İçeriğe atla

Avetik İsahakyan

Avetik Sahaki Isahakyan (Ermenice: Ավետիք Իսահակյան; Rusça: Аветик Саакович Исаакян 31 Ekim 1875, Ghazarapat, Aleksandropol, günümüz (Gümrü), Rus İmparatorluğu - 17 Ekim 1957, Erivan) önde gelen bir Ermeni şair,yazar.Taşnak partisi üyesi.

Hayatı

Isahakyan Alexandropolda 1875 yılında doğdu. Daha sonra, o felsefe ve antropoloji okudu. Leipzig Üniversitesi üniversitesinde okudu. 1895 yılında Leipzig'de döndükten sonra, yeni kurulan Ermeni Devrimci Federasyonu(Taşnak) Alexandropol komitesi saflarına girdi. Onun faaliyetleri sayesinde o Alexandropoldan Doğu anadoluya gönderildi silahlı gruplar ve mali yardım destekledi. O 1896 yılında tutuklandı ve Erivan'ın hapishanede bir yıl geçirdi.

Daha sonra Isahakyan Zürih Üniversitesi Edebiyat ve Felsefe sınıfların Tarihi katıldı, yurtdışına gitti. 1902 yılında yurda döndü ve daha sonra Tiflis'e taşındı.

158 Ermeni aydınları ile birlikte, 1908 yılında tutuklandı ve Tiflis bir yıl geçirdikten sonra, kefaletle serbest bırakıldı. Kafkasya'da kalmak artık mümkün değildi ve 1911 tarafından Isahakyan göç etti.

Isahakyan Berlin'e gitti. Alman entelektüellerin bir sayı ile birlikte, orada Alman-Ermeni hareketine katıldı ve grubun dergisi "Mesrob" düzenledi.

Daha sonra 1936 yılında Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döndü. Isahakyan Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yazarlar Birliği Başkanı oldu.

Isahakyan 1946 yılında Stalin Devlet Ödülü'ne layık görüldü. O, Sovyet Barış Koruma Komitesi'nin bir üyesiydi ve II-IV Yüksek Sovyetler Ermeni SSR bir milletvekili oldu. Lenin tarafından madalya ile ödüllendirildi. 1943 yılında Ermenistan Bilimler Akademisi üyesi oldu.

Kardeş Türküler in seslendirdiği Doğu albümündeki Bingöl adlı Türkünün sözleri Avetik Isahakyan'a aittir.[]

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kars Antlaşması</span>

Kars Antlaşması (Fransızca: Traite de Kars), 13 Ekim 1921 tarihinde imzalanan ve Türkiye ile Güney Kafkasya ülkeleri Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti arasındaki sınırların belirlendiği antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ya da kısaca Ermenistan SSC, Sovyetler Birliğini oluşturan Sovyet cumhuriyetlerinden biriydi. Bu dönemden önce bağımsız Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti bazen "Birinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırıldığı için Ermenistan SSC bazen "İkinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırılır. 37 rayondan oluşan ve başkenti Erivan olan Ermenistan SSC, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Ermenistan kolu olan Ermenistan Komünist Partisi tarafından yönetiliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ovannes Kaçaznuni</span> Ermeni siyasetçi (1867-1938)

Hovhannes Kaçaznuni, Ermeni siyasetçi ve Ermenistan'ın ilk başbakanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Andranik Ozanyan</span> Ermeni gerilla ve siyasetçi (1865-1927)

Andranik Toros Ozanyan veya Antranig Paşa veya Voyvoda Antranik, Osmanlı Ermenisi gerilla lideri, Rus Ordusunda Ermeni gönüllülerinden oluşan birliklerden birinin komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni Devrimci Federasyonu</span> Ermenistan’da bir siyasi parti

Ermeni Devrimci Federasyonu, Ermeni siyasi partisi. Ermenistan'ın bağımsızlığını sağlamak amacıyla 1890'da kuruldu. Hâlen gerek Ermenistan Cumhuriyeti'nde gerek diasporadaki Ermeniler arasında aktif bir siyasi partidir. Doğu Ermenice adıyla Daşnaktsutyun olan örgütün adı Türkçeye Batı Ermenice'den bir takım ses değişikliklerinden sonra Taşnaksutyun olarak geçmiştir ve kısaca Taşnak adıyla da bilinir. Ermenicede Federasyon anlamına gelir; çünkü örgüt özellikle Rusya'daki Ermeni örgütleri başta olmak üzere birçok örgütün birleşmesinden oluştuğundan bu adın verilmesi uygun görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Sergo Orconikidze</span>

Grigol Orconikidze, Sergo Orconikidze olarak da tanınır. Politbüro üyesi. "Koba" lakaplı Stalin'in yakın dostu. Orconikidze, Stalin ve Mikoyan ile birlikte yarı şaka maksatlı "Kafkasya hizbi" olarak anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karekin Pastırmacıyan</span>

Pastırmacıyan Karekin Efendi ya da Armen Karo, Ermeni Devrimci Federasyonu (Taşnak) liderlerinden, 1896 Osmanlı Bankası Baskını elebaşı, 1908-1912 dönemi Meclis-i Mebûsan Erzurum mebusu, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin ABD elçisidir.

