İçeriğe atla

Aram Gülyüz

Aram Gülyüz
Doğum13 Nisan 1931(1931-04-13)
İstanbul, Türkiye
Ölüm1 Eylül 2018 (87 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeriŞişli Ermeni Mezarlığı, İstanbul
MeslekSenarist, yapımcı, yönetmen
Etkin yıllar1958-2018
Evlilik
Gönül Gülyüz
(e. 1965; ö. 2018)
Çocuk(lar)1
Ödüller37. Uluslararası İstanbul Film Festivali Sinema Onur Ödülü

Aram Gülyüz (13 Nisan 1931, İstanbul - 1 Eylül 2018, İstanbul), Ermeni asıllı[1] Türk yönetmen, yapımcı ve senarist.[2] 1958 yılında Metro Film'i kurarak yapımcı olarak sinemaya adım atan sanatçı, 1960 yılında Metin Serezli ve Nurhan Nur’un baş­rolünü oynadığı ilk filmi Sensiz Yıllar'ı çekti.

Özel hayatı

Koleji bitirip İngiltere'ye gitti. Electric and Musical Industries Ltd.ın (EMI) Londra'daki temsilciliğinde dört yıl televizyon kursu gördü. Sinema yolunun açılması askerde Halit Refiğ ile geçirdiği 18 ay arkadaşlığı sayesinde kendi deyimiyle tesadüfen başladı.[3] Refiğ şöyle anlatıyor: "Aram o tarihlerde daha çok oyunculuk merakındaydı. Tabii ki sinemaya da ilgisi vardı ama mesela benim sinema düşüncem senaryo yazıp yönetmek istikametinde iken şarkı söyleyip oyun oynamak Aram’ın ilgi alanıydı. Hatta çok iyi taklit yapardı. Bu, tugay içinde de biliniyordu. Tugaya yabancı misafirler, özellikle İngiliz, Amerikalı subaylar geldiği zaman, tugay komutanı hemen “Aram teğmen gelsin” diye haber gönderirdi. Aram'ın gitarı vardı. Gitarla onlara İngilizce şarkılar söylerdi. Ama Aram kendisinin bu oyunculuk, bilhassa komedi oyunculuğu konusundaki yeteneğini kullanmadı. Aram benim, Almanların bana yaptırmayı düşündüğü ilk film teşebbüsünde onun Türkiye idarecisi, prodüktörü olarak, ilk öyle adımını attı sinemaya."[4]

Askerden sonra İngiliz Havayolları’nda (British Airways) memur olarak çalıştı, ardından Halit Refiğ‘in teşvikiyle 1958 yılında Metro Film’i kurup yapımcı olarak sinemaya başladı.[5] “Metro Film” faaliyetlerini 1973'e kadar devam ettirdi ve 40'tan fazla film gerçekleştirdi. Ferhan Üçoklar ile ortaklaşa kurduğu “Üç-Ok Film” ise 1969-1973 yılları arasında iki film çekti.[6] 1965 yılında eşi olacak, Türkiye'nin ilk balerinlerinden biri olan Gönül Gülyüz ile bir filminin koreografisi için tanıştı.[7] Bu evliliğinden Ferdi adında bir oğlu vardır.

1 Eylül 2018'de geçirdiği kalp krizi nedeniyle ölen Aram Gülyüz, Şişli'de bulunan Ermeni mezarlığında defnedildi.[8]

Filmografi

Aram Gülyüz'ün ilk yapımcılığını gerçekleştirdiği film, Türk-Alman ortak yapımı olan İstanbul Macerası'ydı. Filmde Sadri Alışık, Orhan Günşiray ve Öztürk Serengil gibi dönemin ünlü Türk oyuncuları ile birlikte Alman oyuncular Carl Möhner, Eva Palmer ve Bianca Breneca da yer almıştı. 1960 yapımı Sensiz Yıllar'da hem yönetmenlik hem de senaristlik yaptı. Metin Serezli, Nurhan Nur ve Serpil Gür bu filmde başrolleri paylaşmışlardı. 1961 yapımı Aşk ve Yumruk'ta ise bu kez sadece yönetmenlik yaptı. 1961 yapımı Aşk ve Yumruk; Orhan Günşiray ile Türkân Şoray'ın başrolünü paylaştığı filmiydi.[9]

