İçeriğe atla

Aslı Özyürek

Aslı Özyürek
DoğumTürkiye
Kariyeri
DalıPsikodilbilim, Bilişsel bilim

Aslı Özyürek bir dilbilimci, bilişsel bilimci ve psikologdur. Radboud Üniversitesi Nijmegen'de Dil Bilimleri Merkezi'nde ve Donders Beyin, Biliş ve Davranış Enstitüsü'nde profesördür. Ayrıca Max Planck Psikodilbilim Enstitüsü'nün Multimodal Dil Departmanı'nın yöneticiliğini yapmaktadır.[1][2]

Biyografi

Özyürek Türkiye'de doğdu ve lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi'nde psikoloji bölümünde tamamladı.[2] 2000 yılında Chicago Üniversitesi'nden dilbilim ve gelişim psikolojisi alanlarından ortak doktora derecesini aldıktan sonra, Koç Üniversitesi psikoloji bölümünde yardımcı doçentlik yapmak üzere İstanbul'a taşındı. 2003'ten 2007'ye kadar Nijmegen'deki Donders Bilişsel Nörogörüntüleme Merkezi'nde (Donders Center for Cognitive Neuroimaging) doktora sonrası araştırmacı olarak çalıştı. 2007 yılında Nijmegen Radboud Üniversitesi Dilbilim Bölümü'nde doçent[3] olarak işe başladı ve 2010 yılında tam profesörlüğe terfi etti.

Özyürek, 2019 yılında Academia Europaea üyeliğine seçilmiştir.[3] 2022'de Max Planck Psikodilbilim Enstitüsü'ne Multimodal Dil Bölümü'nün yeni yöneticisi olarak atanmıştır ve çalışmalarına burada devam etmektedir.[2]

Araştırma

Özyürek, insanın dil kapasitesini multimodalite ve sözsüz iletişim perspektifiyle inceleyen bir psikolinguist ve nörolinguisttir. Jest ve işaret dilleri üzerinde yoğunlaşan çalışmalarında diğer yöntemlerin yanı sıra korpus dilbilimi ve deneysel dilbilim metotlarını kullanmaktadır.[1][2]

Önemli yayınları

  • Kita, Sotaro, and Aslı Özyürek. 2003. What does cross-linguistic variation in semantic coordination of speech and gesture reveal?: Evidence for an interface representation of spatial thinking and speaking. Journal of Memory and Language 48 (1), 16-32.
  • Senghas, Ann, Sotaro Kita, and Aslı Özyürek. 2004. Children creating core properties of language: Evidence from an emerging sign language in Nicaragua. Science 305 (5691), 1779-1782.
  • Özyürek, Aslı. Roel M. Willems, Sotaro Kita, and Peter Hagoort. 2007. On-line integration of semantic information from speech and gesture: Insights from event-related brain potentials. Journal of Cognitive Neuroscience 19 (4), 605-616.
  • Willems, Roel M., Aslı Özyürek, and Peter Hagoort. 2007. When language meets action: The neural integration of gesture and speech. Cerebral Cortex 17 (10), 2322-2333.
  • Goldin-Meadow, Susan, Wing Chee So, Aslı Özyürek, and Carolyn Mylander. 2008. The natural order of events: How speakers of different languages represent events nonverbally. Proceedings of the National Academy of Sciences 105 (27), 9163-9168.
  • Kelly, Spencer D., Aslı Özyürek, and Eric Maris. 2010. Two sides of the same coin: Speech and gesture mutually interact to enhance comprehension. Psychological Science 21 (2), 260-267.

Kaynakça

  1. ^ a b "Radboud University: Prof. H.A. Ozyurek (Asli)". 8 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2022. 
  2. ^ a b c d "The Max Planck Institute for Psycholinguistics welcomes Asli Ozyurek as new director of the Multimodal Language Department". 8 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2022. 
  3. ^ a b "Academia Europaea: Özyürek Asli". 8 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2022. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Urduca</span> Pakistanın iki resmî dilinden biri

Urduca, Hindustani dilinin Pakistan'da kullanılan standart biçimine verilen isim. Pakistan'ın iki resmî dilinden biridir. Hindistan'ın bazı bölgelerinde de resmî dilidir. Hintçe ve Urdu Hindustani adlı dilin iki ayrı standart biçimi olarak kabul edilmekle beraber Urduca özellikle Pakistan ve Hindistan'ın kuzeyinde Müslümanların daha yoğun olduğu yerlerde konuşulmakta ve Hintçeye kıyasla daha fazla Farsça aktarma sözcük içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">İşaret dili</span> anlamı iletmek için el ile iletişimi ve beden dilini kullanan dil

