İçeriğe atla

Armutlu Yarımadası

Armutlu yarımadasının konumu
Yarımadaya adını veren ilçe: Armutlu

Armutlu Yarımadası, Marmara Denizinin doğusunda, İzmit Körfezi ile Gemlik Körfezinin arasında uzanır. Yarımadanın doğu sınırı tartışmalı olsa da Yalova-Orhangazi-Gemlik yolu genel kabul görmektedir. Yarımadanın uzunluğu 32 km, en geniş yeri Kapaklı burnu ile Kalem burnu arasında 21 km'dir.[1]

Yalova ilinin tamamı yarımada üzerindedir. Ayrıca, kuzeyde Kocaeli, güneyde Bursa ilinin toprakları yarımada üzerindedir. Yarımadanın güneyinde İznik Gölü yer alır.

Yarımadanın oluşumunda Kuzey Anadolu Fay Hattı neden olmuştur. Samanlı Dağlarının doğusunda iki kola ayrılan fay hattı kuzeyde ve güneyde çek-ayır alanlarında çukurlar oluşturmuştur. Yarımada bir Horst görünümündedir.[2] İzmit Körfezi, Gemlik Körfezi, İznik Gölü, Sapanca Gölü bu çukurların sularla dolmasıyla oluşmuştur. Fayın kuzey kolu Adapazarı-İzmit arasında doğu batı yönünde uzanır. Fay hattının güney kolu Mudurnu-İznik gölü arasında yarımadanın güneyinden geçer.[3] Samanlı dağları yarımadanın ana kütlesini oluşturur. En yüksek yeri Keltepe 1999 metredir.

Fay hatlarıyla çevrili alanda termal kaynaklar bulunur. Kuzeyde Yalova'da ve batıda Armutlu'da bulunan termal kaynaklar daha sıcaktır (60-70C). Güney kısımlarda Keramet, Gemlik, Orhangazi termal kaynaklar fazla sıcak değildir (20-30C).[2]

Yarımadanın kıyıları yüksek kıyı tipindedir. Alçak ve dar kumsal alanlar dere ağızlarında görülür. Kısa ve eğimli akarsular taşıdıkları alüvyonlarla kıyı ovalarını oluşturmuştur.[1]

Armutlu yarımadası canlı hayatı açısından Önemli Doğa Alanı (ÖDA) kabul edilir. Yerleşmenin yoğun olmadığı alan kumullar, maki ve ılıman ormanlarla kaplıdır. Alanda Marmara tipi Akdeniz iklimi etkindir. Yörede Çatalca peygamber çiçeği ve Ümraniye çiğdemi gibi endemik bitki türleri bulunur. Nadir hayvan türlerinden Ortanca ağaçkakan, Kara ağaçkakan alanda yaşar. Küresel ölçüde nesli tehlikede olan şeritli engerek ile sarı lekeli zıpzıp'ın yaşam alanıdır. Halk yörede ormancılığın yanında tarım ve hayvancılık yapar. İkinci konut ve turizm baskısı doğal hayat üzerinde tehdit oluşturur.[4]

Kaynakça

  1. ^ a b ARDEL, Prof. Dr. Ahmet (1948). "Bulunduğu yer, hudutları, büyüklüğü". Armutlu Yarımadası. tcd.org.tr. Erişim tarihi: 6 Aralık 2014. []
  2. ^ a b TUNÇ, B. ve ark. (2011). "Bölgenin Tektoniği Ve Depremselliği" (PDF). Armutlu Sismik Ağı (Arnet) ve Armutlu-Yalova-Gemlik Çevresinin Tektonik Özellikleri. tdmd.org.tr. 15 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Aralık 2014. 
  3. ^ CANBAY, Mücella; KURTULUŞ, Cengiz (2008). "Bölgenin Jeolojisi ve Tektoniği" (PDF). Armutlu Yarımadası’nda Manyetik Duyarlık Çalışmaları. 8 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Aralık 2014. 
  4. ^ "Armutlu Yarımadası" (PDF). Marmara Bölgesi Bölgesi. dogadernegi.org. 14 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2014. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kocaeli</span> Türkiyenin Marmara Bölgesinde yer alan il

