İçeriğe atla

Ateistin Kumarı

Ateistin bahsi, Pascal'ın Kumarı'na karşı filozof Michael Martin tarafından 1990 yılında yayımlanan Atheism: A Philosophical Justification adlı kitabında verdiği ateistik karşılıktır.[1]

Ateistin bahsinin öne sürdüğü; eğer tanrı nazik ve sevgi doluysa hayatımızda yaptığımız iyilikler inanç fark etmeksizin tanrı tarafından ödüllendirilir eğer tanrı yoksa öldüğümüzde yaptığımız iyilikler yine de iyi bir miras olarak kalır. Bu durumda bir inanca mensup olmadan iyi bir hayat yaşamak dezavantajlı olmayabilir.[2][3] Başka bir deyişle tanrı iyilik yapan bir inançsızı ödüllendirebilir ve kötülük yapan, hayatını iyi yaşamayan bir inançlıyı cezalandırabilir.[4]

Açıklama

Martin'in öne sürdüğü bahiste insanların hayatlarını nasıl yaşayacaklarına ilişkin seçeneklerini analiz edersek, aşağıdaki olasılıklara ulaşacaklarını belirtir:[2][5]

  • İyi bir hayat yaşayıp, tanrıya inanırsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı varsa cennete gidersiniz; kazancınız sonsuzdur.
  • İyi bir hayat yaşayıp, tanrıya inanmazsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı varsa cennete gidersiniz; kazancınız sonsuzdur.
  • İyi bir hayat yaşayıp, tanrıya inanırsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı yoksa dünyaya iyi bir miras bırakırsınız; kazancınız sınırlıdır.
  • İyi bir hayat yaşayıp, tanrıya inanmazsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı yoksa dünyaya iyi bir miras bırakırsınız; kazancınız sınırlıdır.
  • Kötü bir hayat yaşayıp, tanrıya inanırsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı varsa cehenneme gidersiniz; kaybınız sonsuzdur.
  • Kötü bir hayat yaşayıp, tanrıya inanmazsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı varsa cehenneme gidersiniz; kaybınız sonsuzdur.
  • Kötü bir hayat yaşayıp, tanrıya inanırsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı yoksa dünyaya kötü bir miras bırakırsınız; kaybınız sınırlıdır.
  • Kötü bir hayat yaşayıp, tanrıya inanmazsanız ve eğer iyiliksever bir tanrı yoksa dünyaya kötü bir miras bırakırsınız; kaybınız sınırlıdır.

Aşağıdaki tablo, olası her sonuca atanan değerleri gösterir:

İyiliksever bir tanrı var İyiliksever bir tanrı yoktur
Tanrı inancı (B) Tanrı inancı yok (¬B) Tanrı inancı (B) Tanrı inancı yok (¬B)
İyi hayat (L) +∞ (cennet) +∞ (cennet) +X (iyi miras) +X (iyi miras)
Kötü hayat (¬L) −∞ (cehennem) −∞ (cehennem) −X (kötü miras) −X (kötü miras)

Bu değerler göz önüne alındığında Martin, iyi bir hayat yaşama seçeneğinin, bir tanrıya olan inançtan bağımsız olarak, kötü bir hayat yaşama seçeneğine açıkça üstün olduğunu savunuyor. Yani kişinin tanrıya inanıp inanmamasının sonuç üzerinde hiçbir etkisi olmadığını söylüyor.

Kaynakça

  1. ^ Oppy, Graham (2019). A Companion to Atheism and Philosophy (1. bas.). Wiley. s. 221. ISBN 978-1-119-11918-0. 
  2. ^ a b Martin, Michael (1990). Atheism: A Philosophical Justification. Temple University Press. ss. 232-238. ISBN 978-0-8772-2642-0. 
  3. ^ Berry, Alvin F. (2011). So What If...the God of the Bible Exists...Does It Really Matter at the End ... Dog Ear Publishing. s. 10. ISBN 978-1-457-50020-6. 
  4. ^ Stahl, Philip A. (2007). Atheism: A Beginner's Handbook: All You Wanted to Know About Atheism and Why. ss. 39-42. ISBN 978-0-5954-2737-6. 
  5. ^ Martin, Michael (1983). "Pascal's Wager as an Argument for Not Believing in God". Religious Studies. 19: 57-64. doi:10.1017/S0034412500014700. 1 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şeytan</span> birçok din ve mitolojide yer alan ruhani varlık

Şeytan, Tanrı'ya veya dünyaya karşı duran kötü bir varlıktır. Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam'da dünyadaki kötülüklerin baş faili olarak kabul edilir. Diğer dinlerde ve kültürlerde, Şeytan mutlak kötülük fikrini taşıyan bir varlık olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Melek</span> dinler terminolojisindeki doğaüstü figür

Melek, dini bir terim. Melek, birçok dinde inanılan semavi verilen isimdir. Meleklerin görevleri Tanrı'ya hizmet etmektir. Meleklere inancın var olduğu her din ve inançta melek kavramına bakış farklıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hinduizm</span> Hindistan merkezli bir din

