İçeriğe atla

Ayvalık İsyanı

Ayvalık İsyanı
Yunan İsyanı
Tarih19 Haziran 1821
Bölge
Sebep Yunan İsyanı
Sonuç Osmanlı kuvvetlerinin zaferi
Taraflar
Ayvalıklı RumlarOsmanlı Devleti

Ayvalık İsyanı, Balıkesir ilindeki Ayvalık kasabasında Yunan İsyanı'nın etkisiyle çıkan isyandır.

Mora isyanı başladığı zaman Ayvalık hemen ayaklanmadı. Osmanlı Devleti, Mora isyanı başlar başlamaz kıyı kesimlerindeki Rumların isyana katılmasını önlemek için bir takım tedbirler almış bulunuyordu. Ancak Ayvalık Rumları, Yunan Korsan gemilerinin Anadolu kıyılarına yaklaşmasından cesaret alarak ayaklanmakta gecikmemiş, çevreye saldırmaya başlamış, teftiş için gönderilen memurları da şehre sokmamakta direnmişlerdir. Nitekim Türk kuvvetleri şehre girer girmez çatışmanın başlaması, Ayvalık Rumlarının isyan etmek için gerekli bütün hazırlıkları yaptıklarını göstermektedir.[1]

Konuyla ilgili yayınlar

  • İsmail Hakkı Akay (1935). "Çepniler Balıkesir'de". Vilâyet Matbaası. ss. s. 13-16. 
  • Zeki Arıkan (Ağustos 1988). "1821 Ayvalık İsyanı". Belleten. Cilt 52. ss. S. 203, s. 571-601. 

Kaynakça

  1. ^ Arıkan, Zeki (1 Ağustos 1988). "1821 Ayvalık İsyanı". Belleten. 52 (203): 571-600. doi:10.37879/belleten.1988.571. ISSN 0041-4255. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Balıkesir</span> Balıkesir ilinin merkezi olan şehir

Balıkesir, Türkiye'de Balıkesir ilinin merkezi olan şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Ayvalık</span> Balıkesir ilçesi

Ayvalık, Türkiye'nin Balıkesir ilinin bir ilçesidir. Balıkesir'in en batısında, Ege Denizi kıyısında bulunan ilçe, Türkiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Ayvalık kış mevsimlerinde büyük bir kasaba nüfusuna sahip olmakla birlikte, yaz mevsimlerinde turizmin de etkisiyle dönemsel nüfus artışı yaşamaktadır. Tarihte çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan Ayvalık, 2017'den beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Filiki Eterya</span>

Filiki Eterya, Osmanlı Devleti'nden bağımsızlık kazanmak amacıyla bir grup Yunan'ın 1814 yılında kurmuş olduğu bir cemiyettir. Bazı kaynaklarda Etnik-i Eterya olarak da geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Rum</span>

Rum, Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde yaşamış ve Roma yurttaşı haklarına sahip olmuş halk veya kişidir. Bu kimselerin çeşitli etnisiteye sahip bireylerden oluşan bir topluluk olmalarına karşın ilerleyen zamanda bu kimselerin konuştukları Latinceyi bırakarak Yunancayı benimsemeleri ve çoğunluğun Müslümanlardan oluştuğu yerlerde yaşamaları nedeniyle daha sonradan bu kelime, Yunanistan dışında Müslüman ülkelerde oturan Yunan asıllı kimseleri ifade etmek için kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hurşid Ahmed Paşa</span> 167. Osmanlı sadrazamı

Hurşid Ahmed Paşa, II. Mahmud saltanatında 5 Eylül 1812 - 1 Nisan 1815 tarihleri arasında iki yıl altı ay yirmi yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Benderli Ali Paşa,, II. Mahmud saltanatında 26 Mart 1821 - 30 Nisan 1821 tarihleri arasında bir ay üç gün Sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Yunan Ayaklanması'nı gizlice desteklediği gerekçesi ile 22 Nisan 1821'de Fener Patriği Grigoryos'un asılmasına ferman buyurmuştur. Ancak bu irade sonrasında 30 Nisan'da Kıbrıs'a sürülmüş ve idam edilmiştir. Tarihte padişah emri ile idam olunan 44. ve son Sadrazamdır.

Balıkesir Redd-i İlhak Cemiyeti, Kurtuluş Savaşı'nda 15 Mayıs 1919'da Yunanların İzmir'i işgalinden hemen sonra Balıkesir'in durumunun müzakere edildiği çeşitli kongreler sonucunda kurulan cemiyet.

<span class="mw-page-title-main">Yunan İsyanı</span> Yunanların, 1821-1829 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine karşı başlattığı isyan olayı

Rum İsyanı/Yunan İsyanı,, Yunan Bağımsızlık Savaşı, Yunan İhtilali veya Yunan Devrimi, Yunanların Osmanlı egemenliği ve isyan bölgelerindeki Müslüman halka karşı başlattığı, 1821-1829 yılları arası süren ve Yunanistan'ın Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını kazanmasıyla sonuçlanan bağımsızlık savaşı, devrim ve etnik temizliktir. 1832 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile Yunanistan'ın bağımsız bir ülke olarak tanınmasıyla sonuçlanmış bağımsızlık sürecidir.

