İçeriğe atla

Ayna Sultanova

Ayna Sultanova
Ayna Sultanova
Azerbaycan SSC Eğitim Halk Komisarı, Adalet Halk Komisarı, Ali Mahkeme Başkanı
Kişisel bilgiler
Doğum 1895
Pirebedil, Bakü Guberniyası, Rus İmparatorluğu
Ölüm 1938
Azerbaycan SSC
Ölüm nedeni Kurşuna dizilerek infaz
Vatandaşlığı SSCB
Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi
Evlilik(ler) Hamid Sultanov
Yaşadığı yer Bakü
Ödülleri Kızıl Bayrak İşçi Nişanı

Ayna Sultanova (1895, Pirebedil - 1938), Azeri devrimci. Azerbaycan'ın ilk kadın komünist devrimcilerinden biridir.[1] 'Şark kadını' (Azerice: Şərq Qadını) dergisinin ilk editörüdür. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde(ASSC) Yüksek Mahkeme başkanı ve Eğitim, Adalet Komisarlığı gibi yüksek görevlerde bulunmuştur.

Hayatı

Ayna Sultanova 1895 yılında Rus İmparatorluğunun Bakü guberniyası Kuba uyezdinin Pirebedil köyünde doğmuştur. Sultanova, ASSC-nin ilk içişleri bakanlarından olan Gazanfer Musabeyov kızkardeşidir. 1912'de Baküde Kutsal Nina kız gimnazyumunu bitirmiş, daha sonra bu okulda öğretmen olarak çalışmıştır. 1917-18 yıllarında bolşeviklerle çalışmıştır. 1918-de Sovyetler Birliği Komünist Partisi sıralarına katılmıştır.

Komünist karşıtı Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti kurulunca Rusyaya gitmiştir. 1919-20 yıllarında Moskovada Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Dışişleri Halk Komisaryatının Orta Doğu şubesinde çalışmıştır. Azerabycanda komünist hükûmet kurulunca Baküye dönerek 10 sene Azerbaycan Komünist Partisi Merkezi Komitesinde çalışmıştır.

1937-1938 yıllarında Ayna Sultanova Azerbaycan SSC-nin çeşitli bakanlıklarında yüksek görevlerde çalışmıştır. Bu devirde Sultanova Moskova Kızıl Professura Enstitüsünde eğitim de almıştır.

Kızıl Bayrak İşçi Nişanı ile ödüllendirilmiştir.

1938 yılında Ayna Sultanova, kardeşi Gazanfer Musabeyov ve kocası Hamid Sultanov ile birlikte 1937 Stalin'in Büyük Temizlikinin kurbanı olmuştur. Hepsi "halk düşmanı" suçlaması ile Kurşuna dizilerek infaz edilmiştir.

Anı

Bakü ve Azerbaycanın diğer şehirlerinde onlarca sokak Ayna Sultanovanın adını taşıyor. Baküde Ayna Sultanova heykeli mevcuttur.

Kaynakça

  1. ^ Sultanova, A.M., Azerbaycanda sovyet hükümeti için savaşanlar. Azerbaycan devlet neşriyyatı, 1957, sayfa 110. (rusça) А. М. Султанова // Активные борцы за советскую власть в Азербайджане. — Б.: Азербайджанское государственное издательство, 1957. — С. 110.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, bugünkü Azerbaycan'dan önce 1920 yılında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılması ve Kızıl Ordu'nun işgaliyle kurulan, 1920–1922 ile 1936–1991 yılları arasında varlığını sürdüren, Sovyetler Birliği'ni oluşturan 15 cumhuriyetten biridir.

<span class="mw-page-title-main">Komintern</span> uluslararası kuruluş

Komintern 1919 Martında, savaş komünizmi döneminin (1918-1921) ortasında Vladimir Lenin ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi tarafından kurulan, "silahlı kuvvetler de dahil tüm mümkün araçlarla uluslararası burjuvaziyi yıkmak ve devletin tamamen yok oluşu için bir geçiş aşaması demek olan Uluslararası Sovyet Cumhuriyetini yaratmak için" mücadele etme amacı güden uluslararası bir komünist örgüt.

