İçeriğe atla

Aracı azınlık

Aracı azınlık, ana meslekleri üreticiler ve tüketiciler arasında bağlantı kurmak olan bir azınlık nüfusudur. Tüccarlar, tefeciler gibi meslekler örnek olarak gösterilebilir. Aracı bir azınlık, muhtemelen ayrımcılık ve zorbalığa maruz kalsa da, toplumda "aşırı ikincil" bir statüye sahip değildir.[1]

"Aracı azınlık" kavramı 1960'lı yıllarda sosyolog Hubert Blalock ve Edna Bonacich tarafından icat edilmiştir ve bu kavram siyaset bilimciler ve ekonomistler tarafından da kullanılmaktadır.

Bu fikir Amerikalı ekonomist Thomas Sowell tarafından daha da geliştirilmiştir.[2]

Genel bakış

Alexis de Tocqueville, Amerika'da Demokrasi adlı kitabında Aydınlanma'dan önceki Fransa'da ticaretin, güce erişmek için yeni bir yol olduğunu yazmış; "aracı sermaye sahiplerinin kâh hor görülen kâh pohpohlanan bir siyasal güç haline geldiğini" belirtmiştir.[3]

Bu tür grupların, ayrımcılığa rağmen evlat edindikleri ülkede nihai refahı elde ettiklerine dair çok sayıda örnek vardır. Aracı azınlık, genellikle ticaret ve tefecilik gibi üretici ve tüketici arasındaki rolleri üstlenirler. Kendilerine karşı ayrımcılığın yüksek olduğu zamanlarda bile Avrupa'da Yahudiler, Güneydoğu Asya ve Kuzey Amerika'da Çinliler, Hindistan'daki Müslümanlar ve Parsiler, Nijerya'daki İgbolar, Doğu Afrika'daki Hintler, Batı Afrika'daki Lübnanlılar gibi ünlü örnekler, aracı azınlık olarak faaliyet göstermiştir.[4]

Aracı azınlıklar genellikle toplumlara ve uluslara ekonomik fayda sağlar ve genellikle yeni endüstriler kurarlar. Ancak, ekonomik yetenekleri, finansal başarıları ve klancılıkları, diğer grupların işletmelere ve tefeciliğe karşı sosyal önyargılarıyla birleştiğinde, bir ülkenin yerli nüfusu arasında kızgınlığa neden olabilmektedirler. Aracı azınlıklar ırkçı şiddetin, teröristlerin, zorbalığın, soykırımın, ırkçı politikaların veya diğer baskı biçimlerinin kurbanı olabilirler. Diğer etnik gruplar genellikle aracı azınlıkları uluslarına karşı komplolar düzenlemekle veya yerli nüfusun servetini çalmakla suçlar.[4]

