İçeriğe atla

Avlonya Limanı

Avlonya Limanı

Günbatımında Avlonya Limanı (2017)
Konum
Ülke: Arnavutluk
Yer:Avlonya, Arnavutluk
Koordinatlar:40°27′1″K 19°29′0″D / 40.45028°K 19.48333°D / 40.45028; 19.48333
Detaylar
UN/LOCODE:ALVOA
Rıhtım sayısı:9
Su çekimi derinliği:11 metre
İstatistikler
Yıllık kargo tonajı:34.768 ton (2018)
Yolcu trafiği:152.744 kişi (2019)


Avlonya Limanı, Arnavutluk'un Avlonya şehrinde bulunan tarihi bir limandır. Ülkedeki ikinci en büyük liman olan Avlonya; kuru yük taşımacılığı, petrol transferi ve balıkçılık için ayrılmış olan üç farklı limandan oluşur. Lungomare Master Planı kapsamında Avlonya'ya bir yat limanı inşa edilerek şehrin Trans-Balkan Rotasına entegre edilmesi planlanmaktadır.

Tarihçe

15. yüzyıl

Avlonya Limanı, özellikle de Sultan II. Bayezid döneminde yabancı ülkelerden istihbarat toplaması için görevlendirilen casusların İtalya'ya geçmeden önce uğradıkları bir üs olarak kullanıldı. Merkezden yola çıkıp Dubrovnik üzerinden Avlonya'ya gelen casuslar, dönüşte de ilk durak olarak buraya uğrayıp topladıkları bilgileri ilk defa Avlonya'da rapor etmekteydiler. Sırasıyla Rodos, Savoie ve Roma'da yaşayan Cem Sultan'ın 1495'teki ölümünü takiben cenazesinin Bursa'ya getirilmesiyle alakalı sürdürülen ve nihayetinde 1499'da sonuçlandırılan müzakerelerin bir kısmı da Avlonya Limanı'nda yapıldı.[1]

17. yüzyıl

1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nın patlak vermesinden birkaç yıl önce, 1638 yılının yazında, Ali Beçinoğlu komutasındaki yaklaşık on altı Osmanlı gemisi Girit'ten başlayarak Calabria ve Loreto bölgelerindeki kıyı yerleşimlerini yağmaladı. Osmanlıların Adriyatik'teki eylemlerinden rahatsız olan Venedikli Antonio Marino Cappello ise Avlonya Limanı'na demirlemiş olan korsanları bölgeden uzaklaştırmak üzere bir filo hazırlatarak Avlonya'ya yönlendirdi. 1 Temmuz-7 Ağustos 1638 tarihleri arasında Venedikliler tarafından ablukaya alınan liman; Osmanlı İmparatorluğu'nun bölgeye yardımcı kuvvet sevk ettiğinin öğrenilmesi üzerine topa tutuldu. Olay sonucunda limanda demirli olan on altı Osmanlı gemisinin on beşi batarken bir tanesi ise zafer hediyesi olarak Venedik’e gönderildi.[2]

20. yüzyıl

Adriyatik Denizi'nin İyon Denizi ile birleştiği kritik bir noktada bulunan Avlonya Limanı, yirminci yüzyılda da jeopolitik önemini koruyan noktalardan biri oldu. Otranto Boğazı'nın 60 kilometre açığında, Sazan Adası ve Karaburun Yarımadası'nı çevreleyen bir körfez üzerine kurulu olan liman; söz konusu yüzyılın başlarında Adriyatik'i bir iç deniz haline getirmek isteyen İtalya[3] ile bölgenin diğer bir güçlü devleti olan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasındaki rekabette kilit rol oynadı.

5 Aralık 1912'de Avlonya Limanı'na demirleyen Yunan savaş gemileri şehri bombalayarak Birinci Balkan Savaşı'nın sınırlarını Adriyatik kıyılarına genişletti.[4] İkinci Balkan Savaşı sonrasında Türklerin bölgedeki hakimiyetini tamamen kaybetmesi üzerine 17 Nisan 1913 tarihinde İstanbul'a dönmek amacıyla yola koyulan Resneli Niyazi Bey, Avlonya Limanı'nda kendisine düzenlenen bir suikast sonrasında öldürüldü.[5] Halihazırda La Spezia, Taranto, Brindisi ve Venedik'te üsleri olan İtalyan donanması ise I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolünden çıkarak yeni bağımsız olmuş Arnavutluk'un idaresine bırakılan Avlonya Limanı'na çıkarma yaparak bölgeyi ele geçirdi ve Adriyatik'te Yunanistan ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğuna karşı ezici bir güç elde etti.[6]

