İçeriğe atla

Anuta

Koordinatlar: 11°36′39″G 169°51′01″D / 11.61083°G 169.85028°D / -11.61083; 169.85028
Anuta (Anuda)
Harita
Coğrafya
BölgeBüyük Okyanus
Koordinatlar11°36′39″G 169°51′01″D / 11.61083°G 169.85028°D / -11.61083; 169.85028
TakımadasıSolomon Adaları
Yüzölçümü&0000000000000000.3700000,37 km2
Zirve 65
Siyasi
Adadaki ülke(ler)
Yerleşim yerleri
  • 200
Demografi
Etnik grup(lar)Polinezyalı

Anuta ya da Anuda (eskiden Cherry Adası), Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'na bağlı bir adadır. Ada, Polinezya'da kalıcı olarak yaşanılan en küçük adalardan biridir ve Temotu Bölgesi'nin güneydoğu kesiminde yer alan küçük bir volkanik adadır.[1] Melanezya'daki Polinezya dış topluluklarından biridir.

Coğrafya

Ada yaklaşık 500 km (310 mi) Nendö'nün doğu-güneydoğusunda. Etrafında mercan resifleri bulunan küçük bir volkanik adadır. Adanın en yüksek noktası 65 m (213 ft) deniz seviyesinin üstünde. Adanın çapı yalnızca 750 m (820 yd) civarındadır ve 0,4 kilometrekarelik bir alana sahiptir.

Ada, Solomon Takımadaları ile Tuvalu'nun ortasında yer almaktadır. Anuta'nın en yakın nüfuslu komşusu yaklaşık 112 kilometre güneybatıdaki Tikopia Adası'dır. Bir sonraki en yakın adalar, Melanezya ve Polinezya popülasyonlarının karışık olduğu Vanikolo, Utupua ve Resif Adaları ile 320 kilometreden fazla uzaklıktaki Duff Adaları'dır. Daha güneybatıda Yeni Hebridler yer alır.[2]

Tarihçe

Anuta'dan ilk kez 1791'de bahsedildi ve siyasi ve coğrafî koşullar Anuta nüfusunun izolasyonuna yol açtı.[3]

Sözlü geleneklere göre Anuta'ya yaklaşık on beş nesil önce Tonga ve 'Uvea'dan gelen seyyahlar yerleşti. Göçün zaman çerçevesi kesin olarak tanımlanmamıştır ancak 10. yüzyıl ile 13. yüzyılın ortaları arasındaki bir zaman olduğu anlaşılmaktadır,[4] gezginlerin Anuta'ya varışları daha sonra gerçekleşmiş olabilir. Meydana geldiğine inanılan yerleşim düzeni, Polinezyalıların Tonga'dan ve orta ve güneydoğu Pasifik adalarındaki diğer adalardan yayıldıkları yönündedir. Avrupa ile temas öncesi dönemlerde, adalar arasında sık sık kano yolculukları yapılıyordu, çünkü Polinezya yön bulma becerilerinin, çift gövdeli yelkenli kanolar veya destek kanoları üzerinde bilinçli yolculuklara izin verdiği kabul ediliyor.[5] Gezginler Tuvalu adalarına taşındı ve Tuvalu, Melanezya ve Mikronezya'daki Polinezya dış topluluklarına göç için bir basamak sağladı.[6][7][8]

Tongalı yerleşimcilerden biri olan Pu Kaurave ilk şef oldu ve yerine oğlu Ruokimata geçti. Ruokimata bir varis bırakmadan öldüğünde, 'Uvea'dan gelenlerden biri olan Taroaki bir sonraki şef oldu.[9] Samoa ve Tonga'dan yeni gelenler, ilk yerleşimcilerden iki nesil sonra gerçekleşti.[9] Mevcut sosyal yapı, şef Tearakura, iki erkek kardeşi ve bir kayınbiraderinin adanın geri kalan erkek nüfusunu katletmesiyle altıncı nesilde kuruldu. Bu adamlar, Tearakura'nın iki kız kardeşiyle birlikte, adanın dört kainanga'sının, yani İngilizcede bazen 'klan' olarak tanımlanan büyük soy gruplarının kurucularıydı. Bir süre sonra Rotuma'dan başka bir grup geldi.[9]

