İçeriğe atla

Arap Maşrık Uluslararası Karayolu Ağı

Arap Maşrık Uluslararası Karayolu Ağı, Maşrık'ın başlıca Arap ülkeleri (Suriye, Irak, Ürdün, Filistin, Lübnan, Kuveyt, Mısır, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, BAE, Umman ve Yemen) arasındaki uluslararası bir karayolu ağıdır. Ayrıca ağın bir kısmı, ağı oluşturan anlaşmaya taraf olmayan İsrail'den ve bölgenin Arap olmayan bölgelerinden geçer. Ağ, 2003 yılında yürürlüğe giren ve ağın hizmet verdiği 14 (İsrail hariç tümü) ülkenin 13'ü tarafından onaylanan bir Birleşmiş Milletler çok taraflı anlaşması olan Arap Maşrık'taki Uluslararası Yollar Hakkında 2001 Anlaşması'nın bir sonucudur.[1][2]

Yollar

Yol numarası Kısa rota Tam rota Açıklama
M5Irak, Doğu Arap YArımadasıZaho- MusulBağdatSemaveBasra – Safvan Abdally – Kuveyt (şehir) – Nuwayseeb Khafji – Abu Hadriyah – Dammam – Hofuf – Selva – Batha'a – Al Ghweifat – Abu DabiDubaiFüceyre – Kalba Khatmat Malahaw – Suhar – Muscat – Nizva – Thumrayt – SalalahDammam – Hufuf – Selva kesimi, tamamlanmasının ardından sonunda sahil yolu (Dammam – Salva) ile değiştirilecektir. Avrupa Uluslararası E-yol ağının Avrupa rotası E90'a bağlı
M7Abu Dabi-SuharAbu DabiEl-AynBüreymi BüreymiSuhar
M9El-Ayn - NizvaEl-Ayn – Mazyad – Hafit – Nizva
M10Kuzey Irak-Doğu AkdenizHaj Omran – ErbilMusul – Rabieyyah Yarubiye – KamışlıHalepLazkiyeAsya Otoyol Ağının AH2'sine bağlı
M15Halep-RamadiHalepDeyrizorEbu Kemal KaimRamadi
M20Orta SuriyeKamışlıHasekeDeyrizorHumusTartus
M25Petrol Boru HattıHadisaArarHafar El-Batin – Ebu Hadriye
M30Batı Irak-Doğu AkdenizRutbah – Al-Walid Tanf – Şam – Jedeidet Yabus Masna' – Beyrut
M35Orta Arap yarımadasıAmman – Azraq – Omari Hadithah – Sakakah – Ha'il – Burayda – Riyad – Al Kharj
M40Irak, Ürdün, Filistin, Batı İsrail ve Akdeniz Güney SahiliMunthareya- Khanaqin – Bağdad – Ramadi – Rutbah – Tarabil Karamah – Al Azraq – Amman – King Hussein Bridge KudüsAşdodGazzeRefah – Ariş – Kantara Köprüsü – Port Saidİskenderiye – As SallumConnected to AH2 of the Asian Highway Network and Trans-African Highway Route 1
M45Suriye-Ürdün-Suudi Arabistan-YemenBab Al Hawa – HalepHumsŞam – Nasib Jaber -Alsarhan – Amman – Qetraneh – Jorof – Ma'an – Al Mudawara Halat Ammar – Tebük – Qaliba – MedineMekkeAbha – Elb Baqim – Sana'a – Taiz
M47Ma'an-AkabeMa'an – Aqaba
M50Bağdat-KahireBağdatKerbela – Al Nukhaib – Jedeidat Ar'ar Jedeidat Ar'ar – Ar'ar – Sakakah – Qaliba – Tabuk – Ad-Durra Ad Durra – Aqaba Eilat Nuweiba – Nekhel – Shatt – Cairo
M51Doğu Akdeniz KıyısıKasab – Lattakia – Tartus – Dabboussieh Abboudieh – Tripoli – Beirut – Naqoura
M55Sina – Doğu KızıldenizAriş – Nakhel – Nuweiba Eilat Aqaba – Ad-Durra Ad-Durra – Dhuba – Yanbu – Rabiğ – Jeddah – Darb – At Tuwal Harad – Hodeidah – Al Mukha
M60Batı Suudi Arabistan-Yukarı MısırDhuba Safaga – Qena – Mutt
M65Kızıldeniz-Batı KıyısıIsmailia – Suez – Safaga – Halayeb
M70Kuveyt-YanbuKuwait City – As-Salmi Ar-Ruqi – Hafar al-Batin – Al Artawiyah – Burayda – Medina – YanbuEventually a section will be added upon being completed, branching off from this route at Artawiya and heading east to Jubail via Abu Hadriya
M75Nil vadisiAlexandria – Cairo – Qena – Arqin
M80Manama-CiddeManama -King Fahd Causeway- Dammam – Riyadh – Mekke – Jeddah
M90Doha-Ed DarbDoha – Ebu Semra Salva- Batha'a – Haraz – El-HarcEs-SuleyilAbha – Ed-Darb
M100Güney Arap YarımadasıSumrayt – Mazyune Şahan – Geyda – El-MukelleAdenTaizMuha