<span class="mw-page-title-main">Garegin Njdeh</span> Ermeni siyasetçi ve filozof (1886-1955)

Garegin Ter-Harutyunyan veya savaşlardaki bilinen adıyla Garegin Njdeh (Njdeh Ermenicede "sürgün" veya "göçebe” anlamındadır., , Ermeni devlet adamı, asker, stratejist, gerilla lideri. Ermeni Devrimci Federasyonu üyesi olarak Ermeni Ulusal bağımsızlık hareketlerine katılmıştir. Balkan Savaşları ve 1.Dünya Savaşında Bulgaristan ve Rusya lehine Ermeni Taburlarını yöneterek Osmanlı'ya karşı çarpışmıştır. Başarıları yanında yönettiği birlikler müslüman halka, Türklere, Pomaklara, Kürtlere yaptığı katliamlarla bilinmektedir. Savaş sonrası ilk Ermeni Cumhuriyeti olan Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti 'nin önde gelen politik ve askeri figürlerindendir.Bu sebeple pek çok Ermeninin gözünde karizmatik ulusal kahramandır. Anti-bolşevik faaliyetleri ile Dağlık Ermenistan Cumhuriyeti'nin esas kurucularından olmakla birlikte Sünik bölgesinin Sovyet Azerbaycan'a değil Sovyet Ermenistan'a bağlanmasındaki temel faktörde kendisi olmuştur. İkinci Dünya Savaşı sırasında ise Sovyetler Birliği'ne karşı Nazi Almanyasını desteklemiş ve Wehrmacht için Ermeni Taburları kurarak Sovyetler Birliği'nin Nazilerce işgali onlarla birlikte Ermenistan'ı Sovyetlerden kurtarıp Türkiye'yi işgalini ve buralardan da bir kısım toprakların Ermenilere verilmesini sağlayıp tamamen bağımsız Büyük Ermenistan kurma hayali ile çarpışmıştır. 1944 sonrası ise bu defa SSCB'yi Türkiye'ye savaş açıp işgali için kışkırtmış ancak kendisine itibar eden olmamıştır. Adı çeşitli savaş suçlarına karıştığından Nazi işbirlikçisi olduğundan aynı zamanda 1920-1921 yılları arasında Sovyetlere karşı devrimci faaliyette bulunduğundan bahisle Sovyetlerce yakalanıp tutuklanmış sonrasında hapishanede 1955'te ölmüştür.

Nado Mahmudov, Sovyet Kürdü yazar ve siyasetçi, SSCB Yüksek Sovyeti 1. dönem milletvekili, Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ulaştırma bakanı yardımcısı, kamu hizmetleri komiseri, belediye ekonomisi ve pamuk üretiminden sorumlu devlet komitesi başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Vazgen Manukyan</span> Ermenistanın ilk başbakanı

Vazgen Manukyan, Ermeni siyasetçi, Ermenistan eski başbakanı ve eski Savunma Bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Myasnikyan</span>

Aleksandr Myasnikyan Ermeni Bolşevik, Devrimci ve Devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Hatisyan</span> Fransız siyasetçi (1874-1945)

Aleksander Hatisyan, Ermeni siyasetçi ve gazeteci. 28 Mayıs 1919 ile 5 Mayıs 1920 tarihleri arasında Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin başbakanlık görevini yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Aşkanaz Mravyan</span>

Askanaz Artemeviç Mravyan veya Askanaz Arutiunoviç Mravyan, Ermeni devlet adamı, siyasi aktivist ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin liderlerinden biri.

<span class="mw-page-title-main">Aram Gasparoviç Sarkisyan</span>

Aram Gasparoviç Sarkisyan, Ermeni politikacı, Rus Dili ve Edebiyatı eğitmeni, komünist ve sosyal demokrat aktivist.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl Ordu'nun Ermenistan'ı işgâli</span>

Kızıl Ordu'nun Ermenistan'ı işgâli veya Ermenistan'ın Sovyetleştirilmesi, Rus-Ermeni savaşı, Sovyet Rusya'nın 11. Ordusunun, Eylül ayından başlayarak 4 Aralık 1920 tarihine kadar geçen sürede, eski Rus İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu toprakları üzerinde kurulmuş olan Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nde yeni Sovyet hükûmeti kurmak için gerçekleştirdiği askerî seferdir. Müdahale, Ermeni Bolşeviklerin başkent Erivan ve diğer şehirlerde çıkardıkları ayaklanma ile de eş zamanlıdır. Müdahale, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin varlığının sona ermesine ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kurulmasına neden olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Arev Bağdasaryan</span>

Arev Bağdasaryan Ermeni dansçı, şarkıcı, Ermeni SSC Halk Sanatçısı (1961)

<span class="mw-page-title-main">Hripsime Simonyan</span>

Hripsime Simonyan, dekoratif sanat ve seramiğin gelişimine paha biçilmez katkılarda bulunan Ermeni bir sanatçı ve heykeltıraştır. Ermenistan Halk Sanatçısı olarak ödüllendirilmiştir (1974).

Ermeni Ulusal Konseyi Ekim 1917'de Tiflis'te Ermeni Ulusal Kongresi tarafından oluşturulan kalıcı bir yürütme organıydı. Konsey, Mayıs 1918'de Orta Çağ'dan bu yana ilk bağımsız Ermeni devleti olan Birinci Ermenistan Cumhuriyeti'nin kurulmasından sorumluydu.

<span class="mw-page-title-main">Armen Şekoyan</span> Ermeni yazar ve gazeteci

Armen Şekoyan, Ermeni yazar, şair ve gazeteci.

<span class="mw-page-title-main">Nairi Hunanyan</span>

Nairi Hrachiki Hunanyan Ermeni Parlamentosunda dönemin başbakanı Vazgen Sarkisyan, o dönem ki Meclis Başkanı olan Karen Demirciyan ve 7 bakana suikast düzenleyen Ermeni gazeteci.