İçeriğe atla

Arkadi Gukasyan

Arkadi Gukasyan
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Devlet Başkanı
Görev süresi
8 Eylül 1997 - 19 Temmuz 2007
Başbakan Jirayr Poğosyan
Anuşavan Danielyan
Yerine geldiğiLeonard Petrosyan
Yerine gelenBako Sahakyan
Kişisel bilgiler
Doğum 22 Haziran 1957 (67 yaşında)
Hankendi, Dağlık Karabağ, Azerbaycan SSC, Sovyetler Birliği
Bitirdiği okul Erivan Devlet Üniversitesi

Arkadi Gukasyan (Ermenice: Արկադի Ղուկասյան, 22 Haziran 1957, Hankendi), de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin üçüncü başkanıdır.

1979 yılında Erivan Devlet Üniversitesi'nin dilbilim bölümünden mezun oldu. 1981 yılında Sovyet Karabağ adlı gazetede editör yardımcısı oldu, muhabirlik yaptı.

1991 yılında parlamentoya girdi. Eylül 1992'de Devlet Savunma Komitesi Başkanı Siyasi Danışmanı olarak atandı.

1993 yılından Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Güvenlik Konseyi üyesi olmuştur. 23 Temmuz 1993'te Dışişleri Bakanı oldu.

3 Ekim 2023'te kendisi ve Artsakh'ın diğer iki eski cumhurbaşkanı Bako Sahakyan ve Arayik Harutyunyan, Ulusal Meclis eski başkanı Davit İşkhanyan ile birlikte Azerbaycan Devlet Güvenlik Hizmeti tarafından gözaltına alınarak Bakü'ye getirildi.[1][2]

Kaynakça

  1. ^ "Bako Sahakyan, Arkady Gukasyan, David Ishkhanyan were detained and brought to Baku". Azeri Press Agency. 3 Ekim 2023. 4 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2023. 
  2. ^ "Azerbaijan detains Arayik Harutyunyan - so-called former "leader" of separatists in Garabagh". Azeri Press Agency. 3 Ekim 2023. 4 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2023. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Leonard Petrosyan
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Devlet Başkanı
1997-2007
Sonra gelen:
Bako Sahakyan

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Haydar Aliyev</span> 3. Azerbaycan cumhurbaşkanı

Haydar Alirıza oğlu Aliyev Azerbaycanlı siyasetçi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı, Nahçıvan Yüksek Meclisi'nin 3. Başkanı. Aynı zamanda Azerbaycan'ın görevdeki cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in babasıdır. Azerbaycan'ın "ümummilli lider" ve "ulu önder" unvanlarını taşımaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Silahlı Kuvvetleri</span> Ermenistan Cumhuriyetinin askerî gücü

Ermenistan Silahlı Kuvvetleri, 1992 yılında Ermenistan bağımsızlığını kazandıktan hemen sonra kurulmuştur. 2009 yılında bütçesi %2,3 artarak 495 milyon dolara ulaşmıştır. Serj Sarkisyan'ın Başkan seçilmesiyle beraber Ermenistan Savunma Bakanlığı'na Seyran Ohanyan getirilmiştir. Ermenistan'ın denize kıyısı olmadığından deniz kuvvetleri yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> 1988-1994 yılları arasında Karabağ bölgesinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanmış askeri bir çatışma

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasını isteyen Ermeniler ile bunu kabul etmeyen Azeriler arasında başlayan ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmaya dönüşen Şubat 1988-Mayıs 1994 tarihleri arasında süren savaştır. Savaş öncesinde ve etnik çatışmaların sıcak savaşa dönüşmesi sonrasında Sumqayıt Pogromu, Kirovabad Pogromu, Bakü Pogromu gibi pogromlar, Hocalı Katliamı, Malıbeyli ve Kuşçular Katliamı ve Maragha Katliamı gibi katliamlar yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Cumhuriyeti</span> 1991-2023 yılları arasında Karabağda varlığını sürdüren de facto bir devlet.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti veya 2017-2023 yılları arasındaki resmî ismiyle Artsah Cumhuriyeti, Güney Kafkasya'da, Azerbaycan'ın uluslararası tanınmış sınırları içinde de facto devletti. Azerbaycan Devleti'nin 2023 yılında egemenliğini tesis etmesinin ardından lağvedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu</span>

