İçeriğe atla

Avrasya Gümrük Birliği

Avrasya Gümrük Birliği
Avrasya Gümrük Birliği haritadaki konumu
Aidiyet AEB
En büyük şehirMoskova
TürGümrük birliği
Üye devletler
Kuruluşu1 Ocak 2010
Yüzölçümü
• Toplam
20260431 km2
Nüfus
• 2013 tahminî
182.519.270[1][2][3][4]
• Yoğunluk
9.01/km2
GSYİH (SAGP)2016[5] tahminî
• Toplam
$4,47 trilyon
• Kişi başına
$24.800
GSYİH (nominal)2016[5] tahminî
• Toplam
$1,48 trillion
• Kişi başına
$8,200
Tarih formatıgg.aa.yyyy
Trafik akışısağ

Avrasya Gümrük Birliği (AGB), Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyesi devletlerin oluşturduğu gümrük birliğidir. Gümrük birliği, 2000'de kurulan Avrasya Ekonomi Topluluğu'nun ve günümüzdeki adıyla Avrasya Ekonomik Birliği'nin temel görevlerinden biridir. Gümrük birliği içerisinde dolaşan mallar gümrüğe tabi değildir ve gümrük birliği üyeleri, birliğe giren tüm mallara ortak gümrük tarifesi uygulamaktadır. Gümrük birliğinin bir sonucu olarak Dünya Ticaret Örgütü gibi uluslararası ticaret anlaşmaları söz konusu olduğunda üye devletler kendi adlarına müzakereler gerçekleştirmezken Avrasya Ekonomik Birliği tek bir varlık olarak müzakere etmektedir.

1 Ocak 2010'da yürürlüğe giren gümrük birliğinin kurucu üyeleri Belarus, Kazakistan ve Rusya'dır.[6] 2 Ocak 2015'te Ermenistan gümrük birliğine katıldı. 6 Ağustos 2015'te Kırgızistan, Avrasya Ekonomik Birliği üyesi oldu.[7] Gümrük birliğini kuran antlaşma; Avrasya Ekonomik Birliği'ni kuran, 2014'te imzalanan ve gümrük birliğini AEB çatısı altına sokan antlaşma ile kaldırıldı.

Üye devletler, ekonomik entegrasyona devam etti ve Temmuz 2011'den sonra aralarındaki tüm gümrük sınırlarını kaldırdı. Üye devletler 19 Kasım 2011'de yakın ekonomik ilişkileri teşvik etmek ve 2015'te Avrasya Ekonomik Birliği'ni oluşturmak için ortak bir komisyon kurdu.[8][9] 1 Ocak 2012'de üç ülke, daha fazla ekonomik entegrasyonu desteklemek için tek bir ekonomik alan kurdu.[9][10] Avrasya Ekonomik Komisyonu, gümrük birliğinin ve Avrasya Ekonomik Birliği'nin düzenleyici organıdır.[9]

Avrasya Gümrük Birliği'nin oluşumu 1995, 1999 ve 2007 tarihli üç farklı antlaşma ile garanti altına alınmıştı.

Eleştiriler

Gümrük birliğine karşı çıkan Amerika Birleşik Devletleri, bunu "eski Sovyet ülkeleri arasında Rusya'nın egemen olduğu Sovyetler Birliği benzeri bir birliği tekrar kurma girişimi" olarak değerlendirdi.[11]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "The World Factbook". 16 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2018. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2018. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Mart 2018. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 17 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2018. 
  5. ^ a b "Report for Selected Countries and Subjects". 17 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2018. 
  6. ^ Russia, Belarus and Kazakhstan Agree on Customs Union 4 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 5 Aralık 2009
  7. ^ Kyrgyzstan, Armenia officially enter Eurasian Economic Union 11 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 24.kg. Erişim: 11 Ocak 2014.
  8. ^ "Russia, Belarus, Kazakhstan sign pact". UPI. 19 Kasım 2011. 8 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2011. 
  9. ^ a b c Ukraine cannot get observer status at Eurasian Econ Union due to Association Agreement with EU, Russia 8 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Interfax-Ukraine (14 Haziran 2013)
  10. ^ Barron, Lisa (1 Ekim 2013). "Belarus eases current account deficit with Customs Union, Common Economic Space". Cistran Finance. 29 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2013. 
  11. ^ "Failed reset?: United States decries "sovietization" of former USSR states". 21 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2018. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bağımsız Devletler Topluluğu</span> bölgesel hükümetler arası organizasyon

