İçeriğe atla

Astronom Kopernik veya Tanrı ile Sohbetler

Astronom Kopernik veya Tanrı ile Sohbetler
Lehçe: Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem
Sanatçı Jan Matejko
Yıl 1873
Tür Tuval üzerine yağlı boya
Boyutlar 225 cm × 315 cm (89 in × 124 in)
Konum Jagiellon Üniversitesi, Kraków

Astronom Kopernik veya Tanrı ile Sohbetler (Lehçe: Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem), Polonyalı ressam Jan Matejko tarafından yapılmış olan ve Nikolas Kopernik'i bir kulenin balkonunda gökyüzünü gözlemlerken tasvir eden bir yağlı boya tablosudur. Matejko'nun 1873 yılında tamamladığı eser, günümüzde Kraków'daki Jagiellon Üniversitesi'nin koleksiyonunda yer almakta ve üniversiteye ait ana binanın büyük salonunda sergilenmektedir. Matejko bu tabloyu, halka ilham vermek adına Polonya tarihindeki önemli kişi ve olayları aktarmayı hedeflediği bir serinin parçası olarak resmetmiştir.[1]

Tarihi

Kopernik'in tablosu, 1872. Matejko bu karikatürde, tablonun hazırlanma dönemindeki çalışma koşullarını resmetmiştir.

Matejko, 1871 yılında Kopernik'in doğumunun 400. yıldönümü olan 1873'e hazırlık olarak bu resim üzerinde çalışmaya başladı. Jagiellonian Üniversitesi'nde bulunan araştırma materyallerinden faydalandı ve resim üzerinde çalışmaya başlamadan önce birkaç karakalem çizimi ve iki yağlı boya eskizi yaptı. 1872 yılının yaz aylarında Kraków'daki eski dairesinin zor koşullarında tuval üzerinde çalışmaya başladı. O dönem çizdiği bir karikatürde kendisini ve dairesindeki zor çalışma şartlarını komik bir biçimde ele alan Matejko, tabloyu 1873 yılının başlarında yeni bir stüdyoda tamamladı.[2]

Kopernik'in Kraków'daki dört yüzüncü yıldönümü etkinliğini düzenleyen organizatörler Matejko'nun çalışmasına kayıtsız kalarak tabloyu sergilemediler. Bunun üzerine Kopernik'in memleketi olan ve o dönemde Alman yönetimi altında bulunan Toruń'un belediye meclisi tabloyu satın almak istedi. Ancak Matejko, muhtemelen milli gururundan dolayı, bu teklifi reddetti ve bunun yerine Kraków'da kendi sergisini düzenlemeye karar verdi. Tabloyu Şubat 1873'te Wielopolski Sarayı'nda ve ardından Kraków Kent Konseyi binasında sergilemeyi başardı. Etkinlikten elde edilen gelir hayır kurumlarına bağışlandı. Hem olumlu hem de olumsuz geri dönüşler alan tablo aynı yıl Viyana'da sergilendi. Mart ayında 12.000 Polonya zlotisi toplayan Kraków sakinleri tabloyu satın alarak Jagiellonian Üniversitesi'ne bağışladılar. Tablo, o tarihten beri üniversitenin ana binasında sergilenmektedir.[2]

Mayıs 2021 tarihinde tablo, Jagiellonian Üniversitesi yetkilileri tarafından geçici bir sergi için dört aylığına Londra'daki Ulusal Galeri'ye ödünç verildi ve böylece ilk kez Polonyalı bir sanatçının eseri Londra Ulusal Galerisi'nde sergilenmiş oldu.[3][4]

Tasviri

Arka planda görülenVistül nehriyle birlikte Frombork Katedrali ve çevresindeki binalar
Kopernik'in güneş merkezli haritasının orijinal el yazması

