İçeriğe atla

Arhavili İsmail

Arhavili İsmail veya Arhaveli İsmail,[1] Nâzım Hikmet'in Kurtuluş Savaşı Destanı isimli eserinin "Arhavili İsmail'in Hikâyesi" adlı şiirinde yer alan kurgusal bir karakterdir.[2][3] Nâzım Hikmet, kendi dostu İsmail'in adını Arhavililere ithafen kullanarak, Lazların Kurtuluş Savaşı'na katkılarını onurlandırmıştır.[4] Zülfü Livaneli'nin 1978 yılında çıkardığı Nazım Türküsü albümünde, Nâzım Hikmet'in şiirinden derlenmiş "Arhavili İsmail" adlı bir şarkı yer almaktadır.[5]

Şiir

1920 yılında, Kurtuluş Savaşı'nda geçen şiirde, Arhavili İsmail Batum'dan askerî birliklere kaçak mermi ve silah taşımaktadır.[6] Şiirde mitralyözlerle dolu bir takada seyahat eden İsmail, denizin aniden dalgalanmasıyla fırtınaya yakalanır.[7] İsmail, kendini kurtarma fırsatı olmasına rağmen, mitralyözü birliklere teslim etmedikten sonra yaşamanın bir değerinin olmayacağını düşünür ve "ya vitralyöz ile beraber karaya çıkarım, ya da ikimiz birlikte boğulur gideriz" diye haykırır. İsmail'in başına gelenler bilinmemektedir.[8] Şiirin bir başka yorumunda, İsmail'in bulunduğu beş tonluk taka, İngiliz torpidosunun isabet etmesiyle alev alev yanar ve minare boyunda dalgalara karşı savaş verir. Taka, Cide'deki Kerempe Feneri'nin 20 mil açığında denize gömülür.[9]

Kaynakça

  1. ^ Aleksişi, İrfan Çağatay. Arkabis-Arkabi-Arhave-Arhavi. arhavim.net. 15 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  2. ^ Dündar, Can (2015). Gölgedekiler. Can Yayınları. s. Önsöz. ISBN 9750728416. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  3. ^ Erdinç, Fahri (2006). Kalkın Nazım'a Gidelim. Yordam Kitap. s. 33. ISBN 994456883X. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  4. ^ Rasim Yılmaz (19 Mayıs 2017). "Türkiye Lazları ve Laz kültürü". 08haber.com. 26 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  5. ^ Zülfü Livaneli: Bir ezginin öyküsü. İmge Yayıncılık. 1986. s. 143. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  6. ^ "Arhavili İsmail". arhavizyon.com. 15 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  7. ^ Karakadıoğlu, Gülşen (2008). Eleştirmen Gözüyle Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu Eleştiri Seçkisi. Arkadaş Yayınevi. s. 147. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  8. ^ Aksan, Doğan (2009). Nazım Hikmet şiirinin gücü: bir şiir dili incelemesi. Bilgi Yayınevi. s. 54. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 
  9. ^ Coşkun, Kıymet (2010). İstanbul Şairi Nazım Hikmet Hoş Geldin. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. ISBN 9751734827. Erişim tarihi: 15 Ocak 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İsmail Bilen (1902 doğumlu siyasetçi)</span> Türk politikacı

İsmail Bilen, tarihsel Türkiye Komünist Partisinin 1973-1983 yılları arasında liderliğini üstlenen komünist siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Zülfü Livaneli</span> Türk yazar, müzisyen ve siyasetçi

Ömer Zülfü Livaneli, Türk müzisyen, senarist, politikacı, yazar ve film yönetmenidir.

<i>Memleketimden İnsan Manzaraları</i> Nâzım Hikmet’in 1960’ların ikinci yarısında yayımlanabilen şiir kitabı

Memleketimden İnsan Manzaraları, Nâzım Hikmet’in 1939’da yazmaya başladığı, 1960’ların ikinci yarısında yayımlanabilen şiir kitabıdır.

<span class="mw-page-title-main">Memet Fuat</span> Türk yazar ve eleştirmen

Memet Fuat , Türk eleştirmen, yazar, yayıncı ve eğitimci.

<span class="mw-page-title-main">Vâlâ Nureddin</span> Türk gazeteci ve yazar  (1901 - 1967)

Ahmed Vâlâ Nûreddin, bilinen kısa adıyla Vâ-Nû, Türk gazeteci ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Nâzım Hikmet</span> Türk şair ve yazar (1902–1963)

Nâzım Hikmet, Türk şair ve yazardır. Şiirleri elliden fazla dile çevrilmiş ve eserleri birçok ödül almıştır. Türkiye'de serbest nazımın ilk uygulayıcısı ve çağdaş Türk şiirinin en önemli isimlerindendir. Uluslararası bir üne ulaşmıştır ve dünyada 20. yüzyılın en gözde şairleri arasında gösterilmektedir.

Nazım Türküsü, 1978 yılında yayımlanan, Zülfü Livaneli albümü. Ünlü sosyalist şair Nâzım Hikmet'in şiirsel anlatımının, müzikal olarak işlendiği bir albüm. Zülfü Livaneli'nin ezgiler yoluyla, "Türkiye Cumhuriyeti Devleti"nin şaire karşı yaptığı haksızlıklar için dilenen bir özür gibidir bu albüm. 2002 senesi Nâzım Hikmet'in doğumunun 100. yıl dönümüydü ve UNESCO bu nedenle 2002 yılını Nâzım Hikmet yılı olarak ilan etmişti. 2002'de, albüm ilk kez, CD olarak yayımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Fuat Saka</span> Türk müzisyen

Fuat Saka Türk müzisyen. Batı müziğiyle harmanlanan özgün Anadolu folk-rock müziği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Aslan</span> Türk Marksist-Leninist öğrenci lideri

Yusuf Aslan, Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu kurucularından Türk Marksist-Leninist öğrenci lideri. Deniz Gezmiş ve Hüseyin İnan'la birlikte idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hasan İzzettin Dinamo</span> Türk yazar (1909-1989)

Hasan İzzettin Dinamo, Türk yazardır.