Yunan-İtalyan Savaşı esnasında İtalyan ordusu tarafından üs olarak kullanılan liman, İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından bombalandı. Olay sonrasında liman kullanılamaz hale gelirken etrafta konuşlanmış olan on yedi İtalyan tümeninden beş tanesi ağır zayiata uğradı. Ülkedeki sayıları o dönem üç yüz bine kadar ulaşan İtalyan askerlerini tahliye etmek için geriye sadece Dıraç Limanı işlevsel durumda kalmıştı.[7]

21. yüzyıl

Kıta Avrupa'sındaki göçmen ve mültecilerin hareketliliklerini inceleyen UNITED for Intercultural Action tarafından 2012 yılında yayımlanan istatistiklere göre Arnavutluk'tan AB üyesi ülkelere doğru gerçekleştirilen yasadışı göçlerin merkezlerinden birisi de Avlonya Limanı oldu. Limandan ayrılıp İtalya kıyılarına ulaşmaya çalışırken farklı sebeplerden hayatını kaybeden çok sayıda göçmen kayıtlara işlendi.[8]

Kaynakça

  1. ^ Nicolas Vatin (2010). Couto, Dejanirah (Ed.). Harp ve Sulh: Avrupa ve Osmanlılar. Tekeli, Şirin tarafından çevrildi. İstanbul: Institut Français D'Etudes Anatoliennes. ss. 169-185. doi:10.4000/books.ifeagd.1624. ISBN 978-605-105-061-4. 26 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2024. 
  2. ^ Mikail Acıpınar (Temmuz 2015). "Kriz ve Savaş Arasında 1641 Tarihli Venedik Ahidnamesi", 1. Cihannüma. ss. 177-178. 26 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2024. 
  3. ^ Suat Zeyrek; Metin İlhan (Haziran 2016). "İtalya'nın Milli Birlik Sonrasında Osmanlı Devleti ve Balkan Siyaseti". Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi. 5 (2). Karabük Üniversitesi. s. 64. doi:10.7596/taksad.v5i2.516. Erişim tarihi: 26 Mart 2024. 
  4. ^ Balkan Harbi Kronolojisi (PDF). Ankara: Genelkurmay Başkanlığı. 1999. s. 84. ISBN 975-409-132-3. Erişim tarihi: 26 Mart 2024. 
  5. ^ Kadir Girit (Mayıs 2017). "Dönemin Olayları Işığında Resneli Ziya Bey" (PDF). Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ss. 102-107. 26 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Mart 2024. 
  6. ^ Ozan Tuna (Şubat 2023). "The Impact of the Port of Valona in the Context of the Italian Navy's Domination of the Adriatic Sea in the First World War" [İtalyan Donanmasının Birinci Dünya Savaşı’nda Adriyatik Denizi’ndeki Hakimiyeti Bağlamında Avlonya Limanı’nın Etkisi] (PDF) (İngilizce). 15 (1). History Studies. ss. 83-93. doi:10.9737/hist.2023.1117. 26 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Mart 2024. 
  7. ^ "Radyo Gazetesi" (PDF). Halkın Sesi. 1 Aralık 1940. 27 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Mart 2024. 
  8. ^ "Avrupa yolunda ölümleri belgelenmiş 16.264 sığınmacı ve mültecinin listesi" (PDF). UNITED for Intercultural Action. 13 Haziran 2012. 27 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Mart 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk</span> Balkanlarda bir ülke

Arnavutluk, resmî adıyla Arnavutluk Cumhuriyeti, Balkanlar'da bir ülkedir. Komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğusunda Kosova, doğusunda Kuzey Makedonya ve güneyinde Yunanistan'dır. Ayrıca ülkenin batıda Adriyatik Denizi ve güneybatıda İyonya Denizi'ne kıyısı vardır. İyon Denizi ile Adriyatik Denizi arasındaki Otranto Boğazı'nın karşısındaki İtalya'ya uzaklığı 72 km'den (45 mil) daha azdır.

<span class="mw-page-title-main">Balkan Savaşları</span> 1912-1913 yıllarında Balkan Yarımadasında yaşanan iki savaş

Balkan Savaşları, Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlardaki 8 Ekim 1912 - 10 Ağustos 1913 arasında dört devlete karşı yaptığı savaşlardır. Çatışmaların temel nedeni Bulgaristan Krallığı ile Sırbistan Krallığı'nın Balkanlarda hızlanan yayılma faaliyetleridir.

