İçeriğe atla

Avrupa Birliği müktesebatı

Avrupa Birliği Müktesebatı (acquis communautaire), temel Avrupa Birliği anlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında (tüzük, karar, yönerge vs.) yer alan kural ve kurumlar bütününü ifade etmektedir.[1]

Dış ilişkiler, güvenlik ve adalet, serbest dolaşım, gümrük birliği, çevre koruması, eğitim ve araştırma vs. tüm konular AB Müktesebatı içinde yer alan konulardır.

Fasıllar

AB tarafından genişleme müzakereleri için hazırlanmış olan “AT Müktesebatı Analitik Çerçevesi” aşağıda yer almaktadır. Söz konusu müktesebat, AB'nin kendi içindeki müktesebatın (kazanım) benzeridir ve özellikle genişleme sürecinde katılım müzakereleri yapılacak olan aday ülkeler için hazırlanmıştır.

  1. Malların Serbest Dolaşımı
  2. İşçilerin Serbest Dolaşımı
  3. İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi
  4. Sermayenin Serbest Dolaşımı
  5. Kamu Alımları
  6. Şirketler Hukuku
  7. Fikri Mülkiyet Hukuku
  8. Avrupa Topluluğu Rekabet Hukuku
  9. Mali Hizmetler
  10. Bilgi Toplumu ve Medya
  11. Tarım ve Kırsal Kalkınma
  12. Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı Politikası
  13. Balıkçılık
  14. Taşımacılık Politikası
  15. Avrupa Birliği'nin Enerji Politikası
  16. Vergilendirme
  17. Avrupa Birliği Ekonomik ve Parasal Birliği
  18. İstatistik
  19. Sosyal Politika ve İstihdam
  20. İşletme ve Sanayi Politikası
  21. Trans-Avrupa Ağları
  22. Bölgesel politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu
  23. Yargı ve Temel Haklar
  24. Adalet, Özgürlük ve Güvenlik
  25. Bilim ve Araştırma
  26. Eğitim ve Kültür
  27. Çevre ve İklim Değişikliği
  28. Tüketicinin ve Sağlığın Korunması
  29. Gümrük birliği
  30. Dış İlişkiler
  31. Dış, Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası
  32. Mali Kontrol
  33. Mali ve Bütçesel Hükümler
  34. Kurumlar
  35. Diğerler Konular

Bu tür müzakereler genellikle, yeni üye devletlerin Avrupa Birliği yasalarını tam olarak uygulamaları ve onlar ve vatandaşlarının müktesebat kapsamında tam haklara sahip olmaları öncesinde geçiş sürelerini kabul etmeyi içermiştir.

Terim

Müktesebat terimi aynı zamanda Schengen Anlaşması kapsamında kabul edilen yasaları tanımlamak için de kullanılır; bu durumda Schengen müktesebatı olarak bahsedilir ve daha sonra Amsterdam Antlaşması ile Avrupa Birliği hukuki düzenine entegre edilir.[]

Müktesebat terimi, Dünya Ticaret Örgütü Temyiz Organı tarafından Japonya - Alkollü İçecekler Üzerindeki Vergiler davasında, Genel Gümrük Tarife ve Ticaret Anlaşması (GATT) ve DTÖ hukukunun birikimini ("acquis gattien") ifade etmek için kullanılmıştır, ancak bu kullanım pek yerleşik değildir.[]

Avrupa Konseyi'nin (Avrupa Birliği ile bağlantısı olmayan uluslararası bir kuruluş) başarılarını tanımlamak için de kullanılmıştır.[2]

Avrupa Konseyi'nin demokrasi, hukukun üstünlüğü ve temel insan hakları ve özgürlükler alanındaki standart belirleme faaliyetlerindeki acquis, Avrupa siyasi projesi için kilometre taşları olarak kabul edilmelidir ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, gelecekteki herhangi bir mimarinin öncelikli yargısal dayanağı olarak tanınmalıdır.

