İçeriğe atla

Atrabül Âsâr

Atrabül Âsâr, Şeyhülislam Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi tarafından yazılmış olan mûsikişinaslar tezkiresi. Bu eser, Klasik Türk Musikisi tarihindeki yegâne mûsikişinaslar tezkiresidir. Kısaca "Atrabül Âsâr" olarak anılan eserin tam adı "Atrabül Âsâr Fi Tezkiret-i Urefa-yı Edvâr"dır. Tezkire-i Hanendegân diye de adlandırılır.

Kendisi de iyi bir bestekâr olan Esad Efendi bu eserde, kendi çağdaşı olan ya da eskiden yaşamış olan çok sayıda mûsikişinasın hayatı ve eserlerini sistemli bir şekilde anlatmıştır. Eserin çok sayıda yazma nüshası vardır. Latin harfleriyle tam olarak tenkidli baskısı henüz yapılmamıştır. Müzikolog ve bestekâr Hüseyin Sadeddin Arel, eserden aldığı bestekâr biyografilerini sadeleştirip kısaltarak Musiki Mecmuasında yayınlamıştır. Atrabül Âsâr, Klasik Türk Musikisi tarihi ile ilgili olarak yazılan pek çok kitabın da temel kaynaklarından biri durumundadır.

Kaynakça

  • Milli kütüphane Türkiye yazmaları toplu katalogu
  • Yılmaz Öztuna: Büyük Türk Musikisi Ansiklopedisi
  • Nazmi Özalp: Türk Musikisi Tarihi
  • Sadeddin Nüzhet Ergun: Türk Musikisi Antolojisi, Dini Eserler

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hamparsum Limonciyan</span>

Hamparsum Limonciyan veya Baba Hampartsum, Osmanlı Ermenisi bestekâr ve müzik hocası.

<span class="mw-page-title-main">Şeyh Galip</span> Türk divan edebiyatı şairi (1757 - 1798)

Galib Mehmed Esad Dede veya tanınan kısa adıyla Şeyh Galib, Türk divan edebiyatı şairi ve mutasavvıf.

<span class="mw-page-title-main">Yorgo Bacanos</span> Türkiye Rumu müzisyen

Yorgo Bacanos,, Rûm ut ve lavta sanatçısı, udî. Son dönem klasik Türk müziğinin önemli müzisyenlerinden biri olarak dünyaca şöhret kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Tatyos Efendi</span> Ermeni asıllı Osmanlı keman sanatçısı ve besteci (1855-1913)

Tateos Ekserciyan, , Osmanlı Ermenisi müzisyen ve bestekar.

Hüseyin Sadeddin Arel, Türk hukukçu, besteci ve musiki araştırmacısı.

<span class="mw-page-title-main">Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi</span> Osmanlı besteci

Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi, Türk hânende, neyzen ve bestekâr. Babası geçimini hamam işletmeciliğiyle sağladığı için kendisine "Hammâmîzâde" denilmiştir. Ancak günümüzde "Dede Efendi" diye anılır.

Tezkire, sözcük anlamıyla "zikredilen, zikri geçen" anlamına gelen, Fars ve Türk edebiyatlarında kişilerin yaşamlarını, eserlerini ve edebi kişiliklerini anlatan eserlere verilen ortak addır. Tezkireler ilk kez İran edebiyatında ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Buhûrîzâde Mustafa Itrî</span>

Buhûrîzâde Mustafa Itrî, Türk bestekâr, şair ve hattat. Bestelediği 400 civarında eser arasından günümüze sadece yirmi kadarı gelebilmiş olsa da, Klasik Türk Musikisi’nin en büyük bestekârlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Çiroz Mehmed Ağa, bir Klasik Türk Musikisi bestekârıdır. Hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Çiroz Mehmed Ağa'nın 18. yüzyılın son çeyreği ile 19. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı sanılmaktadır. Günümüze kadar ulaşmış olan tek eseri Hisar makamındaki murabba' bestesidir. Eserin parlak nağmelerle örülmüş olması ve Zencîr gibi Klasik Türk Musikisi'nin en büyük usulü ile ölçülmüş olması, sanatçının önemli bir bestekâr olduğunu göstermektedir. Başka eserler de bestelemiş olduğu, fakat nota kullanımının yaygın olmaması sebebiyle bunların günümüze ulaşamadığı düşünülmektedir.

Mehmed Ağa, 18. yüzyıl sonunda yaşamış bir Klasik Türk müziği bestekârıdır. Türk musikisi tarihinin en büyük bestekârlarından biridir. Kendisi de önemli bir bestekâr ve müzik bilgini olan Hızır Ağa'nın oğludur.

Hekimbaşı Abdülaziz Efendi, Osmanlı tıp bilgini, bestekâr ve şairdir. Osmanlı Devleti'nde Subhizadeler diye bilinen ve çok sayıda devlet adamı, hekim, şair ve bestekâr yetiştiren bir aileye mensuptur.

Abdi Efendi Klasik Türk musikisinin önemli bestekârlarından biridir. On sekizinci yüzyılın ilk yarısında İstanbul'da yaşadığı ve 1750 yılı civarında öldüğü tahmin edilmektedir. Enderun'da yetişmiş olan Abdi Efendi saz eserleri ve din dışı sözlü eserler bestelemiştir. Dini eser ve din dışı küçük formda eser bestelediği bilinmiyor. Günümüze kadar gelen ve Tulum Abdi Efendi'ye ait olduğu kabul edilebilecek bestelerin sayısı sekizdir.

Abdi Efendi, III. Selim dönemi Klasik Türk musikisi bestekârlarındandır. Babası kadı idi. Küçük yaşta babası ölünce bir basmacı dükkânında çalışmaya başladı. Bu yüzden "Basmacı" adıyla tanındı. Bazı kaynaklarda babasının kadı olduğu bilinmediğinden yanlış olarak "Basmacızâde" denmektedir.

Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi, bir Osmanlı şeyhülislamı, şair, besteciydi.

<i>Musiki Mecmuası</i>

Musiki Mecmuası, 1948 yılından bu yana İstanbul'da yayımlanmakta olan ve abonelik yoluyla okuyuculara ulaştırılan Türk Müziği dergisidir.

<span class="mw-page-title-main">Lemi Atlı</span> Klasik Türk müziği bestecisi

Lemi Atlı ya da Hâlid Lemi Atlı, 20. yüzyıl Klasik Türk müziği bestekârlarından biri.

Ahmet Çalışır, Türk, Klasik Türk Musikisi bestekârı, ses sanatçısı, hâfız, Tasavvuf Mûsikisi topluluğu idarecisi ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Suphi Ezgi</span> Türk müzikolog ve besteci

Mehmet Suphi Ezgi, Türk hekim, müzik bilimci ve besteci. Ezgi, Türk musikisinin ses sistemini bilimsel bir temele dayandırmaya çalışmış ilk kuramcılardan birisi olarak kabul edilmektedir.

Ali Rıza Şengel yahut Eyyubî Ali Rıza Bey, Klasik Türk müziği bestekârı ve hocası, nevbezen.

Leon Hanciyan/Hancıyan, Osmanlı Ermenisi klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekar. Eserlerinin çoğunun unutulmasına rağmen bir peşrev, üç saz semaisi, bir aksak semai ile onbeş kadar şarkısı bilinmektedir.