İçeriğe atla

Antivenom

Antivenom üretimi için sağılan bir yılan.

Antivenom (veya antivenin) zehirli (venomlu) ısırıkların ve sokmaların tedavisinde kullanılan biyolojik üründür. Antivenom hedeflenen venomun küçük bir miktarının at, koyun, keçi veya tavşan gibi hayvanlara enjeksiyonu ile üretilir. Hayvanın bağışıklık sistemi venoma reaksiyon gösterir ve venomun aktif molekülü karşısında antikor üretir. Bu antikorlar hayvanın kanından alınarak zehirlenme tedavisinde kullanılır. Uluslararası düzeyde, üretilen antivenomlar Farmakope ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) standartlarına uymak zorundadır.[1]

Terminoloji

Antivenom adı Fransızcada venom anlamına gelen venin'den türetilmiştir ve dünya çapındaki baskın kullanımdır.

İyileştirici kullanım

Antivenomun prensibi temel olarak Louis Pasteur'ün geliştirdiği aşıya dayanır. Ancak antivenomda bağışıklığı tetikleme işlemi doğrudan hastada yapılması yerine, işlem konak hayvanda yapılır ve hiperimmunize serum hastaya transfüze edilir.

Antivenom monovalan (sadece belirlenen türün venomuna karşı etkili) ve polivalan (bir dizi türün venomuna karşı etkili veya birkaç farklı türün venomuna karşı aynı anda etkili) olarak sınıflandırılabilir. İlk yılan antivenini 1895'te Pasteur Enstitüsü'ndeki Fransız bilim insanı Albert Calmette tarafından enstitünün Hindiçin şubesinde çalışırken adi kobraya (Naja naja) karşı geliştirildi. Brezilyalı bir bilim insanı Vital Brazil 1901'de Orta ve Güney Amerika'daki Crotalus, Bothrops ve Elaps cinsleri için ilk monovalan ve polivalan antivenomları geliştirdi. Vital ayrıca örümcek, akrep ve kurbağaların zehirli olan belli türleri için de antivenomlar üretti. Bunların tamamı São Paulo, Brezilya'da bulunan Instituto Butantan'da geliştirildi.

Mevcut Antivenomlar

Antivenomlar aşağıda belirtilen hayvanların zehirleri için geliştirilmiştir:[2]

Örümcekler

Antivenom Tür Ülke
Huni ağ örümceği antivenomu Sidney huni ağ örümceğiAvustralya
Soro antiaracnidico Brezilya gezgin örümceği (Phoneutria spp.) Brezilya
Soro antiloxoscelico Keman sırtlı örümcek Brezilya
Suero antiloxoscelico Şili kahverengi keşiş örümceği Peru
Aracmyn Loxosceles ve Latrodectus cinslerine ait bütün türler Meksika
Redback spider antivenom Latrodectus hasseltiAvustralya
Karadul antivenomu Kara dul örümcekleri ABD
SAIMR Spider antivenom Button spider Güney Afrika
Anti Latrodectus antivenom Kara dul örümcekleri Arjantin

Keneler

Antivenom Tür Ülke
Tick antivenom Avustralya kenesi Avustralya

Böcekler

Antivenom Tür Ülke
Soro antilonomico Lonomia obliqueBrezilya

Akrepler

Antivenom Tür Ülke
Alacramyn Centruroides limpidus, C. noxius, C. suffususMeksika
Suero Antialacran Centruroides limpidus, C. noxius, C. suffususMeksika
Tunus polivalan antivenini Bütün İran akrepleri Tunus
Anti-Scorpion Venom Serum I.P.(AScVS) Hottentotta tamulusHindistan
Anti-scorpionique Androctonus spp., Buthus spp.Cezayir
Akrep antivenini Siyah akrep, Buthus occitanusFas
Soro antiescorpionico Tityus spp.Brezilya
SAIMR akrep antivenini Parabuthus spp.Güney Afrika
Purified polyvalent Anti-Scorpion Serum(equine) Leiurus spp.& Androctons akrepleri Mısır

Deniz hayvanları

Antivenom Tür Ülke
CSL Kutu denizanası antivenomu Kutu denizanası Avustralya
CSL kaya balığı antivenomu Kaya balığıAvustralya

