İçeriğe atla

Arapça Hristiyanlık terimleri listesi

Bu liste Arapça dilindeki Hristiyanlıkta bulunan kavramlar hakkındadır.

A

al-Āb (الآبُ)
Baba Tanrı
Allāh (الله)
Allah (Tanrı), Arap Müslümanları ve Musevileri tarafından da kullanılır.

Malta'da bulunan Hristiyanlar da Tanrı'ya Malta dilinde Alla der. Allah ismini ayrıca Endonezya, Israil, Lübnan, Türkiye, Suriye, Mısır, Irak Hristiyanları da kullanır.

Aiqūna (أَيْقونة)
İkon

B

Bābā Nuwayl (بابا نويل)
Noel Baba
Bismi l-Ābi wa l-Ibni wa r-Rūḥi l-Qudus (بِاسْمِ الآبِ وَالاِبْنِ وَالرُّوحِ الْقُدُسِ, ayrıca bu şekilde de yazılabilir
بِسْمِ الآبِ وَالاِبْنِ وَالرُّوحِ الْقُدُسِ): "Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'un adıyla"
Brūtistāntī (بروتستانتي)
Protestan

I

‘Īd Kulli l-Qiddīsīn (عيد كل القديسين)
Bütün Azizler Günü
‘Īdu l-‘Anṣarah (عيد العنصرة)
Hamsin yortusu
‘Īdu l-Fiṣḥ (عيد الفصح) veya ‘Īdu l-Qiyāmah (عيد القيامة)
Paskalya
‘Īdu l-Jasad (عيد الجسد)
Bir Katolik yortusu, Katoliklerin Korpus Kristi'yi kutlaması
‘Īdu l-Mīlād (عيد الميلاد)
Yeşua'nın doğum günü (Milad)
‘Īdu ṣ-Ṣu‘ūdi (lil-Masīḥ) (عيد الصعود)
Yeşua'nın Göğe Yükselişinin kutlanması
‘Īdu l-Mawtā (عيد الموتى)
Bütün Ruhlar Günü
Injīl (إنجيل)
(Yunancadaki Ευαγγελια ya da "İyi Haber"den) Yeşua'nın yaşamı ve öğretilerini anlatan metinler
Iqūna (إيقونة)
İkona

K

Kanīsa (كنيسة)
Kilise
Kathūlīkī (كاثوليكي)
Katolik
Kātidrā'iyyah (كاتدرائية)
Katedral

M

Maryamu l-‘Adhra' (مريم العذراء)
Bakire Meryem
al-Masīḥ (المسيح)
Mesih
al-Masīḥiyyah (المسيحية)
Hristiyanlık
Masīḥī (مسيحي)
Hristiyan
Mubaššir (مبشر)
olumlu anlamda kullanılır, lafzi olarak iyi haberleri yayan, Hristiyan misyoneri
Munaṣṣir (مُنصِّر)
nötral olarak kullanılır, Hristiyanlaştırıcı, Hristiyan misyoneri

N

Naṣrānī (نصراني)
Olumsuz anlamda kullanılan Hristiyan anlamındaki söz.
Nāṣirī (ناصري)
Nazareth'in şahıs formu

O

Orthodoksī (أرثوذكسي)
Ortodoks

Q

Qibti, Qubti (قبطي)
Kıpti Hristiyan
Quddās (قداس)
Kilise toplantısı
Qudsi (قدسي)
Kutsi

R

ar-Rūḥu l-Qudus (الرُّوحِ الْقُدُسِ)
Kutsal Ruh

S

Ṣalīb (صليب)
Haç
Sim‘ān l-Ghayūr (سِمْعَان الْغَيُور)
Yurtsever Simun
Sim‘ān Butrus (سِمْعَان بطرس)
Simun Petrus