<span class="mw-page-title-main">Ayaz Mutallibov</span> Azerbaycan Cumhuriyetinin ilk cumhurbaşkanı

Ayaz Niyazi oğlu Mutallibov, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin sonuncu ve Azerbaycan'ın 1. Cumhurbaşkanı.

<span class="mw-page-title-main">Béla Kun</span> Macar komünist devrimci (1886-1938)

Béla Kun [ˈbeːlɒ kun], Macar komünist politikacı.

Himmet Partisi, Himmet Sosyal-Demokrat Müslüman Teşkilatı veya kısaca Himmet, Azerbaycan'ın ve tüm İslam Dünyasının ilk sosyal demokrat nitelikteki siyasi partisi. Sol kanadı 1920 yılında Bakü'deki komünist Adalet Fırkasıyla birleşerek, Azerbaycan Komünist Partisi'ni kurdu. Himmet Gazetesi adında yayın organları vardı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Komünist Partisi (1920)</span> 1920 yılında Azerbaycanda Sovyetler Birliği Komünist Partisinin bir parçası olarak kurulmuş parti

Azerbaycan Komünist Partisi Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni (ASSC), Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası olarak yönetmiş siyasi partidir. Parti, 20 Şubat 1920 tarihinde Himmet Partisi, Adalet Partisi, Çiftçi Partisi'nin ve Bakü bolşeviklerinin bir araya gelmesiyle tesis edilmiştir. Aynı yılın 1 Nisan tarihinde, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin beşinci hükûmeti istifa ederek, tüm yetkiyi Azerbaycan Komünist Partisi'ne devretmiştir. Komünist Parti, 16 Eylül 1991 tarihinde, ASSC resmen dağılana kadar ülkeyi yönetmeye devam etmiştir. Böyle olmakla birlikte, Azerbaycan Komünist Partisi'nin eski yöneticileri, nepotizm ve patronaja dayalı sistemi devam ettirerek ülkeyi yönetmeye ve devlete hakim olmaya devam etmişlerdir. Azerbaycan Komünist Partisi, 14 Ekim 1990 tarihinde, Yüksek Sovyet için, ilk kez yapılan çok partili seçimi ezici çoğunlukla kazanmış, 360 sandalyeden 280'nine sahip olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Sultanmecid Efendiyev</span>

Sultanmecid Efendiyev ya da Sultan Mecid Efendiyev Azerice: Sultanməcid Əfəndiyev, Rusça: Султан Меджид Эфендиев d. 26 Mayıs 1887-21 Nisan 1938 ö.) Azeri devrimci, devlet adamı, Azerbaycan Komünist Partisi'nin kurucularından.

<span class="mw-page-title-main">Alihaydar Karayev</span>

Alihaydar Ağakerim oğlu Karayev eski Menşevik sonradan Bolşevik devrimci, Azerbaycan'ın sosyalist döneminde Adalet Halk Komiseri ve de Askerî ve Donanma İşleri Halk Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgali</span>

Bakü Operasyonu, Nisan Devrimi, Nisan darbesi, Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgali veya Azerbaycan'ın Sovyetleştirilmesi, Sovyet Rusya'nın 11. Ordusunun, 27 Nisan ile 11 Mayıs 1920 tarihleri arasında, bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ni Sovyet Rusya'ya katmak için gerçekleştirdiği askeri işgaldir. Kızıl Ordu'nun işgali, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin varlığının sona ermesi ve Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gazanfer Musabeyov</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Gazanfer Musabeyov, Azeri Bolşevik devrimci ve Sovyet devletadamı. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Merkez İcra Komitesinin başkanı. 1931 ile 1936 yılları arasında Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti hükûmetine başkanlık yapmıştır. Büyük Temizlik sırasında, Gazanfer Musabeyov Haziran 1937 tarihinde tutuklandı ve Sovyet devletine karşı komplo kurmakla suçlandı, ölüm cezası aldı ve 9 Şubat 1938 tarihinde idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Cengiz Yıldırım</span> Sovyet siyasetçi

