İçeriğe atla

Artin Dadyan Paşa

Artin Dadyan Paşa
Doğum1830
İstanbul
Ölüm1901
İstanbul
Ölüm sebebiKalp yetmezliği
MilliyetOsmanlı
MeslekDiplomat

Artin Dadyan Paşa (Asıl adı: Harutyun Karekin) (d. 1830 İstanbul - ö. 1901 İstanbul) Ermeni asıllı Osmanlı Devleti diplomatıdır.

Osmanlı Devleti'nin son döneminde önemli kişiler çıkarmış Dadyan Ailesi'nin bir üyesi Barutçubaşı Hovahannes Dadyan'ın oğludur. İlk öğrenimini özel olarak aldı ve Ermenice ile Fransızca öğrendi. Daha sonra öğrenimine Paris'te devam ederek, Sainte Barbe ve Grand de Louis kolejlerinde okudu. Daha sonra Sorbone Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler ve siyaset alanında öğrenim gördü ve bakalorya diploması aldı.

1853'te Ermeni Patrikhanesi'nde Tedrisat Heyeti'ne seçildi. 1860'ta Paris Büyükelçiliği kalem müdürlüğü, Paris Büyükelçiliği ve Cenevre Büyükelçiliği görevlerinden sonra; Londra ziyaretinde Sultan Abdülaziz'in sekreterlik görevinde bulundu ve Hariciye Nezareti Muhaberat Kalem Müdürlüğüne getirilmiştir. 1865'te İstanbul'a Babiali Tercüme Kalemi'ndeki eski vazifesine döndü. 1870'te Maliye Nezareti Müşavirliği'ne atandı. 1874'te Rumeli Demiryolları Teftiş Heyeti üyesi, 1875'te de Harıciye Nezareti Müsteşarı oldu. 1881'de Yunan sınırları meselesini halletmek için İstanbul'da toplanan Sefirler Kongresi'ne murahhas tayin olundu. Şurayı Devlet'in kurulmasıyla üyelik verildi. Orman Müdürlüğüne, 6. Daire Başkanlığına (Beyoğlu Belediye Başkanlığı) ve Maliye Nezareti (Maliye Bakanlığı) müsteşarlığı görevlerine getirildi.[1]

Sultan II. Abdülhamid'in çocukluk arkadaşı olmasından dolayı Sultanın güvenini kazandı ve Hariciye Nazırlığı'na (Dışişleri Bakanı) getirildi ve vezir olarak taltif edildi. Birçok uluslararası kongre ve barış anlaşmalarında Osmanlı Devleti'ni temsil eden Artin Paşa'ya verilen görevlerin arasında en önemlilerinden biri de Sultan II. Abdülhamid'in emriyle Cenevre'de bulunan Taşnaksutyun ile uzlaşmaya varılmasıdır. Artin Paşa döneminde Taşnak Partisi Osmanlı'ya karşı olan tüm eylemlerini durdurmuştur. Paris'te yapılan bir kongrede birçok Avrupa devletinin Osmanlı-Ermeni sorunun halledilmesi için Ermenilere önemli imtiyazlar verilmesinin istenmesi üzerine Artin Paşa; "Bizi birleştiren yapay köprüler değil, doğal uçurumlardır" diyerek bu tür sunî uzlaşmaların yaraları daha da derinleştireceğine dikkat çekmiştir. Hariciye Nezaretindeki görevini tam 25 yıl sürdüren Artin Dadyan Paşa, 1901 yılında Şişli'deki köşkünde kalp yetmezliğinden dolayı öldü.

Artin Dadyan'ın cenazesi Sultan II. Abdülhamid'in isteğiyle çok görkemli bir şekilde Beyoğlu Üç Horan Kilisesi'nde yapıldı ve cenazesi Beşiktaş Ermeni Kilisesi'nin avlusuna defnedildi. Cenazenin tüm masrafları Sultan Abdülhamit'in emriyle hazineden karşılandı.

İlgili bağlantılar

  • Dadyan Ailesi

Kaynakça

  1. ^ "Orman Genel Müdürlüğü" (PDF). 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Aralık 2021. 
  • Kaynak:Ermeni Portreleri - Hüdavendigar Onur, Burak Yayınları 2000

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Cevad Paşa</span> 205. Osmanlı sadrazamı

Kabaağaçlızade Ahmed Cevad Paşa Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıl kumandan ve sadrazamlarındandır. II. Abdülhamit saltanatında 4 Eylül 1891 - 9 Haziran 1895 tarihleri arasında sadrazamlık yaptı; devrin en önemli konusu olan Ermeni sorunu ile ilgilendi. Askerlik ve devlet adamlığının yanı sıra devrinin bir aydını olarak tarih yazarlığı yapan ve çeşitli bilimsel konularda eserler veren Ahmet Cevat Paşa'nın en önemli eseri "Tarih-i Askeri Osmani" ’dir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Reşid Paşa</span> 180. Osmanlı sadrazamı

Koca Mustafa Reşid Paşa, Osmanlı sadrazamı, devlet adamı ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Emin Âli Paşa</span> 182. Osmanlı sadrazamı

Mehmed Emin Âli Paşa, Osmanlı Devleti'nde Tanzimat döneminin Mustafa Reşid Paşa ve Keçecizade Fuat Paşa ile birlikte en önemli üç devlet adamından biridir. Abdülmecid ve Abdülaziz saltanatlarında beş defa olmak üzere toplam sekiz yıl üç ay sadrazamlık yapmıştır. Ayrıca Londra Büyükelçiliği, İzmir ve Bursa valiliği, Meclis-i Vala reisliği, Meclis-i Tanzimat reisliği ile birlikte toplam sekiz kez hariciye nazırlığı görevinde bulunmuştur. Âli Paşa, Tanzimat devrinde 1871'e kadar çeşitli mevkilerde Osmanlı idaresini ve dış siyasetini elinde tuttu. Bazen hariciye nazırı, bazen de sadrazam olarak devlet idaresinin en üst düzeyinde bulundu. Devlet idaresini senelerce elinde tutan Âli Paşa, her zaman için sultanın keyfî idaresine karşı koymaya çalıştı ve onun mutlak salahiyetini kısıtlamak amacını güttü.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Sadık Paşa</span> 197. Osmanlı sadrazamı

Mehmet Sadık Paşa (Karavezir), Osmanlı Devletinin son yıllarında hükûmette nazırlık, valilik ve sadrazamlık görevlerinde bulunmuş bir devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Said Paşa</span> 201. Osmanlı sadrazamı

Mehmed Said Paşa, Osmanlı devlet ve siyaset adamı. II. Abdülhamid saltanatında yedi kez ve İkinci Meşrutiyet döneminde iki kez olmak üzere, toplam dokuz dönemde dokuz yıla yakın sadrazamlık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Tevfik Okday</span> 209. ve son Osmanlı sadrazamı

Ahmet Tevfik Paşa, Osmanlı devlet adamı ve son Osmanlı sadrazamı.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Hakkı Paşa</span> 210. Osmanlı sadrazamı

İbrahim Hakkı Paşa V. Mehmed saltanatında 12 Ocak 1910 - 30 Eylül 1911 tarihleri arasında bir yıl sekiz ay on dokuz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sadık Rıfat Paşa</span> Diplomat ve devlet adamı

Sadık Rıfat Paşa, iki kez Osmanlı Hariciye Nazırlığı yapmış diplomat ve devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Nâzım Paşa</span>

Hüseyin Nâzım Paşa (d. 1854, İstanbul - ö. 1927, İstanbul), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde valilik mevkilerinde bulunmuş, ayrıca yazarlık ve gazetecilik yönü de bulunan bir Osmanlı devlet adamıdır.

Mehmed Abdülhamid Hasancan Türk maliyeci, akademisyen ve siyasetçi. Türk Kurtuluş Savaşı'nda Ankara Hükümeti'nin İstanbul temsilcisi olarak tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Gabriel Noradunkyan</span> Ermeni asıllı Osmanlı diplomat ve devlet adamı

Gabriyel (Kapriel) Efendi Noradunkyan, Hariciye Nazırlığı, Babıali Hukuk Müşavirliği gibi yüksek düzeyde görevlerde bulunmuş Ermeni asıllı Osmanlı diplomat ve devlet adamı. Ayrıca Paris Barış Konferansı ve Lozan Barış Konferansı'nda Ermenileri temsil etmiştir.

Dadyan Ailesi Osmanlı Devleti ve Türkiye'ye çeşitli kademelerde hizmet vermiş Ermeni asıllı bir ailedir.

<span class="mw-page-title-main">Server Paşa</span>

Mahmud Server Paşa, Adliye, Dahiliye, Hariciye Nazırı, Şura-yı Devlet Reisliği ve Ayan Meclisi Reisliği görevlerinde bulunmuş Osmanlı bürokrat.

<span class="mw-page-title-main">Damat Mahmud Celâleddin Paşa (1853-1903)</span> Osmanlı devlet adamı, şair, yazar

Damad Mahmud Celâleddin Paşa veya Mahmut Celaleddin Âsaf, Osmanlı devlet adamı, şair ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Mizancı Murad</span> Osmanlı gazeteci ve siyasetçi

Mehmet Murad Bey, Mizancı Murat, Türk politikacı, gazeteci, tarihçi ve yazar.

Suphi Ziya Özbekkan, Türk besteci, avukat.

<span class="mw-page-title-main">Agop Kazazyan Paşa</span> Ermeni kökenli Osmanlı maliyeci ve siyasetçi

Agop Ohannes Kazazyan Paşa, Ermeni kökenli Osmanlı maliyeci ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Zühdü Paşa</span> Osmanlı devlet adamı

Ahmed Zühdü Paşa, Osmanlı devlet adamı.

Mehmed Memduh Paşa (1839-1925), II. Abdülhamid dönemi Dahiliye nâzırıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ohannes Kuyumcuyan</span> Osmanlı Ermenisi bürokrat

Ohannes Kuyumcuyan bilinen adıyla Ohannes Paşa, yüksek rütbeli Osmanlı Ermenisi siyasetçi, bürokrat ve diplomat. Osmanlı Hariciye Nazırlığında müsteşarlık ve Şûrâ-yı Devlet'te üye olarak görev yaptı. 1912'den 1915'te istifa edene kadar Osmanlı İmparatorluğuna bağlı Cebel-i Lübnan Sancağı'nın mutasarrıf'lığında bulunan Ohannes Paşa, sancağın son Hristiyan mülki amiridir.