Ayrıca, Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (OSCE) "ilkeler, normlar ve taahhütler" birliğine "müktesebat" terimi de uygulanmıştır.[3]

Partnerler ve diğerlerinin OSCE'nin prensiplerini, normlarını ve taahhütlerini gönüllü bir şekilde nasıl uygulayabilecekleri konusu da tartışma altındadır.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), "Büyüme ve genişleme stratejisi" başlıklı belgesinde, OECD Müktesebatı kavramını Mayıs 2004'te tanıttı.[4]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Rudolf, Uwe Jens; Berg, Warren G. (2010). Historical Dictionary of Malta. Scarecrow Press. s. 22. ISBN 9780810873902. 1 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2020. 
  2. ^ Section 12, Parliamentary Assembly of the Council of Europe Resolution 1290
  3. ^ Intervention by Ambassador Aleksi Härkönen, Permanent Representative of Finland to the OSCE 16 Ekim 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Annual Security Review Conference.
  4. ^ "ANNEX 1: THE CONCEPT OF THE OECD "ACQUIS": A NOTE BY THE DIRECTORATE FOR LEGAL AFFAIRS" (PDF). Oecd.org. s. 44. 9 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Ocak 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği'nin genişlemesi</span> Avrupa Birliğine zaman içinde olan değişimleri ele alan madde.

Avrupa Birliği'nin genişlemesi, Avrupa Birliği'nin yeni üye devletleri kabul etme sürecidir. Bu süreç ilke defa altı ülkenin Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu adı altında 1952'de başladı. Genişleme sürecinde AB, 2007'de Bulgaristan ve Romanya'nın da katılımı ile 27 ülkeye çıktı. 1 Temmuz 2013'te Hırvatistan birliğin 28. üyesi olmuştur. 2020'de Birleşik Krallık'ın birlikten ayrılmasıyla üye sayısı tekrar 27'ye düşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Schengen Anlaşması</span> Avrupa Birliği iç sınır kontrolleri anlaşması

Schengen Antlaşması, Avrupa Ekonomik Topluluğu üyesi beş ülke arasında, sınır kapılarındaki polis ve gümrük kontrollerini bütünüyle ortadan kaldırmayı amaçlayan antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı</span> uluslararası teşkilat

Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı (AGİT), Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Konferansı adı altında 1970'li yılların başında, Soğuk Savaş koşullarındaki Avrupa'nın bölünmüşlüğüne son verilmesi, güvenlik ve istikrarın sağlanması ve katılan devletler arasında bu amaca yönelik iş birliğinin geliştirilmesi düşüncesiyle kurulmuş teşkilattır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Anlaşması (1963)</span> Türkiye ve bazı AB ülkeleriyle siyasi anlaşma

Ankara Anlaşması, 12 Eylül 1963 tarihinde Ankara'da, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında imzalanan ortaklık anlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği</span> 27 Avrupa ülkesinin politik ve ekonomik birliği

Avrupa Birliği (AB), yirmi yedi üye ülkeden oluşan ve toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1993 yılında, Avrupa Birliği Antlaşması olarak da bilinen Maastricht Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi sonucu, var olan Avrupa Ekonomik Topluluğu'na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur. 445 milyondan fazla nüfusuyla Avrupa Birliği, dünya ülkelerinin GSYİH'ye (nominal) göre sıralanışında nominal gayrisafi yurt içi hasılasının %30'luk bölümünü oluşturur.

22 Haziran 1993 tarihinde yapılan Kopenhag Zirvesi'nde, Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği'nin genişlemesinin merkezi Doğu Avrupa ülkelerini kapsayacağını kabul etmiş ve aynı zamanda adaylık için başvuruda bulunan ülkelerin tam üyeliğe kabul edilmeden önce karşılaması gereken kriterleri de belirtmiştir. Bu kriterler siyasi, ekonomik ve topluluk mevzuatının benimsenmesi olmak üzere üç grupta toplanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik süreci</span> Türkiyenin Avrupa Birliğine devam eden katılım süreci