<span class="mw-page-title-main">Adriyatik Denizi</span> deniz

Adriyatik Denizi, Akdeniz'in bir parçası olan ve İtalya Yarımadası ile Balkan Yarımadası arasında kalan uzun bir körfezdir. Adriyatik, Akdeniz'in en kuzeydeki koludur ve Otranto Boğazı'ndan kuzeybatıya ve Po Ovası'na kadar uzanır. İtalya, Arnavutluk, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Slovenya ve Karadağ'ın denize kıyısı bulunmaktadır. Adriyatik, çoğu doğu kıyısının Hırvat kesiminde yer alan 1.300'den fazla adaya sahiptir. Kuzeyi en sığ, güneyi en derin olmak üzere üç havzaya ayrılmıştır ve maksimum 1.233 metre (4.045 ft) derinliğindedir. Bir su altı sırtı olan Otranto Sill, Adriyatik ve İyonya Denizleri arasındaki sınırda yer almaktadır. Hakim akıntılar Otranto Boğazı'ndan saat yönünün tersine doğu kıyısı boyunca ve batı kıyısı (İtalya) boyunca tekrar boğaza akar. Adriyatik'teki gelgit hareketleri azdır, ancak zaman zaman daha büyük genliklerin meydana geldiği bilinmektedir. Adriyatik'in tuzluluk oranı Akdeniz'dekinden daha düşüktür çünkü Adriyatik, Akdeniz'e akan tatlı suyun üçte birini bir seyreltme havzası görevi görerek toplar. Yüzey suyu sıcaklıkları genellikle yazın 30 °C (86 °F) ile kışın 12 °C (54 °F) arasında değişir ve Adriyatik Havzası'nın iklimini önemli ölçüde yumuşatır.

<span class="mw-page-title-main">İyon Denizi</span>

İyon Denizi, Adriyatik Denizi ile Akdeniz arasında deniz.

<i>Hamidiye</i> (kruvazör)

Hamidiye, "Abdülhamid kruvazörü" olarak 1903 yılında İstanbul sularına gelerek Osmanlı donanmasına katılan ve İkinci Meşrutiyet'in ardından adı Hamidiye olarak değiştirilen bir gemi.

<span class="mw-page-title-main">Mora Yarımadası</span>

Peloponez veya Mora Yarımadası, bugünkü Yunanistan'ın güneyinde, ülkenin bir kısmını oluşturan, Avrupa kıtasına bağlı olan ve Ege Denizi'nde bulunan yarımadadır. Adanın ismi Yunancada Peloponnesos (Πελοπόννησος) 'tur. Bu isim Yunancada Pelops'un Adası anlamına gelmektedir. Günümüzde Mora'nın kuzeybatı kesimi Batı Yunanistan bölgesine dahil edilmiştir. Resmi yüzölçümü toplam 15,511 m², bütün yarımada ise toplamda 21,550 m²'dir. Buna göre Mora, Yunanistan'ın Orta Makedonya ve Orta Yunanistan bölgelerinden sonra en geniş arazi yapısına sahip üçüncü bölgesidir.

<span class="mw-page-title-main">Venedik Cumhuriyeti</span> 7. yüzyıl ile 18. yüzyıl arasında İtalya Yarımadasında bugünkü Venedik kenti civarında hüküm sürmüş olan bir kent-devleti ve deniz cumhuriyeti

Venedik Cumhuriyeti, 7. yüzyıl ile 18. yüzyıl arasında İtalya Yarımadası'nda bugünkü Venedik kenti civarında hüküm sürmüş olan bir kent-devleti ve deniz cumhuriyetiydi. Genellikle "En sükunetli" anlamına gelen Serenissima sözcüğüyle anılırdı. MS 697'den MS 1797'ye kadar hüküm sürdü. Müreffeh Venedik şehrinin lagün toplulukları üzerinde yoğunlaşan cumhuriyet, Orta Çağ'da bir ticaret gücü haline geldi ve Rönesans'ta bu konumunu güçlendirdi.

<span class="mw-page-title-main">Split</span> Hırvatistanda İspelet-Dalmaçya iline bağlı şehir

Split, Dalmaçya'nın en büyük ve en önemli şehridir. Ayrıca Split-Dalmaçya bölgesinin de idarî merkezidir. Balkan Yarımadası ve Adriyatik Denizi'nin doğu sahilinde küçük bir yarımada üzerine kurulmuştur. Split Hırvatistan'ın 2. büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Otranto Seferi</span> Osmanlı seferi

Otranto Seferi, 1480 yılında Osmanlıların, İtalya yarımadasına çıkmasıyla başlayıp Fatih Sultan Mehmet'in ölmesiyle 1481 yılında bitirilen sefer.

