İçeriğe atla

Ayşe Dittanova

Ayşe Dittanova (Kırım Türkçesi; Ayşe Dittanova, Rusça; Aishe Dittanova, 27 Şubat 1918, Dereköy, RSFSR - 15 Kasım 2015, New York, ABD ) - Kırım Tatar Drama Tiyatrosu'nun yeniden canlanma döneminin önderidir. Ukrayna Onur Sanatçısı (1993) unvanı sahibidir.

Biyografi

Ayşe Dittanova, Yalta yakınlarındaki Dereköy köyünde doğdu. 1933'te Simferopol Tiyatro Koleji'nden[1] mezun olduktan sonra Kırım Drama Tiyatrosu'nda çalıştı. En önemli faaliyetlerinden biri "Bahçesaray Çeşmesi" oyunundaki çalışmalarıdır.[2]

Kırım Tatarları sürgünü sırasında tiyatro faaliyetleri sona erdi. SSCB'nin dönemdeki politikası nedeniyle Dittanova, Kırım Tatar kökenli diğer aktörler gibi sanatla uğraşamadı.

1988'de Kırım'a döndü ve 1990'dan 1996'ya kadar Kırım Tatar tiyatrosunun yeniden faal olması için çalışmaya başladı. Kültürün gelişimine yaptığı önemli katkılardan dolayı " Ukrayna'nın Onur Sanatçısı" unvanını aldı.

1996'dan ölümüne kadar New York'ta yaşadı,[1] ancak defalarca Kırım'ı[3] ziyaret etti. 2014 yılında Kırım Tatarlarının sınır dışı edilmesinin 70. yıldönümünde BM Genel Merkezinde[4] düzenlenen törende konuştu. 15 Kasım 2015'te vefat etti.

Ödüller

  • Ukrayna'nın Onurlu Sanatçısı (1993)[5]

Kaynakça

Bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

1944 bir yıldır.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Tatarları</span> Türklerin kıpçak kolundaki topluluk

Kırım Tatarları ya da Kırımlılar, anayurtları Karadeniz'in kuzeyindeki Kırım yarımadası olan Türkî halktır. 1783'te Kırım Hanlığı'nın Rusya tarafından ilhak edilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'ne zorunlu göçe tabi tutulmuşlar ve kendi vatanlarında azınlığa düşmüşlerdir. SSCB döneminde Stalin'in emriyle 18 Mayıs 1944'te sürgüne uğrayarak nüfuslarının yarısını yitirmişlerdir. SSCB'nin yıkılmasıyla sürüldükleri topraklardan Kırım'a geri dönmeye başlayan halk, Ukrayna'nın ana Müslüman unsurunu oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Çulpan Hamatova</span>

Çulpan Hamatova, Rus oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Sterlitamak</span>

Sterlitamak, Rusya'nın batısındaki Başkurdistan Cumhuriyeti'nde bir şehir.

<span class="mw-page-title-main">Camala</span> Ukraynalı şarkıcı

Susana Cemaleddinova, sahne adıyla Camala, Ukraynalı şarkıcı.

Zoya Fyodorovna Bulgakova, Sovyet-Rus tiyatro oyuncusu. 1945'te Rusya'nın Onur Sanatçısı unvanını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kırım</span> Karadenizdeki bir yarımada

Kırım, Doğu Avrupa'da, Karadeniz'in kuzey kıyısında yer alan ve Karadeniz ile Azak Denizi tarafından çevrelenen Ukrayna’da bulunan bir yarımada. Ukrayna'nın Herson Oblastı'nın güneyinde ve Rusya'nın Kuban bölgesinin batısında bulunmaktadır. Perekop Kıstağı ile Herson Oblastı'na bağlanmaktadır ve Kerç Boğazı ile Kuban'dan ayrılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ahtem Seitablayev</span>