Cengiz Yıldırım oğlu Sultanov (1890–1937) daha çok Cengiz Yıldırım olarak bilinir. Sovyet Kürdü Bolşevik devrimci, mucit ve Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı İşgali sonrası ilk Azerbaycan Asker ve Donanma İşleri Halk Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Hamid Sultanov</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Hamid Hasan oğlu Sultanov, Azeri Sovyet siyasetçi, Azerbaycan SSC İç İşleri Halk Komiseri ve sonra Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Mir Beşir Kasımov</span>

Mir Beşir Kasımov, Sovyet Azeri siyasetçi, devrimci. Neriman Nerimanov'un ürettiği siyasetin takipçilerinden biri olan Kasımov Azerbaycan'da ulusal komünizm politikasının uygulayıcısı olarak da bilinir. İki kez Lenin Nişanı ödülünü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Davud Hüseynov</span> Azerbaycanlı politikacı (1894-1938)

Mirzə Davud Hüseyinov — Azerbaycan Devrim Komitesi Başkan Yardımcısı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1921 Mayıs-Aralık tarihleri arasında Dış İşleri Bakanı, 1925 yılı içinde Maliye Bakanı. Ayrıca Yüksek İktisat Şûrası Başkanlığı, Transkafkasya SFSC XKS Başkan Yardımcılığı, Transkafkasya SFSC Halk Maliye Komiserliği, Tacikistan Komünist Partisi Merkez Komite Birinci Kâtipliği (1930-1933) görevlerinde de bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mehdi Hüseyin</span>

Mehdi Hüseyin, Azerbaycanlı yazar, 1941'den beri 3. Sınıf Devlet Stalin Ödülü'ne layık görülen (1950) bir Azeri ve Sovyet yazar ve eleştirmeniydi ve Tüm-Birlik Komünist Partisi üyesiydi.

Muhsin Necmettin oğlu İsrafilbeyov ve Muhsin Kadirli, Azeri devrimci ve hekimdi. Azerbaycan Komünist Partisi'nde faal biri olarak biliniyordu.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Merkez Yürütme Komitesi</span>

Sovyetler Birliği Merkez Yürütme Komitesi, Sovyetler Birliği Sovyetleri Kongresi'nin ara oturumları sırasında Sovyetler Birliği'nin en yetkili yönetim organıydı. 1922'de Birinci Sovyetler Birliği Sovyetleri Kongresi tarafından kurulmuş olup 1938'de yerini Yüksek Sovyet Prezidyumu aldı.

Azerbaycan'da Stalin'in baskıları - 1920'lerin sonundan 1950'lerin başına kadar Stalin'in Azerbaycan SSC'deki baskılarına verilen genel isim. Bu baskı, Azerbaycan'ın önde gelen liderleri, din adamları, aydınları ve zengin köylüleri de dahil olmak üzere tüm Azerbaycan nüfusunu etkilemiştir. Baskı, karşı-devrimci faaliyetlerden, casusluktan ve Sovyet karşıtı propagandadan şüphelenilen kişilere yönelik zulmün yanı sıra, kurşuna dizme, tutuklama, çalışma kamplarına gönderilme ve SSCB'nin diğer bölgelerine sürgünleri içeriyordu.

<span class="mw-page-title-main">Tağı Şahbazi Simurg</span> Azerbeycanlı bilim adamı, doktor, Baki Devlet Üni. rektörü

Tağı Şahbazi Simurq – Azerbaycanlı bilim adamı, doktor, Bakü Devlet Üniversitesi'nin dördüncü ve birinci Azerbaycanlı rektörü (1926-1929), yazar, eğitimci.

<span class="mw-page-title-main">Maksud Memmedov (siyasetçi)</span>

Maksud Memmed oğlu Memmedov Sovyet dönemi bir Azerbaycanlı devrimci, devlet adamı ve siyasetçiydi.