Anglikan misyonerler 1916'da geldiler ve hızla tüm adayı dönüştürdüler.[9] 1990'larda Anuta'nın danışmanları, bunun kiliseye olan inanç eksikliğine işaret edeceğini öne sürerek adadaki batı ilaçlarını reddetti.[3] İdarî olarak Anuta, Temotu'nun Melanezya Piskoposluğu Anglikan Kilisesi'nin bir parçasıdır.

Ada, Aralık 2002'de Zoe Kasırgası'ndan etkilendi.[10]

Kaynakça

  1. ^ Jared Diamond, Guns, Germs and Steel (Norton) 1997, p. 59.
  2. ^ "Anuta Island". Solomon Islands Historical Encyclopaedia 1893-1978. 15 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2018. 
  3. ^ a b BBC (March 2008). "The island of Anuta". 18 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Kennedy, Donald G. (1929). "Field Notes on the Culture of Vaitupu, Ellice Islands". Journal of the Polynesian Society. 38: 2-5. 15 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2024. 
  5. ^ Bellwood, Peter (1987). The Polynesians – Prehistory of an Island People. Thames and Hudson. ss. 39-44. 
  6. ^ Bellwood, Peter (1987). The Polynesians – Prehistory of an Island People. Thames and Hudson. ss. 29, 54. ISBN 0500274509. 
  7. ^ Bayard, D.T. (1976). The Cultural Relationships of the Polynesian Outiers. Otago University, Studies in Prehistoric Anthropology, Vol. 9. 
  8. ^ Kirch, P.V. (1984). "The Polynesian Outiers". Journal of Pacific History. 95 (4): 224-238. doi:10.1080/00223348408572496. 
  9. ^ a b c d It took an delection to bring Anuta into the outside world 2 Şubat 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Pacific Islands Monthly, July 1973, p41
  10. ^ Malcolm Brown and Sarah Crichton (2 Ocak 2003). "Devastated islands languish as cyclone relief stuck in port". The Sydney Morning Herald. 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ada</span> çevresi bütünüyle sularla çevrili kara parçası

Ada, çevresi bütünüyle sularla çevrili kara parçasına verilen addır. Yeryüzündeki adaların bütünü on milyon kilometrekarelik bir yer kaplar. Adalar, tek tek olabileceği gibi, gruplar halinde de olabilir. Bu şekildeki adalara “takımada” adı verilir. Yarımada ise suyla çevrili, ancak bir tarafından ana kara parçasına bağlı bulunan coğrafi şekildir. Yer bilimi açısından adalar, kıtasal adalar ve okyanus adaları olmak üzere temelde ikiye ayrılır. Yüzen adalar ise yeni bir yer bilimi konusudur.

<span class="mw-page-title-main">Solomon Adaları</span> Büyük Okyanusta bir ada devleti

Solomon Adaları, Okyanusya'da 6 büyük ve 900'den fazla küçük adadan oluşan bir ülkedir. Papua Yeni Gine'nin doğusunda ve Vanuatu'nun kuzeybatısındadır. Yüzölçümü 28.400 km² ve nüfusu 650.000 civarındadır. Başkent Honiara, Guadalcanal adasındadır. Ülke ismini üzerinde bulunduğu Solomon Takımadaları'ndan alır, Melanezya'ya dâhil olan bu takımadalar Solomon Adaları ülkesinin yanı sıra Kuzey Solomon Adaları olarak adlandırılan Papua Yeni Gine'ye bağlı Bougainville'i de içerir. Ancak Solomon Adaları'na bağlı olan Santa Cruz Adaları ile Rennell ve Bellona bu takımadalara dâhil değildir.

