İçeriğe atla

Apala

Apala (veya akpala), Nijerya'nın Britanya İmparatorluğu'nun bir kolonisi olduğu dönemde Yoruba halkı tarafından geliştirilen bir müzik türüdür.[1] Geç 1930'larda ortaya çıkan bu tür, vurmalı çalgılara dayalı bir tarzdır. Apala'nın ritimleri zamanla daha karmaşık hale gelmiştir ve Küba müziği gibi tarzlara etki etmiştir, aynı zamanda Nijerya'da popülerlik kazanmıştır. Zaman içerisinde daha az dini odaklı hale evrilmiştir.

Enstrümanlar arasında bir çıngırak (sekere), başparmak piyanosu (agidigbo) ve bir çan (agogô) bulunur, ayrıca iki veya üç konuşan davul vardır.[2]

Ayinla Omowura ve Haruna Ishola, diğer Apala sanatçıları gibi, Apala müziğinin dikkate değer icracıları arasında yer alıyordu; bu iki ikon, türü popülerleştirmede büyük bir rol oynamışlardır. Apala müziği, fuji müziğinden farklı, ondan daha eski ve ustalaşması daha zor bir türdür.[3] Fuji müziği, Nijerya'daki Yoruba halkı arasında hala popüler olan geleneksel müzik türlerinden biri olmasına rağmen, apala, Yoruba kabilesinin Müslümanları arasında hala çok popülerdir.[4]

Kaynakça

  1. ^ Africa, Europe and the Middle East. Rough Guides. 1999. s. 43. ISBN 1-85828-635-2.
  2. ^ Babátúndé Yussuf, N.; Oladipo Olúbòmęhìn, O. (2018-07-03). "Traditional Music and the Expression of Yoruba Socio-cultural Values: A Historical Analysis". Muziki (İngilizce). 15 (2): 61–74. doi:10.1080/18125980.2018.1554980. ISSN 1812-5980.
  3. ^ "INTERVIEW: Why young Nigerian musicians are avoiding Fuji music - KWAM 1 | Premium Times Nigeria" (İngilizce). 2022-03-20. Erişim tarihi: 2022-06-09.
  4. ^ Music, FujiNaija (2021-01-12). "Origin of Apala Music (Part 2: Conclusion)". FujiNaija (İngilizce). Erişim tarihi: 2022-06-09.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nijerya</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Nijerya ya da resmî adı ile Nijerya Federal Cumhuriyeti, Afrika kıtasının batısında yer alan ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Nijer, Çad, Kamerun ve Benin oluştururken, ülkenin güneyinde Gine Körfezi içerisinde yer alan Benin Körfezi yer almaktadır. Ülkenin başkenti Abuja'dır.

Müzik, geçmiş ve şimdiki bilinen her kültür ve dinde zaman ve mekânlar arasında büyük çeşitlilik gösterir. En izole edilmiş kabile grupları da dâhil olmak üzere dünyadaki tüm insanlar bir müzik türüne sahip olduklarından, müziğin, insanların dünyaya yayılmasından önce atalardan oluşan topluluklarda mevcut olduğu sonucuna varılabilir. Sonuç olarak, ilk müzik Afrika'da icat edilmiş ve daha sonra çeşitli çalgılar yapmak için çeşitli materyaller kullanarak insan hayatının temel bir bileşeni hâline gelmiş olabilir.

Reggae, Jamaika'ya özgü bir müzik türü. Ritmini kalp atışından aldığı söylenir. Jamaika usulü rock olarak da geçer. Kökleri calypso, ska/rocksteady, rock'n roll ve hatta rythm and blues'a dayanır.

Elektronik müzik veya elektro akustik müzik, elektronik müzik aletleri yardımıyla yapılan müzik türüdür. Elektronik müzik aletleri düşük kuvvetli sistemlerdir. Transistör, tümleşik devre gibi parçalar kullanırlar. Elektromekanik anlamda ses üreten elektronik müzik aletleri elektronik ögeler kullanarak ses üreten enstrümanlar arasında ayrım yapılabilir. Elektromekanik enstrümanlara; Telharmonium, Hammond B3 ve elektro gitar; Elektronik enstrümanlara ise Theremin, synthesizer ve bilgisayar örnekleri verilebilir.