Bağımsız Devletler Topluluğu, 8 Aralık 1991 tarihinde Rusya, Ukrayna ve Belarus arasında imzalanan anlaşma ile kurulmuş devletler topluluğudur. Anlaşma ile Sovyetler Birliği resmen yıkılmış oldu. 21 Aralık 1991 tarihinde de Estonya, Letonya, Litvanya, Ukrayna ve Gürcistan hariç tüm eski Sovyet Cumhuriyetleri bu anlaşmayı imzaladı.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği</span> 27 Avrupa ülkesinin politik ve ekonomik birliği

Avrupa Birliği (AB), yirmi yedi üye ülkeden oluşan ve toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1993 yılında, Avrupa Birliği Antlaşması olarak da bilinen Maastricht Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi sonucu, var olan Avrupa Ekonomik Topluluğu'na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur. 445 milyondan fazla nüfusuyla Avrupa Birliği, dünya ülkelerinin GSYİH'ye (nominal) göre sıralanışında nominal gayrisafi yurt içi hasılasının %30'luk bölümünü oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Avrasya Ekonomi Topluluğu</span> hükûmetlerarası kuruluş

Avrasya Ekonomi Topluluğu, 2000'den 2014'e kadar var olmuş, üye devletlerin ekonomik entegrasyonunu hedefleyen bir bölgesel organizasyon. Avrasya Ekonomi Topluluğu'nun kurulma süreci 6 Ocak 1995'te Rusya ile Belarus arasında imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması ile başlamıştır.

Spaak Raporu ya da Genel Ortak Pazar Hakkındaki Brüksel Raporu, 1956 yılında hazırlanmıştır. Hükümetlerarası Komite'nin başkanı olarak Belçika'nın Dışişleri Bakanı Paul-Henri Spaak tarafından eksiksiz olarak 21 Nisan 1956 tarihinde Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'ndaki altı üye devlete sunulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gümrük birliği</span>

Gümrük birliği anlaşmaya varmış ülkelerin kendi aralarında gümrükleri kaldırdığı ortak dış gümrük tarifesi uyguladığı serbest ticaret alanıdır. Ortak ülkeler ortak bir dış ticaret politikası oluştururlar ancak bazı ithalat kotaları uygulayabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Batı Avrupa Birliği</span>

Batı Avrupa Birliği ya da kısaca BAB, yarı etkin bir Avrupa güvenlik ve savunma örgütüdür. 17 Mart 1948 tarihinde imzalanan Brüksel Antlaşması'yla birlikte kurulmuş ve 1954 yılında İtalya ile Batı Almanya'nın katılımlarıyla büyümüştür. Batı Avrupa Birliğinin genel merkezi Brüksel'dedir. Günümüzde başka bir uluslararası örgüt olan Avrupa Birliği ile karıştırılmamalıdır. Lizbon Antlaşmasının yürürlüğe girmesiyle işlevsiz kalmış ve 30 Haziran 2011 tarihinde Avrupa Birliği ile birleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü</span> Bağımsız Devletler Topluluğu tarafından kurulan askerî ittifak

Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ), 7 Ekim 2002 tarihinde altı Bağımsız Devletler Topluluğu ülkesi tarafından kurulan hükûmetlerarası askerî ittifaktır.

<span class="mw-page-title-main">Avrasya Ekonomik Birliği</span> Avrasya ülkelerinin ekonomik birliği

Avrasya Ekonomik Birliği (AEB), 29 Mayıs 2014'te Belarus, Kazakistan ve Rusya liderleri tarafından imzalanan bir antlaşma ile temelleri atılan siyasi ve ekonomik bir birliktir. AEB'ye Ermenistan'ı dahil eden antlaşma 9 Ekim 2014'te imzalandı. Birlik resmen 1 Ocak 2015'te kurulmuştur. 23 Aralık 2014'te anlaşmaya imza atan Kırgızistan'ın Avrasya Birliği'ne tam üyeliği, protokollerin onaylandığı 1 Mayıs 2015 tarihinden itibaren geçerliliğini kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya-Ukrayna Savaşı</span> Rusya ve Ukrayna arasında Şubat 2014te başlayan uzun süreli çatışma