Yeşilçam seks furyası sırasında 123 film çekerek dönemin en çok çalışan yönetmenlerinden oldu.[10]

Son çektiği film ise 2014 yapımı Zaman Makinesi 1973 oldu. Son filminde Gürgen Öz ve Seda Bakan başrol oynadılar.

Ödüller

Biyografi

  • Berberyan, Bercuhi (2017). Aram Gülyüz : Yeşilçam'ın en üretken muzip yönetmeni (1. baskı bas.). İstanbul: Paros. ISBN 9786-058-478862. 

Kaynakça

  1. ^ https://www.ermenihaber.am/tr/news/2020/09/02/Ye%C5%9Fil%C3%A7am-Ermeni-Aram-G%C3%BCly%C3%BCz/191823#:~:text=Sinema%20d%C3%BCnyas%C4%B1na%201958'de%20ad%C4%B1m,%2C%20%C5%9Ei%C5%9Fli'de%20d%C3%BCnyaya%20geldi 1 Eylül 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. []
  2. ^ "Aram Gülyüz". Türk Sineması Araştırmaları. 14 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2015. 
  3. ^ "MÜTEVAZI BİR DUAYEN: ARAM GÜLYÜZ". afcyapim.com. Paros. 5 Aralık 2017 tarihinde kaynağından (röportaj) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  4. ^ Halit Refiğ - Düşlerden Düşüncelere Söyleşiler. Kabalcı Yayınevi. 2001. s. 22. 
  5. ^ "Bir çınar devrildi bir devir kapandı". cumhuriyet.com.tr. Cumhuriyet. 3 Eylül 2018. 18 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  6. ^ Scognamillo, Giovanni (30 Aralık 2002). "Türk Sinemasının Ekonomik Tarihine Giriş – 3". yenifilm.net. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2019. 
  7. ^ Erdem, Aynur (30 Ekim 2004). "Erotik film çekmek bana zevk verdi". sabah.com.tr. Sabah Cumartesi eki. 28 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (röportaj) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  8. ^ Usta Yönetmen Aram Gülyüz, Rabbe Uğurlandı 07.09.2018 (haber sunumu) (televizyon yayını). SAT-7 TÜRK. 2018. 
  9. ^ Ertan, Özlem (5 Eylül 2018). "Yeşilçam'ın unutulmaz yönetmeni: Aram Gülyüz". evrensel.net. 20 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2019. 
  10. ^ Araya parça giren yıllar: Türk sinemasında 1974-1980 seks filmleri dönemi ve o dönemden bugünlere yaşananlar

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tunç Başaran</span> Türk film yönetmeni (1938–2019)

Tunç Başaran, Türk yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Halit Refiğ</span>

Halit Refik Refiğ, Türk sinema yönetmeni, senarist, yazar, öğretim görevlisi, onursal profesördür.

<span class="mw-page-title-main">Atıf Yılmaz</span> Türk yönetmen, yapımcı ve senarist (1926–2006)

Atıf Yılmaz Batıbeki Türk film yönetmeni, yapımcı ve senarist ve akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Recep Peker</span> 6. Türkiye başbakanı

Mehmet Recep Peker, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Sadri Alışık</span> Türk sinema sanatçısı (1925–1995)

Sadri Alışık, kimlik adıyla Mehmet Sadrettin Alışık, Türk tiyatrocu, sinema oyuncusu ve komedyendir.