Akhtem Seitablayev, Özbekistan doğumlu, Ukrayna'da bulunan Kırım-Tatar oyuncu, senarist ve sinema yönetmenidir. 2013'te Haytarma ve 2017'de Another's Prayer dahil olmak üzere birkaç yüksek profilli filmin yönetmenidir . Rusya Federasyonu tarafından Kırım'ın ilhakına karşı olduğunu belirtti. Önde gelen birkaç Kırım Tatarının kaderleriyle ilgili filmleri Ukrayna ve Avrupa'da övgüyle karşılandı ancak Rus haber bültenlerince eleştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Mollanefes Öğrenci Tiyatrosu</span>

Mollanefes Öğrenci Tiyatrosu, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta bulunan bir tiyatrodur. Tiyatro, 1929 yılında kurulmuş olup Mahtumkulu Bulvarı üzerinde yer almaktadır.

Zafer Karatay - Kırım Tatar Türk gazeteciKırım Tatar halkının Meclis temsilcisi, Kırım Tatar ulusal hareketinin aktif üyesi, Kırım'ın onursal üyesi -Tatar Yazarlar Birliği, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti.

Kırım Tatar Devlet Akademik Müzik ve Drama Tiyatrosu Kırım'daki Kırım Tatarlarının Türkçe dilinin de kullanıldığı bir tiyatrosudur.

Sara (Sarra) Nabiullovna Baikina(тат. Baikina kızı Sara Nәbiulla ; 14 Aralık 1895 Astrahan - 1972 Astrahan ) Rus ve Sovyet aktris, Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Onur Sanatçısı, RSFSR Onur Sanatçısı. Ünlü Tatar aktör, yönetmen, öğretmen Celal Mukhametzyanovich Baikina'nın (1886-1954) eşi.

Sabriye Erecepova - Sovyet Kırım Tatar şarkıcısıdır. Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Onur Sanatçısı (1940) ve Özbek SSR Onur Sanatçısı (1966) unvanlarına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Bauman Caddesi</span>

Bauman Caddesi, Rusya Federasyonu Tataristan Cumhuriyeti başkenti Kazan'ın merkezinde yer alan bir yaya caddesidir. Caddeye Rus devrimci Nikolay Bauman'ın adı verilmiştir. Cadde Kazan Kremlini'nden başlayarak şehir merkezindeki Tukay Meydanı'na kadar uzanır.

Tamara Viktorovna Trunova Ukraynalı bir tiyatro yönetmeni ve Dinyeper'in sol yakasındaki Kiev Akademik Drama ve Komedi Tiyatrosu'nun Baş Direktörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Dupak</span> Rus oyuncu (1921-2023)

Nikolay Lukyanoviç Dupak, Sovyet-Rus aktör ve tiyatro yönetmeni.

<span class="mw-page-title-main">Bohdan Benyuk</span>

Bohdan Beniuk Ukraynalı tiyatro ve sinema oyuncusu, politikacı, Ukrayna Halk Sanatçısı (1996). Anatoliy Khostikoiev ile birlikte Beniuk ve Khostikoiev adlı tiyatro kumpanyasının yaratıcısıdır.

Olena Antoniivna Khokhlatkina ) Ukraynalı tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu. Ukrayna'nın Değerli Sanatçısı ve Ukrayna Halk Sanatçısı unvanlarına sahiptir.

Dilaver İbrahimoviç Osmanov - Kırım Tatar kökenli Sovyet ve Ukraynalı şair ve yayıncı. "Yıldız" dergisinin Genel Yayın Yönetmeni. Tataristan Cumhuriyeti Yazarlar Birliği (1993), Ukrayna Ulusal Gazeteciler Birliği ve Ukrayna Tiyatro Çalışanları Ulusal Birliği üyesi. Tataristan Cumhuriyeti Onur Sanatçısı (2003) ve Kırım Özerk Cumhuriyeti Onur Sanatçısı (2010). KIPU'da öğretim üyesi ve Kanditat. Kırım Tatarcası ve Rusça yazıyor.

Gaytarma, Kırım Tatarlarının halk oyunları topluluğudur.