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin silahlı gücüydü. 2023 Dağlık Karabağ çatışmalarının ardından 20 Eylül 2023'te lağvedildi.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin devlet yapısı</span>

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin devlet yapısı, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, başkanlık sistemi ile yönetiliyordu. Belli bir sisteme göre devlet başkanı, hükûmet başkanı ile çok partili sistemin işlediiği demokratik cumhuriyetti. Yasama görevi seçmenler tarafından seçilen milletvekillerinin oluşturduğu parlamentonun ve yürütme görevi hükûmeti oluşturan bakanlar kurulu ve devlet başkanına aitti. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin fiilen yönetiminde olan topraklar, hukuki olarak Azerbaycan'a bağlıdır. Ayrıca ülkenin Birleşmiş Milletler üyesi hiçbir devlet ile diplomatik ilişkisi yoktu.

<span class="mw-page-title-main">Seyran Ohanyan</span> Ermeni siyasetçi

Seyran Muşegi Ohanyan, Ermeni asker ve siyasetçi. 14 Nisan 2008 tarihinden 3 Ekim 2016 tarihine kadar kadar Ermenistan Savunma Bakanı olarak görev yaptı. Birinci ve İkinci Karabağ savaşlarına katılmıştır. 2000-2007 yılları arasında sözde Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin Savunma Bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri</span>

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri, de jure olarak Azerbaycan Cumhuriyeti'ne bağlı Dağlık Karabağ bölgesinde Ermenistan Cumhuriyeti'nin bölgeye müdahalesinden sonra 10 Aralık 1991'de halkoylamasıyla bağımsızlığı kabul edilen ve 6 Ocak 1992'de bağımsızlığı ilan edilen fakat Ermenistan dahil, hiçbir ülke veya uluslararası kuruluş tarafından bağımsızlığı tanınmayan de facto cumhuriyet olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ni dışişlerinde Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı temsil etmekte ve girişimlerde bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">2007 Dağlık Karabağ Cumhuriyeti devlet başkanlığı seçimi</span>

2007 Dağlık Karabağ Cumhuriyeti devlet başkanlığı seçimi, 19 Temmuz 2007 tarihinde Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimleridir.

<span class="mw-page-title-main">Bako Sahakyan</span>

Bako Sahakyan, tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyetinin eski güvenlik şefi ve dördüncü başkanıdır. Beş yıllık iki dönem için Arkadi Ğukasyan'ın yerini aldı ve 2007 ile 2020 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulundu. 3 Ekim 2023'te kendisi ve Artsakh'ın diğer iki eski cumhurbaşkanı Arkadi Gukasyan ve Arayik Harutyunyan, eski Millet Meclisi başkanı Davit İşkhanyan ile birlikte Azerbaycan Devlet Güvenlik Hizmeti tarafından gözaltına alınarak Bakü'ye getirildi.

<span class="mw-page-title-main">Arayik Harutyunyan</span> Dağlık Karabağ Cumhuriyetinin devlet başkanı, Ermeni politikacı.

Arayik Vladimiri Harutyunyan, Kafkaslar'da uluslararası bağımsızlığı tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'de 2020'den 2023'e kadar dördüncü cumhurbaşkanı olarak görev yapan Ermeni bir politikacıdır. Harutyunyan, 2007 ile 2017 yılları arasında başbakan olarak da görev yapmıştır. 2017 yılında başbakanlık kaldırılmadan önce ülkenin son başbakanıydı. Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ ablukasının ortasında 1 Eylül 2023'te istifa etti.

<span class="mw-page-title-main">Tanınmayan Devletler Topluluğu</span>

Tanınmayan Devletler Topluluğu, uluslararası toplumun sınırlı bir kesimin tanıdığı, eski Sovyetler Birliği'ndeki çeşitli devletler birleştiren uluslararası bir organizasyondur.

