İçeriğe atla

Ayaz Mutallibov

Ayaz Mutallibov
1. Azerbaycan Cumhurbaşkanı
Görev süresi
30 Ağustos 1991 - 6 Mart 1992
Yerine gelenYakub Memmedov
Görev süresi
14 Mayıs 1992 - 18 Mayıs 1992
Yerine geldiğiYakub Memmedov
Yerine gelenİsa Kamber (geçici)
Kişisel bilgiler
Doğum 12 Mayıs 1938(1938-05-12)
Bakü, Azerbaycan SSC Sovyetler Birliği
Ölüm 27 Mart 2022 (83 yaşında)
Bakü, Azerbaycan
Partisi Azerbaycan Komünist Partisi (1963-1991)
Vatandaş Birliği Partisi (1999-2003)
Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi (2003-2012)
Bağımsız siyasetçi (2012-2022)
Evlilik(ler) Adile Mutallibova

Ayaz Niyazi oğlu Mutallibov (1938, Bakü, Azerbaycan SSC - 27 Mart 2022, Bakü, Azerbaycan), Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin sonuncu ve Azerbaycan'ın 1. Cumhurbaşkanı.

Hayatı

Kimya ve Petrol mühendisliği eğitimi gördü. 1963 yılında Azerbaycan Komünist Partisi üyesi oldu. 1977 yılında partinin Nerimanov Bölgesi İkinci Sekreterliği görevine seçildi. 1979-1982 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Endüstri bakanlığı, 1982-1989 yılları arasında Başbakan Yardımcılığı ve Azerbaycan Planlama Teşkilatı (Gosplan) Başkanlığı, 1989-1992 yılları arasında Başbakanlık ve 1990-1991 yılları arasında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreterliği görevlerinde bulundu.

Mayıs 1990'da Azerbaycan Yüksek Konseyi tarafından Devlet Başkanı olarak seçildi. Eylül 1991'de bağımsızlık ilanından sonra yapılan seçimlerde, oyların büyük bir kısmını alarak devlet başkanı seçildi.

Şubat 1992'de Dağlık Karabağ bölgesinde Ermenistan tarafından gerçekleştirilen Hocalı Katliamı yüzünden Azerbaycan Halk Cephesi tarafından suçlanarak, görevinden çekilmeye zorlandı ve bunun sonucunda Mart 1992'de istifa etti. Mayıs ayında Azerbaycan Yüksek Konseyi'nin desteğiyle tekrar görevine döndüyse de Azerbaycan Halk Cephesi tarafından istifaya zorlanarak Rusya'ya kaçtı.

Sürgünden dönen Mutallibov, 2003-2012 yılları arasında Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi'nin eş genel başkanlığını[1] yapmış, 2012'de kendi isteğiyle görevini bırakmıştır.[2]

Ölümü

27 Mart 2022 tarihinde Bakü'de öldü.[3]

Kaynakça

  1. ^ https://apa.az/az/daxili_siyaset/-265206/amp[]
  2. ^ "AYAZ MÜTƏLLİBOV SİYASƏTDƏN GETDİ". 2 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2020. 
  3. ^ "Ayaz Mütəllibov vəfat edib". Report İnformasiya Agentliyi (Azerice). 27 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2022. 
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Abdurrahman Vezirov
Azerbaycan Komünist Partisi Merkezî Komitesinin Birinci Sekreteri
1990-1991
Sonra gelen:
Makam kaldırıldı
Siyasi görevi
Önce gelen:
Yeni makam

Azerbaycan Cumhurbaşkanı

30 Ekim 1991 - 6 Mart 1992
Sonra gelen:
Yakub Memmedov
Önce gelen:
Yakub Memmedov

Azerbaycan Cumhurbaşkanı

14 Mayıs 1992 - 18 Mayıs 1992
Sonra gelen:
İsa Kamber


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Saparmurat Niyazov</span> Türkmenistanın ilk cumhurbaşkanı

Saparmurat Atayeviç Türkmenbaşı (Niyazov), 1985-1991 yılları arasında Türkmenistan'ı fiilen yönetmiş, 1991-2006 yılları arasındaki 15 yıl boyunca Türkmenistan Cumhurbaşkanlığı görevinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Leonid Brejnev</span> 1964ten 1982ye kadarki Sovyetler Birliği lideri

Leonid İlyiç Brejnev, Ukraynalı Sovyet politikacıdır. 1964-1982 yılları arasında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri olarak SSCB'yi yönetmiştir.

