İçeriğe atla

Avrupa Birliği-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu

Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu(KPK) (İngilizce: EU-Turkey Joint Parliamentary Committee, Fransızca: Commission parlementaire mixte UE-Turquie), 14 Mayıs 1965 tarihli Avrupa Parlamentosu Kararı, 22 Haziran ve 14 Temmuz 1965 tarihli, sırasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu kararları, 27 Temmuz 1965 tarihli Türkiye-AET Ortaklık Konseyi kararına dayanarak kurulmuştur. KPK Türkiye-Avrupa Birliği ortaklığının demokratik denetim organıdır.

Genel bilgiler

Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu, Türkiye-AB ortaklığının demokratik denetim organı olarak düşünülmüştür. KPK Ankara Anlaşması'nın 27. maddesi uyarınca oluşturulmuş ve bu "Türkiye ve AET Arasında Bir Ortaklık Yaratan Anlaşma"nın 27. maddesi Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu'nun hukuki dayanağı olmuştur.

Söz konusu 27.madde;

"... bir yandan Avrupa Parlamenter Asamblesi, topluluğun Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve öteki organları ile, öte yandan, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Türkiye'nin yukarıdaki maddeleri karşılayan organları arasında işbirliğini ve temasları kolaylaştırmak için her türlü tedbiri ..." alma görevini vermiştir. KPK iç tüzüğünün birinci maddesinde de belirtildiği üzere, 14 Mayıs 1965 tarihli Avrupa Parlamentosu Kararı, 22 Haziran ve 14 Temmuz 1965 tarihli, sırasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu kararları 27 Temmuz 1965 tarihli Türkiye-AET Ortaklık Konseyi kararı ile faaliyetine başlamıştır.

Komisyon, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecine ilişkin konularda görevlidir. Bu çerçevede Komisyon, 12 Eylül 1963 tarihinde Türkiye ile AET arasında Ankara'da imzalanan Ortaklık Anlaşması yanı sıra 3 Ekim 2005 tarihli Hükûmetlerarası Konferans ile başlayan katılım müzakereleri ile mevcut tüm ikili ilişkiler ile Ortaklık Konseyi kararlarının takip edilmesi, analizi ve değerlendirilmesiyle görevlidir. Ayrıca Komisyon, TBMM ve Avrupa Parlamentosu arasındaki ilişkileri güçlendirmekle görevlidir. Komisyon, TBMM ve Avrupa Parlamentosu'na verilen yetki içerisinde Türkiye-AB ilişkileri kapsamında bütün konuları inceleyebilir.

KPK'nın yapısı

Komisyon, TBMM ve Avrupa Parlamentosu'nun eşit sayıdaki üyelerinden meydana gelmektedir. Komisyon bugün TBMM ve Avrupa Parlamentosunun eşit sayıdaki 25'er milletvekilinden oluşmaktadır. Komisyonun Başkanlık Divanı, KPK iç tüzüğünün dördüncü maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Heyeti Başkanı ile Avrupa Parlamentosu Heyeti Başkanı ve birden çok başkan yardımcısından meydana gelir. Hâlihazırda KPK TBMM Kanadı Başkanlık Divanı, Eş Başkan ve iki Eş Başkan Yardımcısından oluşmaktadır.

KPK toplantıları

İlke olarak KPK yılda üç kere toplanır. Komisyon, KPK Eş Başkanları tarafından toplantıya çağrılır. Komisyon toplantılarının bir ay kadar öncesinde Başkanlık Divanı üyeleri bir araya gelerek toplantı programı ve gündemini oluşturmaktadır. İlke olarak oturumlar sıra ile Türkiye'de ve Avrupa Parlamentosu'nun toplandığı şehirlerden birinde yapılır.

İç Tüzük uyarınca Komisyon toplantıları, Komisyon aksine bir karar almadıkça, kamuya açıktır. Ortaklık Konseyi üyeleri, AB Komisyonu ve AB Konseyi üyeleri, Türkiye hükûmetinin temsilcileri ve diğer kişiler komisyonun Başkanlık Divani kararıyla bir toplantıya katılmaya veya bu toplantıda söz almaya davet edilebilirler.

KPK'nın resmi dilleri Avrupa Parlamentosu resmi dilleri ve Türkçedir.

