İçeriğe atla

Anton Üyerjaa

Anton Üyerjaa
Doğum2 Aralık 1957
Tuva Cumhuriyeti
MeslekYazar
MilliyetTuva (Türk)

Anton Üyerjaa (dolu adı: Anton Üyerjaа oglu Küjüget) (Tıva Türkçesi: Антон Үержаа) (2 Aralık 1957 -) Batı Hemçik yöresindeki Höndelen'de doğmuştur. Tıvalı şair, manzum ustasıdır.

Yaşamı

2 Aralık 1957 yılı Pazartesi günü Barıın-Hemçik kojununun Höndelen beldesinde büyükbaş hayvancılıkla iştigal eden bir Tıva ailesinde doğmuştur. Tıva'nın komsomol ödülünün adayı, Rusya Federasyonunun yazarlar birliğinin üyesi, ender rastlanır yeteneğe sahip şairlik yönü bulunur.

1975 yılında Aksı-Barlık yerleşiminde orta öğrenimini bitirdi. Askerlik devresinden sonra Kızıl şehrinde Devlet Öğretmen Enstitüsünde dil-edebiyat fakültesine girip 5 yıl öğrenim aldı.

Enstitü öğreniminden sonra, “Tıvanın anıyaktarı” denilen Tıva gençleri gazetesinde çalışmaya başladı. Tıva yayınevinde editörlük, baş redaktörlük görevlerini yapmıştır.[1]

Anton Üyerjaa, evli, kız ve erkek çocukları vardır.

Eserleri

  1. “Heeler”, şiir kitabı
  2. “Saarıg ırı”, şiir kitabı
  3. “Nogaan at” şiir kitabı
  4. “Inak-tır men” şiir antolojisi (1997)

Şiiri

Ajıl[2]

Ajıldı kım taalal didi?

Ýañgıs[3] borbak ürezinni Ýerge hömgeş,

Ýaş töl ışkaş, Ýürek-bile Ýıldı dagap,

Ajıg derni aş-Ýem kılıp, azıraaştıñ,

Añmaar dolu düjüt аarı — amır dep be.

Suglañgılar adıştardan oyulgaştıñ,

Sugnu solup, kurgag doyga holujarga,

Tuuybu üner... Turuglar deg deerde şaşkan

Tudug-bajıñ kılıp kaarı — oyun dep be?

Ezim, sınnar, horum-köşke Ýindip Ýoraaş,

Ergek hire ertine-daа tanıp аarı,

Ýürekterni, Ýüglüg ışkaş, ujuksun deeş,

Şülük, ırnı bijip kaarı — belen dep be?

Ajıldı kım taalal didi?

Ajıldı kım hinçek didi?

Ýıjır aldın sırgalangan Ýaraş kıs deg,

Sıpta taraа uyan, еeldek mögeş kınnıp,

Kombaynnıñ homuzunga oynap turda,

Hovu, şölge ijeniri darjıktıg be.

Oray kejeе Ýügürüktü munuvutkaş,

Olbuktalgan delgem tayga tazın tepkeş,

Sıldıstarga katçı bergen erеen-alа

Ýılgı bölüp halıdarı — şılançıg be?

Ýaştar oynap, hölegyezin döjenzin deeş,

Sadçıgaşka çoduraajık tarıp kaarı,

Adış Ýaskap, arat çonnuñ dilep turda,

Ayan ırnı salıp beeri — berge dep be.

Ajıldı kım hinçek didi?

Kaynakça

Bibliyografya

Anton Üyerjaanın “Inak-tır men...” denilen kitabından.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aşık oyunu</span>

Aşık oyunu, koyunların ve keçilerin arka bacaklarında bulunan dört yüzlü kemikle oynanan bir oyun. Kadim çağlardan günümüze gelene kadar Türkistan ve Türkiye başta olmak üzere Türklerin yayıldığı tüm coğrafi bölgelerde bu oyuna rastlamak mümkündür.

<span class="mw-page-title-main">Vostok İstasyonu</span>

Vostok İstasyonu eski Sovyetler Birliği'nin, Güney Kutbuna yakın bir noktadaki araştırma merkezi.

<span class="mw-page-title-main">Çaa göl (il)</span>

Çaa-Höl İli — Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. İdari bölgenin yönetim merkezi — Çaa-Höl.

Tuva Türkleri antroponimi — Tıva (Tuva) Türkleri tarafından kullanımı yaygın kişi adları çoğunlukla Türk dili, Tibet dili ve Rus dili menşelidir. Rusçadan da öbür Türk halklarında olduğu gibi faydalanılmıştır. Türkçe isimle birlikte Tibetçe eklentiler de görülür. Tıva dili, köken olarak Türk diline dayandığı için kişi adlarında Türk dili adların yaygın olduğu görülür. Misal olarak «Belek maa» — belek hediye manasına gelir. -maa eklentisi de Tibetçeden gelmiştir. Belekmaa şeklinde yazılır ve söylenir. Anay (Анай) 'kuzucuk', Belek 'armağan', Maadır (Маадыр) 'bahadır', Mergen (Мерген) 'bilge, akıllı', Çeçek (Чечек) 'çiçek', Чечен 'zarif' adları ve manaları böyledir.