Kaynakça

  1. ^ "AGREEMENT ON INTERNATIONAL ROADS IN THE ARAB MASHREQ" (PDF). 28 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Ekim 2022. 
  2. ^ Agreement on International Roads in the Arab Mashreq

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bahreyn</span> Batı Asyada, Basra Körfezinde yer alan bir ada ülkesi

Bahreyn, resmi adıyla Bahreyn Krallığı, Asya'da, Basra Körfezi'nde yer alan bir ada ülkesidir. Bahreyn'in güneydoğusunda Katar, batısında Suudi Arabistan yer alır. Takım adalardan oluşan ülke toplam 50 doğal ada ve 33 yapay adadan meydana gelir. Kuzeybatıdan, 25 Kasım 1986 kullanıma açılan ve 25 km. uzunluğundaki Kral Fahd Geçidi ile deniz üzerinden kara yolu ile Suudi Arabistan'a bağlanmıştır Maldivler ve Singapur'dan sonra Asya'nın üçüncü en küçük ülkesidir. Başkenti ve en büyük şehri Manama'dır.

<span class="mw-page-title-main">Batı Şeria</span> Filistinde bulunan bir bölge

Batı Şeria (Cisürdün) (Arapça: الضفة الغربية‎,, İbranice: הגדה המערבית‎,, Orta Doğu'da batı, kuzey ve güneyinde İsrail, doğusunda ise, Şeria nehri ve Lût Gölü ile çevrili bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">1948 Arap-İsrail Savaşı</span> İsrail ile Arap ülkeleri arasında yapılan ilk savaş

1948 Arap–İsrail Savaşı veya Birinci Arap–İsrail Savaşı, Filistin'de İngiliz manda rejiminin sona ermesinin hemen ardından 14 Mayıs 1948'de Tel-Aviv'de toplanan Yahudi Millî Konseyi'nin, İsrail Devleti’nin kurulduğunu ilan etmesinden birkaç saat sonra Arap Birliği'nin İsrail'e savaş ilanıyla başlayan savaştır. Yeni kurulan devletin sınırlarıyla ilgili, “Eretz İsrail” dışında hiçbir bildiri yoktu. Bunun hemen ardından ABD ve ertesi gün de Sovyetler Birliği İsrail'i tanıdığını açıkladı. Bu gelişmelerin öncesinde ise İngiliz birlikleri bölgeyi terk etmeye başlamışlardı.

<span class="mw-page-title-main">Orta Doğu</span> Batı Asya, Kuzey Afrika ve Doğu Akdenizin kesiştiği yerde kalan jeografik bölge

Orta Doğu, Afrika-Avrasya'da genellikle Batı Asya'yı, tüm Mısır'ı ve Türkiye'yi kapsayan kıtalararası bir bölgedir. Terim, 20. yüzyılın başlarında başlayan Yakın Doğu teriminin yerini almak üzere daha geniş bir kullanıma girmiştir. Daha geniş "Büyük Orta Doğu" kavramı aynı zamanda Mağrip, Sudan, Cibuti, Somali, Komorlar, Afganistan, Pakistan ve bazen Transkafkasya ve Orta Asya'yı da bölgeye dahil etmektedir. "Orta Doğu" terimi, değişen tanımları konusunda bazı karışıklıklara yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">İsrail</span> Batı Asyada bulunan bir ülke

İsrail, resmî adıyla İsrail Devleti (İbranice: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‎,

<span class="mw-page-title-main">Levant</span> Akdenizin doğu sahillerinde bulunan coğrafi bölge

Levant, Akdeniz'in doğu sahillerinde bulunan geniş bir araziyi tanımlamak için kullanılan, sınırları kesin olmayan, coğrafî, tarihî ve kültürel bir adlandırma. Genel olarak tarih süreci içerisinde Toros Dağları'nın güneyinde,Orta Doğu'da geniş bir alanı belirtmektedir. Batısında Akdeniz, güneyinde Arabistan Çölü ve doğusunda Mezopotamya ile sınırlanmıştır. Levant Kafkasya Dağları'nı, Arap Yarımadası'nın belirli bir parçasını ve -her ne kadar kimi kaynaklarda Kilikya dahil edilse de- Hatay ili haricinde Anadolu'yu içermez. Sina Yarımadası, Levant ile Mısır arasında bir kara köprüsü oluşturduğundan dışarıda tutulabilir. Zamanla Levant insanı ve kültürü Sina ve Nil Nehri arasındaki bölgeye egemen olmuş olsa da, bu bölge coğrafi Levant'ı tam olarak karşılamaz.