Hinduizm, çok kapsamlı inanç ve yaşam felsefesinin toplamıdır. Özellikle Hindistan, Nepal ve Bangladeş'te yaygındır. Günümüzde yaklaşık 1.25 milyar izleyeni ile Hristiyanlık ve İslam'dan sonra üçüncü sırada yer alan Hinduizm inancının neredeyse tüm takipçileri Hindistan ve çevresinde bulunmaktadır. Budizm ve Zen Budizmi gibi çeşitli ekoller Hinduizm'den kaynaklanıp ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlık</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

Hristiyanlık, Nasıralı İsa'nın yaşamına, öğretilerine ve vaazlarına dayanan, tek Tanrılı İbrahimî bir dindir. Günümüzde Hristiyanlık, dünya nüfusunun yaklaşık %30,1'ini oluşturmaktadır ve 2,4 milyarı aşkın takipçisi ile dünyanın en kalabalık dinidir. Takipçilerine, "Mesihçi" anlamına gelen Hristiyan veya Nasıralı İsa'ya ithafen İsevi veya Nasrani denir. Kitâb-ı Mukaddes'e inanan takipçileri, Yahudi metni olan Tanah'ta kehanet edilen İsa'nın Mesih olarak gelişinin bir Yeni Ahit olduğuna inanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Ateizm</span> Tanrının varlığını reddeden öğreti

Ateizm ya da tanrıtanımazlık, Tanrı'nın, tanrıların, doğaötesi inançların ya da ruhani varlıkların reddidir. Bu fikirde olanlara ateist ya da tanrıtanımaz denir.

<span class="mw-page-title-main">Sihizm</span> tek tanrı inancına dayalı bir din

Sihizm, Hint yarımadasının Pencap bölgesinde MS 15. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan tek tanrılı bir dindir. Sihizm, başlıca dinlerin en gençlerinden biri ve dünyanın en büyük beşinci organize dinidir. 21. yüzyılın başlarından itibaren yaklaşık 25 milyon Sih vardır.

<span class="mw-page-title-main">Cehennem</span> çoğu dini inanca göre günahların cezasının çekileceği yer

Cehennem, çeşitli inançlarda ölüm sonrası ceza çekilen ateşli bir yer olarak gösterilir. Cehennemde kalma süresi inanca göre değişiklik gösterebilir. Cehennemde günah borcu ödeninceye kadar kalınıp sonra tekrar cennete gidilebilir. Ancak, cehennem bazıları için sonsuza dek ateşte yanmak anlamına gelir. Cehennem görevlilerine İslam inancında zebani adı verilir.

<span class="mw-page-title-main">Cennet</span> Dini Mekan

Cennet, dinî kozmoloji veya transandental felsefede gök, yedi gök, uçmak, behişt gibi adlarla da anılan ilah, melek, cin, aziz, yeniden dirilmiş atalar gibi varlıkların yaşadığı, köken aldığı veya hüküm sürdüğüne inanılan yer. Bazı dinî inanışlara göre cennet yaratıkları yeryüzüne inebilir (reenkarnasyon) ve yerde yaşayanlar ölümlerinden sonra, bazı özel durumlarda yaşamakta oldukları hayat devam ederken cennete gidebilirler.

Düalist kozmoloji veya Düalizm, genellikle birbirine karşı çıkan iki temel kavramın var olduğuna dair ahlaki veya ruhsal inançtır. Hem geleneksel dinler hem de kutsal kitap dinleri dahil olmak üzere çeşitli dinlerden çeşitli görüşleri kapsayan şemsiye bir terimdir.

Mesih'te Kardeşler veya Kristadelfiyanlar, Üniteryen Hristiyanlık görüşünü benimseyen bir topluluktur. Restorasyoncu ve binyılcıdır. Hareket, İngiliz asıllı Amerikalı ilahiyatçı John Thomas'ın (1805-1871) tebliğ faaliyetleri ile 19. yüzyılda Birleşik Krallık ve Kuzey Amerika'da gelişmiştir. Amerikan İç Savaşı (1863) zamanında vicdani ve dinî inançlarına aykırı olduğunu ileri sürerek askerlik hizmetini ifa etmeyi reddeden kimse statüsünü alabilmek için bir gruba bağlılığın beyan edilmesi gerekmiştir. O dönem itibarıyla Christadelphian ismi kullanılmıştır. Bu isim John Thomas tarafından Grekçe Mesih (Kristos) ve kardeşler (adelfoi) kelimelerinin birleştirilmesiyle türetilmiş olup "Mesih inancında kardeşler" ya da "Mesih'te kardeşler" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Zerdüştçülük</span> Tek Tanrılı bir Antik İran dini

Zerdüştçülük, Zerdüştîlik ya da Mecûsîlik, günümüzden 3.500 yıl önce Zerdüşt tarafından İran'da kurulan, yaklaşık M.Ö. 6. yüzyıldan M.S. 7. yüzyıla kadar Pers, Med ve Sasani İmparatorluğu’nun dini olan, içerisinde düalist ve eskatolojik inanışın ilk örneklerini barındıran, dünyanın en eski tek tanrıcı vahiy dini. Bu dine inananlar Zerdüştçü, Mazdaist ve Zerdüştî olarak adlandırılıyor olup bedenen öldükten sonra dirilip Ahura Mazda'nın huzuruna çıkacaklarına ve orada sorgulanacaklarına inanırlar. Zamanla Zerdüştlüğün Zurvanizm gibi alt dalları ortaya çıkmıştır. Zurvanizm inancı, Zurvan olarak bilinen zaman ve kader tanrısını baş tanrı konumuna yükseltmiştir.

