İçeriğe atla

Avrupa demografisi

Nüfuslarına göre Avrupa ülkeleri (2020)

Avrupa demografisi ile ilgili net bir tanım yapmak, Avrupa'nın sınırlarının nasıl tanımlandığına konusunda bir uzlaşma olmadığı için oldukça zordur. 2005 yılında Birleşmiş Milletler’in fiziksel coğrafi sınırlara göre yaptığı araştırmaya göre Avrupa’nın nüfusu 825 milyon’dur. Rusya ve Türkiye gibi her iki kıtada yer alan ülkeler de buna dahil edildiğinde 2009 yılında yapılan hesaplamalar ile bu rakam 831.4 milyon’a çıkmıştır. Avrupa'da nüfus artış hızı, diğer kıtalar ile karşılatırıldığında oldukça düşüktür; ayrıca ortalama yaş oranı da tüm kıtalar arasında en yüksek olanıdır.

Rönesans’tan beri Avrupa kültür, ekonomi ve sosyal hareketler konusunda dünyanın geri kalanını da etkilemiş önemli bir bölge olduğu için, Avrupa’nın demografisindeki değişiklikler hem tarihsel bağlamda hem de uluslararası ilişkiler ve nüfus konuları bağlamında oldukça önemlidir.

Avrupa’da geçmişte ve günümüzde yaşanan demografik değişikliklerin dinsel, ırksal, ekonomik ve göçler bağlamında sonuçları olmuştur. Mesela Polonya’da kürtaja kısıtlama getirilmiş, İrlanda ve Malta’da istisnalar dışında yasaklanmıştır. Geçmişte doğum kontrol yöntemlerine de bazı ülkelerde kısıtlamalar getirilmişse de bugün bu durum geçerli değildir. Günümüzde Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İsviçre gibi ülkelerde ötanazi serbesttir. Belirtilen bu hususların Avrupa’nın demografisinde nasıl değişikliklere yol açacağı henüz belli değildir.

Demografi'nin tarihsel dönüşümü

Diğer anakaralara göre, Avrupa'nın demografisinin dönüşüm hafiftir. 1950'lerden beri, Avrupa'nın nüfusunun önemi azalır.[1]

Yıl Avrupa nüfusu Dünya nüfusu Avrupa önemi
1950 549.043.000 3.525.779.000 %21,7
1960 605.517.000 3.026.003.000 %20,0
1970 657.369.000 4.691.173.000 %17,8
1980 694.510.000 4.449.049.000 %15,6
1990 723.248.000 5.320.817.000 %13,6
2000 729.105.000 6.127.700.000 %11,9
2010 740.308.000 7.916.183.000 %10,7
2014 742.813.000 7.243.784.000 %10,3

Avrupa’da yer alan ülkelere göre nüfus dağılımı

Modern Siyasi Harita (2006)
AB’ye göre “Avrupa Ülkeleri”
Avrupa Konseyi üyesi ülkeler
Birleşmiş Milletlere göre Avrupa’da yer alan bölgeler

Her ne kadar Avrupa’nın tanımlanması konusunda kesin bir uzlaşma yok ise de aşağıdaki liste bu bağlamda en kapsamlı olanıdır.

Ülke veya bölge ismi, bayrağı Yüzölçümü
(km²)
Nüfusu

(1 Temmuz 2012 Tahmini)