Rusya-Ukrayna Savaşı, bir yanda Rusya, Beyaz Rusya ve Rus yanlısı güçlerin, diğer yanda Ukrayna'nın dahil olduğu, sürmekte olan bir savaştır. Yevromaydan'ın ardından görevden alınan Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in Kırım'daki gerginlik nedeniyle Rusya'dan bölgeye asker göndermesini istemesinin ardından 2014 yılında başlayan ve Şubat 2022'de büyüyen askerî hareketliliktir. Bu savaşa Rusya'nın Kırım'ı ilhakı (2014), Donbass Savaşı (2014-günümüz), siber savaş ve siyasi gerilimler de dahildir. Rusya'nın bölgedeki jeopolitik çıkarlarını, vatandaşlarını ve konuşlandırılmış askerlerini koruduğunu iddia eden Devlet Başkanı Vladimir Putin, müdahale için parlamentodan onay almıştır. 21 Şubat 2022 de Rusya Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetlerini resmen tanıdığını açıkladı.24 Şubat 2022 tarihinde ise Rusya lideri Putin Ukrayna'yı istilaya başladıklarını televizyondan duyurdu. 2021'de diplomatik krizin ardından Ukrayna sınırlarına yakın bölgelere askeri yığınak yapan Rusya, 24 Şubat 2022'de geniş çaplı bir şekilde Ukrayna'yı işgal etmeye başladı.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği</span> Türkiye ve AB arasındaki ticari ortaklık anlaşması

Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği, 6 Mart 1995 tarihinde Ankara Anlaşması ile kurulan AT-Türkiye Ortaklık Konseyi'nin uygulama kararı almasıyla 31 Aralık 1995 tarihinde yürürlüğe giren gümrük birliğidir. Ticari ürünler, her iki taraf arasında herhangi bir gümrük kısıtlaması olmaksızın satılabilir. Gümrük Birliği temel ekonomik alanlarda, ikili ticaret imtiyazları uygular, hizmet veya kamu ihalelerini kapsamaz.

<span class="mw-page-title-main">Afrika Ekonomi Topluluğu</span> Hükûmetlerarası kuruluş

Afrika Ekonomik Topluluğu , Afrika ülkelerinin çoğunluğunun ekonomik kalkınması için zemin oluşturan bir Afrika Birliği ülkeleri kuruluşudur. Örgütün belirtilen hedefleri arasında ticari bölgeleri, gümrük birlikleri, ortak bir piyasa ve merkez bankası ve ortak bir para birimi oluşturulması ve böylelikle ekonomik birlik sağlanması yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Onur Devrimi</span> Ukrayna Devrimi

Onur Devrimi diğer isimleriyle Maidan Devrimi veya 2014 Ukrayna devrimi, 18 Şubat 2014 ila 23 Şubat 2014 arasında Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'e karşı düzenlenen ve sonunda Ukrayna hükûmetinin düşmesiyle sonuçlanan devrime verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan-Rusya ilişkileri</span>

Ermenistan ile Rusya Federasyonu arasındaki ikili ilişkiler 3 Nisan 1992'de kuruldu, ancak Rusya 19. yüzyılın başlarından beri Ermenistan'da önemli bir aktör oldu. İki ülkenin tarihi ilişkisinin kökleri, Kaçar İranı ile Rus İmparatorluğu arasındaki 1826-1828 İran-Rus Savaşı'na dayanır ve ardından Doğu Ermenistan Rusya'ya devredilir. Üstelik Rusya, Ermeniler de dahil olmak üzere Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hristiyan tebaaların koruyucusu olarak görülüyordu.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından çok sayıda ülke tarafından Rusya ve Kırım'a karşı uluslararası yaptırımlar uygulandı. Yaptırımlar Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği, diğer birçok ülke ve uluslararası kuruluşlar tarafından özellikle Rus başkan Vladimir Putin'e yakın olmasıyla bilinen kişi ve işletmelere uygulandı. Yaptırımlara karşılık olarak Avustralya, Kanada, Norveç, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'nden gıda ithalatını tamamen yasaklayan Rus hükûmeti, Kanada'dan, Amerika Birleşik Devletleri'nden ve Avrupa Birliği'nden bazı yetkili isimlere aynı şekilde karşılık verdi. Aşağıdaki liste yaptırım uygulananları temsil etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hindistan-Rusya ilişkileri</span>