T

Tabšīr (تبشير)
lafzi olarak "iyi haberlerin yayılması" - Hristiyan misyonerliği
Tanṣīr (تنصير)
lafzi olarak "Hristiyanlığı yaymak, Hristiyanlaştırmak" - Hristiyan misyonerliği
Tajassud (تجسد)
Yeşua'nın Üçlü Birlik'in ikincisi olduğu inancı
ath-Thālūth (الْثاَلُوث)
Üçlü Birlik

U

Ūrašalīm (أوراشليم)
Yeruşalim
Ūsquf (أُسْقُف)
Piskopos (pl. أَسَاقِفَة), Başpiskopos (رئيس الأساقفة)

Y

Yasū‘ (يَسُوعَ)
Yeşua. Türkçe literatürde İslam etkisi nedeniyle "İsa" adıyla tanınan kişi için Hristiyan Arapların orijinal addan hareketle kullandığı ad
Yasū‘u l-Masīḥ (يَسُوع المسيح)
Mesih Yeşua
al-Jum‘atu l-Ḥazīna (الجمعة الحزينة)
Hayırlı Cuma
al-Jum‘atu l-‘Aẓīma (الجمعة العظيمة)
Hayırlı Cuma
Yuḥanna (يوحنا)
Yahya için Hristiyan Arapların orijinal addan hareketle kullandığı ad

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Allah (Arapça: الله, romanize:

<span class="mw-page-title-main">İsa</span> Yahudi vaiz ve dinî lider, Hristiyanlığın merkezî figürü

İsa, 1. yüzyılda yaşamış olan bir Yahudi vaiz ve dinî lider. Günümüzde en çok mensuba sahip din olan Hristiyanlığın merkezî figürüdür. Hristiyanlar, Yeşua'nın Eski Ahit'te kehanet edilen ve beklenen Mesih, Tanrı'nın Oğlu ve Tanrı'nın enkarnasyonu olduğuna inanırlar. Yeşua'nın, Yeni Ahit'e göre Yosef (Yusuf) adında dünyevi bir babası olduğu için Yeşua, mensubu olduğu Yahudi toplumunda "Yosef'in oğlu Yeşua" olarak anılırdı.

Peygamber veya yalvaç, Tanrı aracılığıyla bir dini veya dinî öğretiyi yaymakla görevlendirildiğine inanılan kişidir. Peygamberler ayrıca dinî terminolojide âyet, işaret veya mûcize denilen doğaüstü güç veya olayların kendilerine atfedildiği mitolojik veya yarı mitolojik insanlardır. İbrahimî dinlerin inananları, peygamberlerin Tanrı'dan aldıkları “vahiy” adlı mesajları diğer insanlara ulaştırdıklarına inanırlar.

Tanrı ya da ilah, Klasik teistik inanç sistemlerinde Mutlak Varlık, Mutlak Benlik ve tüm varoluşun temel kaynağı olarak görülen varlık. Tek tanrılı inançlarda evrenin tek yaradanı ve yöneteni olarak kabul edilir. Çok tanrılı inançlarda genelde ilahların cinsiyeti bulunur ve eril olanlarına tanrı, dişi olanlarına tanrıça denir. Tektanrılı ve henoteistik inançlardaki Tanrı kavramını tanımlamak için ise sadece tanrı sözcüğü kullanılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Pavlus</span> Erken Hristiyan din adamı ve misyoner (MS y. 5–65)

Pavlus veya Tarsuslu Saul, İsa'nın vaazlarını ve öğretilerini 1. yüzyıl dünyasında pagan inanışındaki Roma dünyasına öğreten bir Hristiyan elçi. Hristiyan olmadan önce tutuculuklarıyla tanınan Ferisilerden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlık</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

Hristiyanlık, Nasıralı İsa'nın yaşamına, öğretilerine ve vaazlarına dayanan, tek Tanrılı İbrahimî bir dindir. Günümüzde Hristiyanlık, dünya nüfusunun yaklaşık %30,1'ini oluşturmaktadır ve 2,4 milyarı aşkın takipçisi ile dünyanın en kalabalık dinidir. Takipçilerine, "Mesihçi" anlamına gelen Hristiyan veya Nasıralı İsa'ya ithafen İsevi veya Nasrani denir. Kitâb-ı Mukaddes'e inanan takipçileri, Yahudi metni olan Tanah'ta kehanet edilen İsa'nın Mesih olarak gelişinin bir Yeni Ahit olduğuna inanırlar.