<span class="mw-page-title-main">Himara</span>

Himara, Arnavutluk'un Avlonya ilinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir ülkenin güneyinde Keravniya Dağları ile İyon Denizi arasında yer almaktadır. Yüzölçümü 571.94 km² olan belediyenin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 5,738'dir.

<span class="mw-page-title-main">Şingin</span>

Şingin veya Şenkin, Arnavutluk'un Leş iline bağlı Leş belediyesinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 8,091'dir.

<span class="mw-page-title-main">Sazan Adası</span>

Sazan Adası, Adriyatik Denizi'nde Arnavutluk'ait bir adadır.

<span class="mw-page-title-main">1432-1436 Arnavut İsyanı</span> Arnavutların, 1432-1436 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine karşı başlattığı ayaklanma olayı

1432-1436 Arnavutluk İsyanı, 1432-1436 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Arnavutlar tarafından gerçekleştirilen bir isyandır.

<span class="mw-page-title-main">Ülgün</span>

Ülgün Karadağ’da Adriyatik Denizi kıyısında yer alan turistik ve tarihî kasabadır. Ülgün aynı zamanda Karadağ’nın en güney limanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Stato da Màr</span> Venedik Cumhuriyetinin deniz ve denizaşırı bölgeleri

Stato da Màr ya da Domini da Mar, Venedik Cumhuriyeti'nin İstirya, Dalmaçya, Arnavutluk, Negroponte, Mora, Nakşa Dükalığı'nın Ege adaları, Girit ve Kıbrıs deniz aşırı topraklarına verilen addır. Venedik Cumhuriyeti'nin sahip olduğu üç alt bölümden biriydi, diğer ikisi Dogado, yani Venedik ve kuzey İtalya'da Domini di Terraferma idi.

<span class="mw-page-title-main">1423-1430 Osmanlı-Venedik Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Venedik Cumhuriyeti arasında 1423-1430 yılları arasında Selanik‘te yapılmış savaş

1423-1430 Osmanlı-Venedik Savaşı, Osmanlı Devleti ile Venedik Cumhuriyeti arasında Selanik'in hakimiyeti sorunundan kaynaklanan savaş. Selanik'in bizzat Osmanlı Padişahı II. Murad komutasındaki Türk ordusu tarafından kuşatılarak alınmasıyla Osmanlı Devleti'nin zaferiyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı sırasında Akdeniz'deki deniz muharebeleri</span>

I. Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan, Almanya ve Osmanlı donanmasından oluşan İttifak Devletleri donanmalarıyla, İtalya, Fransa, Yunanistan, Japonya, ABD ve Britanya İmparatorluğu donanmalarından oluşan İtilaf Devletleri donanmaları arasında Akdeniz'de düzensiz şekilde yer yer deniz muharebeleri meydana gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dıraç Kuşatması (1501)</span>

Dıraç Kuşatması, 1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda bir evre. 1501 Ağustos ayı başında Arnavutluk'taki bu son Venedik kale ve limanını karadan kuşatan Osmanlı ordusu kaleyi kısa sürede fethetti.

<span class="mw-page-title-main">1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı</span> 1684ten 1699a kadar süren Venedik Cumhuriyeti ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki çatışma

1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı ya da Mora Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ve Venedik Cumhuriyeti arasında 1684-1699 yıllarında meydana gelen savaş. Bu savaş, Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nın bir parçasıdır. Savaşın alanı, İyon Denizi'nden Yunanistan'a kadar olan geniş bir bölgedir. Bu kadar geniş olmasına karşın, savaşın en önemli cepheleri Mora Yarımadası'nda gerçekleşmiştir. Savaşın sonucunu Karlofça Antlaşması belirlemiş ve Mora Yarımadası Venedik'e geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Korfu Kuşatması (1716)</span>

1716 Korfu Kuşatması, Osmanlı İmparatorluğu ile Venedik Cumhuriyeti arasında gerçekleşen önemli bir deniz savaşıdır. 7 Temmuz - 22 Ağustos 1716 tarihleri arasında gerçekleşen bu kuşatma, Osmanlı'nın Venedik'e karşı başlattığı 1714-1718 Osmanlı-Venedik Savaşı'nın bir parçasıdır.