İçeriğe atla

Avrupa Birliği Veri Yasası Taslağı

'Verilere Adil Erişim ve Veri Kullanımına İlişkin Uyumlaştırılmış Kurallar AB Tüzüğü' Tasarısı ("Veri Yasası" veya "Yasa Taslağı") (Data Act), veri paylaşımını teşvik edecek bir çerçeve oluşturmayı amaçlayan bir Avrupa Birliği tüzüğü teklifidir.[1] Avrupa Komisyonu'nun tüzüğü 2021'in dördüncü çeyreğinde resmen sunması bekleniyordu.[2][3] Bununla birlikte, teklif resmi olarak 23 Şubat 2022'de yayımlandı.[4] Yasa Taslağı 42 maddeden oluşmaktadır.

Yasa taslağının başlıca amaçları şunlardır:[5]

- Bağlı cihazların kullanıcılarına kendilerinin ürettikleri ancak çoğunlukla işletmeler tarafından toplanan verilere erişim ve bu verileri üçüncü kişilerin veri temelli inovatif hizmetler sunmaları için bu kişilerle paylaşma imkanı sağlayacak tedbirler sunmak.

- Veri paylaşımı sözleşmelerinde sözleşmesel eşitsizliklerin kötüye kullanılmasını önleyerek KOBİ'lerin pazarlık gücünü yeniden dengelemek. Söz konusu düzenleme, pazarlık gücü bakımından çok daha güçlü bir konumda bulunan taraflar ile yapılacak olan sözleşmelerdeki şatların kötüye kullanımına karşı bir KOBİ'lere bir savunma imkanı sağlayacaktır. Komisyon ayrıca örnek sözleşme şartları yayınlayarak KOBİ'lerin veri paylaşımına ilişkin sözleşmeleri daha adaletli bir şekilde müzakere etmesi ve hazırlamasına yardımcı olacaktır.

- Kamu kuruluşlarının olağanüstü hallerde, özellikle sel ve yangın gibi acil durumlarda, özel sektör tarafından tutulan verilere erişimi ve kullanımı ya da söz konusu veriye başka türlü ulaşılamayan hukuki bir gereklilik halinde veriye erişilmesini sağlayacak araçlar yaratmak. Verilerden elde edilen çıkarımlar işletmeler üzerindeki yükü hafifleten çabuk ve güvenli politika çözümleri için gereklidir.

- Tüketicilerin farklı bulut veri işleme hizmetleri sağlayıcıları arasında etkin bir şekilde geçiş yapmasına olanak sağlayan yeni kurallar getirmek ve yasa dışı veri aktarımına karşı korumalar sağlamak

Komisyon, tasarıyı 3 Haziran 2021- 3 Eylül 2021 tarihleri arasında tartışmaya açmıştır. Sonuçlar 6 Aralık 2021'de yayınlandı. Bu tartışmada, Avrupa Birliği üye birliklerinin yetkili kamu makamlarının, akademik ve araştırma kurumlarının, iş birliklerinin, endüstriyel kümelenmelerin, şirketlerin/işletmelerin, tüketici örgütlerinin, STK'ların, sendikaların ve vatandaşların görüşleri alınmıştır.[6] Bu doğrultuda, katılımcıların çoğunluğu (%62) acil durumlarda verilerin kamuyla paylaşılmasının gerektiğini düşünmektedir. Şirketlerin çoğu (%91) halihazırda diğer şirketlerle veri paylaşımında bulunduklarını ancak son 5 yılda farklı nedenlerle bu paylaşımın zorlaştığını belirtmiştir. Bu nedenler teknik nedenler, yasal nedenler, veri sahibi için yasal bir neden olmaması, sözleşme dengesizlikleri ve makul olmayan fiyatlardır.[7]

