İçeriğe atla

Avustralya'da siyaset

Avustralya Meclisi, Kanberra

Avustralya'da siyaset, çok partili bir anayasal monarşi çerçevesinde yürütülmektedir. Avustralya, demokratik ve federal bir parlamenter monarşidir.

Avustralya, 1901'deki Federasyon'dan bu yana dünyanın en eskilerinden biri olan anayasası kapsamında istikrarlı bir liberal demokratik siyasi sistem sürdürmüştür. Avustralya, dünyanın en eski altıncı sürekli demokrasisidir ve büyük ölçüde oylamanın zorunlu olduğu iki partili bir sistem olarak çalışmaktadır.[1]

Yasama organı, anayasanın 1. maddesine göre genel vali tarafından temsil edilen bir hükümdar, Senato ve Temsilciler Meclisi'nden oluşan iki meclisli Parlamento tarafından temsil edilmektedir. Yürütme erki ise genel valiye danışmanlık yapan başbakan ve devlet bakanlarından oluşan kabine kararlarına pratikte yasal etki sağlayan Federal Yürütme Konseyi tarafından temsil edilmektedir. Yargı ise yargıçları Federal Yürütme Konseyi'nin tavsiyesi üzerine genel vali tarafından atanan Avustralya Yüksek Mahkemesi ve diğer federal mahkemeler tarafından yerine getirilir.

Avustralya hükûmet sistemi, Birleşik Krallık (kaynaşmış yürütme, anayasal monarşi) ve Amerika Birleşik Devletleri'nin (federalizm, yazılı anayasa, güçlü çift meclislilik) siyasi sistemlerinden türetilen unsurları, ayırt edici yerli özelliklerle birlikte birleştirir ve bu nedenle bir Washminster mutasyonu olarak karakterize edilmiştir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Hardgrave, Gary (2 Mart 2015). "Commonwealth Day 2015". Department of Infrastructure and Regional Development, Government of Australia. 16 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  2. ^ Thompson, Elaine (1980). "The "Washminster" Mutation". Australian Journal of Political Science. Cilt 15. s. 32. 

Ek okuma

  • Chen, Peter (2019). Chen, Peter; Barry, Nicholas; Butcher, John; Clune, David; Cook, Ian; Garnier, Adele; Haigh, Yvonne; Motta, Sara; Taflaga, Marija (Ed.). Australian Politics and Policy: Senior Edition. Sydney University Press. doi:10.30722/sup.9781743326671. ISBN 9781743326671. 30 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  • Robert Corcoran and Jackie Dickenson (2010), A Dictionary of Australian Politics, Allen and Unwin, Crows Nest, NSW
  • Department of the Senate, 'Electing Australia's Senators', Senate Briefs No. 1, 2006, retrieved July 2007
  • Rodney Smith (2001), Australian Political Culture, Longman, Frenchs Forest NSW

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avustralya</span> Güney Yarımkürede yer alan kıta ülkesi

Avustralya, resmî adıyla Avustralya Milletler Topluluğu, Güney Yarımkürede yer alan bir kıta ülkesidir. Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus arasında uzanır. Okyanusya kıtasında bulunur ve kıtanın çok büyük bir bölümünü kaplar. Komşuları Endonezya, Doğu Timor, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Vanuatu, Yeni Kaledonya ve Yeni Zelanda'dır. Başkenti Canberra, en büyük şehri ise Sidney'dir.

<span class="mw-page-title-main">Hükûmet</span> organize bir topluluğu yöneten sistem, kişi veya bir grup insan, genellikle bir devlet

Hükûmet, genellikle bir devlet olan düzenli bir topluluğu yöneten sistem veya insan grubudur.

Hükûmet başkanı veya hükûmetin başı, egemen bir devletin, federasyonel bir devletin veya özerk bir bölgenin yürütme organında en yüksek veya ikinci en yüksek yetkili kişidir. Genellikle bir kabineyi, bakanları veya sekreterleri yöneten ve yönetim departmanlarını yönlendiren bir grup olarak da kabine toplantılarına başkanlık eder. Diplomasi alanında, "hükümet başkanı" terimi, "devlet başkanı"ndan ayrılır, ancak bazı ülkelerde, örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nde veya Türkiye'de aynı kişi olabilir.

Yasama organı, bir ülke veya şehir gibi siyasi bir birim için yasalar yapma yetkisine sahip bir topluluktur. Genellikle yürütme ve yargı yetkilerinden ayrılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Çift meclislilik</span>

Çift meclislilik, iki yasama organı ya da parlamento'nun bulunduğu yönetim şeklidir. Türkiye'de bu yönetim şekli iki askeri darbe arasındaki dönemde (1961-1980) Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olarak uygulanmıştır. Günümüzde ABD ve Birleşik Krallık çift meclisli ülkelere örnektir.

Bir devletin yönetimi, devleti kontrol eden idari bürokrasi içinde yer alan yasamacılar, idareciler ve hakimlere karşılık gelir. Yönetim terimi ayrıca bu kişilerin örgütlenme biçimi için kullanılan bir terimdir. Devlet politikası, yönetim aracılığıyla uygulanır ve yönetim tarafından belirlenir.

