalif siyasi parti (REAL)

Cumhuriyetçi Alternatif Partisi, Azerbaycan'da 2009'da anayasa değişikliği referandumuna itiraz olarak kurulan hareket. Hareket 2018'de siyasi partiye çevrildi. 31 Ağustos 2020'de Adliye Bakanlığı'nca resmî devlet kaydına alındı.

Azerbaycan Demokrat Partisi, Azerbaycan'da 26 Ocak 1991'de Serdar Celaloğlu tarafından kurulan, 3 Şubat 2000'de resmi kayıtlara alınan siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi</span>

Azerbaycan Millî İstiklal Partisi veya kısaca AMİP, bağımsız Azerbaycan tarihinde ilk resmî kayda alınan siyasi parti. Parti dönemin Azerbaycan Halk Cephesi kurucusu İtibar Mammadov liderliğinde kurulmuştur. 1992-1993 ve 1995-2000'li yıllarda ana muhalefet partisi olmuştur.

Azerbaycan Liberal Demokrat Partisi veya kısaca ALDP, Azerbaycan'da 30 Ocak 1998'de Azerbaycan Liberal Partisi eski genel başkan yardımcısı Zakir Mammadov tarafından kurulan 9 Temmuz 1999'da resmî devlet kaydına alınan ve 1 Nisan 2023 tarihinde fesih kararı alan siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Adalet Partisi (Azerbaycan)</span> Azerbaycanda bir siyasi parti

Adalet Partisi, Azerbaycan’da eski Adalet Bakanı İlyas İsmailov tarafından 1993’te kurulan, 1994’te devlet kaydına alınan, 1996’da Azerbaycan Demokrat Partisi’ne birleşen, 2000’de yeniden kurulan, 18 Mayıs 2002’de yeniden devlet kaydına alınan muhalif siyasi parti.

Azerbaycan Millî Meclisi 2. dönem milletvekilleri listesi, 2000 Azerbaycan genel seçimleri, 2001, 2002, 2003 ve 2004 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 2. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Azerbaycan Millî Meclisi 3. dönem milletvekilleri listesi, 2005 Azerbaycan genel seçimleri ve 2006 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 3. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Azerbaycan Demokratik İstiklâl Partisi veya kısaca ADİP, Haydar Aliyev'in hükûmetin başına geçtikten sonra Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi üyelerine hükûmette temsil edilmeyi tekif etmesi üzerine bu teklife ılımlı yanaşan parti üyeleri Gabil Hüseynli liderliğinde 1993 tarihinde kurulan siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Vatandaş ve İnkişaf Partisi</span>

Vatandaş ve İnkişaf Partisi veya kısaca VİP, Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi'nden ayrılan eski genel başkan Ali Aliyev tarafından kurulan siyasi parti. Kuruluş Kurultayı 28 Mayıs 2006 tarihinde gerçekleşen parti 14 Haziran 2008 tarihinde resmi devlet kaydına alındı.

<span class="mw-page-title-main">Azatlık İttifakı</span> Azerbaycanda bir seçim ittifakı (2005–2010)

Azatlık İttifakı, kısaca Azatlık 2005 tarihinde 2005 Azerbaycan genel seçimleri öncesi Azerbaycan Demokrat Partisi, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi ve Müsavat Partisi tarafından kurulan seçim ittifakı. Önceleri "Üçlük" ve "Uğur" adlanmıştır. İttifak turuncu devrimlerden etkilenerek rengini turuncu olarak belirledi. Dışarıdan Azerbaycan Halk Partisi tarafından desteklendi, AHP genel başkanı Penah Hüseyn istifa ederek bağımsız siyasetçi olarak İttifaka katıldı. İttifaktan Merkezi Seçim Komisyonu tarafından açıklanan resmi sonuçlarca 7, Anayasa Mahkemesi tarafından açıklanan resmi sonuçlarca ise 5 milletvekili seçildi. Müsavat Partisinin seçimleri boykot etmemesi üzerine Azatlık İttifakının feshi söz konusu olsa da 17 Şubat 2006 tarihinde Azatlık İttifakı yeniden AHCP, ADP, VİP ve ALP tarafından siyasi ittifak olarak kuruldu. 2010 Azerbaycan genel seçimlerinde AHCP'nin ittifak dışında olan Müsavat'la yeni ittifak kurması sebebiyle Azatlık İttifakı feshedildi.

<span class="mw-page-title-main">Millî Birlik Hareketi</span>

Millî Birlik Hareketi veya MBH, Azerbaycan'da 7 Haziran 2003'te eski Azerbaycan Liberal Partisi genel başkanı Lale Şevket tarafından kurulan siyasi kuruluş.

<span class="mw-page-title-main">Lale Şevket</span> Azerbaycan Halk Hareketi - 1988-1991

Lale Şevket - Azerbaycan Devlet Katipi, Azerbaycan siyasetçisi; Azerbaycan Liberal Partisi ve Milli Birlik Hareketi lideri, Azatlık İttifakı kurucu üyesi.

<span class="mw-page-title-main">İtibar Memmedov</span>

İtibar Selidar oğlu Memmedov, Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi'nin kurucusu ve ilk genel başkanı (1992-2003), Azerbaycan ana muhalefet partisi lideri, Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi 1. dönem milletvekili, Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti milletvekili (1990-1995), Azerbaycan Halk Cephesi kurucu üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Serdar Celaloğlu</span>

Serdar Celaloğlu veya Serdar Mammadov, Azerbaycanlı siyasetçi, Azerbaycan Demokratik Partisi Kurucu (1992-1996) ve şimdiki Genel Başkanı (2007-), Hürriyet Gazetesi kurucusu, Nahçıvan Halk Cephesi ilk Yönetim Kurulu Üyesi, 2008, 2013 ve 2018 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde cumhurbaşkanı adayı.

<span class="mw-page-title-main">1998 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

11 Ekim 1998 yılında Azerbaycan'da yapılan dördüncü cumhurbaşkanlığı seçimidir. Seçmen katılımın 78.92% olduğu oylamada oyların 78.92'ini alan Yeni Azerbaycan Partisi'nin adayı Haydar Aliyev ikinci bir dönemi için tekrar cumhurbaşkanı seçilmiştir.