İçeriğe atla

Azak Kuşatması (1736)

Azak Kuşatması (1736)
1735-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı

Azak Kuşatması (1736)
Tarih10 Nisan-15 Temmuz 1736
Bölge
Sonuç Rus zaferi
Taraflar
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğuRus İmparatorluğu Rus İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
Osmanlı İmparatorluğu Mustafa AğaRus İmparatorluğu Petro Lassi
Rus İmparatorluğu Peter Bredal (donanma)
Güçler
5.890 Asker ve 224 top 10.000-28.000 asker ve 135 top
Kayıplar
1.500 ölü 1.250 ölü ve 172 yaralı

Azak Kuşatması, 1735-1739 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

Petro Lassi komutasındaki Rus ordusu 10 Nisan 1736'da kuşattığı Azak Kalesi'ni 15 Temmuz 1736'da ele geçirdi.

Kuşatma

Azak Kalesi'nin teslimi

Rus ordusunun öncü kuvvetleri 10 Nisan 1736'da Azak Kalesi'nin önüne gelerek yağma faaliyetinde bulunduktan sonra 11 Nisan'da Petro Lassi komutasındaki yaklaşık 90.000 kişilik Rus ordusunun[1][2][3] üçte birlik bölümü kaleyi kuşattı.

Buna mukabil, Osmanlı İmparatorluğu İran cephesinden Kefe kalesine kuvvet sevkedip, Özi kalesinin savunması için ise Trabzon Beylerbeyi Yahya Paşa'yı görevlendirdiyse de, Azak kalesini takviye edemedi. Kırım yarımadası da Rus ordusunun hedefinde olduğu için, Kırım Hanı I. Kaplan Giray da yardıma gelemedi.[4] Keza, Osmanlı İmparatorluğu'nun cepheye acilen yetişmesi emrini verdiği Rumeli ve Bosna Beylerbeyleri ile Vidin Sancakbeyinin uzun mesafeyi katederek bölgeye zamanında ulaşma olanağı da yoktu (Osmanlılar bir yıl sonra Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun da Rusların müttefiki olarak savaşa girecekleri istihbaratına sahip değildi).

Rus ordusu öncelikle Azak kalesine yakın Paşakalesi'ni ve karşısındaki Yeniçeri kalesini baskınla zaptetti. Ardından ise, Rusların Don nehri üzerinden gelmiş ince donanmanın da katkısıyla günde 800-1.000 top ateşine karşı direnen 3.000 kişilik Osmanlı garnizonu, kale surlarının ve iç mahallelerin tamamen yıkılmasının ardından teslim oldu. Osmanlı garnizonu kaleyi tahliye ederek Osmanlı topraklarına geçti.[5]

Kuşatma sonrası

Rus ordusu bir taraftan Azak Kalesi'ni kuşatıp ele geçirirken, ikinci bir Rus ordusu da (tarihte ilk kez) Kırım'ı istila etti ve büyük güçlüklerle yarımadadan çıkarılabildi. Bunun üzerine, Kırım'ın Hanlık ordusuyla korunamayacağını anlayan Osmanlı İmparatorluğu Kefe Seraskerliği ve Trabzon Beylerbeyine Vezir Mehmet Paşa'yı tayin etti.

Kaynakça

  1. ^ "İzahlı Osmanlı Kronolojisi", Danişmend, İsmail Hami, İstanbul (1972) c.4, s.262
  2. ^ "Tarih-i Subhi", Subhi, belge:78
  3. ^ "Şemdânizâde Fındıklılı Süleyman Efendi Tarihi", haz. M. Münir Aktepe, İstanbul (1976), s.42
  4. ^ "Osmanlı İmaparatorluğu Tarihi", Nicolae Jorga, çeviri: Nilüfer Epçeli, İstanbul (2005) s.348
  5. ^ "Osmanlı İmaparatorluğu Tarihi", Nicolae Jorga, çeviri: Nilüfer Epçeli, İstanbul (2005) s.349

İlgili Araştırma Makaleleri

İstanbul Antlaşması, 17 Ekim 1736 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ve İran'da kurulan Afşar Hanedanı arasında imzalanmış bir barış ve düzenleme antlaşmasıdır. 1735-1736 Osmanlı-İran Savaşını sona erdirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Prut Savaşı</span> Savaş

Prut Savaşı, Rusya Çarlığı ile Osmanlı Devleti arasında 1710-1711 yılları arasında yapılmış bir savaştır.

<span class="mw-page-title-main">1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Rus Çarlığı arasında 1686-1700 yılları arasında yapılmış savaş

1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı, 1683-1699 Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşı'nın bir parçasıdır. II. Viyana Kuşatması sonrasında çok sayıda Avrupa ülkesi Osmanlı İmparatorluğu'na karşı birleşerek saldırıya geçti. 1686 yılında Rusya da Kutsal İttifak ülkelerine katıldı. 1687 ve 1689 yıllarında Kırım'a, 1695 ve 1696 yıllarında ise Osmanlılara ait Azak'a saldırıya geçtiler. Kırım'da başarılı olamayan Rusya, Azak'ı ele geçirmeyi başardı. Savaş 1700 yılında İstanbul'da imzalanan bir antlaşmayla sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı-Kutsal İttifak savaşları</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Kutsal İttifak (Habsburg İmparatorluğu, Polonya-Litvanya, Venedik, Rusya) arasında yapılan ve ittifakın zaferiyle sona eren bir dizi savaş (1683-1699)

Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları (1683-1699), Osmanlıların II. Viyana Kuşatması'nda başarısızlığa uğramasından cesaret alan bir grup Avrupa ülkesinin Kutsal İttifak adı altında birleşip Osmanlılara karşı giriştikleri ve bu ülkelerin Macaristan, Ukrayna ve Dalmaçya'da hâkimiyet kurup Balkanlar'daki Osmanlı hâkimiyetine büyük darbe vurmaları ile sonuçlanmış bir savaşlar dizisidir. Osmanlı tarihinde Felaket Seneleri veya Küçük Kıyamet olarak da geçer. Avrupa tarihinde ise genelde Büyük Türk Savaşı olarak bahsedilir.

Murtaza Paşa, 17. yüzyıl'ın ikinci yarısında görev yapmış ünlü bir Osmanlı paşasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Azak Kalesi</span>

Azak Kalesi, Azak Denizi'nde Don Nehri'nin Karadeniz'e döküldüğü noktada kurulan, 17. ve 18. yüzyıllarda Osmanlı Devleti ve Rusya Çarlığı arasında birçok mücadeleye sahne olmuş kale. Günümüzde kalenin kalıntısı Rusya'nın Rostov Oblastı'na bağlı Azak şehrinin limanın güneyinde ve şehir merkezi olan Petrovskaya Meydanı'nın kuzeybatısında bulunmaktadır. Azak şehri de yanı başındaki Rostov-na-Donu şehrinin ve limanının gelişmesiyle geçmişteki önemini yitirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">1735-1739 Osmanlı-Rus Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Rus Çarlığı & Avusturya Arşidüklüğü arasında 1735-1739 yılları arasında yapılmış savaş

1735-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı, Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne ait Azak ve Kılburun kalelerini işgal etmesiyle çıkan ve Rusya ile müttefiklik anlaşması yapan Avusturya ordularının da üç koldan Bosna, Balkanlar ve Eflak üzerinden hücum etmesiyle başlayan bir savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Azak</span> Rusyada şehir

Azak Rusya'nın Rostov Oblastı'na bağlı il ve ilin merkezi şehir. Coğrafi konumu nedeniyle değerli olan Azak Kalesi ile bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Belgrad Kuşatması (1739)</span> 1739 yılında yapılan ve Belgradın tekrar Osmanlı İmparatorluğuna geçtiği kuşatma

Belgrad Kuşatması, 1739 yılında yapılan Belgrad'ın tekrar Osmanlı İmparatorluğu'nun eline geçmesini sağlayan kuşatma.

<span class="mw-page-title-main">Uyvar Kuşatması (1663)</span>

Uyvar Kuşatması, Uyvar'ın Osmanlılar tarafından 1663'te fethedilmesiyle sonuçlanan muharebedir.

<span class="mw-page-title-main">Çehrin Kuşatması (1677)</span>

Çehrin Kuşatması, Özi Beylerbeyi Melek İbrahim Paşa komutasındaki Osmanlı kolordusunun Kırım Hanı I. Selim Giray'la birlikte, Osmanlılara tâbi Kazak hetmanı Petro Doroşenko'nun Rusya'ya terkettiği Çehrin Kalesi'ne yönelik 3-29 Ağustos 1677 tarihleri arasındaki sonuçsuz kuşatması.

<span class="mw-page-title-main">Çehrin Kuşatması (1678)</span>

Çehrin Kuşatması, 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Hotin Kuşatması (1769)</span>

Hotin Kuşatması, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Seferi (1689)</span>

Kırım Seferi, 1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı ve Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Yanıkkale Kuşatması (1594)</span>

Yanıkkale Kuşatması ya da Györ Kuşatması, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Azak Seferi (1641-1642)</span>

Azak Seferi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kazaklar ve Rusya Çarlığı ile askerî mücadelelerinde evre.

<span class="mw-page-title-main">Azak Seferi (1711)</span>

Azak Seferi, 1710-1713 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">İnceki Deniz Muharebesi</span>

İnceki Deniz Muharebesi, 1735-1739 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

Azak Kuşatması, 1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

Kırım'ın İşgali, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.