İçeriğe atla

Aoniraptor

Aoniraptor

Yaşadığı dönem aralığı: Geç Cenomanian-erken Turonian

~96–91 Myö
PreꞒ
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
Bilimsel sınıflandırma edit
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Klad: Dinosauria
Klad: Saurischia
Klad: Theropoda
Klad: Megaraptora
Cins: Aoniraptor

Motta et al., 2016
Tür:
A. libertatem
Tip tür
Aoniraptor libertatem

Motta et al., 2016

Aoniraptor, Arjantin'in Geç Kretase'sinden (Huincul Formasyonu) bir megaraptoran teropoddur.

Keşif ve adlandırma

Son sakral omur, altı proksimal kuyruk omuru, dört orta kuyruk omuru ve beş hemal yaydan oluşan holotip MPCA-Pv 804/1 ile 804/25, Matias Motta tarafından Huincul Formasyonu'nun bir parçası olan Violante Çiftliği'nden çıkarıldı. 2010 yılında keşfedildi, ancak yalnızca 2016'da resmi olarak tanımlandı.[1]

Aoniraptor, kuyruk omurlarının benzerliklerinden dolayı aynı formasyondan tanımlanan teropod Gualicho ile benzer olarak kabul edilmiştir.[2][3] Doğru olduğu bulunsaydı, Gualicho adı örnek kabul edilecekti.

Aranciaga Rolando ve ark. 2020'de Aoniraptor ve Gualicho arasında karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirdi ve ikisi arasında birçok fark buldu.[4]

Tanım

Aoniraptor 6 metre (20 ft) uzunluğa dek büyüyebilir.[1]

Etimoloji

Aoniraptor, Tehuelche dilinde güney anlamına gelen "Aoni" ve Latince hırsız anlamına gelen "raptor" kelimesinden gelir. Spesifik adı libertatem, Arjantin'in İspanya'dan bağımsızlığının iki yüzüncü yılında 1810'da keşfedildiği şekliyle Latince özgürlük kelimesinden gelir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b Motta (June 2016). "New theropod fauna from the Upper Cretaceous (Huincul Formation) of northwestern Patagonia, Argentina". New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. 71: 231-253 – ResearchGate vasıtasıyla. 
  2. ^ "Is Gualicho Aoniraptor?". The Theropod Database Blog. 13 Temmuz 2016. 13 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2016. 
  3. ^ "Nuovi resti di Aoniraptor? Ehm... Benvenuto Gualicho!". Theropoda. 13 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2016. 
  4. ^ Rolando (2020). "Histology and pneumaticity of Aoniraptor libertatem (Dinosauria, Theropoda), an enigmatic mid-sized megaraptoran from Patagonia". Journal of Anatomy (İngilizce). 237 (4): 741-756. doi:10.1111/joa.13225. ISSN 1469-7580. PMC 7495275 $2. PMID 32470191. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Allosaurus</i> teropod dinozor cinsi

Allosaurus, Geç Jura döneminde yaşamış Carnosauria kladından bir teropod dinozor cinsi. Yaşadığı dönemde Avrupa ve Kuzey Amerika'nın bilinen en büyük etobur dinozorlarından biriydi.

<i>Giganotosaurus</i> dev teropod

Giganotosaurus, Geç Kretase döneminin erken Senomaniyen çağında Güney Amerika'da yaşamış bir teropod dinozor cinsi.

<i>Ceratosaurus</i> etçil teropod dinozor cinsi

Ceratosaurus, Üst Jura döneminde yaklaşık 160-145 milyon önce Kuzey Amerika, Avrupa ve Afrika’da yaşamış ceratosaurian teropod dinozor cinsi.

<i>Deinonychus</i> maniraptoran teropod dinozor cinsi

Deinonychus, tanımlanan tek türü olan Deinonychus antirrhopus ile bilinen bir dromaeosaurid teropod dinozor cinsidir. 3.4 metre (11 ft) uzunluğa kadar büyüyebilen bu tür, yaklaşık 115-108 milyon yıl önce erken Kretase Dönemi'nde yaşadı. Fosilleri ABD'nin Montana, Utah, Wyoming ve Oklahoma eyaletlerinden Cloverly Oluşumu, Cedar Mountain Oluşumu ve Antlers Oluşumu kayalarında bulundu; ancak bunun yanında Deinonychus'a ait olabilecek dişler Maryland'de de –çok daha doğuda– bulunmuştur.