Türkiye, 14 Nisan 1987 tarihinde AB'nin öncülü olan Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) tam üye olmak için yaptığı başvurunun ardından Avrupa Birliği'ne (AB) üye ülke olarak katılımını müzakere etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Amsterdam Antlaşması</span>

Amsterdam Antlaşması, 2 Ekim 1997 tarihinde Avrupa Birliği üyesi ülkelerce imzalanmış ve 1992 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması'nın koşullarında köklü değişikler yapmıştır. Antlaşma 1 Mayıs 1999 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Güvenlik Güçleri ve Adalet Alanında İş Birliği</span>

Güvenlik Güçleri ve Adalet Alanında İş Birliği ya da Adalet ve İçişleri Avrupa Birliği'nin, üç sütun adını verdiği görev alanlarının üçüncüsüdür. Bu sütun büyük ölçüde yasaların uygulanması ve ırkçılığa karşı yürütülen işlemler ile ilgilenir. Daha çok hükûmetlerarası ilişkiler ile ilgilendiğinden bu sütuna Avrupa Komisyonu'ndan, Avrupa Parlamentosu'ndan ve Avrupa Adalet Divanı'ndan gerçekleştirilen müdahale en alt düzeyedir. Avrupa tutuklama emri ve polis güçlerinin denetimi de bu sütunun görev ve sorumluluk alanına girer. Avrupa Birliği içinde birbirlerinden bağımsız işleyen üç ayrı güvenlik birimi vardır: Eurojust, Europol ve Cepol'dür.

Uluslararası ticareti serbestleştirme çabalarını bir bölümünü oluşturan uluslararası birleşme ya da diğer ifadesiyle uluslararası ekonomik entegrasyonların tanımı entegrasyon kavramı çerçevesinde yapılabilir. Ekonomik birleşme, birleşmeye giden ekonomilerde mal ve hizmet akımlarına serbesti sağlayıp, ticarete engel olan kısıtlamaları kaldırarak, bir ortak pazar yaratmak şeklinde tanımlamaktadır. Bugün için dünyadaki bölgesel ekonomik entegrasyonlara verilebilecek en önemli örnek; temelleri 1957 yılında atılan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)'dir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi</span>

Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi, demokratik olan, serbest piyasaya sahip olan ve Avrupa Birliği hukukuna uygun seviyeye gelebilecek olan her Avrupa ülkesine açıktır. Geçmişteki genişleme Avrupa Birliği'ne üye ülke sayısını kurulduğundan beridir altıdan yirmi yediye çıkarmıştır.. Giriş kriterleri 1993'te kabul edilen Kopenhag Kriterleri ve Maastricht Anlaşması'nın 49. maddesinde belirtilir. Bir ülkenin Avrupalı olup olmadığı Avrupa Birliği kurumları tarafından yapılan siyasi değerlendirmeyle ortaya çıkar.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği'nin birinci derece İBBS'si</span>

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (Türkçe: İBBS), Avrupa'da 1970'lerde başlayan bir sistem. Nüfus ile ilgili her türlü yerel verileri toplayıp istatistiki neticeler üretmek isteyen bu proje 2003'te yasal ve hukuksal alanda kuvvet kazanarak uygulamaya konuldu. İngilizcede "Nomenclature of Territorial Units for Statistics", yani kısaltması NTUS olan isimlendirme, Avrupa'da Fransızca kısaltmasıyla kökleşmiştir. Kısacası "Nomenclature d'Unités Territoriales Statistiques" ya da NUTS olarak bilinen kısaltma standart haline getirilmiş olan bir jeokod sistemidir. Bu sistem istatistiki veriler toplamak için ülkelerin idari bölgelerini referans gösterebilmek amaçlı kullanılmaktadır. Bu stadardizasyon Avrupa Birliği tarafından 2006-2010 yıllarında daha da geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan pasaportu</span> Resmi Belge

Gürcü pasaportu, Gürcistan'ın uluslararası seyahati kolaylaştırmak için Gürcistan vatandaşlarına Adalet Bakanlığı tarafından verilen belgedir.