Misyonerlik, dar anlamıyla herhangi bir dini öğretiyi yabancı ülkelerde yaymakla yükümlü din görevlilerini tanımlamada kullanılır. Daha geniş anlamıyla ise başkalarını belirli bir öğretiye, özellikle dini bir öğretiye ikna etmeye çalışan, onları bu öğretiye çekme amacını üstlenen kişileri tanımlamada kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Teslis</span> Baba, Oğul ve Kutsal Ruh üçlüsün­den oluşan Tanrı inancını ifâde eden kavram

Teslis, Kutsal Üçleme ya da Üçlü Birlik, tek olan Tanrı'nın Kutsal Kitap'ta kendisini bildirdiği her biri eşit yücelikte, özünde tek, ezeli ve ebedi olan üç benliğini konu edinen ve Hristiyan kiliselerinin çoğunluğu tarafından inanılan ana akım Hristiyan dininin merkezindeki inanç esasıdır. Baba Tanrı, Oğul Tanrı ve Kutsal Ruh üç farklı benlik (hipostaz) olarak aynı özü paylaşmaktadırlar (Homoousia). Tek öz Tanrı'nın birliğini üç benlik ise Tanrı'nın kimliğini anlatmaktadır ve benliklerin hem birbirinden farklılıklarını hem de özde çözülmez birliklerini ifade eder. Böylece tüm yaratım ve lütuf süreci Tanrı'nın üç ilahi benliğinin ortak eylemi olarak görülür. Her benlik, Üçlü Birlik'te kendilerine özgü nitelikleri tezahür ettirir ve böylece her şeyin "Baba'dan çıkıp gelmiş" "Oğul aracılığıyla" ve "Kutsal Ruh'un gücüyle" gerçekleştiğini kanıtlar.

<span class="mw-page-title-main">Ruh</span> yaşayan bir varlığın manevi özü

Ruh, can ya da tin; din ve felsefede, insan varlığının fiziksel olmayan yönü ya da özü olarak tanımlanır ve genellikle bireysellikle eşanlamlı olarak ele alınır. Teolojide ruh kişinin tanrısallığa ortak olan kısmı olarak tanımlanır ve genellikle bedenin ölümünden sonra kişinin varlığını sürdüren kısmı olarak ele alınır.

Ekümeniklik, günümüzde genellikle, daha büyük bir dinî birliği ya da dinlerarası iş birliğini sağlama amacını güden girişimleri ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Aquinas</span> İtalyan filozof ve teolog (1225–1274)

Thomas Aquinas veya diğer adıyla Aquinolu Thomas, bilgi felsefesi, metafizik, siyaset ve ruhun ölümsüzlüğü konularındaki yorumlarıyla skolastik düşünceye önemli katkılar sağlamış Dominikan rahip. 1322'de Aziz ilân edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Birinci İznik Konsili</span>

Birinci İznik Konsili, MS 325 yılında İmparator I. Konstantin tarafından Roma İmparatorluğu topraklarında Hristiyanlığın içerisinde tartışılan bazı konuları netleştirmek amacı ile toplanmıştır.

Aziz, Aya veya kadın ise Azize, Arapça kökenli azîz sözcüğü ermiş anlamına gelir. Günlük kullanımda sevilen ve sayılan kimseleri tanımlamakta kullanılır. Sözcüğün dişi formlarından muazzez, Türkçede yaygın bir kadın ismidir.