<i>Carcharodontosaurus</i> Teropod dinozor cinsi

Carcharodontosaurus Geç Kretase (Cenomanian) zamanında Kuzey Afrika'da yaşamış Carcharodontosaurid teropod bir dinozor cinsidir. Cins adı Carcharodon'dan gelir, Grekçe karchar[os] ve odōn sözcükleri ve -saurus ("kertenkele") son ekinin birleşmesiyle oluşur. Cins güncel olarak iki tür içerir; C. saharicus ve C. iguidensis.

<i>Zupaysaurus</i> bazal teropod

Zupaysaurus, şimdiki Arjantin'de Geç Triyas'ın Noriyen evresinde yaşamış, erken dönem theropod dinozorların soyu tükenmiş bir cinsidir. Zupaysaurus fosilleri, kuzeybatı Arjantin'deki Ischigualasto-Villa Unión Havzası'ndaki Los Colorados Formasyonu'nda bulundu. Henüz tam bir iskelet keşfedilmemiş olsa da, Zupaysaurus 4 metreye (13 ft) kadar uzunluğa sahip iki ayaklı bir yırtıcı olarak kabul edilebilir. Burnu boyunca uzanan iki paralel tepesi olabilir.

<i>Eodromaeus</i> bazal dinozor cinsi

Eodromaeus, Arjantin'in Geç Triyas döneminde yaşamış, bazal teropod olduğu önerilmiş soyu tükenmiş bir dinozor cinsidir. Bilinen en eski dinozorların çoğu gibi, Kuzeybatı Arjantin'deki Ischigualasto-Villa Unión Havzası'nın Karniyen dönemindeki Ischigualasto Oluşumu'ndan geliyor. Keşfi üzerine, bir bazal sauropodomorf olarak yeniden yorumlanan çağdaş Eoraptor'un yerini alan en eski gerçek teropodlardan biri olduğu iddia edilmiştir.

<i>Monolophosaurus</i> Jura döneminde yaşamış teropod dinozor cinsi

Monolophosaurus, şu anda Xinjiang, Çin'de bulunan Orta Jura Shishugou Formasyonu'ndan soyu tükenmiş bir tetanuran teropod dinozor cinsidir. Kafatasının tepesindeki tek armadan esinlenerek adlandırılmıştır. Monolophosaurus, yaklaşık 5 metre uzunluğunda orta büyüklükte bir teropoddu.

Taurovenator orta boyutlu bir carcharodontosaurid teropod dinozor cinsidir. geç Kretase döneminde yaşamış ve fosilleri 2005'te Matias Motta tarafından Arjantin'de bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Maip</span>

Maip Geç Kretase döneminde bugünkü Patagonya'daki Santa Cruz ili içinde yer alan Chorrillo Oluşumundan bilinen büyük megaraptorid bir dinozor cinsidir. Cins, eksik ve dağınık bir iskeletten bilinen tek bir tür içerir ve Maip'in Güney Amerikalı en büyük megaraptorid olduğu düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Meraxes gigas</span>

Meraxes Geç Kretase yaşlı Arjantin, Patagonya'daki Huincul Oluşumundan bilinen carcharodontosaurid bir teropod cinsidir. Cins tek bir tür içerir: M. gigas.

<span class="mw-page-title-main">Megaraptora</span>

Megaraptora, tetanuran teropod dinozor kladıdır. Diğer teropodlarla karmaşık ilişkileri vardır. En önemli özellikleri uzun pençeleri ve boyutlarına göre büyük kollarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Elemgasem</span>

Elemgasem, Arjantin'in Patagonya bölgesindeki Geç Kretase yaşlı Portezuelo formasyonundan bilinen brachyrostran abelisaurid dinozor cinsidir. Bu cins tek bir tür içerir. Elemgasem'in brachyrostra içindeki kladistik konumu belirsizdir. Yapılan kladistik çözümlemelere göre Elemgasem ya Furileusauria ya da bu kladın içindeki bazı konumlara kardeş takson olarak bulunmuştur.