Türk grubu üyeleri

İsim Parti Seçim bölgesi
Afif Demirkıran (Eşbaşkan) Adalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Siirt
Ali Şahin (Başkanvekili) Adalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Gaziantep
Şafak Pavey (Başkanvekili) Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul
İlhan YerlikayaAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Konya
Şükrü AyalanAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Tokat
Pelin Gündeş BakırAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Kayseri
Halide İncekaraAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) İstanbul
Mehmet Sayım TekelioğluAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) İzmir
Yıldırım Mehmet RamazanoğluAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Kahramanmaraş
Cem ZorluAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Konya
Çiğdem Münevver ÖktenAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Mersin
Faruk IşıkAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Muğla
Ebu Bekir Gizligider Adalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Nevşehir
Mesude Nursuna Memecan Adalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Sivas
Sevim SavaşerAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) İstanbul
Ercan CandanAdalet ve Kalkınma Partisi (Ak Parti) Zonguldak
Aylin NazlıakaCumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ankara
Aykan ErdemirCumhuriyet Halk Partisi (CHP) Bursa
Ayşe Eser DanışoğluCumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul
Umut OranCumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul
Oğuz OyanCumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir
Zühal Topçu Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Ankara
Ahmet Kenan TanrıkuluMilliyetçi Hareket Partisi (MHP) İzmir
Lütfü TürkkanMilliyetçi Hareket Partisi (MHP) Kocaeli
Nazmi GürBarış ve Demokrasi Partisi (BDP) Van

Avrupa Parlamentosu grubu üyeleri

İsim Parti Ülke
Hélène Flautre (Eşbaşkan) Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı (EFA/G) Fransa
Maria Eleni Koppa (Başkanvekili) Avrupa Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı (S&D) Yunanistan
Georgios Koumoutsakos (Başkanvekili) Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) Yunanistan
Philippe Boulland Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) Fransa
Anna Maria Corazza Bildt Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) İsveç
Andrew Duff Avrupa için Liberal ve Demokrat İttifakı (ALDE) Birleşik Krallık
James Elles Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular Grubu (ECR) Birleşik Krallık
İsmail ErtuğAvrupa Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı (S&D) Almanya
Takis Hadjigeorgiou Avrupa Birleşik Solu/İskandinav Yeşil Solu Konfederasyon Grubu (GUE/NGL) Kıbrıs Cumhuriyeti
Richard Howitt Avrupa Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı (S&D) Birleşik Krallık
Sophie in 't Veld Avrupa için Liberal ve Demokrat İttifakı (ALDE) Hollanda
Cătălin Sorin Ivan Avrupa Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı (S&D) Romanya
Liisa Jaakonsaari Avrupa Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı (S&D) Finlandiya
Metin Kazak Avrupa için Liberal ve Demokrat İttifakı (ALDE) Bulgaristan
Franziska Keller Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı (EFA/G) Almanya
Barbara Matera Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) İtalya
Morten Messerschmidt Avrupa Özgürlük ve Demokrasi Grubu (EFD) Danimarka
Antigoni Papadopoulou Avrupa Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı (S&D) Kıbrıs Cumhuriyeti
Birgit Schnieber-Jastram Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) Almanya
Renate SommerAvrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) Almanya
Laurence Stassen - Hollanda
Eleni Theocharous Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) Kıbrıs Cumhuriyeti
Marianne Thyssen Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) Belçika
Jarosław Leszek Wałesa Avrupa Halk Partisi (Hristiyan Demokratlar) (EPP) Polonya
Jan Zahradil Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular Grubu (ECR) Çekya

KPK Uluslararası Delegasyon Sekretaryası

Komisyonun sekreterlik işleri, Avrupa Parlamentosu'nun Sekretaryası ve TBMM KPK Uluslararası Delegasyon Sekretaryası ile işbirliği hâlinde yürütülür. Sekretarya tarafından her oturumun özet tutanağı kaleme alınmakta, KPK Üyeleri'nin düzeltme önerileri alındıktan sonra, gelecek oturumun açılışında tutanağın son şekli Komisyon'un onayına sunulmaktadır.

Kaynakça

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği'nin genişlemesi</span> Avrupa Birliğine zaman içinde olan değişimleri ele alan madde.

Avrupa Birliği'nin genişlemesi, Avrupa Birliği'nin yeni üye devletleri kabul etme sürecidir. Bu süreç ilke defa altı ülkenin Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu adı altında 1952'de başladı. Genişleme sürecinde AB, 2007'de Bulgaristan ve Romanya'nın da katılımı ile 27 ülkeye çıktı. 1 Temmuz 2013'te Hırvatistan birliğin 28. üyesi olmuştur. 2020'de Birleşik Krallık'ın birlikten ayrılmasıyla üye sayısı tekrar 27'ye düşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Anlaşması (1963)</span> Türkiye ve bazı AB ülkeleriyle siyasi anlaşma

Ankara Anlaşması, 12 Eylül 1963 tarihinde Ankara'da, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında imzalanan ortaklık anlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Parlamentosu</span> Avrupa Birliğinin doğrudan seçilmiş parlamentosu

Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği'nde yaşayan 450 milyon nüfusu temsil eder ve temel işlevi bir siyasi güç olarak topluluk politikalarının hazırlanması için gereken kararları üretmektir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği</span> 27 Avrupa ülkesinin politik ve ekonomik birliği

Avrupa Birliği (AB), yirmi yedi üye ülkeden oluşan ve toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1993 yılında, Avrupa Birliği Antlaşması olarak da bilinen Maastricht Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi sonucu, var olan Avrupa Ekonomik Topluluğu'na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur. 445 milyondan fazla nüfusuyla Avrupa Birliği, dünya ülkelerinin GSYİH'ye (nominal) göre sıralanışında nominal gayrisafi yurt içi hasılasının %30'luk bölümünü oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Komisyonu</span> Avrupa Birliğinin yürütme organı

Avrupa Komisyonu ya da tam adıyla Avrupa Toplulukları Komisyonu, yaklaşık 16.000 personelle desteklenip 27 komisyon üyesinden oluşan Avrupa Birliği politikalarının tasarlayıcısı ve koordinatörü, başka bir deyişle Avrupa Birliği'nin yürütme organıdır. Mevzuat önerileri hazırlayıp, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi'ne sunar. Bu organlarca hazırlanan bütçe ve programları uygulamakla yükümlüdür.

[ ' 1959 ' ] Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) ortaklık için başvurdu.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik süreci</span> Türkiyenin Avrupa Birliğine devam eden katılım süreci

Türkiye, 14 Nisan 1987 tarihinde AB'nin öncülü olan Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) tam üye olmak için yaptığı başvurunun ardından Avrupa Birliği'ne (AB) üye ülke olarak katılımını müzakere etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi</span>

Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi, AB ülkelerinden birer bakanın katılmasıyla toplanır ve yasama, yönetme ve dış politika belirleme işlerini yapar. AB Komisyonu ve Konsey AB'nin yürütme organıdır. Komisyon tasarılarını yasalaştırır. Başkanlık üye ülkelerce 6 aylık dönemlerde üstlenilir. Kararlar basit, nitelikli ve oy birliği çoğunluklarıyla alınır. Ortak kararlar şu alanlarda uygulanmaktadır:

İbrahim Reyhan Özal, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Lizbon Antlaşması</span>

Lizbon Antlaşması, Fransa ve Hollanda'nın halk oylaması ile reddederek düşürdüğü AB Anayasasını temelde koruyan ve ufak değişikliklerle tekrar ülkelerin onayına sunulan AB Temel Antlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Brüksel Antlaşması (1965)</span>

Brüksel Antlaşması ya da Füzyon Antlaşması ya da Birleşme Antlaşması, 8 Nisan 1965 tarihinde Belçika'nın Brüksel kentinde imzalanan ve o dönemin üç Avrupa topluluğu olan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu, Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu'nu tek çatı altında birleştiren antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi</span>

Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi, demokratik olan, serbest piyasaya sahip olan ve Avrupa Birliği hukukuna uygun seviyeye gelebilecek olan her Avrupa ülkesine açıktır. Geçmişteki genişleme Avrupa Birliği'ne üye ülke sayısını kurulduğundan beridir altıdan yirmi yediye çıkarmıştır.. Giriş kriterleri 1993'te kabul edilen Kopenhag Kriterleri ve Maastricht Anlaşması'nın 49. maddesinde belirtilir. Bir ülkenin Avrupalı olup olmadığı Avrupa Birliği kurumları tarafından yapılan siyasi değerlendirmeyle ortaya çıkar.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk'un Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

Arnavutluk'un Avrupa Birliği üyelik süreci, 28 Nisan 2009 tarihinde Avrupa Birliği'ne üye olmak için başvuruda bulunması ile resmen başlamıştır.

İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) (İngilizce: Parliamentary Union of the Organization of Islamic Cooperation Member States, Fransızca: 'Union Parlementaire des Etats Membres de l'OCI, Arapça:اتحد مخالس الدول الأضاء في منظمه التعاون الإسلامي),İslam ülkeleri arasında dayanışmanın arttırılması amacıyla kurulan İslam İş Birliği Teşkilatı (İİT)’nın parlamento ayağını oluşturur. İİT’ye üye ülkelerin parlamentolarından heyetlerin bir araya geldiği bir platformdur. Ancak, İİT’ye üye olup da İSİPAB’a henüz üye olmamış beş ülke vardır.