Örnekler

Afrika'da
Diğer

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ O'Brien, David J.; Stephen S. Fugita (April 1982). "Middleman Minority Concept: Its Explanatory Value in the Case of the Japanese in California Agriculture". The Pacific Sociological Review. University of California Press. 25 (2): 185-204. doi:10.2307/1388723. 
  2. ^ Douglas, Karen Manges; Saenz, Rogelio. "Middleman Minorities" (PDF). International Encyclopedia of the Social Sciences. 2nd. 22 Haziran 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  3. ^ de Tocqueville, Alexıs (1992). De La démocratie en Amérique. Les éditions Gallimard. ISBN 978-975-07-4473-0. 
  4. ^ a b Sowell, Thomas (2005). "Is Anti-Semitism Generic?". Hoover Digest. Hoover Press. 2005 (3). 28 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  5. ^ a b c d e f g h i j k l Bonacich, Edna (Ekim 1973). "A Theory of Middleman Minorities". American Sociological Review. American Sociological Association. 38 (5): 583-594. doi:10.2307/2094409. JSTOR 2094409. 
  6. ^ "Amerika'daki Çinliler: Bir Anlatı Tarihi". 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2023. 
  7. ^ "Japanese Americans: Aracı Bir Azınlığın Gelişimi". 
  8. ^ "Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Koreli Göçmenlerin Aracı Azınlık Özellikleri". 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2023. 
  9. ^ "Essays on Twentieth-Century History". s. 44. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2023. 
  10. ^ Jeffrey Lesser (Temmuz 1996). (Re) Creating Ethnicity: Middle Eastern Immigration to Brazil. 1. The Americas. ss. 45-65 JSTOR 1007473. 
  11. ^ Pacini, Andrea (1998). Christian Communities in the Arab Middle East: The Challenge of the Future. Clarendon Press. ss. 38, 55. ISBN 978-0-19-829388-0. 10 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2016. 
  12. ^ Boxberger, Linda (2002). On the edge of empire: Hadhramawt, emigration, and the Indian Ocean, 1880s-1930s. SUNY Press. ISBN 9780791452172. ISSN 2472-954X. OCLC 53226033. 
  13. ^ Freitag, Ulrike (1999). "Hadhramaut: Geç 19. ve Erken 20. Yüzyıllarda Hint Okyanusu için Dini Bir Merkez?". Studia Islamica (89): 165-183. doi:10.2307/1596090. JSTOR 1596090. 
  14. ^ Manger, Leif (2010). Hadrami diasporası: Community-building on the Indian Ocean rim. Berghahn Books. ISBN 9781845459789. OCLC 732958389. 
  15. ^ a b Thomas Sowell. Black Rednecks and White Liberals. Black Rednecks & White Liberals. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2023. 
  16. ^ Bloxham, Donald (2005). The Great Game of Genocide: Imperialism, Nationalism, and the Destruction of the Ottoman Armenians (İngilizce). Oxford University Press. ss. 8-9. ISBN 978-0-19-927356-0. 
  17. ^ Suny, Ronald Grigor (1997). Richard G. Hovannisian (Ed.). Eastern Armenians Under Tsarist Rule; The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume II: Foreign Dominion to Statehood: On Beşinci Yüzyıldan Yirminci Yüzyıla. New York: Martin's Press. s. 125. 
  18. ^ Blow; s. 213.
  19. ^ a b c d Swietochowski, Tadeusz (1985). Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community. Cambridge University Press. ISBN 9780521522458. 2 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  20. ^ Braux, Adeline (3 Aralık 2013). "Azerbaijani Migrants in Russia" (PDF). Caucasus Analytical Digest. 57 (5). ss. 5-7. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Aralık 2023. 
  21. ^ Pál, N. (Ekim 2007). Chinese in Eastern Europe and Russia: Ulusaşırı Bir Dönemde Aracı Bir Azınlık. doi:10.4324/9780203933961. ISBN 9781134063819. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nijerya</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Nijerya ya da resmî adı ile Nijerya Federal Cumhuriyeti, Afrika kıtasının batısında yer alan ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Nijer, Çad, Kamerun ve Benin oluştururken, ülkenin güneyinde Gine Körfezi içerisinde yer alan Benin Körfezi yer almaktadır. Ülkenin başkenti Abuja'dır.

<span class="mw-page-title-main">Afrika</span> kıta

Afrika, yüzölçümü ve nüfus yoğunluğu açısından dünyanın en büyük ikinci kıtasıdır. Kendisine bitişik kabul edilen adalar ile birlikte 30,8 milyon km²'lik alanı ile dünya yüzölçümünün %6'sını ve dünya üzerindeki toprakların %24,4'ünü kapsar. 1 milyar kişilik nüfusuyla dünya nüfusunun %15'ini barındırır. Afrika, kuzeyde Akdeniz, güneyde Hint Okyanusu, batıda Atlas Okyanusu, doğuda Sina Yarımadası, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı ile çevrelenmiştir. Madagaskar'ı ve çeşitli takımadaları bünyesinde barındırır. Kıtada 54 adet diplomatik olarak tanınmış bağımsız devlet, dokuz bölge ve 3 adet de sınırlı tanınmış devlet bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Farsça</span> Bir batı İran dili

Farsça ya da Persçe, Hint-Avrupa dillerinin İran dilleri koluna ait bir batı İran dilidir. Başta İran olmak üzere, kuzeyde Rusya ve Azerbaycan, doğuda Afganistan ve Tacikistan, Orta Asya'da Özbekistan ve Basra Körfezi üzerinde Kuveyt ve Irak gibi ülkelerde 100 milyonun üzerinde kişi tarafından konuşulmaktadır. Antik Pers halkının konuştuğu dilden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya İmparatorluğu</span> Birleşik Krallık tarafından yönetilmiş devletler ve dominyonlardan oluşan imparatorluk

