İçeriğe atla

Aslan Bey Çaçba

Aslan-Bey Keleş Ahmet-Bey-ipa Çaçba Асланбеи Кьалашь Ахмаҭбеи-иҧа Чачба
Abhazya Prensi
Hüküm süresi1808-1810
Önce gelenKeleş Bey Çaçba
Sonra gelenSefer Bey Çaçba
DoğumAbhazya Prensliği
Ölümİstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
HanedanÇaçba
BabasıKeleş Bey Çaçba
AnnesiMeryem Dzepş-ipa
Diniİslam

Aslan Bey Çaçba; 1808-1810 yılları arasında Abhazya prensi, Keleş Bey'in en büyük oğlu.

Biyografi

Çocukluğunu, atalarının köyü Samhuripş'de Sadz soyluları Sameyhua'ların öğrencisi olarak geçirdi. Prens iki defa evlendi: ilk eşi prenses Dida Geçba (muhtemelen müstakbel prens Reşit Geçba'nın kız kardeşi), ikincisi Prenses Esma Mas-ipa (prens ailesi Marşan'ın bir kolundan, Tsabal şehrinden).

Bölgedeki Türk yanlısı bir parti ile bağlantılı olarak, 2 Mayıs 1808'de babasını zehirlediği prens tahtını ele geçirdiği iddia ediliyor (George Hewitt'e göre babası, Sefer Bey ile birlikte Nino Dadiani ve Rus askeri yönetimi tarafından öldürüldü). Sohum'u ikametgâhı haline getirdi. Aslan Bey, İmereti Kralı II. Solomon ile birlikte Rus İmparatorluğu'na karşı aktif olarak savaştı. 1810'da Rus birliklerinin birkaç kesin askerî zaferinden sonra Aslan Bey, kendisini koruyan orduyla birlikte Sohum'dan kovuldu ve önce Cigetya'ya, ardından Türkiye'ye kaçtı. Aslan Bey'in Abhazya'dan kovulmasından sonra, Aleksandr, Aslan Bey'in kardeşi Safar-bey Şervaşidze'yi Abhazya'nın yeni hükümdarı olarak tanıdı. Ancak Abhaz halkı onu kahramanları ve bağımsızlık savaşçısı olarak gördü, Sefer Bey ise Abhazlar arasında itibar görmedi ve hayatının sonuna kadar Rus süngülerinin koruması altında Sohum'da saklanmak zorunda kaldı.

Prens Ömer Bey Çaçba'nın (Dimitri Şervaşidze) ölümünden sonra Abhazya'ya döndü ve Prens Mikail'e karşı bir ayaklanma başlattı. Bu ayaklanma Rus birlikleri tarafından bastırıldı. Aslan Bey tekrar Türkiye'ye kaçtı. 1830'da bir kez daha isyan çıkarmak niyetiyle tekrar Abhazya'ya döndü, ancak yenildi, ardından üçüncü kez İstanbul'a kaçmak zorunda kaldı ve ölümüne kadar orada yaşadı. Aslan Bey, Abhaz halkının hafızasında bir kahraman olarak kaldı.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abhazya</span> Güney Kafkasyada kısmen tanınan devlet

Abhazya, Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz'in doğusunda yer alan tarihsel bölgedir. Abhazya adı, tarihsel bölge dışında, de facto Abhazya Cumhuriyeti ile Gürcistan'a bağlı Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni de ifade etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Emine Nazikeda Kadınefendi</span>

Emine Nazikeda Başkadınefendi, Sultan Vahdettin'in eşi ve Baş Kadınefendi.

<span class="mw-page-title-main">Abhazlar</span> Güney Kafkas halkı

Abhazlar Abhazya’da yaşayan Kuzeybatı Kafkasya halkı. Abhazya dışında en büyük Abhaz nüfusu Türkiye’dedir. Türkiye’deki Abhazların ataları 19. yüzyılda diğer Kafkas halklarıyla birlikte Ruslar tarafından sürgün edilmiştir. Ayrıca Rusya, Kazakistan ve Ukrayna’da da Abhaz nüfusu vardır. Kuzey Kafkasya’da yaşayan Abazalar ile Abhazların aynı kökenli olduğu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan tarihi</span>

Gürcistan tarihi, Gürcistan'da tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan dönem boyunca yaşanan olayları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Sohum</span> Abhazya Cumhuriyetinin başkenti

Sohum, Karadeniz kıyısında bulunan bir şehir. Abhazya Özerk Cumhuriyeti'nin de başkentidir. Osmanlı dönemindeki adı Sohumkale'ydi.

Mehmed Abid Efendi, Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in en küçük oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Sadzlar</span>

Sadzlar veya Cigetler, Abhazların alt etnik gruplarından biridir. Sadz kabilesi, Küçük Abhazya adı verilen Gagra şehri ve Matsesta nehri arasındaki bölgede yaşamıştır. Sovyet etnograf L.İ. Lavrov, Cigetler’in Gagra’dan Soçi’ye kadar alanda yaşamakta olduklarını belirtmişti.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Özerk Cumhuriyeti</span>

Abhazya Özerk Cumhuriyeti, Gürcistan tarafından Abhazya'nın tek ve yasal hükûmeti olarak tanınan yönetimdir. Abhazya, uluslararası alanda tanınırlığı sınırlı da olsa, 1990'ların başından beri de facto olarak Gürcistan'dan bağımsızdır. Abhazya Savaşı nedeniyle Tiflis'te olan sürgün hükûmetinin başkanı, Mayıs 2019'da seçilen Ruslan Abashidze'dir.

<span class="mw-page-title-main">Megrelya Prensliği</span> Eski bir devlet

Megrelya Prensliği ya da Samegrelo Prensliği, Dadiani hanedanı tarafından Gürcistan'ın Megrelya bölgesinde kurulmuş eski bir devlettir. Bazı kaynaklarda adı Odişi Prensliği olarak da geçer.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Prensliği</span>

Abhazya Prensliği, Gürcistan Krallığı içerisinde devam eden iç karışıklıklar içerisinde ortaya çıkmış feodal karakterli eski bir devlettir. Bağımsızlığını kaybetmesinden sonra önce Osmanlı İmparatorluğu tarafından sonra da Çarlık Rusyası tarafından belli ölçüde otonomi elde edip varlığını sürdürse de, 1864 yılında Rusya tarafından tamamen ele geçirilmiştir.

Ançabadze ayrıca Açba olarak da bilinir, bir Abhaz-Gürcü ailesi ve Abhazya'dan gelen en eski soylu sülaledir.

<span class="mw-page-title-main">Mikâil Hamud</span> Son Abhazya Prensi

Mikâil Şervaşidze veya Hamudbey Çaçba, Abhazya Prensliği'nin son hükümranı. Seferbey Çaçba ve Tamara Dadiani'nin oğlu. 1823-1864 yılları arasında hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">V. Levan Dadiani</span>

V. Levan Dadiani, 1804'ten 1846'daki ölümüne Megrelya'nın prensliğini yapmıştır. Dadiani hanedanından gelen Levan, Grigol Dadiani'nin oğludur. Babası Grigol Dadiani'nin ölümünden sonra tahta geçmiştir. 1804-1811 yılları arasında yaşı küçük olduğu için annesi Nino Megrelya'yı yönetmiştir. Levan Dadiani hükûmet işlerine pek ilgi göstermemiş ve 1840 yılında oğlu David Dadiani'nin tahta geçmesi için istifa etmiştir. Bununla beraber ölümüne kadar Megrelya Prensi unvanına sahip olmuştur.

Grigol Dadiani, 1788'den 1791'e, 1794'ten 1802'e ve birkaç aylık aradan sonra 1802'den 1804'e kadar Megrelya'nın prensliğini yapmış Dadiani hanedanı üyesidir. Hükümdarlığı boyunca yüzyıllardır devam eden İmeretililer ve Megreller arasındaki çatışma devam etmiştir. Batı Gürcistan'daki bu çatışmalarda İmereti Megrelya'yı kontrol altına almak, Megrelya ise tamamen bağımsız olmak istiyordu. Grigol'un genişleyen Rus İmparatorluğu ile yakınlaşması, Megrelya'nın 1804'te Dadiani hanedanlığı altında özerk olarak Rusya'ya bağlanmasına neden oldu.

IV. Kaihosro Gurieli 1797'den 1809'a kadar reşit olmayan yeğeni V. Mamia Gurieli'nin naibi olarak Guria Prensliği'ni fiilen yönetmiş Gurieli hanedanı üyesidir. Saltanatı döneminde, Guria'ya düzen ve istikrar getiren bir dizi önlem aldı. Kaihosro, 1809'da iktidar yetkilerini yeğeni V. Mamia'ya verdikten sonra bile Guria siyasetindeki etkisini sürdürdü. Rus İmparatorluğu Guria ile sıcak ilişkiler kursa da, Kaihosro Rusların iyi niyetlerinden şüpheleniyordu. Mamia Rusya'ya sadık kalırken, Kaihosro 1820'de Batı Gürcistan'da patlak veren Rus hegemonyasına karşıtı ayaklanmaya katıldı. İsyancıların yenilgisinden sonra Kaihosro, 1829'da öldüğü Osmanlı topraklarına kaçmak zorunda kaldı.

Keleş Bey (Keleş Ahmed-Bey) Çaçba (1747-1808), Çaçba hanedanından Abhazya prensi.

<span class="mw-page-title-main">Giorgi Şervaşidze</span>

Giorgi Şervaşidze (Çaçba) Abhazya'nın son prensi, büyük prens Miheil Şervaşidze ve Prenses Aleksandra Dadiani'nin oğlu, Abhaz ve Gürcü şair, tiyatro senaristi, yayıncı, kamusal figür ve Tergdaleuli.

Eşsou Darıqo-ipa Marşan, prens Darıqo Hrips-ipa Marşan'ın Çaçba prensesinden oğlu, Şabat Marşan'ın küçük kardeşi, Dal prensi.

Sefer Ali Bey Şervaşidze-Çaçba 1810-1821 yıllarında Abhazya prensidir. Keleş Bey Çaçba'nın en genç oğludur.

Zurab Şervaşidze-Çaçba 1770-1780 yılları arasında Abhazya prensidir. Manuçar Şervaşidze'nin en genç oğludur.