Ibirania Brezilya'daki Geç Kretase (Santonian) yaşlı São José do Rio Preto Formasyonu'ndan bir saltasaurin titanosaur dinozor cinsidir. Tip türü Ibirania parva'dır.

<span class="mw-page-title-main">Megaraptor</span> tükenmiş dinazor cinsi

Megaraptor Geç Kretase çağlarında yaşamış büyük bir teropod dinozor cinsidir. Fosilleri, Güney Amerika'da Arjantin'in Patagonya'daki Portezuelo Formasyonu'nda keşfedilmiştir. Başlangıçta dev bir dromaeosaur benzeri coelurosaur olduğu düşünüldü, önceki filogenlerde bir neovenatorid allosauroid olarak sınıflandırıldı, ancak daha yeni filogeni ve ilgili megaraptoran cinslerinin keşifleri onu bazal bir tyrannosauroid veya bazal bir coelurosaur olarak yerleştirdi, ayrıca hala onu bir neovenatorid olarak düşünen bazı çalışmalar vardı.

<span class="mw-page-title-main">Genyodectes</span>

Genyodectes, Güney Amerika'nın Alt Kretase (Aptian) çağından bir ceratosaurian teropod dinozor cinsidir. Holotip malzemesi Arjantin'in Chubut Eyaletindeki Cerro Barcino Formasyonu, Cañadón Grande, Departamento Paso de Indios'tan toplandı ve premaksilla, her iki maksillanın bölümleri, sağ ve sol dişler, birçok diş, sol splenialin bir parçası ve üst dişlerin parçaları dahil tamamlanmamış bir burundan oluşuyor. Bu öğeler genellikle kötü bir şekilde korunmuştur ve bazıları eklemli haldedir. Genyodectes'in premaksillası, Ceratosaurus'unkine benzer şekilde nispeten büyük ve çıkıntılı dişlere sahiptir. Spesifik isim, serus, "geç" anlamına gelir. 2016 yılında 6,25 metre uzunluğunda ve 790 kg ağırlığında olduğu kestirildi.

<span class="mw-page-title-main">Siats</span>

Siats (/see-ats/), Utah, Amerika Birleşik Devletleri'nin Geç Kretase Cedar Mountain Formasyonu'ndan bilinen soyu tükenmiş büyük teropod dinozor cinsidir. Tek bir tür içerir, Siats meekerorum. Başlangıçta, çok tartışmalı ilişkilere sahip büyük bir teropod sınıfı olan bir megaraptoran olarak sınıflandırıldı. Siatlar bir neovenatorid allosauroid, filogenetik konumu belirsiz bir coelurosaur, veya bir tyrannosauroid olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Aucasaurus</span>

Aucasaurus, Arjantin'den Geç Kretase'de yaşayan orta büyüklükte bir theropod dinozor cinsiydi. Bilinen tek iskelet Geç Kretase'dendir ve çok sayıda sauropod yumurtası ve embriyo buluntularıyla ünlü Arjantin'deki Auca Mahuevo bölgesinde keşfedilmiştir. Deri ve doku izlerini içeren, oldukça iyi korunmuş, neredeyse eksiksiz bir iskelettir. Bu keşif, Abelisaurid anatomisinin daha önce pek anlaşılmayan çeşitli yönleri hakkında bilgi sağlar, özellikle büyük ölçüde küçültülmüş kollar ve neredeyse tamamen parmak eksikliği, bu nedenle yüksek bilimsel değere sahiptir. Aucasaurus, 2002 yılında Rodolfo Coria çevresindeki araştırmacılar tarafından eşsiz Aucasaurus garridoi türü ile geçici olarak bilimsel olarak tanımlandı. 2008'den beri kendisine kapsamlı bir tanım verildi.

Llukalkan, Arjantin'in Geç Kretase yaşlı Bajo de la Carpa Formasyonundan bir abelisaurid teropod dinozor cinsidir. Tip tür Llukalkan aliocranianus'tur.

<i>Skorpiovenator</i>

Skorpiovenator, Arjantin'in Geç Kretase yaşlı Huincul Formasyonu'ndan bir abelisaurid teropod dinozor cinsidir. Neredeyse eksiksiz ve eklemli bir iskeletten tanımlanan, şimdiye kadar bilinen en eksiksiz ve bilgilendirici abelisauridlerden biridir.