1 Temmuz 2012)

Nüfus yoğunluğu
(km² başına)
Başkent
Åland Åland (Finlandiya) 1,551 26,008 16.8 Mariehamn
Arnavutluk Arnavutluk28,748 3,600,523 125.2 Tiran
Andorra Andorra468 82,403 146.2 Andorra la Vella
Avusturya Avusturya83,858 8,469,929 97.4 Viyana
Ermenistan Ermenistan29,800 3,029,900 101 Erivan
Azerbaycan Azerbaycan86,600 8,521,000 97 Bakü
Belarus Belarus207,600 9,735,382 49.8 Minsk
Belçika Belçika30,510 10,574,595 336.8 Brüksel
Bosna-Hersek Bosna-Hersek51,129 4,048,500 77.5 Saraybosna
Bulgaristan Bulgaristan110,910 7,621,337 68.7 Sofya
Hırvatistan Hırvatistan56,542 4,637,460 77.7 Zagreb
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs Cumhuriyeti9,251 863,457 85 Lefkoşa
Çekya Çekya78,866 10,256,760 130.1 Prag
Danimarka Danimarka43,094 5,568,854 124.6 Kopenhag
Estonya Estonya45,226 1,315,681 31.3 Tallinn
Faroe Adaları Faroe Adaları (Danimarka) 1,399 46,011 32.9 Tórshavn
Finlandiya Finlandiya336,593 5,357,537 15.3 Helsinki
Fransa Fransa547,030 65,165,983 109.3 Paris
Gürcistan Gürcistan69,700 4,461,473 64 Tiblis
Almanya Almanya357,021 82,551,851 233.2 Berlin
Cebelitarık Cebelitarık (Büyük Britanya) 5.9 27,714 4,697.3 Cebelitarık
Yunanistan Yunanistan131,940 11,245,343 80.7 Atina
Guernsey Guernsey78 64,587 828.0 St. Peter Port
Macaristan Macaristan93,030 10,075,034 108.3 Budapeşte
İzlanda İzlanda103,000 304,261 2.7 Reykjavík
İrlanda İrlanda70,280 4,434,925 60.3 Dublin
Man Adası Man Adası572 73,873 129.1 Douglas
İtalya İtalya301,230 60,051,711 191.6 Roma
Jersey Jersey116 89,775 773.9 Saint Helier
Letonya Letonya64,589 2,366,515 36.6 Riga
Lihtenştayn Lihtenştayn160 35,322 205.3 Vaduz
Litvanya Litvanya65,200 3,401,138 55.2 Vilnius
Lüksemburg Lüksemburg2,586 472,569 173.5 Lüksemburg
Kuzey Makedonya Kuzey Makedonya25,333 2,054,800 81.1 Üsküp
Malta Malta316 408,009 1,257.9 Valletta
Moldova Moldova33,843 3,834,547 131.0 Kişinev
Monako Monako1.95 32,087 16,403.6 Monako
Karadağ Karadağ13,812 598,258 44.6 Podgorica
Hollanda Hollanda41,526 16,518,199 393.0 Amsterdam
Norveç Norveç324,220 4,725,116 14.0 Oslo
Polonya Polonya312,685 38,125,478 123.5 Varşova
Portekiz Portekiz91,568 10,709,995 110.1 Lizbon
Romanya Romanya238,391 21,398,181 91.0 Bükreş
Rusya Rusya17,075,400 141,800,000 26.8 Moskova
San Marino San Marino61 31,730 454.6 San Marino
Sırbistan Sırbistan88,361 9,963,742 109.4 Belgrad
Slovakya Slovakya48,845 5,422,366 111.0 Bratislava
Slovenya Slovenya20,273 2,012,917 95.3 Ljubljana
İspanya İspanya504,851 46,061,274 89.3 Madrid
Norveç Svalbard ve Jan Mayen (Norveç) 62,049 2,868 0.046 Longyearbyen
İsveç İsveç449,964 9,290,113 19.7 Stockholm
İsviçre İsviçre41,290 7,507,000 176.8 Bern
Türkiye Türkiye783,562 83,154,997 93 Ankara
Ukrayna Ukrayna603,700 45,996,470 80.2 Kiev
Birleşik Krallık Büyük Britanya244,820 61,600,835 244.2 Londra
Vatikan Vatikan0.44 900 2,045.5 Vatikan
Toplam 10,180,000 830,364,178 70