Hindistan-Rusya ilişkileri, Hindistan Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu devletleri arasında sürdürülen ikili ilişkilerdir. Soğuk Savaş boyunca Hindistan ile Sovyetler Birliği (SSCB) arasında güçlü bir stratejik, askerî, ekonomik ve diplomatik ilişki sürdürüldü. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Rusya, SSCB'nin Hindistan ile yakın ilişkilerini miras aldı; bu da iki ülke arasında özel bir ilişkinin paylaşılmasına yol verdi. Hem Rusya hem de Hindistan bu ilişkiyi "özel ve öncelikli bir stratejik ortaklık" olarak nitelendirmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Belarus-Rusya ilişkileri</span>

Belarus-Rusya ilişkileri, Belarus ve Rusya arasındaki ikili ilişkileri ifade eder. İki ülke bir kara sınırını paylaşıyor ve uluslarüstü Birlik Devletini oluşturuyor. İki ülke arasında ikili anlaşmalar imzalandı. Rusya, Belarus'un en büyük ve en önemli ekonomik ve siyasi ortağıdır. Her ikisi de Bağımsız Devletler Topluluğu, Avrasya Gümrük Birliği, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü ve Birleşmiş Milletler dahil olmak üzere çeşitli uluslararası kuruluşların üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Süt Savaşı</span>

Süt Savaşı, Haziran 2009'da Rusya ile Belarus arasında bir ticaret çatışmasıydı. Rusya ve Belarus'un yakın ilişkileri var ve ihtilaf iddiaya göre Rusya'nın Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlığını tanıması için Belarus'a 500 milyon ABD doları ödemeye çalışmasından kaynaklandı. Rusya, Belarus süt endüstrisinin özelleştirilmesiyle ilgilendiğini de ifade etti. Belarus, AB düzenlemelerine göre Belarus sütünün sertifikalandırılması konusunda Avrupa Birliği ile müzakereler arayarak yanıt verdi. Rusya daha sonra sağlık endişelerini öne sürerek Belarus'tan süt ürünleri ithalatını yasakladı. Ticaret ihtilafı, Rusya'nın yasağı kaldıracağını açıkladığı 17 Haziran 2009'da sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği-Belarus ilişkileri</span>

Avrupa-Belarus ilişkileri, Belarus Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ilişkileri ifade eder. Karşılıklı ilişkiler ilk olarak Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun 1991'de Belarus'un bağımsızlığını tanımasından sonra kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Belarus-Ukrayna ilişkileri</span>

Belarus-Ukrayna ilişkileri, Belarus ve Ukrayna arasındaki dış ilişkilerdir. Her iki ülke de Bakü Girişimi ve Orta Avrupa Girişimi'nin tam üyesidir. 2021'in son günlerinde, Ukrayna ve Rusya arasındaki ilişki hızla bozulmaya başladı ve Şubat 2022'nin sonlarında tam ölçekli bir istila ile sonuçlandı. Belarus; topraklarında Rus birliklerinin ve teçhizatının konuşlandırılmasına, topraklarının Kuzey Ukrayna'ya yönelik saldırılar için bir sıçrama tahtası olarak kullanılmasına izin verdi ancak Ukrayna'da Belarus birliklerinin varlığını reddetti.

Ekonomik birlik, gümrük birliği ile ortak pazardan oluşan bir tür ticaret bloğudur. Katılımcı ülkeler hem ürün düzenlemesi, malların, hizmetlerin ve üretim faktörlerinin serbest dolaşımı hem de ortak bir dış ticaret politikası konusunda ortak politikalara sahiptir. Ekonomik birlik para biriminin birleştirilmesini içerdiğinde, ekonomik ve parasal bir birlik hâline gelmekte.