<span class="mw-page-title-main">İkona</span>

İkona Doğu Ortodoks Kilisesi, Oryantal Ortodoksluk, Katolik ve Doğu Katolik Kiliselerinin kültürlerinde en yaygın şekli illüstrasyon olan dinî bir sanat eseridir. Türkçeye Fransızca icône sözcüğünden geçmiş olan kavramın kökeni Yunanca eikon "benzerlik, resim, portre" sözcüğüdür. Bu sözcük ise yine Yunanca eikenai kökünden gelir. En yaygın konular Mesih, Meryem, azizler ve meleklerdir. Özellikle bir veya iki ana figür üzerinde yoğunlaşan portre tarzı görüntülerle ilişkili olsa da, terim aynı zamanda Doğu Hristiyanlığı tarafından üretilen ve anlatım sahneleri de dahil olmak üzere çeşitli sanatsal basındaki dini imgelerin çoğunu kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Dinler tarihi</span> Dinlerin tarihsel gelişimleri

Dinler tarihi, dinleri benzer ve farklı yönleri ile karşılaştırmalı olarak inceleyen bir bilim dalıdır. Bu bilim dalının temelinde karşılaştırma, tarih ve din olmak üzere üç olgu bulunmaktadır. Bunlardan karşılaştırma kelimesi bu bilim dalının genel metodunu belirtir. Tarih kelimesi bu bilimin bir tarih bilimi olduğunu, din ise bu bilimin konusunun din olduğunu ifade eder. İnsan hayatında özel bir yere sahip olan dinleri konu edinen tarih branşına da ''karşılaştırmalı dinler tarihi'' veya sadece ''dinler tarihi'' denir.

<span class="mw-page-title-main">I. Athanasios (İskenderiye piskoposu)</span>

İskenderiyeli Athanasios, 4. yüzyılda yaşamış önemli ilahiyatçı, İskenderiye Piskoposu, Kilise Babası ve azizdir. Ortodoks Hristiyanlığın oluşumunda önemli katkıları olduğu için "ortodoksluğun babası" olarak da adlandırılır. Hristiyan teolojisi üzerinde önemli bir etki bırakmış ve Hristiyan doktrininin şekillenmesinde katkı sağlamıştır. Kıpti Kilisesi tarafından İskenderiye'nin 20. Papası kabul edilmektedir.

Baba, Hristiyanların Tanrı'ya verdikleri özel bir isimdir. Hristiyanlıktaki Oğul (İsa) ve Kutsal Ruh ile beraber Üçlü Birlik'i oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Franciscus Xaverius</span>

Franciscus Xaverius; Francisco de Xavier, Francisco de Gassu y Javier, Francisco de Jassu y Azpilcueta olarak da bilinir ; Asya'da Hristiyan misyonerliğini başlatanlardan ve Cizvitler'in kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Nissalı Gregor</span>

Nissalı Gregor, Kapadokya bölgesindeki Nissa adlı antik kentin piskoposu.

Ortodoks Hristiyanlık, Doğu Ortodoks Kilisesi ve Oryantal Ortodoksluk için kullanılan ortak adlandırma. Hristiyanlığın bu iki mezhebi de antik Hristiyan Kilisesi'nin inancı, doktrini ve uygulamalarına olan bozulmaz bağı vurgulamak için ortodoks kavramını kullanır. Bu iki mezhebin üyeleri kendilerine sadece "Ortodoks Hristiyan" dese de "Doğu" ve "Oryantal" sıfatları bu grupların dışındakiler tarafından bu iki grubu ayırmak için kullanılır. Bu iki grup 451 yılındaki Kalkedon Konsili'nin ortodoksisi hakkında görüş ayrılığı yaşamışlardır ve hala aralarında bir komünyon yoktur; ancak hala birçok aynı doktrine, benzer kilise yapılanmasına ve benzer ibadetlere sahiptirler. İki inancın birleşmesi için yakın zamanda birçok görüşme yapılmış, birçok konuda uzlaşı sağlanmışsa da resmi bir birlik için henüz somut adımlar atılmamıştır.