İçeriğe atla

Azerbaycan'da makine üretimi

Makine üretiminin ana alanları takım tezgahlarının hazırlanması, traktör ve otomobil ekipmanı, gemi yapımı, uçak yapımı, Tarımsal Makine Yapımı, Elektrik Mühendisliği, Radyo Mühendisliği ve otomasyon ekipmanlarıdır.

Tarihi

Bakü'de 1848 yılında endüstriyel yöntemle petrol çıkarılmaya başlandı. İlk metal işleme tesisi 1858'de Bakü'de kuruldu. 1859'da Bakü'de petrol arıtma tesisi faaliyete geçti. Daha sonraki yıllarda petrol, kimya ve gemiciliğin gelişmesi nedeniyle bu sektörlere hizmet vermek üzere makine mühendisliği ve metal işleme işletmeleri kurulmuştur.

1911–1913 yılları arasında Bakü'de 12 makine fabrikası vardı ve I. Dünya Savaşı'nın başında Bakü'de 127 metal işleme tesisi faaliyet gösteriyordu. Bu işletmelerin inşasında 8066 kişi çalıştı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, eski Sovyetler Birliği'nin birçok sanayi kentinden Bakü'ye taşınan makine yapım fabrikalarında ağırlıklı olarak askeri teknik, askeri teçhizat ve silah yedek parçaları üretildi. Cumhuriyet'te makine yapımı endüstrisinin gelişimi, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında petrol endüstrisinin gelişimi ile ilgilidir. Yurt dışından ithal edilen teçhizat, daha sonraki yıllarda Nobel kardeşler Rothschild, Taghiyev, Muhtarov, Benkendorf'un atölyelerinde tamir edildi. Bu atölyeler, gelecekteki makine üretim tesislerinin temelini oluşturdu. Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Azerbaycan'ın makine yapım işletmelerinin üretim kapasitesinin %95'i askeri teknik ve teçhizat üretimine yönlendirildi.

Azerbaycan'ın makine yapım ekipmanlarının çoğu “Azneftkimyamash” Açık Anonim Şirketi'nin bir parçası olan işletmeler tarafından üretilmektedir. Geçmişte, Sovyetler Birliği'nin petrol üretim bölgesinin tamamında petrol ve gaz çıkarma ve kuyuların onarımında kullanılan ekipmanın yaklaşık %70'i Azerbaycan'a aitti. Azerbaycan'ın petrol ve gaz makinesi yapım endüstrisinin tarihi 1935'e dayanmaktadır.

"Azneftkimyamash" Açık Anonim Şirketi, 22 Mart 2001 tarihinde 649 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile "Azneftkimyamash" Devlet Şirketi temelinde kurulmuştur. Böylelikle Azerbaycan Petrol Makine yapım sanayi yeni bir aşamaya girdi.

Bakü Derin Su Giydirmesi Fabrikası'nın temeli 1978 yılında atıldı. Bakü Derin Su Giydirmesi Fabrikası 1984 yılında faaliyete geçmiş olup, Azerbaycan'da kaynak elektrotları üreten ve boru boyama işleri yapan dev sanayi kuruluşlarından biridir. Fabrikanın toplam alanı 315,57 hektar ve kıyı alanı 200 hektardır. 1985 yılında inşa edilen ilk sabit açık deniz platformu şu anda Güneşli sahasında işletilmektedir. Bakü Derin Su Giydirmesi Fabrikası, 20 Eylül 1994 tarihinde "Yüzyılın Sözleşmesini" imzalandıktan sonra, Hazar Denizi'nin Azerbaycan bölümünde uygulanan tüm petrol projelerine katılmıştır.

Bakü Petrol Makine İmalat Fabrikası

"Bakü Petrol Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi, 2009 yılında Azerbaycan Bakanlar Kurulu Kararı ile "Sattarhan Makine İmalat Fabrikası“ İştiraki Açık Anonim Şirketi ve" Bakü Petrol Madeni Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketinin birleşimi sonucu kuruldu. Delinen rotorlar, armatürler ve vanalar fabrika tarafından üretilmektedir. Bunun yanı sıra, farklı tipte petrol ve madencilik aletlerinin üretiminde uzmanlaşmıştır. Bir alanı 19.6 ha olup fabrikada 314 kişi çalışmıştır.