Vatandaş Birliği Partisi, Azerbaycan'da siyasi partilerden biridir. 1992 yılında Moskova'ya kaçan, eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ayaz Mutallibov tarafından 1999 tarihinde kuruldu. İlk ve son genel başkanı milletvekili Sabir Hacıyev olmuştur. Parti 22 Mayıs 2023 tarihinde fesih kararı almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ebulfez Elçibey</span> 2. Azerbaycan cumhurbaşkanı

Ebulfez Elçibey veya Ebulfez Aliyev, akademisyen, 2. Azerbaycan cumhurbaşkanı, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi'nin kurucusu ve ilk genel başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Erich Honecker</span> Alman politikacı

Erich Honecker, 1971'den 1989'a değin Almanya Sosyalist Birlik Partisi'nin (SED) Birinci Sekreteri olarak eski Alman Demokratik Cumhuriyeti'ni yöneten komünist devlet adamı.

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi veya kısaca AHCP, Azerbaycan'daki muhalif siyasi parti. 1989'da 15 kurucu üye liderliğinde kuruldu. 1989-1992'li yıllarda Azerbaycan'da büyük güç ve söz sahibi olan siyasi kuruluş olmuştur. 1995'te partileşme sürecine girdi. 1995'te Partinin 1. (Kuruluş) Kurultayı düzenlendi ve parti resmen kuruldu. 1 Eylül 1995 tarihinde parti resmî kayıtlara alındı. Şu anda Demokratik Kuvvetlerin Millî Şurası'nin üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Edgar Savisaar</span>

Edgar Savisaar, Estonya'da Halk Cephesi ve Merkez Parti kurucusu. 1990-1992 yılları arasında Estonya Başbakanlığı, daha sonra Estonya Ekonomik ve İletişim Bakanlığı görevini üstlenmiştir. Estonya'nın başkenti Tallinn'in belediye başkanı olarak da görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Komünist Partisi (1920)</span> 1920 yılında Azerbaycanda Sovyetler Birliği Komünist Partisinin bir parçası olarak kurulmuş parti

Azerbaycan Komünist Partisi Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni (ASSC), Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası olarak yönetmiş siyasi partidir. Parti, 20 Şubat 1920 tarihinde Himmet Partisi, Adalet Partisi, Çiftçi Partisi'nin ve Bakü bolşeviklerinin bir araya gelmesiyle tesis edilmiştir. Aynı yılın 1 Nisan tarihinde, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin beşinci hükûmeti istifa ederek, tüm yetkiyi Azerbaycan Komünist Partisi'ne devretmiştir. Komünist Parti, 16 Eylül 1991 tarihinde, ASSC resmen dağılana kadar ülkeyi yönetmeye devam etmiştir. Böyle olmakla birlikte, Azerbaycan Komünist Partisi'nin eski yöneticileri, nepotizm ve patronaja dayalı sistemi devam ettirerek ülkeyi yönetmeye ve devlete hakim olmaya devam etmişlerdir. Azerbaycan Komünist Partisi, 14 Ekim 1990 tarihinde, Yüksek Sovyet için, ilk kez yapılan çok partili seçimi ezici çoğunlukla kazanmış, 360 sandalyeden 280'nine sahip olmuştur.