Kaynakça

  1. ^ (İngilizce) United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division, Population Estimates and Projections Section. "World Population Prospects: The 2012 Revision". Birleşmiş Milletler. 10 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2014. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nüfuslarına göre ülkeler ve bağımlı topraklar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu sayfa, nüfusa göre ülkeler ve bağımlı toprakların bir listesidir. Egemen devletleri, yerleşik bağımlı bölgeleri ve bazı durumlarda egemen devletlerin kurucu ülkelerini içerir ve listeye dahil edilme esas olarak ISO standardı ISO 3166-1'e dayanır. Örneğin, Birleşik Krallık tek bir varlık olarak kabul edilirken, Hollanda Krallığı'nı oluşturan ülkeler ayrı ayrı değerlendirilir. Buna ek olarak, bu liste ISO 3166-1'de bulunmayan sınırlı tanınırlığa sahip bazı devletleri de içermektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletlerin 2023 itibarıyla 8,045 milyar olarak tahmin ettiği dünya nüfusuna kıyasla her ülkenin nüfusu yüzde olarak verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Belize</span> Orta Amerika ülkesi

Belize, Orta Amerika'nın kuzeydoğu kıyısında bir Karayip ülkesidir. Kuzeyinde Meksika, batı ve güneyinde Guatemala, doğusunda ise Karayip Denizi yer almaktadır. Yüzölçümü 22.970 km² ve nüfusu 2020 verilerine göre 419.199'dur. Ülke toprakları doğu-batı ekseninde 110 km, kuzey-güney ekseninde ise 290 km uzunluğundadır. Orta Amerika'nın en düşük nüfusa ve nüfus yoğunluğuna sahip ülkesidir. Buna karşın yıllık %1,87'lik nüfus büyüme hızı Belize'yi Batı Yarımküre'nin en hızlı kalabalıklaşan ülkelerinden biri yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Afrika Cumhuriyeti</span> Güney Afrikada bir ülke

Güney Afrika Cumhuriyeti ya da daha yaygın kullanımı ile Güney Afrika, Afrika kıtasının güneyinde yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Namibya, Botsvana, Zimbabve, Mozambik ve Esvatini oluştururken ülkenin güneydoğusunda Hint Okyanusu, güney ve güneybatısında Atlas Okyanusu bulunmaktadır. Bu ülkelerin haricinde Lesotho'da da tamamen Güney Afrika Cumhuriyeti toprakları içinde yer alan bir ülke olarak Güney Afrika ile tüm sınırlarını paylaşmaktadır. Güney Afrika'da yürütme başkenti Pretoria, yasama başkenti Cape Town, yargı başkenti Bloemfontein olmak üzere üç başkent bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Zambiya</span> Güney Afrikada bulunan bir ülke

Zambiya ya da resmî adıyla Zambiya Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güney bölümünde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke Zambiya ismi ile bağımsızlığını kazanmadan önce Kuzey Rodezya adı ile 1924'ten 1964 yılına kadar Birleşik Krallık sömürgesi olmuş ve bu tarihten sonra da Birleşik Krallık'ın himayesi altına girmiştir. Ülkenin Angola, Kongo DC, Tanzanya, Malavi, Mozambik, Zimbabve, Namibya ve Botsvana'ya sınırı bulunmaktadır. Ülkenin ismi Zambezi nehrinden oluşturulmuştur. Zambiya, 24 Ekim 1964 tarihinde Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazanmıştır. Ülkenin başkenti Lusaka'dır.

<span class="mw-page-title-main">Asya</span> kıta

Asya veya Asya Kıtası, Avrupa'nın doğusunda, Büyük Okyanus'un batısında, Okyanusya'nın kuzeyinde ve Arktik Okyanus'un güneyinde bulunan kıta, yüz ölçümü olarak Dünya'nın en büyük kıtası, aynı zamanda nüfus açısından en kalabalık kıtasıdır. Sınırları değişkenlik gösterse de Avrupa ve Afrika kıtaları ile kara sınırı vardır. Avrupa ile birlikle Avrasya'yı, Avrupa ve Afrika kıtalarıyla birlikte Eski Dünya'yı oluşturur. İnsanlığın Afrika'dan çıktıktan sonra ayak bastığı ilk kıta olan Asya, aynı zamanda Dünya üzerindeki birçok dinin çıkış bölgesidir. Ortadoğu kökenli İslam, Hristiyanlık gibi İbrani dinler ile Hint Yarımadası kökenli Budizm ve Hinduizm gibi Dharmatik dinler buna örnektir. Kuzey Kutup Dairesi'nden Ekvator'a kadar uzanan Asya Kıtası, yeryüzünün en alçak noktası olan Lut Gölü ve en yüksek noktası olan Everest gibi çok farklı yeryüzü şekillerini içinde barındırır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa</span> kıta