"Bakü İşçi Makine İmalat Fabrikası"

"Bakü İşçi Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi 1900 yılından beri faaliyet göstermekte olup, "Keşla Makine İmalat Fabrikası" ile birleştirilmiştir. ISO belgesine sahip tesis, petrol ve maden ekipmanları, külbütör makineleri, vinçler, sondaj üniteleri vb. üretiminde uzmanlaşmıştır. 16 ha alana sahip fabrikada 2014 yılında 380 kişi çalışmıştır.

"Surahanı Makine İmalat Fabrikası"

"Surahanı Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi 1926 yılından beri faaliyet göstermektedir. Tesis alanı 13,6 ha'dır. Tesis, yer altı madencilik ekipmanları (derin kuyu pompaları) ve ayrıca derin kuyu pompaları, gaz kaldırma valfleri ve paketleyiciler üretmektedir. Fabrikada 359 kişi çalışmaktadır. Derin kuyu pompaları ve paketleyiciler Kazakistan ve Rusya'ya ihraç edilmektedir. Tesis, uluslararası API ve ISO sertifikalarına sahiptir.

Sabuncu bilimsel üretim derneği

“Sabuncu bilimsel üretim derneği” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1914'ten beri faaliyet göstermektedir. Tesis, çeşitli tipte Tesis Makineleri üretiminde uzmanlaşmıştır. Fabrika alanı 9.2 hektardır ve fabrikada 236 kişi çalışmaktadır. Uluslararası ISO belgesine sahiptir.

"B. Sardarov'dan Sonra Makine İmalat Fabrikası"

“B. Sardarov'dan Sonra Makine İmalat Fabrikası” Bağlı Ortaklık Açık Anonim Şirketi 1926 yılından beri faaliyet göstermektedir. Tesis 37 hektarlık bir alanı kaplamaktadır ve fabrikada 160 kişi çalışmıştır. Tesis, petrol endüstrisi ekipmanlarının yanı sıra valfler, döner vinçler, çeşme armatürleri üretmektedir. Rusya'ya iki manifold ihraç edilmiştir.

Zabrat Makine İmalat Fabrikası

"Zabrat Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi 1921 yılından beri faaliyet göstermektedir. Alanı 7 hektardır ve fabrikada 92 kişi çalışmaktadır. Uluslararası ISO ve API sertifikalarına sahip tesis, sondaj kuleleri, mekanik vinçler, yakıt ve yağ tutma tesisleri üretmektedir.

“Bakü Petrol ve Gaz Sahası Ekipman Fabrikası”

“Bakü Petrol ve Gaz Sahası Ekipman Fabrikası” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1967 yılında kurulmuştur. Alanı 1.5 hektardır. Petrol ve gaz sektörünün ekipmanları firma tarafından üretilmektedir. Çalışan sayısı 70 kişidir.

"Balahanı Makine İmalat Fabrikası"

“Balahanı Makine İmalat Fabrikası” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1900 yılından beri faaliyet göstermektedir. Petrol sanayi ekipmanları, valfler, döner vinçler, çeşme armatürleri firma tarafından üretilmiştir. 3 hektarlık alanı kaplamaktadır. Fabrikada 84 kişi çalışmaktadır. Balahanı Makine İmalat Fabrikası ayrıca ISO uluslararası sertifikasına sahiptir.

