İçeriğe atla

Atabek Hnkoyan

Atabek Hnkoyan
DoğumAtabek Hovhannesi Hnkoyan
19 Ekim 1870
Ğaraboya, Lori, Rusya Ermenistanı (günümüz Hnkoyan köyü)
Ölüm8 Ekim 1935 (64 yaşında)
Erivan
Takma adHnko Aper
MeslekYazar
MilliyetErmeni

Atabek Ovanesoviç Hnkoyan (ErmeniceԱթաբեկ Հովհաննեսի Խնկոյան, 19 Ekim 1870 - 8 Ekim 1935) Hnko Aper takma adıyla bilinen Ermeni yazar. Çocuk edebiyatı alanında da eserler vermiştir. Ermeni SSC Onurlu Öğretmeni ve Yazarı (1932) unvanına sahiptir.[1]

Biyografi

19 Ekim 1870 tarihinde, ismi daha sonra Hnkoyan olarak değiştirilecek olan, Ğaraboya köyünde doğmuştur. İlk eğitimini doğduğu yerde, daha sonra da Aleksandropol'da aldı. 1890-1910 yılları arasında Transkafkasya'da çeşitli Ermeni okullarında öğretmenlik yaptı. Aşhatavor (İşçi), Nor aşhtavor (Yeni işçi), Ağbiur (Çeşme), Maçkal (Çiftçi), Hayastani aşhatvaruhi (Ermeni işçi kadınlar) ve Hasker (Çivili ayakkabı) gibi aylık yayımlanan çocuk dergilerine katkıda bulundu.[2]

Sovyet rejiminin kurulmasının ardından Ermenistan'a yerleşti ve burada yazar ve eğitimci olarak kariyerine yeniden başladı. Ermeni çocuklara ana dillerini öğretmek için Mer Dbrotse (Okulumuz) ve Karmir arev (Kızıl güneş) dahil olmak üzere birkaç tane ders kitabı yazdı.[2]

Çocuk edebiyatı üzerinde odaklanan Hnko Aper, masallar, efsaneler ve lirik ve satirik şiirlerinde eserler yarattı. Toplamda (çeviriler dahil olmak üzere) 120 adet eseri bulunmaktadır.[2] Giuğatsin yev arce (Köylü ve ayı, 1909), Goğ makin (Kuzu hırsızı; 1911, 1941, 1970), Arakner (Kıssalar; 1917, 1930, 1937), Tranvaye Yerevanum (Erivan'da bir sokak kedisi; 1934, 1936), Mknern inçpes grvestin katvi tem (Fare kediyi nasıl buldu, 1936), Kkozn agrave (Domuz ve karga, 1940), Gayln u katun (Kurt ve kedi, 1957) ve Mkneri joğove (Fareler meclisi; 1957, 1964, 1972, 1979) en bilinen eserleridir. Hnko Aper'in çeşitli lehçeleri ve yaygın konuşma dilini kullanması, düzyazısının ve şiirinin edebi cazibesinin bir parçasıdır.

8 Ekim 1935 tarihinde Erivan'da ölmüştür.[2][3]

Ayrıca bakınız

  • Hnko Aper Çocuk Kütüphanesi

Kaynakça

  1. ^ "ԽՆԿՈ ԱՊԵՐ". Ermeni Sovyet Ansiklopedisi. 1979. 24 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b c d A. J. Hacikyan; Gabriel Basmacıyan; Edward S. Franchuk; Nurhan Uzunyan, eds. (2002). The Heritage of Armenian Literature: From the eighteenth century to modern times. Detroit: Wayne State University Press. ss. 664–665-49. ISBN 9780814330234.
  3. ^ "The memorial of Khnkoyan Atabek Khnko aper (Աթաբեկ Խնկո ապեր Խնկոյան Հովհաննեսի) buried at Yerevan's Komitas Pantheon cemetery". hush.am (İngilizce). 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Yaşar Nabi Nayır, Türk şair, yazar ve yayıncıydı.