Kaynakça

  1. ^ "EU's possible Data Act: What can we anticipate from the Inception Impact Assessment and the Consultation?". Data Protection Report (İngilizce). 5 Temmuz 2021. 5 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2021. 
  2. ^ Stolton (6 Ocak 2021). "2021: A new European digital generation". Euractiv (İngilizce). 18 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2021. 
  3. ^ "Data Act & amended rules on the legal protection of databases". ec.europa.eu. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021. 
  4. ^ Data Act: Proposal for a Regulation on harmonised rules on fair access to and use of data (text with EEA significance). Brussels, Belgium: European Commission. 23 Şubat 2022. 23 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2022. 
  5. ^ "Press corner". European Commission - European Commission (İngilizce). 21 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2022. 
  6. ^ "Initiative". Have your say (İngilizce). 9 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2022. 
  7. ^ "Data Act & amended rules on the legal protection of databases". PUBLIC CONSULTATION ON DATA ACT AND AMENDED RULES ON THE LEGAL PROTECTION OF DATABASES Summary report on the public consultation. 3 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Milletler Cemiyeti</span> 1. Dünya Savaşından sonra barışı sağlamak için kurulan kurum

Milletler Cemiyeti, günümüzdeki Birleşmiş Milletler'in temeli sayılabilecek bir organizasyondu. I. Dünya Savaşı'nın ardından İsviçre'nin Cenevre kentinde, 10 Ocak 1920'de kuruldu. Amacı, ülkeler arasında yaşanabilecek sorunları barışçıl yollarla çözmekti. Bir süre çalıştı; fakat fazla bir varlık gösteremedi. II. Dünya Savaşı'nın ardından 1946 yılında dağıldı.

<span class="mw-page-title-main">.eu</span> Avrupa Birliği için internet ülke kodu üst seviye alan adı

.eu, Avrupa Birliği'nin üst seviye alan adıdır. 7 Aralık 2005'te kullanıma açılan bu alan adı, Avrupa Birliği'nde bulunan herhangi bir kişi, kurum veya kuruluş tarafından kullanılabilir. Bu sınırlamaya 2014 yılında Avrupa Ekonomik Alanı (EEA) dahil edilerek İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç'te bulunan kişi, şirket veya kuruluşlar için de geçerli hâle gelmesi sağlanmıştır. Alan adı önceden Belçika, İsveç ve İtalya'nın ulusal ccTLD sicil operatörlerinden oluşan bir konsorsiyum olan EURid tarafından yönetilmekteydi. Daha sonra Çek Cumhuriyeti'nin ulusal sicil operatörü de katıldı. Ticari marka sahipleri, siber spekülasyonu önlemek amacıyla bir öncelik süreci aracılığıyla kayıt başvurularında bulunabilirler. Tam kayıt, 7 Nisan 2006'da başlamıştır. 27 Mart 2024 itibarıyla 3.687.760 kayıtlı alan adı barındırır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Anlaşması (1963)</span> Türkiye ve bazı AB ülkeleriyle siyasi anlaşma

Ankara Anlaşması, 12 Eylül 1963 tarihinde Ankara'da, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında imzalanan ortaklık anlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği</span> 27 Avrupa ülkesinin politik ve ekonomik birliği

Avrupa Birliği (AB), yirmi yedi üye ülkeden oluşan ve toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1993 yılında, Avrupa Birliği Antlaşması olarak da bilinen Maastricht Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi sonucu, var olan Avrupa Ekonomik Topluluğu'na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur. 445 milyondan fazla nüfusuyla Avrupa Birliği, dünya ülkelerinin GSYİH'ye (nominal) göre sıralanışında nominal gayrisafi yurt içi hasılasının %30'luk bölümünü oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Hibe</span>

Hibe, bir kamu kuruluşu, işletme ya da vakıf tarafından bir eğitim kurumu, şirket ya da kişiye verilen karşılıksız ayni ya da nakdi yardımdır. Hibe genellikle belirli bir başvuru sürecinin ardından verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Dublin Tüzüğü</span>