Resim, Frombork Katedrali'nde rahiplik yapan bilim adamı Nikolas Kopernik'i geceden şafağa geçiş sırasında gökyüzünü gözlemlerken diz çökmüş bir biçimde tasvir etmektedir. Frombork'taki katedralin yakınındaki yüksek bir balkonda, muhtemelen gözlemevinde, tasvir edilen Kopernik'in etrafında çeşitli astronomik aletler bulunmaktadır. Hemen yanında duran büyük bir tahta üzerine çizilmiş güneş merkezli model, Kopernik'in Göksel Kürelerin Devinimleri Üzerine eserinde kendi çizdiği gerçek bir resme dayalıdır. Sahne muhtemelen, Kopernik'in kendi günmerkezlilik keşfine ikna olduğu bir aydınlanma anını tasvir etmektedir.[2]

Kompozisyonun ana özellikleri arasında 16. yüzyıl kostümü ve nesnelerin sembolik bir anlatının parçası olarak kullanılması yer alıyor. Ayrıca Kopernik'in etrafında atmosferik perspektife sahip simetrik bir odak noktası, merkezi bir öğenin etrafında düzenlenmiş radyal bir ışık dengesi ve çevredeki koyu renklerle etkileyici kontrastlar bulunmaktadır. Kopernik'in aydınlanma anı, neredeyse bir sahne aydınlatması kullanılarak yansıtılmıştır. Tablodaki Kopernik figürünün resmedilmesi sürecinde tıp doktoru Henryk Levittoux [pl] ve Matejko'nun yeğeni Antoni Serafiński'nin modellik yaptığı bilinmektedir.[2]

Yorumlanması

Matejko tarafından tasvir edilen yer bir hayal ürünüdür. Hala Kopernik'in gözlemevinin tam yerini arayan modern bilim adamları, Matejko'nun gözlemevi tasvirinin daha çok "romantik bir bakış açısı" olduğu konusunda hemfikirdir. Matejko, etkileyiciliğini artırmak adına Kopernik'i bir kulenin tepesinde gösterirken, Kopernik'in gerçek gözlemevinin zemin seviyesinde, muhtemelen evinin bahçesinde olduğu düşünülmektedir.[5]

Matejko'nun tablolarının büyük bir kısmı kalabalık gruplardan oluşan sahneler üzerine kuruludur. Ressamın Kopernik tablosu, Stańczyk tablosuyla birlikte, kendisinin tarzı için istisnai bir eser olarak öne çıkmaktadır.[2]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Wanda Małaszewska. "Matejko, Jan." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press, accessed 28 May 2014, http://www.oxfordartonline.com/subscriber/article/grove/art/T055919 16 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ a b c d e "Astronom Kopernik czyli Rozmowa z Bogiem". Muzeum Okręgowe. 27 Mayıs 2010. s. 3. 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2012. 
  3. ^ "Huge portrait of Copernicus to be seen in UK for first time". The Guardian (İngilizce). 23 Kasım 2020. 23 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2020. 
  4. ^ Conversations with God: Matejko's Copernicus. Londra: The National Gallery/Yale University Press. 2021. ISBN 978-1-85709-6699. 
  5. ^ "Skąd Kopernik patrzył w niebo?". DziennikBaltycki.pl. 19 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2012. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Paul Cézanne</span> Fransız ressam (1839 – 1906)

Paul Cézanne, Fransız post-empresyonist ressam ve gezgin. Modern sanatın gelişmesine yaptığı katkılar ve etkisi nedeniyle çoğu zaman modern sanatın babası olarak anılmıştır. Empresyonizm ile kübizm arasında bir köprü oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nicolaus Copernicus</span> Polonyalı matematikçi ve astronom (1473–1543)

Nikolas Kopernik, Kraliyet Prusyası'na bağlı Ermland Derebeyliği'nde Katolik piskopos danışmanı, boş zamanlarında matematik, astronomi ve harita bilimi ile meşgul olan bilim insanı.

Édouard Manet, Fransız ressam. 19. yüzyılda modern hayatı konu alan resimler yapmaya başlamış ilk ressamlardandır. Manet, gerçekçilik akımından izlenimciliğe geçişte önemli bir rol oynadı. İlk dönem başyapıtlarından Kırda Öğle Yemeği ve Olympia, kendisinden genç ressamlara esin kaynağı oldu. Daha sonraki yıllarda ise o ressamlar izlenimciliğin en önemli isimleri oldular. Günümüzde, bu iki resim, modern sanatın başlangıcı kabul edilir.