Yılanlar

Antivenom Tür Ülke
Polivalan yılan antivenomu Güney Amerika çıngıraklı yılanı Crotalus durissus ve Bothrops asperGüney Amerika
Polivalan yılan antivenomu Benekli engerek Echis carinatus, Russell engereği Daboia russelli, Adi kobra Naja naja, Mavi bongar Bungarus caeruleusHindistan
Ölüm engereği antivenomu Ölüm engereği Avustralya
Taipan antivenomu Taipan Avustralya
Kara yılan antivenomu Pseudechis spp.Avustralya
Kaplan yılanı antivenomu Australian copperheads, Kaplan yılanı, Pseudechis spp. Avustralya
Kahverengi yılan antivenomu Kahverengi yılanlarAvustralya
Polivalan yılan antivenomu Çoğu Avustralya yılanı Avustralya
Deniz yılanı antivenomu Deniz yılanıAvustralya
Vipera tab Vipera spp. ABD
Polyvalent crotalid antivenin (CroFab - Crotalidae Polyvalent Immune Fab (Ovine)) Kuzey Amerika çukur engerekleri (bütün çıngıraklı yılanlar, bakır kafalılar ve su mokasenleri) ABD
Soro antibotropicocrotalico Çukur engerekler ve çıngıraklı yılanlar Brezilya
Antielapidico Mercan yılanları Brezilya
Soro anti-elapidico Mercan yılanları Brezilya
SAIMR polivalan antivenomu Mambalar, Kobralar, Rinkhalses, Şişen engerekler (B. worthingtoni, B. atropos, B. caudalis, B. cornuta, B. heraldica, B. inornata, B. peringueyi, B. schneideri, B. xeropaga) Güney Afrika[3]
SAIMR echis antivenomu Benekli engerekler Güney Afrika
SAIMR Boomslang antivenomu Boomslang Güney Afrika
Panamerican serum Mercan yılanları Kosta Rika
Anticoral Mercan yılanları Kosta Rika
Anti-mipartitus antivenom Mercan yılanları Kosta Rika
Anticoral monovalent Mercan yılanları Kosta Rika
Antimicrurus Mercan yılanları Arjantin
Coralmyn Mercan yılanları Meksika
Anti-micruricoscorales Mercan yılanları Kolombiya

Notlar

  1. ^ Theakston RD, Warrell DA, Griffiths E (Nisan 2003). "Report of a WHO workshop on the standardization and control of antivenoms". Toxicon. Cilt 41 (5 bas.). ss. 541-57. doi:10.1016/S0041-0101(02)00393-8. PMID 12676433. 30 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2010. 
  2. ^ "Appendix: Antivenom Tables". Clinical Toxicology. Cilt 41 (3 bas.). 2003. ss. 317-27. doi:10.1081/CLT-120021117. 
  3. ^ Spawls, S (1995). The Dangerous Snakes of Africa. Ralph Curtis Books. Dubai: Oriental Press. s. 192. ISBN 0-88359-029-8. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">HIV</span> AIDS hastalığına sebep olan virüs

HIV, AIDS'e yol açan virüs. HIV, bağışıklık sistemine zarar vererek hastalığa neden olur. Vücudu mikroorganizmalardan koruyan bağışıklık sistemi çalışmadığında, mikroorganizmalar hastalığa daha kolay neden olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Anafilaksi</span> aniden başlayan ve ölüme neden olabilen alerjik reaksiyon

Anafilaksi aniden başlayan ve ölüme neden olabilen ciddi bir alerjik reaksiyondur. Anafilakside genel olarak kızarıklık, kaşıntı, boğaz şişmesi ve kan basıncının düşmesi gibi semptomlar söz konusudur. Yaygın nedenleri böcek ısırmaları, gıdalar ve ilaçlardır.

<span class="mw-page-title-main">Lupus</span>

Lupus, teknik adıyla Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) veya Yaygın Lupus Kızarıklığı, Otoimmun, Kelebek Hastalığı kökenli multisistem hastalıklarının en sık görülen tipik örneğidir. Lupus sözcüğü, Latincede “kurt” anlamında olup ciltte çıkan yaraların yıkıcı özelliğini ifade eder. 1872 yılında Kaposi, hastalığın sadece cildi değil vücudun değişik organlarını etkileyen bir hastalık olduğunu fark etmiştir. Otoimmun antikorların büyük bölümü ANA niteliğindedir. Sessizce gelişebilir ya da akut olarak başlar. Ateşli ataklar biçiminde alevlenmeler gösterir. Organizmanın tümünü etkileyebilir, ancak deri, eklemler, böbrekler ve seröz zarlar zarar gören başlıca dokulardır.