Tekno, elektronik dans müziğinin genellikle DJ setlerinde kullanılmak üzere üretilen kendini tekrarlayan, artan ve azalan bir ritme sahip olan bir tarzıdır. Merkez ritim genellikle 4/4 ölçüdedir ve tempo dakikada 120 ile 150 vuruş arasıdır. Sanatçılar davul makinesi, sıralayıcı ve synthesizer gibi elektronik müzik aletlerini ve dijital ses işleme istasyonlarını kullanabilir. Roland'ın 1980'lerde ürettiği TR-808 ve TR-909 gibi davul makineleri sanatçılar tarafından oldukça rağbet görmekteyken aynı zamanda bu enstrümanların yazılım taklitleri de popülerdir.

<span class="mw-page-title-main">Nijerya İç Savaşı</span>

Nijerya İç Savaşı, diğer adıyla Biafra Savaşı, 6 Temmuz 1967-13 Ocak 1970 tarihleri arasında süren savaş. Nijerya'nın güneydoğu illerinin Biafra Cumhuriyeti adı altında ülkede ayrılmak istemesi sebebiyle çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Soul</span>

Soul, R&B ve siyahi kilise müziğinden (gospel) elementler içeren, Amerikalı siyahiler tarafından popüler hale getirilmiş müzik türü.

<span class="mw-page-title-main">Country</span> müzik türü, janra

Country, ABD'nin güneydoğusunda yaşayan beyazlara özgü müzik tarzıdır.

Xenomania, Birleşik Krallık temelli prodüksiyon ekibi. Söz yazarı ve yapımcı Brian Higgins tarafından Dannii Minogue ve Cher ile çalışmalarını tamamladıktan sonra 1990'ların sonunda kurulmuştur. O zamandan beri; Sugababes, Girls Aloud, Sophie Ellis-Bextor, Dannii & Kylie Minogue, Cher, Shakin Stevens, Steps, Texas, Saint Etienne ve Mania gibi pop şarkıcıları ve gruplar için parçalar yazıp bestelemişler, yapımcılıklarını üstlenmişler ve remixler yapmışlardır. Özellikle, İngiliz kız grubu Girls Aloud'un 19 single'ının yapımcılığını üstlenmişlerdir ve bu singleların birçoğu İngiltere listelerinde ilk ona girmeyi başarmıştır. Xenomania, şu anda Pet Shop Boys'un yeni albümü üzerinde çalışmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fela Kuti</span> Nijeryalı müzisyen ve aktivist

Fela Anikulapo Kuti ya da kısaca Fela, Nijeryalı müzisyen, albüm yapımcısı, insan hakları savunucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Adult contemporary müzik</span>

Kuzey Amerika müziğinde adult contemporary müzik (AC), radyoda çalınan bir pop müzik türü olup 1960'ların vokal ve 1970'lerin soft rock türlerinden günümüzün duygusal balad ağırlıklı müziklerine kadar birçok türü içine alır. Çeşitli ölçülerde easy listening, pop, soul, rhythm and blues, quiet storm ve rock etkileri barındırır. 1960'lar ve 1970'lerdeki easy listening soft rock tarzının birtakım değişiklikler geçirmiş devamı olarak kabul edilir.

K-pop, Güney Kore kökenli bir pop müzik türüdür. K-pop, geleneksel Kore müziğinin yanı sıra pop, deneysel, rock, caz, gospel, hip hop, R&B, reggae, elektronik dans, folk, country ve klasik müzik gibi müzik türlerinden ilham alır. K-pop müziğinin modern biçimi, en eski K-pop gruplarından biri olan erkek grubu Seo Taiji and Boys'un 1992'de kurulmasıyla ortaya çıktı. Grubun farklı müzik tarzları ve türleri ile yaptıkları deneysel çalışmalar ve yabancı müzik unsurlarını Kore Pop'una entegre edebilmeleri, Güney Kore'nin çağdaş müzik sahnesini yeniden şekillendirmesine ve modernize etmesine yardımcı olmuştur.

Music Bank Korean Broadcasting System (KBS) tarafından yayınlanan bir Güney Koreli müzik televizyon programıdır. O 06:30 PM-KST her Cuma canlı gerçekleştirilecektir. 2011 yılı itibarıyla, bu KBS yoluyla 72 farklı ülkede yayınlanır. 8 Ekim 2021'den itibaren ENHYPEN üyesi Park Sunghoon ve IVE üyesi Jang Wonyoung sunuculuğunu yapmaktadır. Bu Yeouido-dong KBS Yeni Wing Açık Hall, Yeongdeungpo-gu dan yayın yapar.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan müziği</span>

Çağdaş Kazakistan devleti, Kazak Devlet Kurmangazi Orkestrası Halk Çalgıları, Kazak Devlet Filarmoni Orkestrası, Kazak Ulusal Operası ve Kazak Devlet Oda Orkestrası'na ev sahipliği yapmaktadır. Halk enstrümanları orkestrası 19. yüzyıldan kalma ünlü bir besteci ve dombra yorumcusu Kurmangazi Sağırbayoğlu adını temsil eder.