Kocaeli, Türkiye'nin bir ili ve en kalabalık onuncu şehridir. Şehir, ülkenin en önemli sanayi ve ticaret kentlerinden biridir. Kocaeli; SEGE-2011 sıralamasına göre İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa'dan sonra en gelişmiş şehirdir. 2023 sonu itibarıyla 2.102.907 kişilik nüfusa sahiptir. Nüfus bakımından İstanbul ve Bursa'dan sonra Marmara Bölgesi'nin üçüncü büyük ilidir. Adını 1320 yılında İzmit yöresini fetheden Akça Koca'dan almaktadır. İstanbul, Bursa, Sakarya, Yalova illeriyle komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Yalova (il)</span> Türkiyenin Marmara Bölgesinde bir il

Yalova, Türkiye Cumhuriyeti'nin Marmara Bölgesi'nde yer alan bir ildir. Marmara Denizi kıyısındaki il, İstanbul'a bağlı iken 6 Haziran 1995'te il olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Yalova</span> Yalova ilinin merkezi olan şehir

Yalova, Yalova ilinin merkezi olan şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Marmara Denizi</span> Karadeniz ve Ege Denizi arasındaki iç deniz

Marmara Denizi ya da Klasik Antik Çağ'ında Propontis, Karadeniz'i, Ege Denizi ve Akdeniz'e bağlayan bir iç denizdir. Karadeniz'e İstanbul Boğazı, Ege Denizi'ne Çanakkale Boğazı ile bağlanır. Türkiye'nin Asya ve Avrupa kısımlarını da birbirinden ayırır. Marmara Adasında bol miktarda mermer bulunması yüzünden adaya ve denize, Yunanca mermer anlamına gelen "Marmaros" denmiştir. Denizin bir diğer eski adı da '"Propontis"'tir. Türkiye'nin en büyük şehirlerinden İstanbul ve Kocaeli bu denizin kıyısında, diğer bir büyük şehri Bursa ise hızla deniz kıyısına doğru genişlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sapanca Gölü</span> Sapanca ilçesinde yer alan göl

Sapanca Gölü, Türkiye'nin Sakarya ve Kocaeli illerinde yer alan bir göldür. Arifiye, Sapanca, Serdivan ve Kartepe ilçelerinin sınırları içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Fenerbahçe, Kadıköy</span> Kadıköy, İstanbul, Türkiyede mahalle

Fenerbahçe, İstanbul ilinin Anadolu yakasında, Marmara Denizi kıyısında, Kadıköy ve Moda'nın güneyinde, Kızıltoprak ve Çiftehavuzlar semtleri arasında kalan tarihi semt. Fenerbahçe Spor Kulübü adını bu semtten almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bitinya</span> Günümüzde Kocaeli ilinin İzmit ilçesinin eski adı

Bitinya Krallığı veya Bitinya, M.Ö. 377 ve M.Ö. 64 yılları arasında Nikomedia (İzmit) başkentli, İzmit Körfezi, İstanbul, Sakarya, Düzce ve Bursa arasında kalan bölgede hüküm sürmüş, Trakya kökenli Bitinler tarafından kurulmuş devlet. Aynı zamanda ülke toprakları coğrafî bir tâbir olarak da sıklıkla kullanılmaktadır. Osmanlı Devleti'nin kurulduğu bölge de içerisinde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Gemlik</span> Bursanın bir ilçesi

Gemlik, Marmara Denizi kıyısında bulunan, Bursa'nın bir ilçesi.

<span class="mw-page-title-main">Armutlu</span> Yalovanın ilçesi

Armutlu, Yalova ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin idari merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Sina Yarımadası</span> Mısırda bir yarımada

Sinâ Yarımadası, Mısır'da bir yarımada.