Sabail Makine İmalat Fabrikası

“Sabail Makine İmalat Fabrikası” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1906 yılından beri faaliyet göstermektedir. Fabrikada petrol madenciliği ekipmanları ve asansörleri üretilmektedir. Alanı 1.9 ha ve çalışan sayısı 37'dir.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Albayrak Grubu, Ahmet Albayrak ve kardeşleri Bayram Albayrak, Nuri Albayrak, Kazım Albayrak, Mustafa Albayrak ve Muzaffer Albayrak'ın ortak girişimleridir. 1952 yılında Hacı Ahmet Albayrak'ın girişimiyle inşaat sektöründe ticari hayatına başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı</span> Petrol boru hattı

Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı, 1.768 km uzunluğunda, Azerbaycan Bakü yakınlarındaki Sangaçal Terminali'nden gelen petrolü, Türkiye Akdeniz kıyısında Ceyhan deniz terminaline; Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden geçerek taşıyan petrol boru hattı.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği ekonomisi</span>

Sovyetler Birliği ekonomisi, Sovyetler Birliği'nin ekonomik yapısını tanımlar. Merkezi sosyalist planlamaya dayalı bir ekonomiye sahip olan SSCB'nin ekonomik temelini üretim araçlarının sosyalist mülkiyeti oluşturur. Tüm üretimin kamusal mülkiyette olduğu sistemde yatırımlar da merkezi planlama uyarınca devlet tarafından yapılırdı. İşsizlik ve enflasyon olmayan bu ekonomik sistemin özellikle son yirmi yıllık döneminde yolsuzluk ve durgunluk yaşandığına dair eleştiriler bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı</span> şirket

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Türkiye'de bir petrol şirketidir.

PETKİM, Türkiye Petrolleri tarafından 1965 yılında İzmir'de kurulan ve 2008'de özelleştirilerek SOCAR'a devredilen petrokimya şirketi. Etilen, benzen, polipropilen gibi petrokimya türevlerini üretmektedir.

Hyundai Grubu, Güney Kore'de 1947 yılında Chung Ju-Yung tarafından kurulan şirketler grubudur. İlk Hyundai firması inşaat şirketi olarak kurulmuştur. Hyundai, aralarında inşaat müteahhitliği, otomobil, gemi yapımı, sigortacılık, elektronik, lojistik de bulunan pek çok alanda etkinlik göstermektedir. Hyundai'nin tüm dünyadaki en iyi bilinen markası otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ve dünyadaki 5. büyük otomobil üreticisi olan Hyundai Motor Şirketi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Zeynelabidin Tağıyev</span> Azeri iş adamı

Zeynelabidin Tağıyev, Azerbaycan'da, Rus İmparatorluğu'nun ve Dünya'nın ilk petrol sanayiinin doğmasında ve gelişmesinde önemli rol oynamış Azeri iş insanı ve hayırsever.

<span class="mw-page-title-main">Şişecam</span> Şirket

Şişecam veya resmi adıyla Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş., cam alanında faaliyet gösteren Türkiye merkezli şirketler grubu.

<span class="mw-page-title-main">TÜVASAŞ</span> şirket

Türkiye Vagon Sanayisi A.Ş. ya da kısaltmasıyla TÜVASAŞ, Adapazarı merkezli, TCDD'nin bağlı ortaklığında KİT vagon üreticisi eski anonim şirket. TCDD'nin raylı araçların ve parçalarının imalâtı, onarımı ve bakımından sorumluydu.

<span class="mw-page-title-main">Kale (şirket)</span>

Kale Holding, Türkiye’de kurulan ve uluslararası alanda faaliyet gösteren holding kuruluşu.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan ekonomisi</span>

Azerbaycan, doğal kaynakları, gelişmiş sanayisi ve coğrafyası itibarıyla önemli bir ülkedir. Azerbaycan'da özellikle büyük petrol ve doğalgaz rezervleri bulunmaktadır. Hacim ve çeşit bakımından hammadde yatakları ile dünyanın sayılı ülkelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Makine ve Kimya Endüstrisi</span> Millî Savunma Bakanlığına bağlı anonim şirket

Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi, 15 Mart 1950 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin her türlü silah, mühimmat, roket, araç ve gereç ihtiyaçlarını karşılamakla görevli ve Millî Savunma Bakanlığına bağlı olarak savunma sanayi alanında faaliyet göstermek amacıyla kurulan kurum. Kamu iktisadi teşebbüsü olarak kurulan MKE, 3 Temmuz 2021 tarihi itibarıyla 7330 sayılı Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında Kanun ile anonim şirkete dönüştürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Huich'on</span>

Hŭich'ŏn Kuzey Kore'nin Chagang bölgesinden bulunan bir şehirdir. 2008 sayımlarına göre nüfusu 168,180 kişidir.