<i>Ölüler Adası</i>

Ölüler Adası, İsviçreli sembolist ressam Arnold Böcklin tarafından 19. yüzyıl sonlarında çizilen tablodur. Tablodan yapılmış basımlar 20. yüzyıl başlarında Orta Avrupa'da çok popüler olmuştu ve Vladimir Nabokov'a göre "Berlin'deki tüm evlerde bulunmaktaydı". Böcklin 1880 ile 1886 yılları arasında tablonun beş farklı versiyonunu çizdi. Birçok esere ilham kaynağı olan tablonun en bilinen etkisi, Rahmaninov'un 1907 tarihli ve aynı isimli senfonik şiirinde görülür.

<span class="mw-page-title-main">Battânî</span> Arap astronom ve matematikçi (858–929)

Ebu Abdullah Muhammed bin Cabir bin Sinan er-Rekki es-Sabi el-Battani Latince Albategnius, Albategni ya da Albatenius olarak bilinen, Arap astronom, astrolog ve matematikçidir. Şu anda Türkiye'de bulunan Şanlıurfa ilinin bir ilçesi olan Harran'da doğmuştur. Lakabı es-Sabi''dir fakat tam künyesi, bizi onun Müslüman olduğu sonucuna götürür.

<span class="mw-page-title-main">Edgar Degas</span> Fransız ressam (1834-1917)

Edgar Degas, tam adı Hilaire-Germain-Edgar Degas olan, Fransız ressam, heykeltıraş ve çizer. İzlenimcilik akımının kurucularından biri kabul edilse de ressam bu terimi reddedip gerçekçi olarak tanınmayı tercih ettiğini açıklamıştır. Tekniği başarılı bir ressam olan Degas, daha çok dans temalı resimleri ile tanındı. Çalışmalarının yarısından fazlası dansçılarla ilgiliydi. Bu çalışmaları aynı zamanda onun hareketin betimlemesindeki ustalığını gösteriyordu. Dans kadar at yarışları ve çıplak kadınlar çizmekte de başarılıydı. Portreleri de sanat tarihinin en başarılılarından kabul edilir.

Henryk Siemiradzki Polonyalı Akademik ressam. Daha çok, Antik Yunan-Roma dünyansından ve İncil'den alınmış konuları tasvir ettiği resimleriyle tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Aubrey Beardsley</span> İtalyan ressam ve illustratör (1872-1898)

Aubrey Vincent Beardsley, daha çok erotik illüstrasyonları ile tanınan, sonraki sanatçılar üzerinde etkili olmuş İngiliz illüstratör ve yazar.

Jean Désiré Gustave Courbet, Fransız ressam. On dokuzuncu yüzyılda Fransa'yı gerçekçilik akımıyla tanıştırdı. Courbet hayat görüşünü şöyle açıkladı:

<i>Danae</i> (tablo) Rembrandtın resmi

Danae, Hollandalı ressam Rembrandt'ın tuval üzerine yağlı boya ile 1636 yılında çizdiği tablodur. Pierre Crozat koleksiyonunda yer almış olan tablo 18. yüzyıldan bu yana Sankt-Peterburg'daki Ermitaj Müzesi müzesinde sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Luca Giordano</span>

Luca Giordano, geç dönem barok tarzında eserler vermiş İtalyan ressam ve gravür sanatçısıdır.

<i>Balkon</i> (tablo)

Balkon, Fransız ressam Édouard Manet'nin 1868 - 1869 yıllarında yaptığı yağlı boya tablosu. Eser, şu anda Paris'teki Musée d'Orsay'da sergilenmektedir. Ressam, tabloyu ilk olarak 1869'daki Paris Salonu'nda sergilendi. Balkon o sene Salon'da sergilenen iki Manet tablosundan biriydi. Manet'nin sergilenmek üzere seçilen diğer resmi Atölyede Öğle Yemeği olmuştu. Tablonun sol tarafında oturarak poz vermiş olan model, ressam Berthe Morisot idi. Morisot daha sonraki yıllarda Manet'nin erkek kardeşi ile evlenerek aileye girdi.

<i>San Isidro Festivali</i>

San Isidro Festivali, İspanyol ressam Francisco de Goya'nın 1819 yılında aldığı, Sağırın Beşi olarak bilinen, evinin duvarlarına dekorasyon amaçlı çizdiği Kara Resimler'den biri. Goya'nın bu çalışması evin zemin katında, kapı girişinin sağ tarafında yer alıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Orangerie Müzesi</span> Pariste sanat müzesi

Orangerie Müzesi, Paris'te bulunan bir sanat müzesidir. Müzede izlenimcilik, ard izlenimcilik ve Paris Okulu akımlarına ait tablolar sergilenir. Paul Cézanne, Henri Matisse, Amedeo Modigliani, Claude Monet, Pablo Picasso, Pierre-Auguste Renoir, Henri Rousseau, Chaim Soutine, Alfred Sisley ve Maurice Utrillo gibi ressamların eserleri müzede yer alır.

<i>Felemenk Atasözleri</i> Hollandalı ressam Pieter Brueghel tarafından 1559da meşe pano üzerine yağlı boya ile çizilmiş olan, dönemin Felemenkçe atasözlerini tasvir eden görüntülerden meydana gelen tablo

Felemenk Atasözleri, Hollandalı ressam Pieter Brueghel tarafından 1559'da meşe pano üzerine yağlı boya ile çizilmiş olan, dönemin Felemenkçe atasözlerini tasvir eden görüntülerden meydana gelen tablodur. Resim, birçok atasözüne yapılmış olan atıflarla doludur. Bunların büyük bölümü halen kullanılmakta olan ya da o dönemde kullanıldığı bilinen atasözleridir. Bir kısmı ise unutulmuştur.

Babil Kulesi, Flaman ressam Pieter Brueghel'in aynı temayla çizdiği birkaç tabloya verilen isimdir. Tablonun 1563 tarihli iki farklı sürümü günümüze ulaşmıştır. Ahşap üzerine yağlı boya ile çizilmiş olan bu tablolarda, Eski Ahit'te bahsi geçen Babil Kulesi'nin yapılışı betimlenmiştir. Tabloların biri Viyana Sanat Tarihi Müzesi'nde, diğeri ise Rotterdam'daki Museum Boijmans Van Beuningen'dedir.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Resim ve Heykel Müzesi</span> Ankaradaki sanat müzesi

Ankara Resim ve Heykel Müzesi, Ankara'nın Altındağ ilçesinin Ulus semtinde, Namazgâh tepesinde bulunan sanat müzesi ve kültür merkezi.

<span class="mw-page-title-main">Kopernik günmerkezliliği</span> Güneş merkezli evren modeli

Kopernik günmerkezliliği, Nicolaus Copernicus tarafından geliştirilen ve 1543 yılında yayımlanan bir astronomik modeldir. Bu modele göre Güneş, evrenin merkezinde hareketsiz olarak konumlandırılmıştı ve her şeyin başlangıcı olarak kabul edilirdi. Modern astronomik ve bilimsel gelişmelerin başlangıç noktası olarak gösterilir. Dünya ve diğer gezegenler ise sabit Güneş etrafında, sabit hızla periyodik hareketler yapmaktadırlar.

<i>İrisler</i> (tablo)

İrisler, Vincent van Gogh'a ait pek çok iris tablosundan ve 1890'daki ölümünden önceki yıl Saint-Rémy-de-Provence, Fransa'daki Saint Paul-de-Mausole Akıl Hastanesi'nde yaptığı bir dizi resimden biridir.

<i>Volgada Sal Çekicileri</i>

Volga'da Sal Çekicileri, Rus ressam İlya Repin'in 1870–1873 tarihli, tuval üzerine yağlıboya tablosudur. Eser, Volga Nehri kıyısında bir mavnayı çeken burlakları tasvir ediyor.