<span class="mw-page-title-main">Marmara Bölgesi</span> Türkiyenin Marmara Denizi çevresindeki coğrafi bölgesi

Marmara Bölgesi, Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Biga Yarımadası</span> Türkiye de yarımada

Biga Yarımadası, antik ismiyle Troas ya da Troad, Çanakkale Boğazı'nın ikiye böldüğü Anadolu ve Rumeli bağlantısının doğu kısmıdır. Boğazın kuzeyinde Gelibolu Yarımadası, güneyinde ise Biga Yarımadası yer alır. Bugün Çanakkale ilinin topraklarının bütünü Biga Yarımadası'nı oluşturur. Bölge adını Cumhuriyet Dönemi'nde önce bölge merkezi olan fakat günümüzde Çanakkale'nin ilçesi olan Biga'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Samanlı Dağları</span>

Samanlı Dağları, Marmara Bölgesi'nde kuzeyde İzmit Körfezi, güneyde İznik Gölü ve Gemlik Körfezi'yle sınırlanan yörede, batıda Bozburun, doğuda Sakarya Nehri'nin Geyve Boğazı arasında yer alan dağlara verilen ad.

<span class="mw-page-title-main">İzmit Körfezi</span> Marmara Denizinin doğu kıyısında bulunan bir bölge

İzmit Körfezi, Marmara Bölgesi'nde Marmara denizi'nin doğu ucunda yer alan körfez. Kuzeyinde, batıdan doğuya doğru; Pendik, Tuzla, Darıca, Gebze, Dilovası, Hereke, Körfez, Derince ve İzmit ile çevrilidir. Güneyi ise Başiskele, Gölcük, Karamürsel ve Yalova'ya kadar uzanır.

<span class="mw-page-title-main">1894 İstanbul depremi</span>

1894 İstanbul depremi, 10 Temmuz 1894'te Marmara Denizi'nde, saat 12:24'te, İzmit Çınarcık havzasında veya İzmit Körfezi'nde meydana geldi. Deprem yüzey dalgasının 7.0 tahmini büyüklüğünü vardı. İzmit Körfezi çevresinde Yalova, Sapanca ve Adapazarı ve İstanbul'da tahminen 1349 kişi öldü. Deprem 1,5 m yüksekliğinde tsunamiye neden oldu.

<span class="mw-page-title-main">Geyve Boğazı</span>

Geyve Boğazı, Sakarya Nehri'nin Samanlı Dağlarını parçalayarak oluşturduğu boğaz vadi. Boğaz Sakarya ili, Geyve ilçesi sınırlarında bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Bandırma Körfezi</span>

Bandırma Körfezi, Marmara Denizi'nin güneyinde bulunan körfez. Kapıdağ Yarımadası'nın doğu kısmını kapsar. Adını kıyısında bulunan Bandırma yerleşiminden alır.

Urla Yarımadası, İzmir ili topraklarında, Anadolu'nun ortasından, batıya doğru uzanan Ege Denizi yarımadası.

<span class="mw-page-title-main">Shimokita Yarımadası</span> Japon Yarımadası

Shimokita Yarımadası, Japonya'nın Honshū adasının kuzeybatı çıkıntısını oluşturan bir yarımadadır. Doğudaki Pasifik Okyanusu, kuzeyde Tsugaru Boğazı ve batıda ve güneyde Mutsu Körfezi ile sınırlanmış olup kuzeyde ise Hokkaido'ya kadar uzanmaktadır. Batıya bakan bir balta şeklinde olan yarımada, Honshū'nun en kuzey noktası olan Ōma Burnu ile Japonya'nın en büyük kum tepeleri olan Sarugamori Kum Tepeleri'ni içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hersek deltası</span>

Hersek Deltası, Yalova ili, Altınova ilçesi sınırlarında, İzmit Körfezi'nin güneyinde Yalakdere'nin oluşturduğu delta ovasıdır.