İçeriğe atla

Arusyak Papazyan

Arousyak Papazian
Արուսեակ Փափազեան
Black-and-white image of a young Armenian woman from chest up.
Doğum1841
Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1907 (65-66 yaşlarında)
Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu
MeslekAktris, öğretmen

Arusyak Papazyan (Ermenice: Արուսեակ Փափազեան, 1841–1907) Osmanlı Ermenisi aktris. Osmanlı İmparatorluğu'nun ve dolayısıyla Ortadoğu'nun ilk profesyonel kadın oyuncusu olarak kabul edilir.

Hayatı

Arusyak Papazyan, 1841'de Osmanlı İmparatorluğu'nun Konstantiniyye şehrinde doğdu.[1] Oyuncu olmadan önce öğretmen olarak çalıştı.[2] 1850'lerde modern tiyatro, Osmanlı İmparatorluğu'nda bir Ermeni tiyatro topluluğu tarafından kurulmuştu. Papazyan 1857'de Hekimyan tiyatro topluluğunda oynayan ilk kadın oyuncu oldu.[1] Arevelian Tatron (Doğu Tiyatrosu) ile anlaştı ve 1867'de İzmir'e olduğu gibi grupla birlikte turnelere çıktı.

Müslümanlar oyunculuğu uygun bir meslek olarak görmedikleri için Osmanlı Devleti'nde ilk aktörler Hristiyan Ermeniler olmuştu. Meslekte damgalanma özellikle bayanlarda söz konusu olmuştu. Kadın oyuncular erkek meslektaşlarından daha yüksek maaş aldıklarından devam edebildiler. 1879'da Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ermeni tiyatro tekeli kaldırıldıktan sonra Ermeni erkek oyuncular Müslüman Türk erkek oyuncularla rekabet etmeye başladılar ancak 1919'dan önce hiçbir Müslüman Türk kadın oyuncu sahneye çıkmadı.

Arusyak Papazyan, Osmanlı tiyatrosunun ilk başrol oyuncusu ve kadın oyuncusu oldu ve büyük övgü aldı.[1] O ve meslektaşı Aghavni Papazian, tarihçi Mikael Nalbandyan tarafından Müslüman Ortadoğu'da sahnede performans sergileyerek önyargılara meydan okuyan iki öncü olarak görüldü. Böylelikle kadın seyircilerin oyunlarını perde arkasından izlemek zorunda kaldığı bir dönemde, Müslüman Osmanlı İmparatorluğu'nda kamusal alanda görünür kadınlar haline geldiler.

Arusyak Papazyan, eşinin tiyatro kariyerine karşı çıkması nedeniyle evlendikten sonra emekli oldu.[1]

1907'de Konstantinopolis'te öldü.[1]

Ayrıca bakınız

  • Papazyan ailesi

Kaynakça

  1. ^ a b c d e Köksal, Duygu; Falierou, Anastasia (10 Ekim 2013). A Social History of Late Ottoman Women: New Perspectives (İngilizce). BRILL. s. 40. ISBN 9789004255258. 
  2. ^ Köksal, Duygu; Falierou, Anastasia (10 Ekim 2013). A Social History of Late Ottoman Women: New Perspectives (İngilizce). BRILL. s. 41. ISBN 9789004255258. 

İlgili Araştırma Makaleleri

22 Nisan, Miladi takvime göre yılın 112. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 253 gün vardır.

<span class="mw-page-title-main">Güllü Agop</span> Osmanlı tiyatrocu (1830-1898)

Agop Vartovyan, Osmanlı dönemi tiyatro oyuncusu ve yönetmeni ve Türk tiyatrosunun kurucularındandır.

2. Afife Tiyatro Ödülleri ya da 2. Afife Jale Ödülleri, 1998 yılında, 13 dalda verilmiş olan tiyatro ödülleridir. Ödüller adlarını, ilk Türk kadın oyuncu Afife Jale'den almaktadır. İlk yıl olduğu gibi, bu yıl da, 13 dalda verilmiştir.

3. Afife Tiyatro Ödülleri ya da 3. Afife Jale Ödülleri, 1999 yılında, 12 dalda verilmiş olan tiyatro ödülleridir. Ödüller adlarını, ilk Türk kadın oyuncu Afife Jale'den almaktadır. İlk iki yıl 13 dalda verilmiş olan ödüller, bu yıl, ışık ve efekt tasarımcılığı ödüllerinin birleştirilmesi ile 12 dalda verilmeye başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Dram Kumpanyası</span>

Osmanlı Dram Kumpanyası, 19. yüzyıl sonunda İstanbul'da kurulmuş, tiyatro topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Ermenileri</span> Osmanlı Devletinin Ermeni halkı

Osmanlı Devleti kuruluş döneminde Ermeniler, genellikle Çukurova, Doğu Anadolu Bölgesi ile Kafkasya bölgelerinde bulunan beyliklerin egemenliği altında yaşamışlardır. Bursa'nın başkent olduğu dönemde Ermeni ruhani reisliği başkente alınmıştır. İstanbul'un fethinden sonra da İstanbul'a taşınmış ve daha sonra da İstanbul Ermeni Patrikhanesi kurulmuştur. Ermeniler Anadolu'dan gelen göçlerle İstanbul'da büyük bir cemaat oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kınar Hanım</span> Ermeni kökenli Türk oyuncu

Kınar Hanım veya Kınar Sıvacıyan, Türkiye Ermenisi tiyatro oyuncusu. Osmanlı İmparatorluğu döneminde kendi tiyatrosunu kuran ilk iki Ermeni kadın tiyatro sanatçısından birisidir. 1912 yılında İstanbul'da Zabel Binemeciyan ve Sırapyon Hekimyan ile birlikte Yeni Osmanlı Tiyatrosu adını verdikleri bir tiyatro topluluğu kurmuştur. Darülbedayi’nin ilk sanatçıları arasındadır.

Şark Tiyatrosu, Tanzimat döneminde İstanbul'da kurulmuş bir tiyatro topluluğu.

Osmanlı İmparatorluğu kültürü, Osmanlı İmparatorluğu içinde yaşayanların ortak kültürüdür.

<span class="mw-page-title-main">Petros Adamyan</span>

Bedros Atamyan, Osmanlı Ermeni tiyatro oyuncu, yazar ve tercüman.

15. Afife Tiyatro Ödülleri ya da 15. Afife Jale Ödülleri, Afife Tiyatro Ödülleri kapsamında 2011 yılında verilen, 5 özel ödül ile 14 ayrı dalda ödülden oluşan tiyatro ödülleridir. 14 daldaki adaylar ile özel ödül sahipleri 21 Mart 2011'de açıkladı. Ödüller 18 Nisan'da Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda yapılan bir törenle verildi. Töreni Korhan Abay sunarken, Tan Sağtürk de özel bir gösteri sahneledi.

Bu madde Osmanlı İmparatorluğu'nun; nüfus yoğunluğunu, etnik gruplarını, eğitim seviyesini, dinsel bağlarını ve nüfusun diğer yönlerini içeren demografisidir.

<span class="mw-page-title-main">Leblebici Horhor Ağa</span> ilk Türk operetlerinden biri

Leblebici Horhor Ağa, 1875'te bestelenen, ilk defa İstanbul'da 11 Ocak 1876'da sahnelenen üç perdelik operet. ilk Türkçe operetlerdendir. Librettosu Takvor Nalyan'a, müziği Dikran Çuhacıyan’a aittir. İstanbul’da yaşanmış gerçek bir aşk hikayesini konu alır.

<span class="mw-page-title-main">Vahram Papazyan (oyuncu)</span> Ermeni tiyatro oyuncusu

Vahram Papazyan, ünlü 20. yüzyıl Shakespeare oyuncusu. 20. yüzyılın en önemli trajedyeni olarak görülen sanatçı, İstanbul'da Türkçe ve Ermenice oyunlar sahnelemiş; 1922-1953 arasında Ermeni ve Rus tiyatro toplulukları ile Moskova, Fransa, İtalya, Avusturya, İspanya ve Belçika'da sahneye çıkmıştır. 1954'ten sonra Erivan'daki Sundukyan Akademi Tiyatrosu'nun yıldız oyuncusu idi.

Osmanlı İmparatorluğu'nda tiyatro Tanzimat devri sonrasında gelişim gösterdi ve II. Meşrutiyet sonrasında Batılı manada gelişimi hızlandı.

<span class="mw-page-title-main">Millet-i Rûm</span>

Rūm milleti ya da "Roma milleti", Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Doğu Ortodoks Hristiyan cemaatinin adıydı. Cemaat, Osmanlı siyasi sistemine tabi olmasına rağmen, belirli bir iç özerkliği vardı.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde öne çıkan Müslüman şeriat hukukunun bir bölümü de aile hukukudur. Bu yasa evlilik, çocuklar ve boşanma ile ilgilidir. Aile hukuku, Osmanlı İmparatorluğu'nda özel hukuk kategorisine girer. Aile ve miras hukuku, Osmanlı hukukunun tam merkezindeydi ve bu nedenle yabancı hukukun nüfuzundan en az etkilenmişti. Osmanlı İmparatorluğu'nda İslam toplumunda toplumsal cinsiyet rollerinin belirlenmesinde aile hukuku da önemli bir rol oynamıştır. Tanzimat Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin bürokrasiye ağırlık vermesiyle birlikte kendi idareleri altında yaşayan ailelerin doğum, evlilik, ölüm gibi bilgileri toplamaya başladılar.

Osmanlı İmparatorluğu'nda Batılı milliyetçilik anlayışının yükselişi, Osmanlı millet anlayışının çöküşüne neden oldu. Osmanlı İmparatorluğu'nda hakim olan ve dini merkeze aldığı için mevcut millet kavramından farklı olan millet anlayışı, Osmanlı İmparatorluğu'nun gerilemesinde kilit bir faktör oldu.

Ağavni Papazyan Osmanlı-Ermeni asıllı bir oyuncuydu. Osmanlı İmparatorluğu ve Orta Doğu'daki ilk profesyonel kadın oyunculardan biriydi.

Azniv Hrachia, Osmanlı Ermenisi oyuncu ve yönetmendi.