Hisense Çin'in Shandong Eyaleti, Qingdao kentinde bulunan çok uluslu bir beyaz eşya ve elektronik üreticisidir. Bu, halka açık iştirakleri olan devlete ait bir kuruluştur.

Krasnıy Oktyabr, 1889-2007 yıllarında var olan Bersenevskaya Setinde bulunan Moskova şekerleme fabrikası idi. Einem tarafından 1890'larda inşa edildi, Ekim Devrimi'nden sonra millileştirildi ve gerçek adını aldı. 2000'li yıllarda, "United Confectioners" şirketine girdi. İşletmenin kapanmasından sonra fabrika binaları korunmuş ve ofislere, perakende ve sergi alanlarına dönüştürülmüştür. Fabrikanın son sahipleri aynı zamanda Nizhnyaya Krasnoselskaya Caddesi'ndeki Babaevskiy şekerleme fabrikasının yeni binasında bulunan üretim tesisleri bulunan tüzel kişiliğini de elinde tuttu.

JSC Rostvertol Rostov-na-Donu'da bulunan bir Rus helikopter üreticisi şirketidir. 1 Temmuz 1939'da kuruldu. Rostvertol, 1956'dan beri Mil tasarım bürosu tarafından tasarlanan helikopterler üretiyor ve ağır helikopter üretiminde dünya lideri konumunda yer alıyor.

Çırak, Hazar Denizi'nde, Bakü, Azerbaycan'ın 120 km doğusunda bulunan ve daha büyük Azer-Çırak-Güneşli Petrol Sahası (AÇG) projesinin bir parçası olan bir açık deniz petrol sahasıdır. Üretim, sondaj ve merkez (PDQ) platformu Çırak 1 (EOP) 1997'den beri faaliyettedir. Çırak 1, AÇG sahasından Ham Petrol üretmektedir. Batı Çırak, AÇG projesinin bir uzantısı olarak planlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Murtuza Muhtarov</span> Azeri iş adamı

Murtuza Muhtarov, Bakü'de Muhtarov Sarayı'nı ve Vladikavkaz'da Muhtarov Camii'ni inşa eden Azerbaycanlı iş adamı.

<span class="mw-page-title-main">Makine sanayi</span>

Makine sanayi veya makine endüstrisi, tarım, ulaşım, savunma gibi alanlarda ekonomik faaliyet gösteren sanayi kolları için makine imalatı ve bakım ihtiyaçlarını karşılayan temel endüstri sektörüdür. Geleneksel olarak ağır sanayi alanında hizmet veren bu sektör, günümüz serbest piyasalarında iş yapan şirketler tarafından hafif sanayinin bir parçası olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bakü Petrol Rafinerisi Fabrikası</span> Azerbaycan Cumhuriyetinin akaryakıt üretim sektöründeki en büyük ve en gelişmiş kuruluşu

Bakü Petrol Rafinerisi Fabrikası, Azerbaycan’ın başkenti Bakü'de bulunan bir petrol rafinerisi tesisidir. Rafineri, petrol ürünlerine yönelik yurt içi talebin tamamını karşılamakta ve ürünlerin %40'ından fazlasını ihraç etmektedir. Tesis, benzin, kerosen, gaz yağı, mazot, jet yakıtı, siyah petrol, petrol koku, bitüm, asfalt, madeni yağ olmak üzere 15 farklı ürün üretir. Fabrika, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin milli petrol şirketi olan SOCAR'a aittir.