Dublin Tüzüğü, Avrupa Birliği içinde, Cenevre Sözleşmesi ve AB Yeterlilik Direktifi kapsamında uluslararası koruma arayan kişiler tarafından ileri sürülen bir sığınma başvurusunun incelenmesinden hangi AB Üye Devletinin sorumlu olduğunu belirleyen bir Avrupa Birliği (AB) yasasıdır. AB'ye izinsiz girişler için Avrupa çapında bir parmak izi veri tabanı oluşturan Dublin Tüzüğü ve EURODAC Tüzüğünden oluşan Dublin Sisteminin temel taşıdır. Dublin Tüzüğü, "[bir sığınma talebinden] sorumlu Üye Devleti hızlı bir şekilde belirlemeyi" amaçlar ve ilgili sığınmacının o Üye Devlete transferini sağlar.

1954 tarihli Atom Enerjisi Yasası, 42 U.S.C. §§ 2011-2021, 2022-2286i, 2296a-2297h-13, Nükleer Düzenleme Komisyonu'na göre nükleer materyallerin hem sivil hem de askeri kullanımı konusunda temel bir düzenleme olan Birleşik Devletler federal yasasıdır. Yasa, Birleşik Devletler içerisindeki nükleer materyal ve tesislerin geliştirilmesi, idaresi ve imhasını düzenlemektedir.

2019 yılı itibarıyla Lüksemburg nüfusunun %50'si Hristiyanlık mezheplerine bağlıdır.. Nüfusun %1'i Müslüman, %5'i ise diğer dinlerin takipçisidir. Nüfusun %1'inin dini inancı konusunda net bir bilgi yoktur.

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR), Avrupa Birliği hukukunda, tüm Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı içerisinde yer alan bireyler için veri koruma ve gizliliğine ilişkin bir tüzüktür. GDPR öncelikle bireylere kendi kişisel bilgilerini kontrol altına almalarını ve AB içerisindeki şirketlerin bu tüzükle uyumlu hale getirilmesini amaçlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kosova'nın Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

Kosova'nın Avrupa Birliği üyeliği yolundaki en önemli engeli bağımsızlık ilanı olan Şubat 2008 tarihi itibarıyla üye ülkelerin anlaşmazlıkları olmasıdır. Kosovalı siyasetçiler Kosova'nın 2025 yılında AB'ye katılmasını beklediklerini duyurdu.

<span class="mw-page-title-main">Ülke veya bölgeye göre hayvan hakları</span>

Hayvan hakları, ülkeye veya yargı yetkisine göre büyük ölçüde farklılık gösterir ve insanlar dışında kalan hayvanların duyumunun yasal olarak tanınmasından hayvan refahına bakılmaksızın şiddet karşıtı yasaların mutlak yokluğuna kadar her şeyi kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan'ın Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne (AB) katılımı, katılım için aday olduğu 2012 yılından bu yana AB'nin gelecekteki genişlemesi için mevcut gündemde yer alıyor. Sırbistan 22 Aralık 2009'da Avrupa Birliği üyeliğine resmen başvurdu. Katılım müzakereleri şu anda devam ediyor. Sırbistan'ın müzakerelerini 2024 sonuna kadar tamamlaması ve 2025 yılına kadar Birliğe katılmasına izin vermesi bekleniyor.

Kişisel veri, kimliği belirli ya da belirlenebilir bir kişiyle ilgili herhangi bir bilgidir.

Seyahat Onayı Elektronik Sistemi (İngilizce özgün adıyla: The Electronic System for Travel Authorization Ziyaretçilerin Vize Muafiyet Programı kapsamında Amerika Birleşik Devletleri'ne seyahat etme uygunluğunu belirleyen otomatik bir sistemdir. ESTA, ABD'ye hava veya deniz yoluyla gelen VWP ülkelerinden seyahat edenler için 2007 9/11 Komisyon Yasasının Uygulama Tavsiyeleri tarafından zorunlu kılınmıştır. ESTA yoluyla yetkilendirme, bir yolcunun Amerika Birleşik Devletleri'ne kabul edilebilir olup olmadığını belirlemez. Amerika Birleşik Devletleri Gümrük ve Sınır Muhafaza memurları, yolcuların ülke varışlarında kabul edilebilirliği belirler. ESTA uygulaması biyografik bilgiler toplar ve VWP uygunluk sorularına cevap verir.

<span class="mw-page-title-main">Una Europa</span>

Una Europa, Avrupa'nın araştırma ağırlıklı üniversitelerinden oluşan uluslararası bir ağdır. 2019'un başlarında başlatılan ittifakın merkezi Brüksel, Belçika'da bulunmaktadır ve 11 üniversiteyi birbirine bağlamaktadır. Toplu olarak bakıldığında, katılımcı üniversiteler yaklaşık 60.000 personeli ile 400.000'den fazla öğrenciye eğitim vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">FAIR Veri</span>

FAIR Veri, bulunabilirlik (findability), erişilebilirlik (accessibility), birlikte çalışabilirlik (interoperability), yeniden kullanılabilirlik (reusability) ilkelerini karşılayan araştırma verilerdir. Bu dört başlığın birleşiminden oluşan “fair”, İngilizcede adil,makul anlamlarına gelmektedir. Her biri birer ilke olan bu başlıklar, bilim adamları ve kuruluşlardan oluşan bir konsorsiyum tarafından Scientific Data dergisinde Mart 2016'da yayınlanan bir makalede tanımlanmıştır. Araştırmacılar, dijital varlıkların bulunabilirlik, erişilebilirlik, birlikte çalışabilirlik ve yeniden kullanımını iyileştirmek için yönergeler sağlamayı amaçlamıştır. Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) söz konusu olduğunda, her yıl dünya çapında 2 trilyon Euro'nun üzerinde harcama yapılmaktadır. Her geçen gün sayısı giderek artan Ar-Ge çalışmaları sonucunda milyonlarca veri kümesi oluşmaktadır. Oluşan bu verilerin FAIR ilkelerine uygun olarak yapılandırılmamış olması, hem mali kayıp hem de bilimsel ilerlemenin sekteye uğraması olarak sonuçlanacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Von der Leyen Komisyonu</span>

Von der Leyen Komisyonu, 1 Aralık 2019'da göreve başlayan ve 2024'e kadar devam edecek olan mevcut Avrupa Komisyonu'dur. Komisyonun başkanı Ursula von der Leyen'dir. Komisyonda başkanın yanı sıra Avrupa Birliği üyesi ülkelerin her birinden bir komisyon üyesi bulunur.

Hedeflenmiş reklamcılık, belirli bir hedef kitleye yönelik olarak özelleştirilmiş reklam mesajlarını sunma sürecidir. Bu yaklaşım, reklamları geniş bir kitleye yaymak yerine, belirli demografik, ilgi alanları, davranışlar veya diğer ölçütler temelinde seçilen bireylerle daha doğrudan ve kişisel bir şekilde iletişim kurmayı amaçlar. Hedeflenmiş reklamcılık, genellikle çevrimiçi ortamlarda uygulanır.

Habeas data, belirli uluslarda mevcut olan bir emir ve anayasal çözüm yöntemidir. habeas data'nın Latinceden birebir çevirisi "verilere sahip olmanızı buyuruyoruz" veya "veri sahibi olarak siz verilere sahip olunuz" anlamına gelmektedir. Bu hukuk yolu ülkeden ülkeye değişmekle birlikte, genel olarak, bir anayasa mahkemesine sunulan bireysel bir şikayet yoluyla, bir kişinin verilerini, imajını, mahremiyetini, onurunu, bilgi özerkliğini ve bilgi edinme özgürlüğünü korumak için tasarlanmıştır.

Yapay Zekâ Yasası, Avrupa Birliği'nin yapay zekâya (AI) ilişkin düzenlemesidir.