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece eski Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ziyaretçileri vize almak zorundaydı.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ Cumhuriyeti başbakanı</span> Vikimedya liste maddesi

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti başbakanı, tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde 1992-2017 yılları arasında devlet başkanlığından sonraki en üst siyasi makamdı. 8 Ocak 1992 yılından itibaren 6 farklı isim başbakanlık yapmıştır. Oleg Yesayan, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin kurucu başbakanıdır. Ülkenin son başbakanlık görevini 14 Eylül 2007 ile 7 Eylül 2017 tarihleri arasında Arayik Harutyunyan yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri</span> Azerbaycan ve Ermenistan ülkelerinin ilişkileri

Ermenistan ile Azerbaycan arasında, büyük ölçüde süregelen, fakat Azerbaycan ordusunun 27 Eylül 2020 tarihinde başlattığı Karabağ operasyonu ile alınan, Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle diplomatik bir ilişki yoktur. Komşu halklar, 1918-1921 yılları arasında, çökmüş Rus İmparatorluğu'ndan Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olarak kazandıkları kısa bağımsızlıkları sırasında resmi hükûmet ilişkilerine sahiptiler; bu ilişkiler Rus Devrimi'nden sonra Sovyetler Birliği tarafından işgal edilip ilhak edilene kadar vardı. Geçen yüzyılda ülkeler tarafından yürütülen bir savaş nedeniyle -biri 1918'den 1921'e, diğeri 1988'den 1994'e kadar- iki ülke gergin ilişkilere sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ çevresinde Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan toprakları</span> Eskiden işgal edilmiş Azerbaycan toprakları

Dağlık Karabağ çevresinde Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan toprakları, de jure Azerbaycan'a ait olan ve Dağlık Karabağ Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte Ermenistan ve uluslararası alanda tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin askerî kuvvetleri tarafından işgal edilmiş, eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın dışında yer alan topraklardır. Günümüzde eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın bir bölümünü içeren Kelbecer rayonu dışında tüm rayonlar, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin eski rayonlarıyla aynıdır.

<span class="mw-page-title-main">2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması</span> 10 Kasım 2020de Azerbaycan ile Ermenistan arasında yapılan ve 2020 Dağlık Karabağ Savaşını sona erdiren ateşkes antlaşması

2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması, 10 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan ile Ermenistan arasında yapılan ve 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nı sona erdiren bir ateşkes antlaşmasıdır. Antlaşma, Ermenistan'ın teslim olduğunu duyurmasının ardından 9 Kasım'da Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan başbakanı Nikol Paşinyan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından imzalandı ve Dağlık Karabağ bölgesindeki tüm çatışmalara 10 Kasım 2020 tarihinde Moskova saati ile 00:00 itibarıyla son verildiği açıklandı. Tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti cumhurbaşkanı Arayik Harutyunyan da çatışmaların sona ermesini kabul etti.

<span class="mw-page-title-main">Vitali Balasanyan</span>

Vitali Mikaeloviç Balasanyan,, , Ermeni asker, siyasetçi, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Ulusal Konseyi üyesi, Artsah kahramanı tümgeneral.

<span class="mw-page-title-main">Movses Hakobyan</span>

Movses Hranti Hakobyan, Dağlık Karabağ Ermenisi general, eski Dağlık Karabağ Savunma Bakanı ve Ermenistan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı. Hagopyan, 19 Kasım 2018'den 18 Kasım 2020'deki istifasına kadar Silahlı Kuvvetlerin Baş Askeri Müfettişliğini yaptı. 19 Kasım 2018'den 18 Kasım 2020'deki istifasına kadar Ermenistan Silahlı Kuvvetleri Umumi Müfettişliği görevini sürdürdü.

Samvel Şahramanyan Ermeni bir siyasetçidir ve 10 Eylül 2023'ten 4 Ekim 2023'e kadar Dağlık Karabağ devlet başkanı olarak görev yapmaktaydı. Aynı zamanda Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin devlet bakanıydı. Ayrıca Askerî Vatanseverlik Yetiştirme bakanı, Gençlik, Spor ve Turizm bakanı, Dağlık Karabağ Güvenlik Konseyi sekreteri ve Dağlık Karabağ Savunma Ordusunda tümgeneral olarak görev yaptı.