<span class="mw-page-title-main">Otoyol</span> yüksek hızlı araç trafiği için özel olarak tasarlanmış, tüm trafik akışı ve giriş/çıkış düzenlemeli otoyol

Otoyol ya da otoban, hızlı trafik akımı sağlamak için yapılan, çok şeritli ve çift yönlü geniş karayoludur. Otoyolların en önemli özelliği, erişme kontrollü olmalarıdır; giriş ve çıkış belirli noktalardan olur, yayalar ve hayvanlar giremez. Bazı ülkelerde otoyol geçişleri ücretli olurken bazılarında sadece kamyon ve TIR'lardan geçiş ücreti tahsil edilir. Belçika, Birleşik Arap Emirlikleri, Lüksemburg ve Türkiye'de gece aydınlatmadan yararlanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Filistin Devleti</span> Batı Asyada yer alan bir ülke

Filistin, resmî adıyla Filistin Devleti, Orta Doğu'da ve Batı Asya'da, Akdeniz kıyısındaki tarihî Kenan Bölgesi'nde bulunan ve Batı Şeria ile Gazze Şeridi'nde belirtilen bölgelerde de facto olarak hüküm süren bir Arap devletidir. Devletin başkenti her ne kadar Doğu Kudüs olarak belirlense de Kudüs tamamen İsrail'in kontrolünde olduğu için başkenti Ramallah'ta yani Batı Şeria'da bulunmaktadır. Filistin toprakları 1948'den 1967'ye kadar Mısır ve Ürdün tarafından ele geçirilmişken 1967'deki Altı Gün Savaşı'ndan sonra ise İsrail tarafından ele geçirilmiştir. Şubat 2020 itibarıyla 5.051.493 nüfusla dünyada en çok nüfusa sahip 121. devlet olmuştur.

Arap devletleri veya Arap dünyası, çoğunlukla Batı Asya ve Kuzey Afrika'da bulunan geniş bir ülke grubundan oluşur. Arap ülkeleri batıda Atlantik Okyanusundan doğuda Umman Denizine, kuzeyinde Akdenizden, güneydoğusunda Afrika Boynuzu ve Hint Okyanusuna kadar uzanan ve Arapça konuşulan büyük bir coğrafyayı kapsar.

<span class="mw-page-title-main">İsrail pasaportu</span> Pasaport

İsrail pasaportu, uluslararası seyahat amacıyla İsrail Devleti vatandaşlarına verilir ve yurt dışında İsrail'in konsolosluk görevlilerinin korunması hakkını tanır.

<span class="mw-page-title-main">Şarm eş-Şeyh Memorandumu</span>

Şarm el Şeyh Memorandumu, 4 Eylül 1999'da İsrail Başbakanı Ehud Barak ile FKÖ Lideri Yaser Arafat tarafından Mısır'ın Şarm El-Şeyh kentinde ABD gözlemciliğinde imzalanan memorandum.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Kudüs</span> Kudüsün doğusu

Doğu Kudüs veya Doğu Yeruşalim ,1948 Arap-İsrail Savaşı'nda Ürdün'ün ve 1967'deki Altı Gün Savaşı'nda İsrail'in eline geçen Kudüs'ün doğusudur. İçinde, Eski Şehri ve Yahudilik, İslam ve Hristiyanlıkta kutsal yerler olan Tapınak Dağı, Ağlama Duvarı, Mescid-i Aksa, Kutsal Kabir Kilisesi gibi yerleri barındırır. "Doğu Kudüs" terimi, bazen 1949'dan 1967'ye kadar Ürdün'ün hakimiyeti altında olan fakat 1967'den sonra İsrail hakimiyeti altında Batı Kudüs ile birlikte tek bir belediye altında birleştirilen 70 km²'lik alanı bazen de 1967 öncesi bir Ürdün belediyesi olan 6.4 km²'lik alanı tasvir eder. Filistin Devleti, Doğu Kudüs'ü başkent yapmak istemektedir fakat Kudüs tamamen İsrail'in kontrolünde olduğu için şu andaki fiili başkenti Ramallah'tır. İsrail ise 30 Temmuz 1980'de Kudüs Yasası ile Batı Kudüs ve Doğu Kudüs olmak üzere Kudüs'ün tamamını ebedi başkent ilan etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa E-yolu E96</span>