<span class="mw-page-title-main">Schengen Bölgesi</span> karşılıklı sınır kontrollerinin olmadığı 29 Avrupa devletinin bulunduğu alan

Schengen Bölgesi, Lüksemburg'un, Schengen kasabasında 1985 yılında imzalanan Schengen Anlaşmasını uygulayan 29 Avrupa ülkesinin topraklarını kapsamaktadır. Schengen bölgesi, alan içinde ve dışında seyahat edenler için sınır kontrolleri ile uluslararası seyahat edenler için tek bir devlet gibi ancak herhangi bir iç sınır kontrolü olmadan çalışır. Schengen Bölgesi şu anda 423 milyon kişilik bir nüfusa sahip ve 4.368.693 kilometrekare bir alanı kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği vize politikası</span> Schengen Bölgesine girmek için gerekli izinlere ilişkin genel bakış

Avrupa Birliği vize politikası, yirmi yedi Avrupa Birliği üyesi ülke Schengen Alanı'nın parçasıdır ve tekdüze bir vize politikasına sahiptirler. Buna ek olarak, Avrupa Birliği dışındaki dört ülke Avrupa Birliği ile yapmış oldukları anlaşma ile Schengen Alanı'nın parçası olan aynı tip vize politikasını benimsemektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği</span> Türkiye ve AB arasındaki ticari ortaklık anlaşması

Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği, 6 Mart 1995 tarihinde Ankara Anlaşması ile kurulan AT-Türkiye Ortaklık Konseyi'nin uygulama kararı almasıyla 31 Aralık 1995 tarihinde yürürlüğe giren gümrük birliğidir. Ticari ürünler, her iki taraf arasında herhangi bir gümrük kısıtlaması olmaksızın satılabilir. Gümrük Birliği temel ekonomik alanlarda, ikili ticaret imtiyazları uygular, hizmet veya kamu ihalelerini kapsamaz.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği aday ülkelerinin pasaportları</span>

Avrupa Birliği aday ülkeleri 1980'li yıllarda umuma mahsus pasaportlarının tasarımlarını ve özelliklerini Avrupa Birliği'nin ortak güvenlik ve biyometri kurallarına uygun hale getirmeye başlamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">İstikrar ve Ortaklık Anlaşması</span>

AB, Avrupa Birliği'ne katılma isteğini ifade eden ülkelerle yaptığı görüşmelerde, genellikle o ülkedeki siyasi, ekonomik, ticari veya insan hakları reformlarına yönelik taahhütler karşılığında Ortaklık Anlaşmaları yapar. Buna karşılık, ülkeye AB pazarlarının bazılarına veya tümüne Tarifesiz erişim ve mali veya teknik yardım sunulabilir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği-Türkiye ilişkileri</span> Avrupa Birliği ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkiler

Avrupa Birliği-Türkiye ilişkileri, Avrupa Birliği kurulduktan bir yıl sonra, 1959'da Türkiye'nin başvurusu ile başlamıştır. Bu başvuru, Demokrat Parti lideri Adnan Menderes tarafından yapılmıştır.

İşçilerin serbest dolaşım hakkı, Avrupa Birliği müktesebatının bir politika bölümüdür. İşçilerin serbest dolaşım hakkı, Avrupa Birliği'ne üye herhangi bir ülkenin vatandaşlarının başka bir üye devlette söz konusu üye devletin vatandaşlarıyla aynı koşullar altında işe başlayabilmesi anlamına gelir. Milliyet temelindeki hiçbir ayrımcılığa özellikle izin verilmez. İşçilerin serbest dolaşımı, kişilerin serbest dolaşımının bir parçasıdır ve dört ekonomik özgürlükten biridir: malların, hizmetlerin, iş gücü ve sermayenin serbest dolaşımı. Avrupa Birliği'nin İşleyişi Hakkında Antlaşma'nın 45. maddesi şunu belirtir: