İçeriğe atla

Ayşe Hümaşah Sultan

Ayşe Hümaşah Sultan
عائشة هوما شاه سلطان
Doğum1543
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1594
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
İkametİstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
MilliyetTürk
Diğer ad(lar)ıAyşe Hümaşah-i Hanım Sultan
Dinİslam
EvlilikSemiz Ahmed Paşa (vefat etti)
Feridun Ahmed Bey (vefat etti)
Aziz Mahmud Hüdayi
Çocuk(lar)Abdurrahman Bey, Mehmet Bey, Şehid Mustafa Paşa, Osman Bey
Ebeveyn(ler)Mihrimah Sultan, Rüstem Paşa

Ayşe Hümaşah Sultan[1] (1543, İstanbul - 1594, İstanbul), Ayşe Hümaşah Hanım Sultan olarak da bilinmektedir. Ayşe Hümaşah Sultan 1543 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Annesi Mihrimah Sultan, babası ise Rüstem Paşa'dır. Osmanlı padişahı I. Süleyman ile Hürrem Sultan'ın ilk torunu olduğu düşünülmektedir. Mihrimah Sultan'ın Rüstem Paşa ile olan evliliğinden Ayşe Hümaşah ve Osman adında iki çocuğu olmuştur. Çocukları Abdurrahman Bey, Mehmet Bey, Şehid Mustafa Paşa ve Osman Bey'dir.

Yaşamı

Ayşe Hümaşah Sultan, 1543 senesinde İstanbul'da doğmuştur.[2] İlk yıllarını annesi Mihrimah Sultan ile babası Rüstem Paşa'nın yanında geçirmiştir. Mihrimah Sultan ile Rüstem Paşa'nın ilk çocukları olduğu düşünülür.

Evliliği

Ayşe Hümaşah Sultan, soradan sadrazam olacak Semiz Ahmed Paşa[3] ile evlendirilmiş ve bu evlilikten Abdurrahman Bey, Mehmet Bey, Şehit Mustafa Paşa ve Osman Bey adında dört erkek çocuğu dünyaya gelmiştir.[4]

Ahmet Paşa'nın ölümü üzerine, Nişancı Feridun Bey ile evlenmiş ve bu eşini de bir yıl sonra kaybetmiştir.[5] 1594'te oğlu ile hacca giden Ayşe Hümaşah Sultan, dönüşünden kısa bir süre sonra Üsküdar'daki sarayında öldü. Kendisinin, Saliha Hanım Sultan'dan başka adı bilinmeyen ve Hasan Bey ile evlenmiş bir kızı daha olduğu rivayet edilir. Bir söylentiye göre Ayşe Hümaşah Sultan, Aziz Mahmud Hüdayi Efendi ile de evlenmiştir.

Bu evliliğin 1590 yılında olduğu sanılmaktadır. Ayrıca bu isimle bilinen meşhur camii, 1594 yılında yapılmıştır. Kendisinin bundan başka, İmrahor Semti'nde kendi adı ile anılan bir Celveti Tekkesi, bir çeşmesi ve 2 katlı bir darül-kurrası vardır. Çok zengin bir kadın olan Ayşe Hümaşah Sultan'ın birinci oğlu Abdurrahman Bey, Cağalazade Sinan Paşa'nın kızı ile evlenmiş ve bu evlilikten Civan Kapıcıbaşı, Semin ve Sultanzade lakapları ile anılan Mehmet Paşa dünyaya gelmiştir.

Ayşe Hümaşah Sultan'ın diğer bir oğlu Mehmet Bey, Bosna Valisi Telli Hasan Paşa döneminde Hersek Sancak Beyliğinde bulunuyordu. Abisi Mustafa Paşa ise, Kilis Sancak Beyi idi. Avusturyalılarla yapılan ve tarihe Kulpa Bozgunu adı ile geçmiş olan savaşta, Kulpa Nehri'nde boğularak ölmüştür. Ayşe Hümaşah Sultan'ın dördüncü oğlu olan Osman Bey de 1590'da ölmüş ve Mihrimah Sultan Camii türbesine gömülmüştür.

Çocukları

  • Abdurrahman Bey[4]
  • Mehmet Bey: Bosna Valisi Telli Hasan Paşa döneminde Hersek Sancak Beyliğinde bulunuyordu. Avusturyalılarla yapılan ve tarihe Kulpa Bozgunu adı ile geçmiş olan savaşta, Kulpa Nehri'nde boğularak ölmüştür.
  • Şehit Mustafa Paşa: Mustafa Paşa ise, Kilis Sancak Beyi idi. Avusturyalılarla yapılan ve tarihe Kulpa Bozgunu adı ile geçmiş olan savaşta, Kulpa Nehri'nde boğularak şehid olmuştur.
  • Osman Bey: 1590'da ölmüştür. Mezarı Mihrimah Sultan Camii türbesindedir.

Ölümü

Ayşe Hümaşah Sultan'ın ölüm tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 1594 yılında öldüğü düşünülmektedir. Mezarının Mihrimah Sultan Camii türbesinde olduğu düşünülmektedir.

Galeri

Kaynakça

  1. ^ Hans Georg Majer; Sabine Prätor; Christoph K. Neumann (2002). Ayşe Sultan duhter-i hazret-i Mihrümāh Sulțān el-mezbūre zevce-i Ahmed Paşa. Arts, women and, scholars. Simurg. s. 105. ISBN 978-975-7172-64-2. 
  2. ^ Atçıl, Zahit (31 Aralık 2020). "Osmanlı Hanedanının Evlilik Politikaları ve Mihrimah Sultan'ın Evliliği". Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi. 0 (34): 1-26. doi:10.26650/gaad.20213401. ISSN 0378-3863. 
  3. ^ "SEMİZ AHMED PAŞA". TDV İslâm Ansiklopedisi. 12 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 
  4. ^ a b "Mehmet Nermi Haskan (2001). Yüzyıllar boyunca Üsküdar. Üsküdar Belediyesi. p. 532. ISBN 978-975-97606-2-5.". 8 Ağustos 2018 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 
  5. ^ "Ga ́bor A ́goston; Bruce Alan Masters (21 May 2010). Encyclopedia of the Ottoman Empire. Infobase Publishing. p. 536. ISBN 978-1-4381-1025-7.". 8 Ağustos 2018 tarihinde |arşiv-url= kullanmak için |url= gerekiyor (yardım) arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">III. Murad</span> 12. Osmanlı padişahı (1574–1595)

III. Murad, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradi, 12. Osmanlı padişahı ve 91. İslam halifesi. Saltanatı sırasında Osmanlı İmparatorluğu en geniş sınırlara ulaşmasına rağmen, devletteki yozlaşma yine saltanatı sırasında başlamıştır. Saltanatı boyunca sefere gitmemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Şehzade Camii</span> İstanbulda bulunan tarihî eser

Şehzade Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan ve Mimar Sinan tarafından yapılan cami, I. Süleyman tarafından Saruhan Sancak Beyi iken 1543'te 22 yaşında ölen oğlu Mehmed adına yaptırılmıştır. Camiyi 1543-1548 yılları arasında Mimar Sinan'a yaptırttı. Mimar Sinan'ın "çıraklık eserimdir" dediği camidir.

<span class="mw-page-title-main">Şehzade Bayezid (I. Süleyman'ın oğlu)</span> l.Süleymanın eşi Hürrem Sultandan olan oğlu

Şehzade Bayezid, I. Süleyman'ın Hürrem Sultan'dan olma üçüncü şehzadesidir. Kütahya, Konya ve Karaman sancak beyliklerinde bulunmuştur.

Kara Ahmed Paşa,, Kanuni Sultan Süleyman döneminde 6 Ekim 1553 ile 28 Eylül 1555 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. I. Selim'in en küçük kızı ve Kanuni Sultan Süleyman'ın en küçük kız kardeşi Fatma Sultan'ın eşidir.

<span class="mw-page-title-main">I. Gülbahar Hatun</span> Fatih Sultan Mehmedin eşi ve II.Bayezidin validesi. Valide Hatun (1481 - 1492)

Emine Gülbahar Hatun, Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmed'in 1446'da Manisa'da evlendiği ilk eşi, Gevherhan Hatun'un ve II. Bayezid'in annesi.

<span class="mw-page-title-main">Mihrimah Sultan (I. Süleyman'ın kızı)</span> prenses

Mihrimah Sultan, Osmanlı padişahı I. Süleyman ile eşi Hürrem Sultan'ın kızı.

<span class="mw-page-title-main">Sinan Paşa</span> Osmanlı amirali

Sinan Paşa veya Sinanüddin Yusuf Paşa, I. Süleyman döneminde, 1550-1553 yılları arasında Osmanlı Donanması'nın kaptan-ı deryasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Ayazma Camii</span>

Ayazma Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Aziz Mahmud Hüdayi Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir camidir. 26. Osmanlı Padişahı III. Mustafa tarafından, annesi Mihrişah Emine Sultan ve ağabeyi Şehzade Süleyman adına yaptırılmıştır. Mimarı Mehmed Tahir Ağa'dır. Yapımına 1758 yılında başlanan cami, 2 yıllık inşaat sürecinden sonra 1760 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı ve Barok esintilerini yansıtmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lala Mustafa Paşa</span> 38. Osmanlı sadrazamı

Lala Mustafa Paşa, III. Murad saltanatında 28 Nisan 1580 ile 7 Ağustos 1580 tarihleri arasında üç ay dokuz gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şehzade Mehmed (I. Süleyman'ın oğlu)</span> Osmanlı Padişahı l.Süleymanın eşi Hürrem Sultandan olan oğlu

Şehzade Mehmed, I. Süleyman'ın Hürrem Sultan'dan olan ilk oğludur. 6 Kasım 1543 yılında Manisa Sarayı'nda ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Şehzade Mustafa</span> Osmanlı padişahı I. Süleymanın oğlu

Şehzade Mustafa veya Mustafa Çelebi, Kanuni Sultan Süleyman ve Mahidevran Sultan’ın oğludur. 1533'ten 1541'e kadar Manisa, 1541'den 1553'e kadar ise Amasya valisi olarak görev yapmıştır. 1553 yılında, babasının emriyle idam edilmiştir.

Semiz Ahmed Paşa ; 13 Ekim 1579'dan 27 Nisan 1580'deki ölümüne kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun Sadrazamı olarak görev yapan bir Osmanlı devlet adamıdır.

Hümaşah Sultan, Şehzade Mehmed'in tek çocuğudur, I. Süleyman'ın ve Hürrem Sultan'ın torunu. Babası ölünce İstanbul'a getirildi ve babaannesi Hürrem Sultan'ın yanında yetişti.

<span class="mw-page-title-main">Budin (eyalet)</span>

Budin Eyaleti, Budin Beylerbeyliği veya Budin Paşalığı, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'e 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan kuşatmalar sonrasında kurulmuştur. 1552'de Temeşvar ele geçirilmiş ve Temeşvar ve çevresinde Temeşvar Eyaleti kurulmuştur. 1606'da Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri ve Kanije şehirleri de alınarak Eğri (1596) ve Kanije (1600) Eyaletleri kurulmuştur. 17. yüzyılda II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığından sonra 2 Eylül 1686'da Habsburg ordusu Budin şehrini düşürdü ve eyalet de düşmüştür.

Safiye Sultan, Osmanlı padişahı II. Mustafa'nın kızı.

<span class="mw-page-title-main">Üsküdar İskelesi</span>

Üsküdar İskelesi, İstanbul'un Üsküdar ilçesinde bulunan bir iskeledir.

Mihrimah Sultan, Osmanlı Padişahı II. Mahmud ile Hoşyar Kadın'ın kızı, sonrasındaki padişahlar I. Abdülmecid ile Abdülaziz'in üvey kız kardeşidir.

Ayşe Sultan Osmanlı prensesi, Sultan III. Ahmed kızı.

Hümaşah Hatun, II. Bayezid'in kızı olan Osmanlı prensesidir.