İçeriğe atla

Arif Acaloğlu

Arif Acaloğlu
DoğumArif Acalov
10 Nisan 1956
Bolnisi, Sovyetler Birliği
Ölüm15 Kasım 2023 (67 yaşında)
MilliyetSovyetler Birliği Sovyetler Birliği
Azerbaycan Azerbaycan
Türkiye Türkiye
Diğer ad(lar)ıAcal
Mezun olduğu okul(lar)
Kariyeri
DallarıEdebiyat
Halkbilim
Antropoloji
Çalıştığı kurumlar
Doktora
danışmanları
Yuri Lotman
Lev Gumilyov

Arif Acaloğlu (10 Nisan 1956 – 15 Kasım 2023) Türk halkbilimci, Türkolog, antropolog, Azerbaycan bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı eski danışmanı.

Hayatı

1956 yılında, Gürcistan'ın Borçalı bölgesinin Kepenekçi köyünde, Kafkasya'nın entelektüel ve siyasi hayatında önemli rol oynamış köklü bir ailenin üyesi olarak dünyaya geldi.[1][2] 1982 yılında, Bakü Devlet Üniversitesi'nin Filoloji fakültesinde, Halkbilim alanında lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayarak özellikle mitoloji konusunda uzmanlaştı.[3] 1983-1986 yılları arasında Estonya'nın Tartu Üniversitesi'nde, tanınmış bilim adamı Yuri Lotman'ın tez hocalığında semiyotik alanında doktora çalışmasını yaptı ve yine meşhur yazar ve tarihçi Lev Gumilyov ile Avrasya tarihi üzerine çalışmalarda bulundu.[4] 1980'li yılların sonunda Azerbaycan'ın bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden oldu ve Azerbaycan Cumhuriyeti kurulduktan sonra da cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey’in danışmanlığını yaptı.[5] 1990'lı yılların ortalarından itibaren Türkiye'ye yerleşerek halkbilim ve kültürel antropoloji alanlarında akademik faaliyetine devam etmiştir.

Çalışmaları

Akademik faaliyetini, Türk Dünyasını oluşturan halkların dili, kültürü ve tarihini kapsayan disiplinler arası bir alanda yürütmüştür. Çalışmaları, özellikle halk edebiyatı ve destan geleneğinin, edebi ve semiyotik analizi üzerinedir.[6] 1980'li yılların ortalarından itibaren bu alanda makaleler yayınlamış ve çalışmalarında modern halkbilimin epistemolojik sorunlarına değinerek Dede Korkut ve Oğuz Kağan gibi Türk dili ve kültürünün yapıtaşı olan destanların incelenmesinde kültür semiyolojisi teorilerini ilk defa kullanmış[7] ve Azerbaycan'da halkbilim alanında modern araştırma yöntemlerinin temelini atmıştır.[3] Sözlü ve yazılı edebiyat araştırmalarına paralel olarak etnografik seyahatler de gerçekleştirmiş, Kafkasya, Orta Asya, Sibirya, Moğolistan ve Afganistan’ı da içine alan çok geniş bir coğrafyada saha çalışmalarında bulunarak Türk halk edebiyatı ve geleneksel inançlarıyla ilgili derlemeler yapmıştır.[4] Akademik çalışmalarının yanında, Türk dünyasının bilimsel, kültürel ve siyasi sorunlarıyla ilgili çeşitli yayın organlarında çalışmaları yayınlanmış, röportajlar vermiş ve tv programları geçekleştirmiştir.[5] Çok aktif bir tercüme kariyeri de olan Acaloğlu, Türk dünyasının önemli yazarlarının eserlerini ve Türk tarihi ve kültürü üzerine Rusça araştırmaları Türkçeye çevirerek Türkiye'deki okurlara ulaşmasını sağlamıştır.[3][8]