Britanya İmparatorluğu, Birleşik Krallık veya öncül devletleri tarafından yönetilen dominyonlar, sömürgeler, himayeler ve mandalar ile diğer bağımlı bölgelerden oluşmuş olan imparatorluktur. 16. ve 17. yüzyıllarda İngiltere Krallığı tarafından kurulan denizaşırı sömürgeler ve ticaret karakolları olarak başlamıştı. En güçlü döneminde tarihteki en geniş topraklara sahip devlet olmasının yanı sıra bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca dünyanın en önde gelen küresel gücüydü. 1922'de 458 milyon kişi, yani dünya nüfusunun neredeyse dörtte biri, Britanya İmparatorluğu'nun egemenliği altındaydı ve toprakları 33.000.000 km2'lik alanı kapsıyordu. Bu derece geniş bir coğrafyaya hükmettiği için siyasi, dilsel ve kültürel kalıtı hâlen yaygın olarak devam etmektedir. Gücünün doruklarındayken, dünya geneline yayılmış toprakları nedeniyle her zaman en az bir bölgesinde gün ışığı olmasından ötürü "üzerinde güneş batmayan imparatorluk" olarak da tanımlanmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Orta Doğu</span> Batı Asya, Kuzey Afrika ve Doğu Akdenizin kesiştiği yerde kalan jeografik bölge

Orta Doğu, Afrika-Avrasya'da genellikle Batı Asya'yı, tüm Mısır'ı ve Türkiye'yi kapsayan kıtalararası bir bölgedir. Terim, 20. yüzyılın başlarında başlayan Yakın Doğu teriminin yerini almak üzere daha geniş bir kullanıma girmiştir. Daha geniş "Büyük Orta Doğu" kavramı aynı zamanda Mağrip, Sudan, Cibuti, Somali, Komorlar, Afganistan, Pakistan ve bazen Transkafkasya ve Orta Asya'yı da bölgeye dahil etmektedir. "Orta Doğu" terimi, değişen tanımları konusunda bazı karışıklıklara yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Irkçılık</span> bir ırkın bir diğerine üstünlüğüne inanmak

Irkçılık, farklı bir ırk veya etnik kökene sahip oldukları için diğer insanlara yönelik önyargı, ayrımcılık veya düşmanlıktır. Irkçılık davranışını gösteren kişiye ise ırkçı adı verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afroamerikalılar</span> Amerika Birleşik Devletlerinde Afrika kökenli ırksal veya etnik grup

Afroamerikalılar veya Siyahi Amerikalılar olarak da bilinen Afrikalı Amerikalılar, Afrika'nın Siyah ırk gruplarından herhangi birinden kısmen veya tamamen gelen Amerikalılardan oluşan etnik bir gruptur. Afrikalı Amerikalılar, Beyaz Amerikalılar ile Hispanik ve Latino Amerikalılardan sonra ABD'deki en büyük üçüncü ırksal veya etnik grubu oluşturmaktadır. "Afroamerikalı" terimi genellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde köleleştirilen Afrikalıların torunlarını ifade eder.

Çinliler ; çoğunlukla soy, etnisite, uyrukluk, vatandaşlık veya diğer bağlılık vasıtasıyla Çin ile ilişkili çeşitli kişiler veya gruplardır.

<span class="mw-page-title-main">İslam'ın yayılışı</span> 7. ve 8. yüzyıllarda yaşanmış tarihsel süreç

İslam'ın yayılışı, İslam'ın genişlemesi, İslami fetihler ya da Arap fetihleri, 7. yüzyılda İslam peygamberi Muhammed'in Müslümanlarca Asr-ı Saâdet diye adlandırılan döneminde başladı. Muhammed, Arap Yarımadası'nda, daha sonraki Râşidîn ve Emevî hilâfetleri döneminde bir yüzyıllık hızlı genişleme gören yeni bir birleşik yönetim kurdu.