<span class="mw-page-title-main">Afrika halkları</span> Vikimedya liste maddesi

Afrika'daki etnik gruplar her biri kendi dilini ve kültürü olan binlerce kişiyi oluşturmaktadır.

Popüler müzik, geniş kitlelere hitap eden ve genel olarak müzik endüstrisi aracılığıyla dağıtılan müzik. Popüler müzik, müzik eğitimi olmayan veya çok az eğitim almış kişiler tarafından beğenilebilir ve icra edilebilir. Terim, ilk olarak ABD'deki 1880'ler Tin Pan Alley dönemi müziği için kullanılmıştır.

Jùjú, geleneksel Yoruba vurmalı çalgı kaynaklı bir halk müziği tarzıdır. "Jùjú" adı, Yoruba dilinde "atma" veya "bir şeyin atılması" anlamına gelen "juju" veya "jiju" kelimesinden gelir. Juju müziği, Batı Afrika, Haiti, Küba ve diğer Güney Amerika ülkelerinde yaygın olan bir tür sihir ve sihirli nesnelerin kullanımı olan juju'dan adını almamıştır. Bu tarz, 1900'lerde ülkelerin kent içi kulüplerinde evrim geçirmiştir ve Ababababaa Babatunde King olarak bilinen, yaygın olarak Tunde King olarak bilinen birisi tarafından yaratıldığına inanılmaktadır. İlk jùjú kayıtları, King ve Ojoge Daniel tarafından 1920'lerde yapılmıştır, King bu tarzda öncü olmuştur. Jùjú'nun başlıca enstrümanı ve öncü enstrümanı Iya Ilu adlı konuşan davuldur.

<span class="mw-page-title-main">Afrika popüler müziği</span>

Afrika popüler müziği, Afrika geleneksel müziği gibi çok geniş ve çeşitlidir. Çoğu çağdaş Afrika popüler müziği türü, Batı popüler müziğinin birleşimi üzerine kuruludur. Birçok popüler müzik türü gibi blues, cass, salsa, zouk ve rumba gibi türler, Afrika'dan Amerika'ya köle olarak götürülen Afrikalılar tarafından getirilen müzik geleneklerine dayanır. Bu ritimler ve sesler daha sonra rock ve ritim ve blues gibi yeni türlere uyarlanmıştır. Benzer şekilde, Afrika popüler müziği, özellikle Batı müzik endüstrisinin enstrümanlarını ve kayıt stüdyosu tekniklerini benimsemiştir. Terim belirli bir tarz veya sese atıfta bulunmaz, ancak genel olarak Afrika popüler müziği için genel bir terim olarak kullanılır.

Fújì, popüler bir Yoruba müzikal türüdür. Bu, Ramazan orucu sırasında Müslümanları şafak vakti uyandırmak için yapılan, ajísari olarak da bilinen, iyimser bir müzik türü olan wéré müziğinden ortaya çıktı. Alhaji Sikiru Ayinde Barrister, 1950'ler ve 60'larda wéré müziğini popüler hale getirdi ve "fújì" terimini alışılmadık bir şekilde ortaya attı. Barrister'a göre, "Japonya'nın en yüksek zirvesi olan Fuji Dağı'nı tanıtan bir posteri bir havaalanında gördüğümde aklıma geldi." Fújì, eğlence veya keyif anlamına gelen Yoruba kelimeleri "fuja" veya "faaji" ile karıştırılmamalıdır.

Sakara müziği, Nijerya'nın Yoruba müziği geleneklerine dayanan bir popüler müzik türüdür. Çoğunlukla geleneksel Yoruba enstrümanlarını kullanan güzelleme şarkıları şeklindedir. Bu enstrümanlar arasında kolayca fark edilebilir ve ayrıştırılabilir bir sese sahip olan goje kemanı ve bir baget ile çalınan, tamburine benzeyen küçük yuvarlak sakara davulu bulunur. Sakara müziği, Doğu Afrika ve Arap tarzı nazalize ve melizmatik vokalleri geleneksel perküsyon enstrümanları ile birlikte kullanır. Müziğin oluşturduğu ortam, insanı genellikle düşünceli ve felsefi bir ruh haline yönlendirir.