Kız Çocuğu, Nâzım Hikmet tarafından Sadako Sasaki adına yazılmış bir şiirdir. Hiroşima'da atom bombasıyla yedi yaşındayken öldürülen bir kız çocuğunun on yıl sonraki barışa çağrısını anlatmaktadır. Savaş karşıtı bir mesaj olarak büyük başarı kazanmış ve birçok sanatçı tarafından bestelenmiştir. Atom bombası, Sadako Sasaki 1 yaşındayken Hiroşima'ya atılmıştı. 10 yıl sonra Sasaki lösemiye yakalanır. "Bir insan hastalanınca kâğıttan 1000 turna yaparsa, bunu gören tanrılar o kişiyi sağlığına kavuşturacaktır" diye bilinen turna kuşu efsanesinden dolayı bin turna yapmaya başlar. Yaptığı kuşlara "Kanatlarınıza huzur yazacağım. Böylece tüm dünyada uçabileceksiniz." diye seslenir. Ama Sasaki, 644. turnayı katlarken ölür. Hiroşima'da Sasaki için bir anıt yapılır ve ABD'deki Seattle Barış Parkı'na bir heykeli dikilir. Şiirde uyumlu olması için 7 yaşında olduğu yazılmıştır. Sasaki öldüğünde aslında 11 yaşındaydı.

Turgay Fişekçi, Türk şair, yazar ve çevirmendir.

<i>Söyleyemediklerim</i>

Söyleyemediklerim. Edip Akbayram'ın, 2008 tarihli, 22. stüdyo albümüdür. Albümde yer alan şarkıların tamamı, daha önce Edip Akbayram'ın farklı farklı sanatçı dostları tarafından seslendirilmiş olan şarkılardır. Şarkıların sözlerinde ve müziklerinde; İlhan Şeşen'den Özer Şenay'a, Enver Karagöz'den Mehmet Koç'a, Zülfü Livaneli'den Aşık Mahzuni Şerif'e, Adnan Ergil'den Ahmed Arif'e, Fikret Kızılok'tan Sarper Özsan'a birden fazla şarkı sözü yazarı, şair ve müzisyenin imzası bulunmaktadır.

<i>Kurtuluş Savaşı Destanı</i> ilk basımı 1965te yapılıp 1968de Kuvâyi Milliye adıyla yeniden basılmış Nazım Hikmet kitabı

Kurtuluş Savaşı Destanı ya da Kuvayi Milliye Destanı, Nâzım Hikmet'in Kurtuluş Savaşı'nı bölümler halinde anlattığı destandır. Nâzım Hikmet bu destanı hapishanedeyken 1939'da yazmaya başlayıp 1941'de bitirir. Yazıldığı yer ve tarihler yapıtın sonunda "939 İstanbul Tevkifhanesi, 940 Çankırı Hapisanesi, 941 Bursa Hapisanesi" şeklinde not edilmiştir.

Adam Yayınları, 1981 yılında Nazar Büyüm tarafından kurulan Türk yayınevi. Nâzım Hikmet, Yaşar Kemal, Aziz Nesin, Orhan Veli, Oktay Rıfat, Edip Cansever, Özdemir Asaf, Server Tanilli gibi yazarların bütün yapıtlarını yayımlamıştır. 1982'de yayımladığı kitap yüz yirmi iken 2000'de yedi yüz yetmişe ulaşmıştır.1988'de Oğlak Dönencesi ve Sudaki İz kitaplarına yönelik sansür kararına karşı ortak bildiriye imza atmıştır.

Zindanı Taştan Oyarlar, Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun Bursa Cezaevi'nde tutuklu bulunan açlık grevindeki arkadaşı Nâzım Hikmet için yazdığı şiir. "Yiğidim aslanım" veya "Yiğidim aslanım burda yatıyor" gibi farklı isimlerle de bilinen şiir özellikle Zülfü Livaneli'nin Uğur Mumcu tarafından da beğenilen bestesinin Uğur Mumcu'nun ölümünden sonra bir kült haline gelerek "Uğur Mumcu Ağıtı" olarak da bilindi. Mumcu'nun cenazesinde binlerce kişi tarafından söylenen bestelenmiş şiir, yıllar sonra Fazıl Say tarafından yeniden bestelenerek Serenad Bağcan tarafından seslendirildi.

<span class="mw-page-title-main">Güney Özkılınç</span> ŞAİR

Güney Özkılınç, Türk yazar, şair, araştırmacı.

Nâzım Hikmet tiyatrosu, Nâzım Hikmet'in tiyatro alanında verdiği eserler ile Türkiye ve Rusya'daki tiyatro çalışmalarını kapsar.

1+1=1 Türk yazar Nâzım Hikmet ve Nail Çakırhan tarafından yazılan şiir kitabı. Kitap 1930'da basılmıştır 32 sayfa olan kitap Nazım Hikmet'in 5. şiir kitabıdır. Nazım Hikmet bu kitaptan başka kimse ile ortak çalışmamıştır. Türkiye'de bir dönem yasaklı olmuştur.

Nazım diğer anlamıyla şiir veya şiir sanatı Arapça kökenli bir kelimedir ve şunu ifade edebilir: