İçeriğe atla

Aqua (uydu)

Aqua (EOS PM-1)
COSPAR kimliği2002-022A Bunu Vikiveri'de düzenleyin
SATCAT no.27424 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Uzay aracı özellikleri
Uzay aracıAqua (EOS PM-1)
Görev başlangıcı
RoketDelta 2
 
Aqua
Aqua tarafından çekilmiş bir yeryüzü fotoğrafı, Ege Denizi (2007)

Aqua (EOS PM-1), Dünya'nın yörüngesinde bulunan yağış, buharlaşma ve su döngüsünü inceleyen bir NASA bilimsel araştırma uydusudur. Yeryüzü Gözlem Sistemi'nin (EOS) Aura'dan (2004'te fırlatıldı) sonra ikinci en büyük parçasıdır. Ardından ise Terra gelmektedir (1999'da fırlatıldı).

"Aqua" ismi Latince su kelimesinden gelir. Uydu, 4 Mayıs 2002'de Delta II roketinde Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü'nden fırlatıldı. Aqua, Güneş'e eşzamanlı bir yörüngede, diğer uydularla birlikte (OCO-2, Japon GCOM W1, CALIPSO, CloudSat ve Aura) "A train" adı verilen uydu formasyonunda üçüncü olarak uçuyor.[1]

Aqua'nın kütlesi 2.934 kilogramdır.[2]

Görev

Aqua, NASA'nın A-Train formasyonunda faaliyet gösteren Dünya bilimi misyonlarından biridir.[3] Görevin uzun vadeli birincil ölçümlerini yaparken çok yüksek bir hassasiyet düzeyi gösterdi. Bu yüksek derecede kalibre edilmiş iklim kalitesi, radyasyon, yansıma ve geri saçılma ölçümleri, NASA tarafından fırlatılan geçmişteki ve şimdiki sensörlerin yanı sıra, diğer uzay ajanslarından ve uluslararası topluluktan fırlatılan çeşitli sensörleri çapraz-kalibre etmek için de kullanıldı. Dünyanın dört bir yanından binlerce bilim insanı ve operasyonel kullanıcı, NASA'nın altı disiplinlerarası Dünya bilimi odak alanı (Atmosferik Kompozisyon, Hava durumu, Karbon Döngüsü ve Ekosistemler, Su ve Enerji Döngüsü, İklim Değişkenliği ve Değişimi ve Toprak Yüzeyi ve İçi.) için Aqua verilerini kullandı.

Aqua, bazı küçük, görev dışı anomaliler yaşadı.

Aqua, Katı Hal Kaydedici (SSR) ile yaşanan 2007 anomaliliğinden dolayı, yalnızca iki yörünge değerinde veri tutabilir. 2010'da başlayan bir dizi Güneş paneli ve panel regülatörü elektronik anomalisi, toplam 132 tane olan güneş paneli kablosundan 13 tanesinin kaybına yol açtı. Buna ek olarak bir pil hücresindeki 2005 kısa devresi, hücre kapasitesinde kısmi bir kayba yol açtı. 2009'da bir güneş paneli termistörü bozuldu ve Güneş paneli alanında bir hata tespit edildi. Güneş paneli alanı sorunu o zamandan beri periyodik olarak düzeltildi. 8 Eylül 2007'de ise, Çift İtici Modülü (DTM-2) Isıtıcısı bir anomali yaşadı.[4]

Sistemler

Aqua, Dünya yüzeyi ve atmosferinde su incelemeleri için altı alet taşır. Bunların dördü hâlâ çalışır vaziyettedir.

  • Gelişmiş Mikrodalga Tarama Radyometresi-EOS (AMSR-E) - Bulut özelliklerini, deniz yüzeyi sıcaklığını, yüzeye yakın rüzgar hızını, radyasyon enerji akısını, yüzey suyunu, buz ve karı ölçer. Japonya Ulusal Uzay Kalkınma Ajansı tarafından koyulmuştur. AMSR-E aleti 480 kilogramdan fazla kütleye sahipti ve yatak takımındaki yağlayıcı görev süresince kademeli olarak bozuldu. 2007 yılına kadar motor akımında gözle görülür bir artış oldu. Bu, 2011 yılında uygulamaya konulan yüksek akım veya tork durumunda yeni, beklenmedik prosedürlerinin geliştirilmesine yol açtı. Ekim 2011'de, cihaz uzay aracında tork sınırlarını aşan yalpalama titreşimlerine neden olmaya başladı. 4 Ekim 2011'de otomatik olarak normal 40 rpm'den 4 rpm'e yavaşladı ve sonra 4 rpm'i koruyamadığı için durdu.[5] 2012 yılında GCOM-W1 uydusunda fırlatılan AMSR-2 cihazı ile çapraz kalibrasyona olanak sağlamak için 4 Aralık 2012'de 2.0767 rpm'li başarılı bir hızlanma ile sonuçlanan bir kurtarma prosedürü 2012 yılında geliştirildi ve test edildi.[6][7] 4 Aralık 2015'te AMSR-E durdu ve 3 Mart 2016'da ise kapatıldı.
  • Orta Çözünürlüklü Görüntüleme Spektroradiyometresi (MODIS) - Bulut özelliklerini ve radyasyon enerji akısını, ayrıca aerosol özelliklerini de ölçer; arazi örtüsü ve arazi kullanımı değişikliği, yangınlar ve volkanlar gibi. Terra'da da aynı MODIS aleti vardır. 2017 itibarıyla, Okyanus Biyoloji İşleme Grubu (OBPG), MODIS'in kısa dalga görünür bantlarındaki kanalların bozulmasını gözlemledi.[6]
  • Gelişmiş Mikrodalga Alıcı Ünitesi (AMSU-A) - Atmosferik sıcaklığı ve nemi ölçer. Fırlatılmasından bu yana AMSU, 15 kanalının 5'ini kaybetti.[8] AMSU-A2 mikrodalga cihazı 24 Eylül 2016'da saat 19:47'de enerjisini kaybetti. Bu, Kanal 1 ve 2'nin de kaybına neden oldu. Tüm kurtarma girişimleri ise başarısız oldu ve başka kurtarma girişimi planlanmadı.[4]
  • Atmosferik Kızılötesi Alıcı (AIRS) - Atmosferik sıcaklığı ve nemi, kara ve deniz yüzeyi sıcaklıklarını ölçer. Cooler-A telemetrisi 24 Mart 2014'te donmuştur, ancak bunun bilgi toplama üzerinde hiçbir etkisi olmamıştır.[9] 25 Eylül 2016'da Cooler-A kapanma anomalisi yaşadı. Anomali iyileşmesi iki gün sonra meydana geldi ve 2014 Cooler-A anomalisinden beri Cooler-A telemetrisini devre dışı bırakan bir durumu da düzeltmiş oldu.[8]
  • Brezilya için Nem Alıcısı (HSB) - Atmosferik nemi ölçen VHF bant ekipmanı. Brezilya Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais tarafından koyulmuştur. HSB cihazı, tarama aynası motorunun arızalandığı 5 Şubat 2003'ten beri hayatta kalma modunda ve bu nedenle çalışmamakta.[9]
  • Bulutlar ve Dünya Radyant Enerji Sistemi (CERES) - Uçan Modüller 3 ve 4, geniş bant radyasyon enerji akışını ölçer. CERES'in modül 4'teki kısa dalga kanalı 30 Mart 2005'te bozuldu, ancak diğer iki kanalı çalışmaya devam ediyor.[9]

Kaynakça

  1. ^ "Aqua Earth-observing satellite mission". NASA. 10 Kasım 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "EOS-PM 1 (Aqua)". www.astronautix.com. 17 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2020. 
  3. ^ "EOS-PM 1 (Aqua)". Gunter's Space Page. 27 Ağustos 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2020. 
  4. ^ a b "NASA Arşivleri" (PDF). NASA. 14 Aralık 2017. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Haziran 2020. 
  5. ^ "AMSR-E 9 yılın ardından durdu". 5 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ a b "AMSR-E Overview | National Snow and Ice Data Center". nsidc.org. 7 Şubat 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2020. 
  7. ^ "JAXA | Operation of the Advanced Microwave Scanning Radiometer-EOS (AMSR-E) onboard the US Earth Observing Satellite "Aqua" completed". JAXA | Japan Aerospace Exploration Agency (İngilizce). 9 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2020. 
  8. ^ a b "Aqua Summary" (PDF). NASA. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 31 Ağustos 2017. 
  9. ^ a b c "Parkinson" (PDF). NASA. 30 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Venüs</span> Güneş sisteminde yer alan, Güneşe en yakın 2., sıcaklık açısından 1. sırada yer alan gezegen

Venüs, Güneş Sistemi'nde Güneş'e uzaklık bakımından ikinci sıradaki, sıcaklık bakımından ise birinci sıradaki gezegendir.

Elektromanyetik tayf veya elektromanyetik spektrum (EMS), evrenin herhangi bir yerinde fizik kurallarınca mümkün kılınan tüm elektromanyetik radyasyonu ve farklı ışınım türevlerinin dalga boyları veya frekanslarına göre bu tayftaki rölatif yerlerini ifade eden ölçüt. Herhangi bir cismin elektromanyetik tayfı veya spektrumu, o cisim tarafından çevresine yayılan karakteristik net elektromanyetik radyasyonu tabir eder.

<span class="mw-page-title-main">Mazer</span>

Mazer ya da maser, atomların, dışarıdan uyarılması neticesinde dışarıya salınan radyasyon yardımı ile elde edilen, genliği yükseltilmiş elektromanyetik dalga. Mazer, önceleri ilk mazerin mikrodalga frekansında çalışması sebebiyle İngilizce cümlesindeki kelimelerin baş harflerinin alınmasından türetilmiştir. Bugünse işitme frekansından itibaren, görünen ve morötesi frekanslı elektromanyetik bölgelerde dahi aynı prensip tatbik edildiğinden mazer, Molecular amplification by Stimulated Emission of Radiation olarak tarif edilmektedir. Mazer, uyarılmış radyasyon yayılımıyla mikrodalga veya moleküler dalga kuvvetlendirilmesi demektir. Cihaz, hassas olarak tayin edilmiş frekansta mikrodalga osilasyonları (titreşimleri) ve düşük gürültü seviyeli amplifikasyon (kuvvetlendirme) elde etmeyi sağlar. Bu maksatla atomların ve moleküllerin iç enerjisinden faydalanan bir amplifikatör ve osilatör grubu kullanılır. Aletin çalışmasının temel prensibi olan uyarılmış emisyon, uyarılmış haldeki bir atoma, dışarıdan eşit enerjili bir fotonun çarpması sonucu atomun aynı özellikli bir foton yayması şeklinde meydana gelir. Böylece atoma çarpan foton veya dalgalar çarptıkları uyarılmış atomlar tarafından yayılan fotonlarla kuvvetlenir. Bir mazer, gaz veya katı halde aktif bir ortamdan ibarettir. Sistem çeşitli frekanslar halinde elektromanyetik bir radyasyona maruz bırakılır. İçerideki atomların çoğu bu tesirle yüksek enerjili (uyarılmış) hale gelir. Böylece uyarılmış bir frekans meydana gelir. Aktif ortam, rezonans sağlayan bir boşlukla çevrili olduğundan, tek bir çıkış frekansına eşdeğer osilasyon modlu paralel dalgalar meydana gelir. Çok fazla çeşitli, koherent ve tek renk ışık elde etmek amacıyla oluşturulan optik düzenekler mazerdir. Bunların optik frekanslarda çalışanlarına optik mazer veya lazer adı verilir. Birkaç milimetreden daha uzun dalga boyları için rezonatör olarak metal bir kutu kullanılır.Bu kutunun boyutu titreşim modlarından yalnızca biri atomların yaymış oldukları ışınımların frekanslarıyla çalışacak biçimde belirlenir, kutuda yalnızca bir ses frekansında rezonansa uğramış gibi belirli bir mikro dalga frekansında rezonansa gelir.

<span class="mw-page-title-main">Güneş paneli</span> enerji kaynağı

Güneş paneli, fotovoltaik (PV) hücreler üzerinden güneş ışığını elektriğe dönüştüren bir cihazdır. PV hücreleri, ışığa maruz kaldıklarında devre boyunca akarak çeşitli cihazları çalıştırmak veya pillerde saklanmak üzere doğru akım (DC) elektrik üretir. Güneş panelleri aynı zamanda güneş pili panelleri, güneş elektrik panelleri veya PV modülleri olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Işınım enerjisi</span>

Işınım enerjisi, elektromıknatıssal dalgaların enerjisidir.

<span class="mw-page-title-main">Kızılötesi</span> dalga boyu görünür ışıktan uzun, fakat terahertz ışınımından ve mikrodalgalardan daha kısa olan elektromanyetik ışınımdır

Kızılötesi, görünür ışıktan daha uzun ancak mikrodalgalardan daha kısa dalga boylarına sahip elektromanyetik radyasyondur (EMR). Kızılötesi spektral bant, kırmızı ışığınkinden biraz daha uzun dalgalarla başlar, bu nedenle IR insan gözü için görünmezdir. IR'nin genellikle yaklaşık 750 nm (400 THz) ila 1 mm (300 GHz) arasındaki dalga boylarını içerdiği anlaşılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yapay uydu</span> bir astronomik cismin yörüngesine oturtulmuş insan yapımı nesne

Yapay uydular, insanoğlunun geliştirip Dünya'nın veya başka gezegenlerin yörüngesine yerleştirdiği uydulardır. Bu uydular genellikle yarı-bağımsız bilgisayar kontrollü sistemlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Radyometre</span> Ortamdaki ışık şiddetini ölçen alet

Radyometre havadan etkilenmeyen fanus içine konulmuş, serbestçe dönebilen 4 kanatlı bir çarktır. Üzerine düşen ışık enerjisini ölçer. Kanatların bir yüzü siyah, diğer yüzü ise beyazdır. Üzerine kuvvetli bir ışık gönderildiğinde, ışık ışınları kanatçıkların koyu renkli yüzeyleri tarafından daha çok soğurulduğundan daha fazla ısınır. Fanus içinde bu yüzeylere çarpan gaz molekülleri kanatçıklara çarparak dönmelerine neden olur. Böylece ışık enerjisi ısı enerjisine ve daha sonra hareket enerjisine dönüşür.

<span class="mw-page-title-main">Dünya'nın enerji bütçesi</span> Dünyanın yüzey sıcaklığını belirleyen ve iklimini yönlendiren enerji akışlarının muhasebesi

Dünya, giren enerji kazançlarını ve çıkan enerji kayıplarını içeren bir enerji bütçesine sahip fiziksel bir sistem olarak incelenebilir. Gezegenimiz yaklaşık olarak dengededir. Girenlerin toplamı neredeyse çıkanların toplamına eşittir.

MODIS, NASA tarafından geliştirilmiş görünür ışıklı ve kızılötesi alanlarla çalışan radyometre. 1999 yılında Terra uydu ve 2002 yılında Aqua uydu fırlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Ölçü aleti</span>

Ölçü aleti, fiziksel nicelik ölçmeye yarayan bir cihazdır. Fiziksel bilimler, kalite güvencesi ve mühendislikte kullanılan ölçme; gerçek şeylerin ve olayların, fiziksel niceliklerini elde etme ve kıyaslama etkinliğidir. Yerleşik standart nesneler ve olaylar ölçü birimleri olarak kullanılır ve ölçme işlemi; üzerinde çalışılan unsur ve bununla ilişkili ölçü birimi hakkında bir sayı verir. Ölçü aracının kullanımını tanımlayan araçlar ve formel test yöntemleri, elde edilen sayıların arasındaki ilişkilerin vasıtalarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yoğunlaşma</span>

Yoğunlaşma veya yoğuşma, maddenin fiziksel halinin gaz fazından sıvı faza değişimi ve buharlaşmanın tersidir. En sık su döngüsü anlamında kullanılır. Atmosfer içinde bir sıvı veya katı bir yüzey veya Yoğunlaşma bulutu ile temas ettiğinde, su buharının sıvı suya değişmesi olarak da tanımlanabilir. Doğrudan gaz fazdan katı faza geçiş gerçekleştiğinde, değişime kırağılaşma denir.

Fotovoltaik sistem veya PV sistem, güneş enerjisini kullanılabilir enerjiye çeviren sistemdir. PV sistem, birçok bileşenlerin bir araya getirilmesi ile oluşturulur ve güneş panelleriyle güneş ışığını soğurup elektriğe çevirir. Güneş çeviricisi elektriksel akımı doğru akımdan alternatif akıma doğru değiştirmektedir. Bunun gibi birleştirme, kablolama ve diğer elektriksel aletlerin kurulumu çalışan bir sistem oluşturmaktadır. Ayrıca bu sistem güneş takip sistemi ile kendisinin genel performansını artırabilir ve gömülü pil çözümünü de içinde barındırabilir.

Uzay tabanlı güneş enerjisi, Dünya'da kullanılması için uzaydan güneş enerjisi toplama konseptidir. 1970 lerden bu yana araştırmaları devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Uydu görüntüleri</span> Yapay bir uydudan alınan Dünya veya başka bir gök bilimsel cismin görüntüsü

Uydu görüntüleri, dünyada devletler ve işletmeler tarafından işletilen görüntüleme uyduları tarafından toplanan Dünya'nın görüntüleridir. Uydu görüntüleme şirketleri, Apple Haritalar ve Google Haritalar gibi işletmelere ve hükûmetlere lisans vererek görüntüleri satar.