<span class="mw-page-title-main">Boris Pasternak</span> Rus yazar (1890-1960)

Boris Leonidoviç Pasternak, Rus şair, oyun yazarı, romancı, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Silva Kaputikyan</span>

Silva Kaputikyan, Ermeni, Sovyet şair, yazar ve siyaset polemikçisi. Ermenistan’da şiirin en önemli temsilcilerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Gabriela Mistral</span> Şilili şair, eğitimci, diplomat

Gabriela Mistral,, Şilili şair, eğitimci, diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Vasfi Mahir Kocatürk</span>

Vasfi Mahir Kocatürk. Türk şair, oyun yazarı, öğretmen, edebiyat araştırmacısı, politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Ruşen Eşref Ünaydın</span> Türk gazeteci, siyasetçi ve diplomat

Mehmet Ruşen Ünaydın, Türk gazeteci, yazar, siyasetçi ve diplomat. Türk Dil Kurumu ve Galatasaray'ın kurucularından biridir.

Musa Mustafa oğlu Celil(ev) İdil Tatar asıllı Sovyet şair, yazar, aktör, çevirmen.

Ali Rıza Akdemir, Türk bürokrat ve şair.

Avetik Sahaki Isahakyan önde gelen bir Ermeni şair,yazar.Taşnak partisi üyesi.

Nado Mahmudov, Sovyet Kürdü yazar ve siyasetçi, SSCB Yüksek Sovyeti 1. dönem milletvekili, Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ulaştırma bakanı yardımcısı, kamu hizmetleri komiseri, belediye ekonomisi ve pamuk üretiminden sorumlu devlet komitesi başkanı.

Moldurga Salçak — Tuva Türklerinde ünlü Tıva yazarı, şair, Tıva Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kültürünün tanınmış usta kalemi. Tıva Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Heciyê Cindî</span>

Heciyê Cindî veya Hajiye Jndi, Sovyet Kürdü yazar, araştırmacı ve filologdur.

Emînê Evdal veya Emin Abdal, Sovyet Kürdü yazar, dilbilimci ve şair. Sovyetler Birliği'ndeki Kürtleri konu alarak Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde çok sayıda çalışma üretti. O zamanlar Rus İmparatırluğu kontrolü altında olan Kars Oblastı yakınlarındaki Yaman çayır köyünde bir Yezidi ailesinde doğdu. Türk-Ermeni çatışması sırasında köyü yıkılmış, annesi, babası ve erkek kardeşini kaybetmiştir. 1924 yılında Tiflis'teki işçi okuluna gitti ve 1926'da Alagyaz Dağı yakınlarındaki Yezidi köylerinde ders vermeye başladı. 1931'de Erivan Üniversitesi filoloji bölümüne girdi ve aynı dönemde Kürt gazetesi Riya Teze'de çalışmaya başladı. İlk kitabını 1933 yılında Kürtçenin Kurmanci lehçesi ile yayınladı. 1933'ten 1937'ye kadar Kurmanci dil eğitiminde birçok ders kitabı yayınladı. Doktorasını 1944 yılında Yazidoloji alanında aldı ve tezi geleneksel ailede Kürt kadını olarak adlandırıldı. Mezun olduktan sonra Ermeni Tarih Enstitüsü'nde Yazidoloji alanında çalıştı ve 1959'da Ermeni Bilimler Akademisi Doğu Araştırmaları Bölümü tarafından işe alındı. 1960 yılında Ermenistan Parlamentosu tarafından En İyi Emekli Öğretmen unvanını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Çerkezê Reş</span>

Çerkezê Reş, Sovyet Kürdü entelektüel, şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Mostay Kerim</span>

Mostay Kerim, Başkurt Sovyet şair, yazar ve oyun yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Yeğişe Tadevosyan</span> Sanatçı

Yeğişe Martirosi Tadevosyan geziciler akımından eserler vermiş Ermeni ressam. 1935'te Ermeni SSC tarafından "Onur Sanatçısı" unvanıyla ödüllendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Arpenik Nalbandyan</span>

Arpenik Nalbandyan, Sovyet-Ermeni bir sanatçı.

<span class="mw-page-title-main">Feridun Bey Köçerli</span> Azerbaycanlı yazar

Firidun bey Ehmedbeyoğlu Köçerli, Azerbaycanlı yazar, filolog ve edebiyat eleştirmenidir.

<span class="mw-page-title-main">Gazaros Ağayan</span> Rus yazar (1840-1911)

Gazaros Ağayan Ermeni yazar, eğitimci, dilbilimci ve tarihçi.

<span class="mw-page-title-main">Razmik Davoyan</span> Ermeni şair ve halk figürü

Razmik Davoyan, Ermeni şair, siyasetçi ve halk figürü.