<span class="mw-page-title-main">Maoriler</span> Yeni Zelandanın yerli Polinezya halkı

Maoriler, Yeni Zelanda anakarasının yerli Polinezya halkıdır. Maorilerin kökeni, Yeni Zelanda'ya kabaca 1320 ile 1350 yılları arasında çeşitli waka (kano) seferleri dalgasıyla gelen doğu Polinezya'dan gelen yerleşimcilere dayanır. Fiji ve Polinezya kökenlilerdir. Özgürlük düşkünlükleri ve savaşçılıkları ile ünlülerdir. Savaşa giderken tenlerini beyaza boyamaları ve de çok aç kaldıklarında insan eti yemeleri onları barbar bir kavim olarak gösterse de şartlar zorlamadıkça vahşi değildirler. Soyu tükenmekte olan kavimlerdendir. Yeni Zelanda nüfusunun %10-11'ini oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Mercan Denizi Adaları</span>

Mercan Denizi Adaları Bölgesi, Avustralya'da, Queensland eyaletinin kuzeydoğusundaki Mercan Denizi'ndeki bir grup küçük ve çoğunlukla ıssız tropik ada ve resiflerden oluşan Avustralya'nın dış bölgesidir. Yaşanılan tek ada Willis Adası'dır. Bölge, çoğu okyanus olan, Büyük Set Resifi'nin dış kenarından doğuya ve güneye uzanan ve Heralds Beacon Adası, Osprey Resifi, Willis Grubu ve on beş diğer resif/ada grubunu içeren 780.000 km²'yi kapsar. Cato Adası, bölgedeki en yüksek noktadır.

<span class="mw-page-title-main">Polinezya</span> Okyanusya alt bölgesi

Polinezya, Büyük Okyanus'taki üç büyük ada öbeğinden birine verilen ad. Polinezya bölgesini tanımlamak için aldığı şekil itibarıyla Polinezya üçgeni olarak da ifade edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Okyanusya ülkeleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Okyanusya, yaklaşık 8.536.716 km2'lik alanı ile dünya topraklarının %5,3'ünü kapsamaktadır. 32.000.000 kişi yani Dünya nüfusunun %0,47'sini barındırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Pasifik Adaları</span> Pasifik Okyanusu adalarından oluşan coğrafi bölge

Pasifik Adaları, Pasifik Okyanusu'ndaki adalardır. Üç büyük adalar grubu Polinezya, Mikronezya ve Melanezya'dır.

Kilu Mağarası, Papua Yeni Gine'deki Bougainville Özerk Bölgesi'ndeki Buka Adası'nda yer alan paleoantropolojik bir bölgedir. Kilu Mağarası, kıyı şeridinden 65 m (213 ft) uzaklıktaki bir kireç taşı kayalıklarının tabanında bulunur. 29.000 yıl öncesine ait insanlık yerleşimine ilişkin kanıtlarla birlikte, Kilu Mağarası, Solomon Adaları takımadalarında insanoğlunun yerleşiminin görüldüğü en eski yerdir.

<span class="mw-page-title-main">Avustronezyalılar</span>

Avustronezyalılar veya, Avustronezya dilleri konuşan halklar, Güneydoğu Asya, Okyanusya ve Doğu Afrika'da Avustronezya dillerini konuşan birçok halktan oluşan geniş bir gruptur. Ağırlıklı olarak Austronezya dili konuşan halklar tarafından doldurulan milletler ve bölgeler, toplu olarak Avustronezya olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Polinezya dilleri</span> Dil ailesi

Polinezya dilleri, Polinezya'nın büyük bir bölümü ve Güney Mikronezya, Güneydoğu Solomon Adaları ve Vanuatu'nun bazı bölgelerinde konuşulan bir dil ailesidir. Dilbilimciler Polinezya dillerini, Avustronezya dil ailesinin bir alt grubu olan Okyanusya dilleri içinde sınıflandırır.