İşaret dilleri anlamı karşı tarafa iletmek için görsel kanalı kullanan dillere verilen addır. El işaretlerinin (manual) yanında el dışı işaretler (non-manual) ile ifade edilirler. İşaret dilleri kendilerine ait kelime dağarcığı ve dilbilgisel yapısı olan doğal dillerdir. Evrensel olmamakla beraber, işaret dilleri arasında çarpıcı benzerlikler de bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Steven Pinker</span> Kanadalı-Amerikalı bilişsel psikolog, psikodilbilimci, popüler bilim yazarı ve kamu aydını

Steven Arthur Pinker, Kanadalı-Amerikalı bilişsel psikolog, psikodilbilimci, popüler bilim yazarı ve kamu aydınıdır. Pinker, evrimsel psikolojinin ve işlemsel zihin teorisinin savunucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Edward Sapir</span>

Edward Sapir, Amerikalı dilbilimci ve etnologtur. Öncelikli unvanıysa, Amerikan yapısal dilbilimcisidir ve Sapir-Whorf Hipotezi'nin kurucularından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Saul Kripke</span> Amerikalı filozof (1940 – 2022)

Saul Aaron Kripke Princeton Üniversitesi'nden emekli Amerikalı filozof ve mantıkçı. Rockefeller Üniversitesi ve Princeton Üniversitesi'nde dersler verdi. Emekli olduktan sonra, 2003'ten itibaren New York Şehir Üniversitesi'nde öğretim görevlisi oldu. Model mantığın anlambilimine büyük katkılar yaptı. 1960'larda önemli yayınlar çıkardı. İsimlendirme ve Gereklilik adlı kitabı en önemli çalışması olarak bilinir. Ludwig Wittgenstein'ın Felsefi Soruşturmalar adlı eserindeki önermelerinden ilham alarak dilbilimsel anlama şüphecilikle yaklaştı. Wittgenstein ve dilbilim hakkında yayınları vardır.

Dil bilimciler listesi, alanının önde gelen dil bilimcilerini içermektedir.

Altay Sersenulı Amanjolov Kazak Türkolog. Babası Sarsen Amanzholov'a benzer alanlarda araştırmalar yapmıştır.

Psikodilbilim veya ruhdilbilim, psikolojik süreçlerle dilsel etkenler arasındaki iletişimi çalışan disiplindir. Bu disiplin başat olarak dilin nasıl işlendiği, zihin ve beyinde nasıl temsillendiği ile ilgilenir; yani, insanların dili edinmesini, kullanmasını, anlamasını ve üretmesini sağlayan psikolojik ve nörobiyolojik faktörlerle...

Kuzeydoğu ağzı veya Toju ağzı Tuva Cumhuriyetinin kuzeydoğusunda, Biyhem akarsuyunun üst havzasında, Toju bölgesinde söyleşilen, Tuva ağzılarının arasında en sade, bozulmamış ve eski Tuva Türkçesine en yakın ağızdır. Toju bölgesinin ulusu Toju yerine Todu demektedirler. Tuva Cumhuriyetinde Toju ağzı günümüzde artık çok az kişi toplam 5000 kişi söyleşmektedir. Toora-hem, İy, Adır-Kejik yerleşimlerinde ve yaylaklarda yaşayanlar tarafından konuşulur. Halkı geyik (ivi) ve avcılık yapar. Tuva'nın öbür bölgelerinden çok uzak olan bu bölge diğer ağızlara göre biraz daha farklıdır. Tuva Türklerinden bazı araştırmacılar Toju ağzını da iki topluluğa ayırır. Akarsu boyu konuşması ve tayga (ormanlıktakilerin) konuşması.

<span class="mw-page-title-main">Sinirdilbilim</span>

Sinirdilbilim, sinir dil bilimi, beyin dil bilimi ya da nörolinguistik; insan beyninde dil kavraması, üretimi ve edinilmesini denetleyen sinirsel mekanizmalara ilişkin çalışmaları kapsayan akademik alandır. Disiplinlerarası bir alan olarak sinir dil bilimi; sinir bilimi, dil bilimi, bilişsel bilim, iletişim bozuklukları ve nöropsikoloji gibi dallardan yöntemler ve teorilerden faydalanır. Birçok farklı geçmişi olan sinir dil bilimi araştırmacıları, bu alana çeşitli deneysel tekniklerin yanı sıra büyük oranda farklılık gösteren teorik bakış açıları getirmiştir. Sinir dil bilimi dalında yapılmış çalışmalar ağırlıklı olarak ruh dil bilimi (psikolinguistik) ve kuramsal dil biliminden kaynaklanan modellerin kullanımıyla şekillendirilmiş ve beynin ruh ile kuramsal dil bilimi dallarında dilin üretimi ve kavrayışı için şart olduğu önerilen işlemleri nasıl uyguladığını araştırmaya odaklanır. Sinir dil bilimcileri, beynin dil ile ilgili bilgileri işleme almak için kullandığı işlevbilimsel mekanizmaları araştırır ve afaziyoloji, beyin görüntüleme, elektrofizyoloji ve bilgisayar modellemesini kullanarak dilbilimsel ve ruhdilbilimsel teorileri değerlendirirler.

Bilişsel dilbilim, dili anlama, dil üretimi ve dil ediniminin bilişsel yönleriyle ilgilenen bir bilişsel bilim dalıdır. Bilişsel dilbilimin ana araştırma alanları arasında doğal dillerde kategorizasyon, sözdizimi ve anlambilim arasındaki arayüz, dilin deneyim ve algıdaki temeli ve dil ile düşünce arasındaki ilişki yer almaktadır. Dilin bilişle nasıl etkileşime girdiğini, dilin düşünceleri nasıl oluşturduğunu ve dilin zaman içindeki ortak zihniyetteki değişime paralel olarak evrimini açıklar.

Kaliforniya Üniversitesi, Irvine'de kıdemli dilbilim profesörüdür. Psikodilbilim alanında ikinci dil edinimi ve iki dilli dil işleme konuları üzerinde uzmanlık sahibidir. Rand Marin ve Suparna Rajaram gibi isimlerle beraber, 2001 yılında kurulan Bilişsel Bilimde Kadınlar adlı organizasyonun kurucularından biridir. American Association for the Advancement of Science (AAAS), the American Psychological Association (APA), the Psychonomic Society, the Society of Experimental Psychologists ve Association for Psychological Science (APS) gibi topluluklara üyedir.

Şugnanca Şugnanların konuştuğu dildir. Doğu İran dillerinin Pamir alt grubuna aittir. Tarihî Şugnan bölgesi çapında, yani Tacikistan'ın Dağlık Badahşan Özerk Bölgesi'nde ve Afganistan'ın Bedahşan İli'nde konuşulur. Tacikçeyle paylaştığı coğrafî yakınlık ve akraba bağından dolayı özellikle fonetik, gramer ve söz varlığı bakımlarından Tacikçeden önemli ölçüde etkilenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Angela D. Friederici</span>

Angela Friederici, Almanya, Leipzig'deki Max Planck İnsan Bilişi ve Beyin Bilimleri Enstitüsü'nde yönetici ve aynı zamanda nöropsikoloji ve dilbilim alanlarında dünyaca tanınmış bir uzman. 400'den fazla akademik makalenin ve kitap bölümünün yazarı olmakla birlikte, dilbilim, nörobilim, dil ve psikoloji gibi alanlarda 15 kitabın editörlüğünü de yapmış bulunuyor.

Bernard Sterling Comrie, İngiliz dilbilimcidir. Comrie, dilsel tipoloji, dilsel evrenseller ve Kafkas dilleri alanında uzmandır.

Gülşat Aygen, Türkiye'de doğmuş bir dilbilimci, eğitimci, yazar, editör ve çevirmendir. Dr. Aygen'in araştırma gündemi, hem kuramsal hem de uygulamalı dilbilimi, biçim-sözdizimini, dil eğitimini ve ana dili Türkçe başta olmak üzere birçok Türk dilini kapsar. Halen Northern Illinois Üniversitesi'nde dilbilim alanında seçkin bir öğretim profesörüdür.

Maria "Masha" Polinsky, teorik sözdizimi ve miras dillerinin incelenmesi alanında uzmanlaşmış Amerikalı dilbilimcidir. Sözdizimsel araştırmasındaki tekrarlayan kelime gövdeleri, uzun mesafeli dilbilgisel bağımlılıkları, denetim/yükseltmeyi ve ergatifliği içermektedir. Polinsky, sözdizimine yönelik mikro tipolojik yaklaşımın güçlü bir savunucusudur. Çukçice, birkaç Avustronezya dili, Maya dilleri ve Kafkas dilleri üzerinde kapsamlı birincil çalışmalar yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ternate dili</span>

Ternate veya Ternatese Doğu Endonezya'nın bir Kuzey Halmahera dilidir. Ternate Adası'nda ve Halmahera, Hiri, Kayoa ve Bacan Adaları dâhil olmak üzere Kuzey Maluku'daki bazı komşu bölgelerde konuşulmaktadır. Tarihsel olarak, baharat ticaretindeki rolüyle ünlü Ternate Sultanlığı'nın dilidir. Bir Kuzey Halmahera dili, Endonezya'nın Avustronezya dil ailesine ait çoğu dilinden farklıdır.

Ayşe Sumru Özsoy; İstanbul, Boğaziçi Üniversitesinde çalışan önde gelen bir dilbilimci ve Türk akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Jean Berko Gleason</span>

Jean Berko Gleason Amerikalı bir psikodilbilimci ve Boston Üniversitesi Psikoloji ve Beyin Bilimleri Bölümü'nde emerita profesördür ve çocuklarda dil edinimi, afazi, dil gelişiminde cinsiyet farklılıkları ve ebeveyn-çocuk etkileşimlerinin anlaşılmasına temel katkılarda bulunmuştur.