Ayrıca bakınız

Seçilmiş eserleri

  • Acalov, А. 1986. Этноконфессиональное Содержание Оппозиции «Свои и Чужие» в Огузском Эпосе «Книга Моего Деда Коркута». Sign System Studies 19, 155-162.
  • Acalov, A. 1988. Azərbaycan Mifoloji Mətnləri. Baku: Azərbaycan Elmlər Akademiyası Nəşriyyatı.
  • Acalov, A. 1989. Azərbaycan Folklorşünaslığının Bəzi Epistemoloji Məsələləri. In Azerbaycan Folklorşünaslığı Məsələləri, pp. 3–12.
  • Acalov, A. 1993. “Mana Vectevs un mana Gramata”. Mana vectēva Korkuda gramata, U. Bērziņš. Riga: Liesma, pp. 227–231.
  • Acaloğlu, A. 2005. Türk Destanlarının Kökenlerine Dair. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi 2(4), 144-157.
  • Acaloğlu, А. 2009. Мифология Евразии в Этнокультурном Контексте (По Материалам Тюркской Мифологии). SOPHIA 2(3), 82-111.
  • Acaloğlu, A. 2018. Mitten Eposa Türk Destanlarının Kültürel Kahramanları. İslam Medeniyeti Bağlamında Türk Dünyası, O. Kılıçer & O. Sapashev. Istanbul: Demavend, 76-89.
  • Acaloğlu, A. 2020. Problems and Solutions in the Karabakh Conflict: from Beginning to Today. BRIQ 2(1), 77-93.

Seçilmiş tercümeleri

  • Olcas Süleymenov. 2002. Yazının Dili. Istanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
  • Anar. 2005. Ak Koç Kara Koç. İstanbul: DA Yayınları.
  • Ovanes Kaçaznuni. 2005. Taşnak Partisinin Yapacağı Bir Şey Yok. İstanbul: Kaynak Yayınları.
  • Vâkıf Sametoğlu. 2005. Ben Buradayım Tanrım. Konya: Kömen Yayınevi.
  • R. Kuzeyev. 2005. İdil-Ural Türkleri. İstanbul: Selenge Yayınları.
  • V. L. Seroşevsky. 2007. Saka Yakutlar. İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Kemal Abdulla. 2007. Büyücüler Deresi. İstanbul: Avrupa Yakası.
  • Ebülgazi Bahadır Han. 2020. Şecere-i Türk (Türk'ün Soyağacı). İstanbul: Selenge Yayınları.

Kaynakça

  1. ^ Şureddin Memmedli; Mustafa Tanrıverdi (2008). "Kars İslam Şûra'sının İlk Reisi Borçalılı Kepenekçi Emin Ağa" (PDF). Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2. ss. 165-180. 5 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 7 Ocak 2024. 
  2. ^ Ahmet Günhan. "National Government of the Southwestern Caucasus: A short-lived republic in Anatolia". dailysabah.com. 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024. 
  3. ^ a b c Nəriman Əbdülrəhmanlı. "Onu Dirçəliş Günü dəfn etdilər". kulis.az. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024. 
  4. ^ a b "Dr. Arif Acaloğlu". briqjournal.com. 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024. 
  5. ^ a b "Arif Acaloğlu vefat etti". tyb.org.tr. 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024. 
  6. ^ "Journal of Modern Turkish Studies". mtad.humanity.ankara.edu.tr. 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024. 
  7. ^ "Sign System Studies". dspace.ut.ee. 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024. 
  8. ^ "Arif Acaloğlu". goodreads.com. 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerice</span> Azerbaycanın resmî dili olan Türk dili

Azerice, Azerbaycanca veya Azerbaycan Türkçesi, Türk dilleri dil ailesinin Oğuz grubu içerisinde yer alan ve bir Türk halkı olan Azerilerin ana dilini oluşturan dil. En çok konuşucusu İran Azerbaycanı'nda bulunan dil, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmî dilidir. Rusya'ya bağlı özerk bir cumhuriyet olan Dağıstan'ın ise resmî dilleri arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Dilbilim</span> insan dilinin araştırılması

Dilbilim, dil bilimi, lengüistik ya da lisaniyat; dilleri dilbilgisi, söz dizimi (sentaks), ses bilgisi (fonetik), ses bilimi (fonoloji), biçimbilim (morfoloji) ve edimbilim (pragmatik) gibi çeşitli yönlerden yapısal, anlamsal ve bildirişimin çıkış bağlamını temel alarak sözlerin gönderimlerini ve iletişimde dilin yaptırım gücünü inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karapapaklar</span> Azerbaycan Türklerini oluşturan etnik boylardan birisi