Avrupa, kuzeyde Arktik Okyanusu, batıda Atlantik Okyanusu, güneyde Akdeniz ve doğuda Asya ile çevrili bir kıtadır. Avrupa'nın Asya'dan Ural Dağları, Ural Nehri, Hazar Denizi, Büyük Kafkaslar, Karadeniz ve Türk Boğazlarının su yolları ile ayrıldığı kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Moğolistan</span> Doğu ve Orta Asyada yer alan karasal bir ülke, devlet

Moğolistan, Doğu ve Orta Asya'da bulunan denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke toprakları tarihî Dış Moğolistan bölgesine denk düşer. Kuzeyde Rusya; güney, doğu ve batısında Çin'e bağlı İç Moğolistan ile Sincan Uygur Özerk Bölgesi vardır. Moğolistan'ın Kazakistan'a sınırı olmamasına rağmen ülkenin en batısı Kazakistan'ın doğu ucuna 37 kilometre uzaklıktadır. Ayrıca Kazakistan'dan sonra denize kıyısı olmayan en büyük ikinci ülkedir. Yüzölçümü 1.564.116 kilometre kare, nüfusu 3,3 milyon civarı olan Moğolistan, en geniş on dokuzuncu ülke ve en seyrek nüfuslu ülkedir. Ülke çok az ekilebilir toprağa sahiptir. Topraklarının çoğu bozkırdır. Kuzey ve batıda dağlar ve güneyde Gobi Çölü bulunur. Ulan Batur, ülkenin başkentidir ve yaklaşık olarak ülke nüfusun %38'ine ev sahipliği yapar. Ayrıca dünyanın en soğuk başkentlerinden biridir. Moğolistan yarı başkanlık sistemi ile yönetilen cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Kosta Rika</span> Orta Amerikada yer alan ülke

Kosta Rika, resmî adıyla Kosta Rika Cumhuriyeti, bir Orta Amerika ülkesidir. Kosta Rika adı İspanyolcada zengin sahil anlamına gelmektedir. Kuzeyde Nikaragua, güneydoğuda Panama ile komşudur. Batısında Büyük Okyanus, doğusunda ise Karayip Denizi vardır. Büyük Okyanus'taki toprağı Cocos Adası Ulusal Parkı dolayısı ile Güney Amerika ülkesi Ekvador'a komşu sayılmaktadır. Ayrıca Kosta Rika, ordusu bulunmayan az sayıdaki ülkelerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Guyanası</span> Fransada il (département)

Fransız Guyanası (Fransızca: Guyane française, Amerika kıtasının güneyinde, kuzeydoğu kıyısında, Fransa'ya bağlı denizaşırı il. Sınır komşularını doğu ve güneyde Brezilya, batıda ise Surinam oluşturmaktadır. İlin kuzey kesiminde Atlas Okyanusu bulunmaktadır. İlin başkenti Cayenne'dir. 2013 yılında sayılan 250.109 nüfusuyla ülke nüfusunun yarısını oluşturmaktadır. Fransız Guyanası Avrupa Birliği bölgesi içerisindedir. Bölgenin resmi para birimi Euro'dur.

<span class="mw-page-title-main">Mayotte</span> Fransada il (département)

Mayotte adası, Afrika kıtasına bağlı bir ada konumunda olup, kıtanın doğu kesiminde, Mozambik Kanalı'nın kuzey bitim noktasında, Mozambik'in açıklarında, Hint Okyanusu'nun batı, Madagaskar'ın ise kuzeybatısında yer alan Fransa Denizaşırı ili. 1976 yılından bu yana Fransa Cumhuriyeti'ne tamamen bağlı bir bölge olan Mayotte üzerinde Komorlar hak iddia etmektedir. Coğrafî açıdan ada, Komor Takımadaları'nın bir parçasıdır. 31 Mart 2011 tarihinde Fransa'nın denizaşırı ili haline gelmiştir. Avrupa Birliği üyesi bir ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği</span> 27 Avrupa ülkesinin politik ve ekonomik birliği

Avrupa Birliği (AB), yirmi yedi üye ülkeden oluşan ve toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1993 yılında, Avrupa Birliği Antlaşması olarak da bilinen Maastricht Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi sonucu, var olan Avrupa Ekonomik Topluluğu'na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur. 445 milyondan fazla nüfusuyla Avrupa Birliği, dünya ülkelerinin GSYİH'ye (nominal) göre sıralanışında nominal gayrisafi yurt içi hasılasının %30'luk bölümünü oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Antlaşma</span> iki ya da daha çok devleti bağlayıcı nitelikteki anlaşma

Antlaşma, iki ya da daha çok devleti bağlayıcı nitelikteki anlaşmalara denir. Eski dilde antlaşmalara muâhede ya da ahidnâme de denirdi. Lozan muahedesi gibi. Modern diplomaside antlaşma terimi, özel önemi olan uluslararası antlaşmalar için kullanılır. Daha öz önemli antlaşmalara ise, sözleşme (mukavele), tenkihname (düzenleme), protokol, senet, konvansiyon ve anlaşma gibi adlar verilir. Günümüzde antlaşmayla sonuçlanan görüşmeler, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşların gözetiminde yürütülmektedir. Antlaşmaların barış, mütareke, ateşkes, tenkihname (düzenleme), dostluk, yardımlaşma, saldırmazlık, ittifak ve konvansiyon (ticaret) resmî, gayriresmî gibi çeşitleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">1948 Arap-İsrail Savaşı</span> İsrail ile Arap ülkeleri arasında yapılan ilk savaş

1948 Arap–İsrail Savaşı veya Birinci Arap–İsrail Savaşı, Filistin'de İngiliz manda rejiminin sona ermesinin hemen ardından 14 Mayıs 1948'de Tel-Aviv'de toplanan Yahudi Millî Konseyi'nin, İsrail Devleti’nin kurulduğunu ilan etmesinden birkaç saat sonra Arap Birliği'nin İsrail'e savaş ilanıyla başlayan savaştır. Yeni kurulan devletin sınırlarıyla ilgili, “Eretz İsrail” dışında hiçbir bildiri yoktu. Bunun hemen ardından ABD ve ertesi gün de Sovyetler Birliği İsrail'i tanıdığını açıkladı. Bu gelişmelerin öncesinde ise İngiliz birlikleri bölgeyi terk etmeye başlamışlardı.

<span class="mw-page-title-main">Kigali</span> Ruandanın başkenti

Kigali, Afrika kıtasında bulunan Ruanda'nın başkentidir. Ülkenin orta kesiminde Ekvator çizgisinin hemen güneyinde yer alan şehir, bu konumundan dolayı yıl boyu ılıman bir iklime sahiptir. Kigali ve çevresinin Kigali Eyaleti olarak ayrı bir statüsü vardır ve diğer eyaletlere bağlı bir konumda değildir. Şehir kendi içerisinde Gasabo, Kicukiro ve Nyarugenge ilçelerine ayrılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli</span> Bilimsel devletlerarası topluluk

Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli, Birleşmiş Milletlerin iki örgütü Dünya Meteoroloji Örgütü ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından 1988 yılında insan faaliyetlerinin neden olduğu iklim değişikliğinin risklerini değerlendirmek üzere kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa'da siyaset</span>