Avrupa E-yolu E96, Avrupa E-yolları ağının Türkiye'de bulunan bir parçası. İzmir'de başlayıp, Sivrihisar'da bitmektedir. Batı-doğu referanslı olarak yaklaşık 446 km uzunluğundadır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri'nin vize politikası</span> Vize politikası

Birleşik Arap Emirlikleri ziyaretçileri vize muaf ülkelerden birinin vatandaşları ülkeye vardıklarında vize için uygun olan ülkelerden birinden gelmiş olmadıkça seyahate çıkmadan önce vize almak zorundadırlar.

Seyşel Adaları'nı ziyaret eden tüm yabancı uyruklu kişilere vizesiz giriş hakkı tanınır. Geçerli bir pasaport, dönüş veya ileri bilet, konaklama kanıtı ve yeterli fona sahip olmalıdırlar. Ziyaretçinin İzni ücretsiz olarak verilir ve başlangıçta üç aya kadar geçerlidir, ancak üç aya kadar olan bir ücret karşılığında, toplam süresi on iki ayı geçmeyecek şekilde uzatılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Malezya-Türkiye ilişkileri</span>

Malezya-Türkiye ilişkileri, Malezya ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Türkiye'nin Kuala Lumpur'da bir büyükelçiliği, Malezya'nın ise Ankara'da bir büyükelçiliği ve İstanbul'da bir başkonsolosluğu bulunmaktadır. Her iki ülke de Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (OIC) tam üyesidir. Her iki ülke de kendi bölgelerinde bölgesel güç ve orta güç olarak sınıflandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa E-yolu E97</span> A sınıfı uluslararası bir e-yol

Avrupa E-yolu E97, uluslararası E-yol ağının bir parçasıdır. Yol Ukrayna, Rusya, Gürcistan ve Türkiye'yi birbirine bağlayan A sınıfı bir e-yoldur. Karayolu toplam 1.360 kilometre (850 mi) uzunluğundadır. Yol Kuzey Karadeniz bölgesini denizin doğu kıyılarındaki Güney Karadeniz bölgesine bağlar.

Arap Soğuk Savaşı, Arap dünyasında 1952'de Cemal Abdünnâsır'ı iktidara getiren Mısır Devrimi ile 1979'da İran-Arap gerginliklerinin Arap içi çatışmayı tutmasına neden olan İran Devrimi'nin neden olduğu siyasi rekabetti. Bir tarafta Mısır önderliğindeki yeni kurulan cumhuriyetler ile diğer tarafta Suudi Arabistan önderliğindeki geleneksel krallıklar bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri-İsrail Barış Anlaşması</span>

Birleşik Arap Emirlikleri-İsrail Barış Anlaşması veya İbrahim Anlaşması, 13 Ağustos 2020'de Birleşik Arap Emirlikleri ile İsrail arasında yapılan anlaşmadır. Birleşik Arap Emirlikleri bu anlaşmayla birlikte İsrail'in Mısır'dan ve Ürdün'den sonra anlaşma yaptığı üçüncü Arap ülkesi olmuştur ve Körfez ülkeleri arasında İsrail'le anlaşan ilk ülke konumundadır. İbrahim Anlaşması'nın açıklanmasından saatler sonra Birleşik Arap Emirlikleri medyası İsrail'in anlaşma karşılığında Filistin'deki ilhak politikasını kalıcı şekilde durdurduğunu yazmıştır, buna karşın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ilhak politikasının kalıcı şekilde durdurulmadığını, bir süre askıya alındığını belirtmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Golan Tepeleri'nin statüsü</span> İsrail-Suriye sınırına yakın platonun uluslararası yasal statüsü

Golan Tepeleri, Batı Asya'nın Levant bölgesinde yer alan ve 1967'deki Altı Gün Savaşı'nda İsrail tarafından Suriye'den ele geçirilen kayalık bir platodur. İsrail ve ABD dışındaki uluslararası toplum, Golan Tepeleri'nin İsrail tarafından askeri işgal altında tutulan Suriye toprağı olduğunu kabul etmektedir. Savaşın ardından Suriye, Hartum Kararı'nın bir parçası olarak İsrail ile herhangi bir müzakereyi reddetti.