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek'in Avrupa Birliği üyelik süreci</span> Bosna-Hersek - Avrupa Birliği ilişkileri

Bosna-Hersek'in Avrupa Birliği üyelik süreci, 19-20 Haziran 2003 tarihinde Selanik'te Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi tarafından gerçekleştirilen Selanik Zirvesi'nde "potansiyel aday ülke" statüsünü alan Bosna-Hersek, İstikrar ve Ortaklık Süreci'nin bir parçası olma yolunda AB ile müzakere sürecini 21 Kasım 2005 tarihinde AB Konseyi'nin verdiği karar ile başlattı. Bosna Hersek, 15 Şubat 2016 tarihinde AB'ye üyelik için resmî olarak başvurdu. Bosna-Hersek'in başvurusu 20 Eylül 2016 tarihinde kabul edildi.

Avrupa Komisyonu, İstilacı Yabancı Türler (İYT) hakkındaki 1143/2014 tarihli AB Yönetmeliği takiben, 2016 yılında birlik, tehdit oluşturduğu düşünülen 37 İYT'den oluşan ilk listesini yayınladı. İlk olarak 2017'de güncellenen liste 49 türden oluşuyordu. 2019'da bu listede ikinci bir güncelleme yapılmış ve 66 tür AB için tehdit oluşturduğu düşünülen İYT olarak listelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Teresa Jiménez-Becerril</span> İspanyol siyasetçi, gazeteci ve iş insanı

María Teresa Jiménez-Becerril Barrio, 2004'ten 2014'e kadar Avrupa Parlamentosu Üyesi olarak görev yapan İspanyol bir politikacı, gazeteci ve iş insanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı</span>

Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı (TEN-T), Avrupa Birliği'nde planlanmış bir karayolları, demiryolları, havaalanları ve su altyapısı ağıdır. TEN-T ağı, bir telekomünikasyon ağı (eTEN) ve önerilen bir enerji ağı dahil olmak üzere daha geniş bir Trans-Avrupa Ağları (TEN'ler) sisteminin bir parçasıdır. Avrupa Komisyonu, 1990'da trans-Avrupa ağlarına ilişkin ilk eylem planlarını kabul etti.

<span class="mw-page-title-main">2019 Avrupa Parlamentosu seçimleri</span> Avrupa parlamentosu için 2019 seçimleri

2019 Avrupa Parlamentosu seçimleri, 23-26 Mayıs 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen, 1979'daki ilk doğrudan seçimlerden bu yana yapılan dokuzuncu parlamento seçimidir. Toplam 751 Avrupa Parlamentosu üyesi, 28 üye ülkeden 512 milyondan fazla kişiyi temsil etmektedirler. Şubat 2018'de Avrupa Parlamentosu, Birleşik Krallık'ın 29 Mart 2019'da Avrupa Birliği'nden ayrılması durumunda, Avrupa Parlamentosu'nun üye sayısının 751'den 705'e düşürülmesi yönünde oy kullanmıştı. Ancak Birleşik Krallık, 50. Maddenin 31 Ekim 2019'a kadar uzatılmasının ardından diğer AB üye devletleriyle birlikte seçime katıldı; bu nedenle üye ülkeler arasındaki sandalye dağılımı ve toplam sandalye sayısı 2014'teki gibi kaldı. Dokuzuncu Avrupa Parlamentosu ilk genel kurul toplantısını 2 Temmuz 2019'da yapıldı.

<span class="mw-page-title-main">TBMM Avrupa Birliği Uyum Komisyonu</span>

Türkiye Büyük Millet Meclisi Avrupa Birliği Uyum Komisyonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü uyarınca faaliyet gösteren ihtisas komisyonudur. Avrupa Birliği Uyum Komisyonu, parlamenter düzeyde çalışmalar yürüterek Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Her yıl düzenli olarak katıldığı "Avrupa Birliği Parlamentoları Avrupa İşleri Komisyonları Konferansı" (COSAC) ve "Batı Balkanlar Avrupa Birliği Bütünleşme Komisyonları Konferansı" (COSAP) gibi etkinliklerle Türkiye'nin Avrupa Birliği ile entegrasyonunu desteklemektedir. Ayrıca, AB Uyum Komisyonu üyeleri, Türkiye - AB Karma Parlamento Komisyonu (KPK) üyelerini de oluşturmaktadır.