<i>Galileo</i> (uzay aracı) Jüpiter gezegenini ve uydularını inceleyen NASA uzay aracı

Galileo uzay aracı veya Galileo projesi, Jüpiter gezegeni ve uydularının yanı sıra Gaspra ve Ida asteroitlerini de inceleyen bir Amerikan robotik uzay sondasıdır. İtalyan astronom Galileo Galilei'den adını alan sonda, bir adet yörünge aracı ve bir adet giriş sondasından meydana gelmektedir. Uzay Mekiği Atlantis tarafından 18 Ekim 1989'da STS-34 kullanılarak Dünya yörüngesine yerleştirildi. Galileo, Venüs ve Dünya'nın yerçekimsel destek geçişlerinin ardından 7 Aralık 1995'te Jüpiter'e ulaştı ve bir dış gezegenin yörüngesine giren ilk uzay aracı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Mariner 6 ve 7</span>

Mariner 6 ve Mariner 7, NASA'nın daha geniş Mariner programının bir parçası olarak 1969'da Nasa'nın Mars'a ilk iki görevini gerçekleştiren uzay araçlarıydı. Mariner 6, Cape Canaveral Hava Kuvvetleri İstasyonundaki Fırlatma Kompleksi 36B'den; Mariner 7 Cape Kennedy'deki Fırlatma Kompleksi 36A'dan fırlatıldı. Misyonun hedefleri, gelecekteki araştırmalar için, özellikle de dünya dışı yaşam arayışıyla ilgili olanlar için temel oluşturmak ve gelecekteki Mars görevleri için gerekli teknolojileri göstermek ve geliştirmek için yakın uçuş sırasında Mars'ın yüzeyini ve atmosferini incelemekti.

<span class="mw-page-title-main">Mariner 2</span>

Mariner 2, Venüs'e giden ve başarılı bir gezegen karşılaşması gerçekleştiren ilk ABD robotik uzay sondasıydı. NASA Mariner programı'ndaki ilk başarılı uzay aracı, Ranger programı'nın Blok I uzay aracının basitleştirilmiş bir versiyonu ve Mariner 1'in tam bir kopyasıydı. Mariner 1 ve 2 uzay aracının görevleri bazen Mariner R görevleri olarak bilinir. Orijinal planlar, sondaların Atlas-Centaur'da fırlatılmasını gerektiriyordu ancak bu araçla ilgili ciddi gelişim sorunları, çok daha küçük olan Agena B ikinci aşamaya geçişi zorunlu kıldı. Bu nedenle Mariner R araçlarının tasarımı büyük ölçüde basitleştirildi. Atlas-Agena B, Sovyet 8K78 güçlendiricisinin yalnızca yarısı kadar kaldırma kapasitesine sahip olduğundan, bu dönemin Sovyet Venera sondalarından çok daha az enstrümantasyon—örneğin, bir TV kamerasından vazgeçilerek— taşındı.

<span class="mw-page-title-main">Güneş enerjili buzdolabı</span>

Güneş enerjili buzdolabı, doğrudan güneş enerjisiyle çalışan buzdolabı'dır ve fotovoltaik veya güneş enerjisini kullanır.

<span class="mw-page-title-main">Mars 3</span> 1971de fırlatılan, Mars yörünge aracı ve iniş aracından oluşan Sovyet uzay sondası

Mars 3, ikiz uzay aracı Mars 2'den sadece dokuz gün sonra, 28 Mayıs 1971'de fırlatılan bir Sovyet robotik uzay sondasıydı. Sonda Sovyet Mars programının bir parçasıydı ve Blok D üst kademeli bir Proton-K roketi kullanılarak fırlatıldı. Bir yörünge aracı ve bir iniş aracından oluşuyordu. Mars 2 aracı Mars'a iniş yaptıktan sonra düşerken, Mars 3 2 Aralık 1971'de gezegene başarılı bir yumuşak iniş gerçekleştirdi. Ancak, 110 saniye sonra arızalanmadan önce sadece tek ve belirsiz bir görüntü iletti. Mars 2 yörünge aracı ve Mars 3 yörünge aracı sekiz ay daha Mars'ın etrafında dönmeye ve Dünya'ya görüntü göndermeye devam etti.