Karapapaklar veya Terekemeler, Kuzey Kafkasya'da Derbent, Gürcistan'da Kvemo Kartli, Azerbaycan'da Kazah, İran'da Sulduz ve Türkiye'de de genel olarak Kuzeydoğu Anadolu'da yaşayan Azerbaycan Türklerini oluşturan etnik boylardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Türkoloji</span> Türk dili, tarihi, edebiyatı ve halk bilimi araştırmalarını konu edinen bilim dalı

Türkoloji (Osmanlı Türkçesi: Türkiyat [تركيات], İngilizce: Turcology, Fransızca: Turcologie) veya Türklük bilimi; Türk halklarının filolojisi, antropolojisi, edebiyatı ve tarihi başta olmak üzere genel bir somut ve somut olmayan kültürel miraslarını sistematik bir şekilde derleyen, araştıran ve inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Çelik</span> Türk politikacı

Hüseyin Çelik, Kürt ve Arap kökenli Türk siyasetçi, akademisyen ve yazar. 58. Hükûmette Kültür Bakanı, 59. Hükûmette Millî Eğitim Bakanı, TBMM 22 ve 23. Dönem AK Parti Van, 24. Dönem Gaziantep milletvekillerindendir. 21. Dönem'de Doğru Yol Partisinden Van Milletvekili seçilmiştir.

Halk bilimi veya folklor, bir ülkede veya bölgede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, geleneklerini, törelerini, inançlarını, mutfağını, müziğini, oyunlarını, halk hekimliğini inceleyerek bunların birbirleriyle ilişkilerini belirten, kaynak, evrim, yayılım, değişim, etkileşim vb. sorunlarını çözmeye, sonuç, kural, kuram ve yasaları bulmaya çalışan bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Encyclopædia Iranica</span>

Encyclopædia Iranica, Columbia Üniversitesi'nin İran kültür ve tarihi hakkında, 1973 yılında İngilizce bastığı ansiklopedidir.

Prof. Dr. Metin Özarslan, Türk akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî Hükûmeti</span> 1945te kurulmuş tanınmayan Türk devleti

Azerbaycan Millî Hükûmeti ya da Azerbaycan Halk Hükûmeti, Kasım 1945'te Sovyetler Birliği'nin desteğiyle İran'ın Azerbaycan bölgesinde kurulan ve Sovyetler Birliği'nin çekilişiyle Kasım 1946'da İran hükûmeti tarafından yıkılan bir Azeri devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Türk folkloru</span>

Türk folkloru, Türkçe çevresinde gelenekselleşmiş folklor, halk bilimidir.

<span class="mw-page-title-main">Arif Müfid Mansel</span> Arkeolog

Arif Müfid Mansel Türk arkeolog ve akademisyen.

Mehmet Cihat Özönder, Türk milletvekili, sosyolog ve Türkolog.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî İlimler Akademisi</span>

Azerbaycan Millî İlimler Akademisi veya Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi, Azerbaycan'ın ana bilimsel kurumudur. 1945'te Bakü'de kurulmuştur.

Bayram Durbilmez, Türk akademisyen, şair, yazar ve Türkolog'dur.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'daki millî parklar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Azerbaycan'daki millî parklar, bilimsel ve estetik bakımdan, millî ve milletlerarası ender bulunan tabiî ve kültürel kaynak değerleri ile koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçalarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tandı Uranhay</span>

Tandı Uranhay, (Tuva Türkçesi: Таңды Урянхай

<span class="mw-page-title-main">Zelimhan Yakub</span> Azerbaycanlı şair (1950-2016)

Zelimhan Yakub, Azerbaycanlı şair, ozan; "Azerbaycan'ın halk şairi" (2005), Azerbaycan Milli Meclisi milletvekili (1995-2005)

Şadan Bezeyiş Türk sanatçı, ressam ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Teknik Üniversitesi</span>

Azerbaycan Teknik Üniversitesi, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de ve Gence'de bulunan bir devlet üniversitesidir.

Aşağıdaki liste Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Müşavirleri listesidir.