<span class="mw-page-title-main">Melanezyalılar</span>

Melanezyalılar, Yeni Gine'den Vanuatu ve Fiji adalarına kadar geniş bir alana yayılmış, Melanezya'nın baskın sakinleridir. Çoğu, Avustronezya dil ailesine veya birbirleriyle soysal açıdan ilgisiz Papua dillerine ait bir dili konuşur. Konuşulan diğer dil ve kreyollar, Tok Pisin, Hiri Motu, Solomon Adaları Pijini, Bislama ve Papua Malaycasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rarotonga</span>

Rarotonga, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi olan Cook Adaları'na bağlı ada. Cook Adaları'nın en büyük ve en kalabalık adasıdır. Ada volkanik bir ada olup, 67,39 km2 yüzölçümüne sahiptir. Ada ülkesinin 17.434 olan toplam nüfusunun 13.007'si bu adada yaşamakta olup, ada ülke nüfusunun neredeyse %75'ine ev sahipliği yapmaktadır. Cook Adaları'nın Parlamento binaları ve uluslararası havaalanı Rarotonga'dadır. Ülkenin başkenti Avarua, ada üzerinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Atiu</span>

Atiu ya da diğer kullanımı ile Enuamanu, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi olan Cook Adaları'na bağlı ada. Adanın nüfusu son 50 yılda üçte iki oranında azaldı.

Niulakita, Tuvalu'nun en güneyindeki adadır ve aynı zamanda bu adadaki tek köyün adıdır. Niulakita'nın nüfusu 34'tür. Niulakita sakinleri adaya Niutao'dan taşınmıştır. Niulakita, Tuvalu Parlamentosunda Niutao seçim bölgesi üyeleri tarafından temsil edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Solomon Takımadaları</span>

Solomon Takımadaları, Avustralya'nın kuzeydoğusunda, güney Büyük Okyanus'un batısındaki bir adalar grubudur. Takımadalar, Okyanusya'nın Melanezya alt bölgesinde ve biyolojik bölgesinde yer alır ve Solomon Denizi'nin doğu sınırını oluşturur. Takımadaların birçok adası Papua Yeni Gine ve Solomon Adaları ülkeleri arasında dağılmıştır. Takımadalardaki en büyük ada, Bougainville Özerk Bölgesi'nin bir parçası olan Bougainville Adası, Buka Adası, Nukumanu Adaları ve yakınlardaki birkaç küçük adadır. Geri kalanının çoğu Solomon Adaları topraklarına giriyor ve Ontong Java, Sikaiana atollerini, Bellona ve Rennell'in yükseltilmiş mercan adalarını ve yüksek Choiseul, Guadalcanal, Makira, Malaita, New Georgia, Nggelas, Santa adalarını içeriyor. Isabel ve Shortlands, Santa Cruz Adaları, takımadaların bir parçası değildir.

Ghizo Adası, Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'na bağlı bir adadır. Ada, ülkenin Batı Bölgesi'nin başkenti olan Gizo şehrine de ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Georgia Adası</span>

Yeni Georgia Adası, Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'na bağlı bir adadır. Yeni Georgia Takımadaları'nın ana adası olan Yeni Georgia Adası, 2.037 km2 (786 sq mi) yüzölçümüne sahiptir. Ada, Batı Bölgesi'ne bağlı olup, Solomon Adaları'ndaki adaların en büyüğü ve dünyanın 224'üncü büyük adasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Uepi Adası</span>

Uepi Adası ya da Uipi Adası, Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'nda bulunan bir adadır. Ada, ülkenin Batı Bölgesi'nde yer almaktadır. Ada, yüksek kaliteli mavi su bırakma tüplü dalışıyla dikkat çekiyor.

<span class="mw-page-title-main">Ugi Adası</span>

Ugi Adası, Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'nda bir adadır. Ada, ülkenin Makira-Ulawa Bölgesi'nde bulunur ve Makira Adası'nın 11 km kuzeyinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Tikopia</span>

Tikopia ya da Tukopia, Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'nda bir adadır. Ada, Pasifik Okyanusu'nun güneybatısında yer alan volkanik bir adadır. Solomon Adaları'na bağlılığı ile Melanezya bölgesinin bir parçasını oluşturmasına rağmen kültürel olarak Polinezya etkileri görülmektedir. Adaya ilk Avrupalılar, Pedro Fernandes de Queirós'un İspanyol keşif gezisinin bir parçası olarak 22 Nisan 1606'da geldi.