<span class="mw-page-title-main">Ümit Ünal</span> Türk yönetmen, senarist ve yazar

Ümit Ünal, Türk yönetmen, senarist ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Zeki Ökten</span> Türk yönetmen (1941–2009)

Zeki Ökten, Türk yönetmen.

Ertem Eğilmez, Türk senarist, yapımcı ve yönetmen. Geniş izleyici kitlesinin ilgisini çeken kalabalık kadrolu güldürüleriyle Türk sinemasında bir tarz oluşturan Eğilmez, meslek hayatı boyunca 44 film yönetti, 5 senaryo kaleme aldı ve 97 filmin yapımcılığını üstlendi. Aralarında Kemal Sunal, Münir Özkul, Adile Naşit, Şener Şen, Halit Akçatepe, Ayşen Gruda ve Zeki Alasya gibi oyuncuların Türk sinemasında varlık göstermesine öncülük etti.

<span class="mw-page-title-main">Çolpan İlhan</span> Türk tiyatro ve sinema sanatçısı

Çolpan İlhan, Türk tiyatro ve sinema sanatçısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Günşiray</span> Türk oyuncu ve film yapımcısı

Orhan Mahir Günşiray, Türk sinema, dizi oyuncusu ve film yapımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Sevda Ferdağ</span> Türk oyuncu ve şarkıcı

Sevda Ferdağ, gerçek adıyla Lütfiye Dumrul, Türk oyuncu, tiyatro sanatçısı ve şarkıcı.

<i>Avare Mustafa</i>

Avare Mustafa, 1961 yılı yapımlı bir Memduh Ün filmi.

Türk sinemasında, LGBT temaları, ilk kez 1962 yılından çekilen Ver Elini İstanbul ile başlamakta ve bu filmde, ilk defa iki kadının öpüşmesi yer almaktadır. 1960'lı yıllarda Yeşilçam sinemasında LGBT bireylerin içine dahil olunduğu on dokuz film vardır ve bunlardan on altısı lezbiyenlik, ikisi erkek eşcinselliği, biri ise trans bireyleri konu almıştır. Erkek eşcinselliği ise lezbiyen ilişkiyen ilişkilerin anlatılmasından yirmi dört yıl sonra gerçekleşmiştir ve bu döneme kadar yan karakterlerde genellikle bir güldürü unsuru olarak efemine erkeklere yer verilmiştir. 1970'ler itibaren trans bireyler filmlerde cinsel kimlikleri gizlenerek yer almıştır.

Özer Kızıltan, Türk yönetmen, senarist.

<i>Zirvedekiler</i>

Zirvedekiler, Erler Film imzalı, 1995 yılında Show TV'de yayınlanmış olan drama türündeki Türk yapımı televizyon dizisidir. Başrollerini Cüneyt Arkın ve Gülşen Bubikoğlu paylaşmıştır. Türker İnanoğlu'nun yapımcılığını üstlendiği dizinin yönetmeni Halit Refiğ'dir. Zirvedekiler Halit Refiğ ile Cüneyt Arkın'ın son birlikte çalışmasıdır. Dizi, 18. bölümü ile sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Mümtaz Ener</span> Türk sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist

Mümtaz Ener, Türk sinema oyuncusu, yönetmen, senarist ve seslendirme sanatçısı.

<i>Paramparça</i> (film, 1985) film

Paramparça, yönetmenliğini Halit Refiğ'in yaptığı, çekimlerinin Kütahya'da tamamlandığı, başrollerinde Cüneyt Arkın, Gülşen Bubikoğlu, Tarık Akan ve Orhan Günşiray'ın yer aldığı, 1985 tarihli Türk filmi.

Birsen Kaya, Türk film yönetmeni ve senarist. Bilge Olgaç ve Cahide Sonku ile beraber Türkiye'nin ilk kadın yönetmenlerinden biridir.

Ersin Pertan, Türk film yönetmeni, senarist.

Kamil Oğuz Gözen, Türk film yönetmeni.