Avrupa'da siyaset, Avrupa'da devam eden ve sürekli değişim gösteren siyasi konularla ilgilenir. Bu kıtanın siyasi problemleri diğer kıtalara göre daha detaylı ve karmaşıktır çünkü mevcut problemlerin geçmişi görece daha uzundur; ayrıca Birleşik Avrupa için politik birliğin sağlanmasına yönelik çalışmalar da mevcut siyasi sorunların boyutunu daha da karmaşıklaştırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Avrupa</span> Avrupanın yukarısında yer alan konum

Kuzey Avrupa, Avrupa'nın kuzey bölgesine verilen addır. Birleşmiş Milletler Kuzey Avrupa'yı aşağıdaki ülkeler ve bölgelerden oluşmuş olarak kabul etmektedir:

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler öncülüğünde imzalanan küresel ısınmaya yönelik hükûmetlerarası ilk çevre sözleşmesidir. Sözleşme; insan kaynaklı çevresel kirliliklerin iklim üzerinde tehlikeli etkileri olduğunu kabul ederek atmosferdeki sera gazı oranlarını düşürmeyi ve bu gazların olumsuz etkilerini en aza indirerek belli bir seviyede tutmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda genel ilkeler, eylem stratejileri ve ülkelerin yükümlülüklerini düzenlemektedir. Sözleşme; hükûmetlerarası düzeyde iklim değişikliğine yönelik ilk çevre mutabakatı olmasıyla önemli olsa da yaptırım gücü zayıftır, taraf ülkeler iyi niyet düzeyinde sözleşmeyi desteklemişlerdir. Bu sözleşme kapsamında 1997 yılında imzalanan Kyoto Protokolü daha somut hedefler içermektedir.

Modern uluslararası sistem içinde devletler güç, çıkar ve prestij mücadelesine girdikleri için birbirleri potansiyel düşman olarak görürler. Liberal yaklaşıma göre devletler birbirleri arasında uluslararası güvenliği ve ülke içi refahı arttırmada işbirliği yapabilecekleri ortaklar olarak görerek işbirliği yaparlar. Yardımlaşma kendi gücümüz ve olanaklarımızı başkalarının iyiliği için kullanmaktır dayanışma topluluğu oluşturan bireylerin bir konuda duygu düşünce ve karşılıklı çıkar Birliği içinde olmalarıdır Her ülke doğal afetlerden ve çevre sorunlarından zarar görenlere yardım etmek amacıyla yardım kurumları kurmuşlardır ödemeyecekler doğal afetler ve çevre sorunları ile karşılaştıkları zaman diğer ülkelerden yardım alırlar doğal afetler ve çevre sorunu ortaya çıkması sonucu birçok uluslararası yardım kuruluşları ve sivil toplum örgütleri işbirliği yaparak insanlığa hizmet etmektedirler hızlı teknolojik gelişmeler çevre sorunları da beraberinde getirmiştir bu sorunlarla başa çıkmak için ülkeler uluslararası konferanslar düzenleyip uluslararası sözleşmeler yapmaktadır der Örneğin kiato Anlaşması gelişmiş ülkelerin Sera etkisi yaratan gazların salınımını 2008-2012 yılları arasında yüzde 5,2 düşünmelerini öngörmektedir pek çok çevre sorunu sınırları Aşan niteliktedir ve küresel bir kapsama sahiptir yalnız uluslararası işbirliği ile Etkin biçimde çözebilirler AÇA ve Eionet Kur'an yönetmelik açanın çalıştığı temel alanlarda Etkin uluslararası işbirliği öngörmektedir açanın görevleri arasında Avrupa'ya daire çevre bilgilerin uluslararası çevre ve denetim programlarına dahil edilmesi Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma teşkilatı ve Birleşmiş Milletler Çevre programı bölgesel ve uluslararası örgüt ve problemlerle işbirliği ve Buna ek olarak AB dışı ülkelerle kuruluşlarla birlikte çalışması yer almaktadır.

Bu makale Botsvana demografisi'ni göstermektedir.