Çin coğrafi keşifleri, Çin İmparatorluğu'nun MÖ 2. yüzyıl ile MS 15. yüzyıla kadar ülke dışında karadan veya deniz yoluyla keşfettiği yerleri kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Apartheid</span> Güney Afrikada ırk ayrımı sistemi

Apartheid, Afrika'nın güneyinde bulunan Güney Afrika Cumhuriyeti ile bu devlete bağlı Güneybatı Afrika'da (Namibya) 1948-1994 yılları arasında resmî devlet politikası olarak iktidarda bulunan Ulusal Parti hükûmeti tarafından uygulanan ve bu doğrultuda yasalar çıkartarak ırksal ayrımcılığı savunan sistemdir. Apartheid kelimesi Afrikaanca "ayrılık" anlamına gelmektedir. Bu süreç Avrupa kökenli beyazlar tarafından, baasskap adı da verilen ve beyaz ırkın diğer ırklardan üstün olduğunu savunan bir ideoloji ile yürütülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Bulgaristan'daki Yahudilerin tarihi</span>

Bulgaristan'daki Yahudilerin tarihi MÖ 2. yüzyıla kadar uzanır. Bu zamandan beri her zaman bir Yahudi nüfusu olan Bulgaristan'da Yahudilerin Bulgaristan tarihinde antik çağlardan Orta Çağa ve bugüne kadar önemli rolleri bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Bağdadi Yahudiler</span>

Bağdadi Yahudiler, Hindistan'daki ana Yahudi cemaatlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Portekizliler</span> Portekizin yerli halkı

Portekizliler, İber Yarımadasının güneybatısında yer alan Portekiz'in yerli halkıdır. Portekizliler bir Latin halkıdır, dilleri Latinceye dayanan Portekizcedir. Bir sömürge devleti olan Portekiz İmparatorluğu döneminde Portekizlilerin önemli bir kısmı dünyanın farklı yerlerine dağılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yahudiler</span> Orta Doğu kökenli etno–dinî grup ve antik millet

Yahudiler veya Yahudi milleti, tarihî İsrail ve Yehuda'nın İsrailoğulları ve İbranilerinden köken alan bir etno-dinî grup ve millettir. Yahudilik, Yahudi milletine özel etnik bir din olduğundan Yahudi etnisitesi, milleti ve inancı birbiriyle güçlü bir şekilde ilişki içerisindedir.

Boy ayrımcılığı veya boyculuk, boya dayanan ayrımcılık veya önyargıdır. İlkece toplum içinde boyu "normal" karşılanan uzunlukta olmayan insanlara yönelik uygulanır. Araştırmalar boy ayrımcılığının genellikle zorbalık şeklinde ortaya çıktığını göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Afrika imparatorlukları listesi</span>

Bu liste maddesinde, bilinen Afrika imparatorlukları ve bunların başkentleri listelenmiştir.

Ekonomik ayrımcılık, ekonomik faktörlere dayalı ayrımcılıktır. Bu faktörler arasında iş bulunabilirliği, ücretler, mal ve hizmetlerin fiyatları ve/veya bulunabilirliği ve iş için azınlıklara sağlanan sermaye yatırım fonu miktarı sayılabilir. Bu, işçilere, tüketicilere ve azınlıklara ait işletmelere karşı ayrımcılığı içerebilir. Bu, tekelcilerin farklı alıcılara ödeme isteklerine göre farklı fiyatlar talep etme uygulaması olan fiyat ayrımcılığı ile aynı şey değildir.

<span class="mw-page-title-main">Sosyal teori</span>

Sosyal teoriler, sosyal fenomenleri incelemek ve yorumlamak için kullanılan analitik çerçeveler veya paradigmalardır. Sosyal bilimciler tarafından kullanılan bir araç olan sosyal teoriler, farklı metodolojilerin geçerliliği ve güvenilirliği, yapının veya kurumun önceliği ve olasılık ile zorunluluk arasındaki ilişki hakkındaki tarihsel tartışmalarla ilgilidir. Kayıt dışı nitelikteki sosyal teori, akademik sosyal ve siyaset bilimi dışında kurulan yazarlık, "sosyal eleştiri", "sosyal yorum" veya "kültürel eleştiri" olarak adlandırılabilir ve hem resmi kültürel hem de edebi bilimle ve diğer akademik olmayan veya gazetecilik dışı yazı biçimleriyle ilişkilendirilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Matematiksel sosyoloji</span>

Matematik sosyolojisi, hem sosyolojik araştırmalarda matematiğin kullanımıyla hem de matematik ile toplum arasında var olan ilişkilerin araştırılmasıyla ilgilenen disiplinler arası bir araştırma alanıdır.