Diğerkâmlık veya altruizm (özgecilik), bireyin herhangi bir çıkar gözetmeden, dışarıdan ödül beklemeden, hatta bazen de bir bedel ödeyerek diğer bireylerin veya toplumun iyiliği uğruna fedakârlıkta bulunmasını prensip edinen bir tutumdur. Ayrıca “başkalarının yararını da kendi yararı kadar gözetme”, “maddi veya manevi kişisel çıkar gözetmeksizin diğer insanlara yararlı olmaya çalışma” ve “bencillik karşıtı hareketlerde bulunma” olarak da tanımlanır.

Brahmanizm, M.Ö. 2000 öncesi Brahmanların kurduğu bir din.

<span class="mw-page-title-main">Romalılara Mektup</span>

Romalılara Mektup ya da Pavlus'un Romalılara Mektubu Yunanca Kutsal Yazıların bir kitabıdır. Sadece Romalılar olarak da adlandırılmaktadır. Bu mektup elçi Pavlus'un değişik cemaatlere ya da kişilere yazdığı 14 mektubun biridir. Pavlus bu mektubu Roma İmparatorluğun başkenti olan Roma'da oturan Hristiyanlara yazdı.

<span class="mw-page-title-main">Euthyphron ikilemi</span> Platonun yarattığı, ahlakın kökeni üzerine etik problem

Euthyphron ikilemi ya da İlahi buyruk teorisi ilk kez Platon'un Euthyphron ile diyaloğunda ortaya atılmış olan felsefi ve teolojik problem. Kısaca "ahlaki davranışlar tanrı tarafından emredildiği için mi ahlakidir, yoksa ahlaki olduğu için mi tanrı tarafından emredilmiştir" şeklinde bir sorudan ibarettir ve 2400 yıldır din felsefesinin temel sorularından biri olmuştur. İkilem tek tanrılı dinlerdeki teolojik tartışmalarda küçük bir farklılıkla yeniden kurulmuştur. İkilemde ya birinci ya ikinci seçenek tercih edilmek zorunda kalınmış, Hristiyanlıkta Ockham ile Augustinus, İslamiyette de Eş'ariyye ve Mutezile akımları iki farklı ucu desteklemiştir. Din felsefesindeki bu tartışma bugün de canlılığını korumaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kötülük problemi</span> Gereksiz Acı Argümanında olduğu gibi Kötülüğün ve mutlak iyi olan Tanrının nasıl bağdaştığına ilişkin felsefi bir sorun

Epikür Paradoksu, din felsefesinde kötülük ile mutlak iyi olan bir Tanrı'nın varlığının nasıl bağdaştığı şeklindeki bir sorudur. Sorunu ilk olarak Epikür mantıksal bir formül ile ortaya koymuş, o zamandan beri de felsefe ile hiçbir ilişkisi olmayan kişilerden filozoflara kadar hemen herkesin zihnini meşgul etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Pascal'ın Kumarı</span>

Pascal'ın bahsi veya Pascal'ın kumarı, Fransız matematikçi, fizikçi ve düşünür Blaise Pascal tarafından ortaya atılmış bir argümandır. Din felsefesi altında incelenir. Her ne kadar bütün Tanrı kavramlarında kullanılabilecek olsa da Pascal tarafından özellikle İncil'deki Tanrı için ortaya atılmıştır. Argüman, kanıt olmasa bile Tanrı'ya inanmanın, sonunda cennet olduğu için daha akılcı olduğunu savunur.

Yeni Ateizm, bazı yirmi birinci yüzyıl ateistleri tarafından ileri sürülen bir akımdır. Bu modern ateizm ve laiklik akımı, din eleştirmenleri olarak da bilinen, batıl inanç, din ve usdışılıkçılık gibi görüşlerin anlayışla karşılanmaması gerektiğini; tam tersine, özellikle de bunların etkilerinin devlet, eğitim ve politikada hissedildiği her dönemde bunlarla mücadele edilmesi, bunların eleştirilmesi ve yalanlarının açığa çıkarılması gerektiğini düşünen bir grup yazar ve düşünür tarafından savunulmaktadır. "Yeni Ateizm" terimi, Gary Wolf tarafından 2006 yılında Wired dergisinde yayımlanan bir makalede ilk defa kullanılmıştır.

Ateizme genel bir bakış ve güncel bir rehber olarak aşağıdaki ana hatlar verilmiştir:

Epistemolojide, fideizm, inancın akıldan bağımsız olduğunu veya akılla çatıştığını ve belirli gerçeklere ulaşmada akıldan üstün olduğunu savunan teori. Latince "inanç" anlamına gelen "fide" kelimesinden türetilmiştir.