<span class="mw-page-title-main">V. Gregorios</span>

V. Gregorios veya Patrik Gregorios 1797-1798, 1806-1808 ve 1818-1821 arası üç kez Konstantinopolis Ekümenik Patrikhanesi patriği olan dini lider. Mora Yarımadası'ndaki Dimitsana kentinde doğan Patrik İstanbul'da idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İnebahtı Sancağı</span>

İnebahtı Sancağı veya Aynabahtı Sancağı, Osmanlı İmparatorluğu'nun n Cezâyir-i Bahr-i Sefîd (Kaptanpaşa) eyaletinin 11 sancağından biri. Sancağın merkezi İnebahtı idi.

Nakşa Berre Sancağı, Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancak orta ve güney Kiklad Adaları'nı kapsamakta olup adını iki büyük ada olan Nakşa ve Berre'den almaktaydı.

Ayvalık tehciri, Osmanlı hükûmetinin Rumlara yönelik uygulanan tehcirin bir sonucu olarak Mayıs 1917'de meydana geldi. Ege Denizi'nin doğu kıyısında çoğunlukla Rumların yaşadığı Ayvalık kasabasının nüfusu Anadolu'nun iç kısımlarına tehcir edildi. Tehcir, Osmanlı mareşali ve Alman generali Otto Liman von Sanders tarafından organize edildi ve ölüm yürüyüşü, yağmalama ve katliam gibi hadiseler sıklıkla görüldü.

Balıkesir'in Kurtuluşu, Türk ordusunun Balıkesir'e girmesi ile 6 Eylül 1922 tarihinde, Balıkesir'in Yunan işgalinden kurtulması olayıdır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı-Mısır'ın Mani'yi istilası</span>

Osmanlı-Mısır'ın Mani'yi istilası, 21 Haziran-28 Ağustos 1826 tarihleri arasında Yunan Bağımsızlık Savaşı sırasında Manya Burnu'nda Rum isyancılar ile Osmanlı ve Mısır orduları arasında meydana gelen muharebelerdir.

<span class="mw-page-title-main">Petrobey Mavromihalis</span>

Petro Bey Mavromihali, daha çok Yunan İsyanı ile tanınan Yunan general ve politikacıdır.

<span class="mw-page-title-main">Panayia Kilisesi (Cunda)</span> Ayvalık, Cundada yer alan bir Rum Ortodoks kilisesi

Panayia Kilisesi, Panaya Kilisesi, Panagia Kilisesi ya da Koimesis Theotokou Kilisesi ; Türkiye'nin Balıkesir ilindeki Ayvalık'a bağlı Cunda'da, günümüzde harabe hâlinde olan eski bir Rum Ortodoks kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">Bâb-ı Âli tercümanı</span> Osmanlı hükûmetinin kıdemli tercümanı ve fiili dışişleri bakan yardımcısı

Bâb-ı Âli tercümanı, Dîvân-ı Hümâyun tercümanı, büyük tercüman ya da tercümanbaşı, Osmanlı hükûmetinin kıdemli tercümanı ve fiili dışişleri bakan yardımcısına verilen addır. Makam, 1661'de oluşturulmasından 1821'de Yunan İsyanı'nın patlak vermesine kadar büyük ölçüde Fenerli Rumlar tarafından yönetildi ve Osmanlı İmparatorluğu'ndaki gayrimüslimlerin erişmiş olduğu en yüksek kamu göreviydi.

İstavraki Aristarhi veya İstavraki Efendi, 1821 ve 1822 yıllarında Bâb-ı Âli tercümanı olarak görev yapmış bir Yunandır. Bu makama getirilmiş son kişidir.

<span class="mw-page-title-main">İstefanaki Karatodori</span> Osmanlı Rumu hekim

İstefanaki Karatodori Osmanlı Rumu bilgin, doktor ve devlet adamı. II. Mahmud'un saray hekimidir.

1821 İstanbul katliamı, Yunan İsyanı'nın (1821-1829) patlak vermesine misilleme olarak Osmanlı İmparatorluğu yetkilileri tarafından İstanbul'daki Rum toplumuna karşı düzenlenmiştir. Yunan ayaklanmasının ilk haberleri Osmanlı başkentine ulaşır ulaşmaz, toplu infazlar, pogrom tipi saldırılar, kiliselerin yıkılması ve şehrin Rum nüfusunun mallarının yağmalanması meydana geldi. Olaylar, Ekümenik Patrik 5.Gregorios'un asılması ve Tercüman Konstantinos Moruzi'nin başının kesilmesiyle sonuçlandı.