<span class="mw-page-title-main">Federalizm</span> Federal bir devleti savunan siyasi kavram

Federalizm, genel bir hükûmeti bölgesel hükûmetlerle tek bir siyasi sistemde birleştiren ve yetkileri merkezi ve yerel hükûmet arasında bölen bir yönetim biçimidir. Modern dönemde federalizm, ilk olarak Eski İsviçre Konfederasyonu sırasında devlet birliklerinde kabul edildi.

Federal bölge, federasyonlarda bulunan bir idari bölünüş şeklidir. Federal hükûmetin doğrudan kontrolü altındadır. Federal bölge genellikle başkenttir.

<span class="mw-page-title-main">Japonya'da siyaset</span>

Japonya'da siyaset, çok partili iki meclisli temsilî demokrasiye sahip anayasal monarşi çerçevesinde yürütülmektedir. İmparator sembolik olarak devletin başıdır ve Başbakan ise yürütme erki olan hükûmetin ve Bakanlar Kurulunun başıdır.

Yunanistan'da siyaset, çok partili parlamenter temsilî demokratik cumhuriyet çerçevesinde yürütülmektedir. Cumhurbaşkanı devletin, başbakan ise hükûmetin başıdır. Yürütme erki hükûmet tarafından yerine getirilmekte olup yasama erki ise hem hükûmet hem de tek meclisli bir parlamento tarafından yerine getirilir. Yargı ise yürütme ve yasamadan bağımsızdır.

Avustralya'nın eyaletleri ve bölgeleri, Avustralya'nın birinci düzey idari bölümleridir. Avustralya anakarası altı eyalet (state) ve üç iç federal bölgeye ayrılmaktadır. Diğer yedi bölge ise dış federal bölge olarak adlandırılmaktadır. Bölgeler, ek olarak yerel yönetim bölgeleri ve herhangi bir bölgeye ait olmayan alanlara ayrılmaktadır.

İtalya'da siyaset, çok partili bir parlamenter cumhuriyet çerçevesinde yürütülmektedir. İtalya, 2 Haziran 1946 tarihinden bu yana monarşinin referandumla kaldırıldığı ve 1 Ocak 1948'de yürürlüğe giren bir anayasa taslağı hazırlaması için bir kurucu meclisin seçildiği demokratik bir cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'da siyaset</span>

Rusya'da siyaset, federal yarı başkanlık sistemli cumhuriyet çerçevesinde yürütülmektedir. Rusya Anayasası'na göre, Rusya devlet başkanı devletin başı olup yürütme erki çok partili bir parlamentonun onayıyla devlet başkanı tarafından atanan başbakan başkanlığındaki hükûmet tarafından icra edilmektedir. Yasama organı, Rusya Federasyonu Federal Meclisi'nin iki meclisine verilirken, devlet başkanı ve hükûmet sayısız yasal olarak bağlayıcı tüzük çıkarmaktadır.

İspanya'da siyaset, 1978 Anayasası'nın oluşturduğu çok partili bir parlamenter monarşi çerçevesinde yürütülmektedir. İspanya, ulusal egemenliğin, devletin yetkilerinin yayıldığı halkın içinde yer aldığı, sosyal ve demokratik bir egemen devlet olarak olarak kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya Anayasası</span>

Avustralya Anayasası, Avustralya'nın en yüksek yasası olan yazılı bir anayasadır. Avustralya'yı anayasal bir monarşi altında bir federasyon olarak kurar ve federal yürütme hükûmeti, yasama organı ve yargının yapısını ve yetkilerini ana hatlarıyla belirtir.

Partisiz demokrasi genel ve periyodik seçimlerin siyasi partilere gerek duymadan yapılmasını sağlayan bir temsili hükûmet veya kuruluş sistemidir. Bazen başkalarının kararlarına zarar vermemek veya tartışmalı bir atmosfer yaratmamak için seçim toplantıları ve hatta adaylar hakkında konuşmak bile zararlı olabilir.

Yeni Zelanda'da siyaset, çok partili bir anayasal monarşi çerçevesinde yürütülmektedir. Yeni Zelanda, demokratik ve üniter bir parlamenter monarşidir.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya genel valisi</span>

Avustralya genel valisi veya resmî adıyla Avustralya Federal Devleti Genel Valisi, Avustralya hükümdarı'nın temsilcisidir. Genel vali, hükûmet bakanlarının tavsiyesi üzerine hükümdar tarafından atanır. Genel valinin görevleri arasında bakanları, yargıçları ve büyükelçileri atamak, parlamento tarafından kabul edilen mevzuata kraliyet onayı vermek, seçim yazıları yayınlamak ve belirli kişilere madalya ve nişan vermektir. Genel vali, aynı zamanda Federal Yürütme Konseyi'nin resmi başkanıdır ve Avustralya Savunma Kuvvetleri'nin de başkomutanıdır.

<span class="mw-page-title-main">İsviçre'de siyaset</span>

İsviçre'de siyaset, çok partili doğrudan demokrasiye sahip bir federal direktörel cumhuriyet çerçevesinde yürütülmektedir.

Hollanda'da siyaset, çok partili bir parlamenter monarşi çerçevesinde yürütülmektedir. Hollanda, eştoplumlaştırmacı olarak da kabul edilebilecek demokratik ve adem-i merkeziyetçi üniter bir parlamenter monarşidir.