<span class="mw-page-title-main">Eduard Mijit</span> Yazar

Eduard Mijit, Tuva asıllı Rus yazar, şair, akademik çevirmen, piyes yazarıdır. Rusyanın Yazarlar ve Tiyatro Çalışanları Cemiyetinin üyesi ve Tuva Cumhuriyetinin Yazarlar Cemiyetinin başkanıdır. "Ulug-Hem" (Yenisey) adlı edebiyat dergisinin baş redaktörü. Tuva Türkçesi ve Rusça dillerini bilmektedir.

Ölçey-ool Kungaa-oğlu Monguş — Uluğhem yöresinde Ak-Hem'de doğmuştur. Tıva şair, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Murad Adji</span>

Murad Eskenderoviç Adjiev, Sovyet ve Rus bilim insanı, türkolog, araştırmacı yazar. Kadim Türklerin ana vatanı Altay'dan başlayan Büyük Kavimler Göçü tezinin müellifi. Coğrafyacı, Doktorasını iktisat alanında yapmıştır. Doçent. Kumuk kökenli.

Dоrju Kuulаr, Tıva bilim insanı, profesör, edebiyat tarihçisi, eleştirmen ve filoloji bilimi doktoru. Tıva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinin önemli bilim insanlarından birisidir. Tıva Cumhuriyeti 20. YY Önemli Kişileri adlı kitabında adı geçer.

<span class="mw-page-title-main">Ondoy</span> Rusya, Altay Özerk Cumhuriyeti, Ondoy Rayonu, Ondoy muhtarlığına bağlı köy

Ondoy köyü — Rusya'da Altay Cumhuriyeti Ondoy rayonunda Ondoy muhtarlığına idaresine bağlı olan köy.

Ondoy kır yerleşimi — Rusya'da Altay Cumhuriyeti Ondoy rayonunda köy belediyesi. Yönetim merkezi — Ondoy köyü.

Azerilerin Ermenistan'dan sürgün edilmesi, 20. yüzyıl boyunca zorla yerinden etme ve etnik temizlik eylemi olarak gerçekleşmiştir. Ekim Devrimi öncesinde, Azeriler Erivan nüfusunun yüzde 43'ünü oluşturuyordu. Tatar nüfusu, 20. yüzyılda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti topraklarından ve daha sonra Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden birkaç kez zorla göç sürecine katıldı. Stalin'in politikaları altında, 1948'de Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden yaklaşık 100.000 Azeri sınır dışı edildi. Onların evleri daha sonra Sovyetler Birliği'ne yurt dışından gelen Ermeni göçmenler tarafından işgal edildi.

Kriptografide, X.509 açık anahtar sertifikalarının formatını tanımlayan bir standarttır. X.509 sertifikaları, internette gezinmek için güvenli protokol olan HTTPS'nin temeli olan TLS/SSL dahil olmak üzere birçok internet protokolünde kullanılmaktadır. Elektronik imzalar gibi çevrimdışı uygulamalarda da kullanılırlar. Bir X.509 sertifikası bir açık anahtar ve bir kimlik içerir ve bir sertifika yetkilisi tarafından imzalanır veya kendinden imzalı olarak imzalanır. Sertifika güvenilir bir sertifika yetkilisi tarafından imzalandığında veya başka yollarla doğrulandığında, bu sertifikayı tutan biri, başka bir tarafla güvenli iletişim kurmak için sertifikanın içerdiği açık anahtara güvenebilir veya ilgili özel anahtar ile dijital olarak imzalanmış belgeleri doğrulayabilir.

Sebine Memmed kızı Almemmedova — Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Bakıhanov Adına Tarih Enstitüsünün “Azerbaycan'ın Sovyet Dönemi Tarihi” bölümünün arştırma görevlisi, Filoloji Bilimler Doktoru, Doçent.

<span class="mw-page-title-main">Ergek</span>

Ergek Tabiat Parkı, Güney Sibirya'da Krasnoyarsk Krayı'nın güneyinde yer almakta olan bölgesel öneme sahip bir doğal parktır. Özel koruma altındaki tabiat alanı olan tabiat parkı 4 Nisan 2005 tarihinde açılmıştır. Alanı 342.873 hektardır. Batı Sayan'daki Ergek dağ sırtının turizm merkezidir. Büyük Kebeje, Büyük Klüç, Taygiş, Yukarı Buyba, Orta Buyba ve Aşağı Buyba akarsularının kaynağında bulunur. Altay-Sayan ekolojik bölgesi doğa rezervleri ve milli parkları birliğine dahildir.