Pierre Brousse Fransız siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Rıjkov</span>

Nikolay İvanoviç Rıjkov, Rus devlet adamı. 1985-1991 yılları arasında Sovyetler Birliği Bakanlar Konseyi Başkanı olarak görev yaptı. Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyesi (1956-1991), Yüksek Sovyet meclisi Sverdlovsk bölgesi milletvekili (1974-1989). Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra 1995-2003 yılları arasında Duma milletvekilliği ve 2003 yılından itibaren de Federasyon Konseyi üyeliği yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da siyaset</span>

Azerbaycan'da siyaset yarı başkanlık cumhuriyeti çerçevesinde gerçekleşirken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Devlet başkanı'dır, Azerbaycan'ın Başbakanı'sa, hükûmet başkanlığı yapıyor. İcra gücü cumhurbaşkanı ve hükûmet tarafından uygulanmaktadır. Yasama yetkisi hem hükûmet hem de parlamentoya aittir. Yargı — yürütme ve yasama organından bağımsızdır.

<span class="mw-page-title-main">Mir Beşir Kasımov</span>

Mir Beşir Kasımov, Sovyet Azeri siyasetçi, devrimci. Neriman Nerimanov'un ürettiği siyasetin takipçilerinden biri olan Kasımov Azerbaycan'da ulusal komünizm politikasının uygulayıcısı olarak da bilinir. İki kez Lenin Nişanı ödülünü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Davud Hüseynov</span> Azerbaycanlı politikacı (1894-1938)

Mirzə Davud Hüseyinov — Azerbaycan Devrim Komitesi Başkan Yardımcısı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1921 Mayıs-Aralık tarihleri arasında Dış İşleri Bakanı, 1925 yılı içinde Maliye Bakanı. Ayrıca Yüksek İktisat Şûrası Başkanlığı, Transkafkasya SFSC XKS Başkan Yardımcılığı, Transkafkasya SFSC Halk Maliye Komiserliği, Tacikistan Komünist Partisi Merkez Komite Birinci Kâtipliği (1930-1933) görevlerinde de bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Hasanov</span> Azerbaycan Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Hasan Hasanov Azeri siyasetçi ve diplomat. Azerbaycan başbakanlığı ve dışişleri bakanlığı görevlerinde bulunmuş, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra Azerbaycan'ın son komünist lideri.

<span class="mw-page-title-main">Mirmahmut Miralioğlu</span> politikacı

Mirmahmut Miralioğlu - 2. dönem Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisinin milletvekili; Klasik Halk Cephesi Partisi genel başkanı.

Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi- 10 Aralık 1989'da Araz Alizade ve Zerdüşt Alizade kardeşleri tarafından kurulan siyasi parti. 27 Aralık 1990'da Azerbaycan SSC Adalet Bakanlığı tarafından resmî olarak kayda alınarak SSCB'de ilk kayda alınan siyasi parti oldu. Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra 1 Eylül 1995'te Azerbaycan Cumhuriyeti Adliye Bakanlığı tarafından resmî olarak kayda alındı.

<span class="mw-page-title-main">İtibar Memmedov</span>

İtibar Selidar oğlu Memmedov, Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi'nin kurucusu ve ilk genel başkanı (1992-2003), Azerbaycan ana muhalefet partisi lideri, Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi 1. dönem milletvekili, Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti milletvekili (1990-1995), Azerbaycan Halk Cephesi kurucu üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Araz Alizade</span>

Araz Alizade, Azerbaycanlı siyasetçi, Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi genel başkanı ve 2013 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde cumhurbaşkanı adayı.

8 Eylül 1991 yılında Azerbaycan'da yapılan ilk cumhurbaşkanlığı seçimidir. Tek aday Azerbaycan Komünist Partisi'nden Ayaz Mutallibov'du, seçmen katılımın %85,7 olduğu oylamada oyların %98,5'unu alarak Azerbaycan'ın ilk cumhurbaşkanı seçildi.

Afiyeddin Celil oğlu Celilov, Azerbaycanlı siyasetçi ve devlet adamı.