<span class="mw-page-title-main">Bağışıklık sistemi</span> canlılarda hastalıklara karşı koruma sağlayan biyolojik savunma sistemi bütünü

Bağışıklık sistemi, bir canlıdaki hastalıklara karşı koruma yapan, patojenleri ve tümör hücrelerini tanıyıp onları yok eden işleyişlerin toplamıdır. Sistem, canlı vücudunda geniş bir çeşitlilikte, virüslerden parazitik solucanlara, vücuda giren veya vücutla temasta bulunan her yabancı maddeye kadar tarama yapar ve onları, canlının sağlıklı vücut hücrelerinden ve dokularından ayırt eder. Bağışıklık sistemi, çok benzer özellikteki maddeleri bile birbirinden ayırabilir, örneğin; bir amino asidi farklı olan proteinleri bile birbirinden ayırabilecek özelliğe sahiptir. Bu ayrım, patojenlerin konak canlıdaki savunma sistemine rağmen enfeksiyon yapmaları için yeni yollar bulmalarına, bazı uyumlar sağlamalarına neden olacak kadar karmaşıktır. Bu mücadelede hayatta kalmak için patojenleri tanıyan ve onları etkisizleştiren bazı mekanizmalar gelişmiştir. Doğadaki tüm canlılar kendilerinden olmayan doku, hücre ve moleküllere karşı savunma sistemlerine sahiptirler. Hatta bakteriler gibi basit tek hücreli canlılarda da onları viral enfeksiyonlara karşı koruyan enzim sistemleri bulunur. Yüksek canlılardaysa çok daha karmaşık bir bağışıklık sistemi vardır. Omurgalılarda bağışıklık sistemi özel işlevlere sahip çok sayıda farklı hücre ve molekül içermektedir.

Kemoterapi, "ilaçla (Sitotoksik) tedavi" anlamına gelmekle birlikte, daha çok kanser hücrelerini etkileyen kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedavi için kullanılan terimdir. Bunun için kullanılan ilaçlara "antikanser" ilaçlar da denmektedir. Kemoterapi tedavisinde tek başına "antikanser" ilaçlar veya cerrahi ve radyoterapi ile birlikte uygulanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Karl Landsteiner</span> Avusturyalı biyolog ve hekim (1868 – 1943)

Karl Landsteiner ForMemRS, Avusturyalı-Amerikalı immünolog ve patolog. 1900 yılında ana kan gruplarını ayırdı, günümüz kan grupları sınıflandırma sistemini kandaki aglütininlerin varlığını tanımladı. Bu biyolojik gelişmeleri sayesinde, tıbbî uygulamada da kullanıldı ve hasta hayatını tehlikeye atmadan kan nakledildi. Constantin Levaditi ve Erwin Popper ile birlikte çocuk felcine yol açan virüsü 1909'da keşfetti. 1926'da Aronson Ödülü'nü aldı. 1930'da Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü aldı. Transfüzyon tıbbının babası olarak tanımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Edinilmiş bağışıklık sistemi</span> Özelleşmiş, sistemik hücreler ve süreçlerden oluşan bağışıklık sistemi alt sistemi

Edinilmiş bağışıklık sistemi ya da Edinilmiş bağışıklık ya da Akkiz (acquired) immunite yüksek oranda özelleşmiş bütün sisteme etki edebilen hücreler ve patojenik mücadeleleri ortaya çıkaran süreçlerle düzenlenen bağışıklık sistemi çeşididir.

Bağışıklık yetmezliği veya bağışıklık eksikliği, bağışıklık sisteminin herhangi bir nedenle baskılanması ve doğal davranışlarının kısıtlanması sonucunda savunma sistemi elemanları arasındaki koordinasyonun bozulması olgusudur. Memelilerin fizyolojik savunma sistemi 3 ana parçadan oluşur:

<span class="mw-page-title-main">Yılan ısırığı</span> Yılan Isırığı ve etkileri

Yılan ısırığı veya yılan sokması, yılanın dişleri ile sebep olduğu yaralanmadır. Yılanlar çoğu zaman avlarını ısırırlar, ancak sık görülmese de, genellikle savunma amaçlı olarak insanları ısırdıkları da olur. Çoğu yılan zehirsizdir ve avlarını genellikle zehir kullanmadan boğarak öldürürler. Bununla birlikte zehirli yılanlar -Antarktika haricinde- her kıtada bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Yılan zehri</span> zehir

Yılan zehri, belli yılan türlerinin modifiye olmuş tükürük bezlerinde ürettiği salyadır. Zootoksin salgılayan salgı bezi, diğer omurgalılarda bulunan parotis bezinin değişikliğe uğramış halidir ve genellikle başın her iki yanında, gözlerin arkasında ve aşağısında yer alır. Bu zehrin, kılcal borular yoluyla oluklu veya borumsu dişlerden dışarı çıkıncaya kadar saklandığı alveolu sağlar. Yılan zehri birçok farklı enzim ve protein içerir. Bu proteinlerden çoğu insanlar için zararsızdır ancak bazıları toksindir.

<span class="mw-page-title-main">Örümcek ısırığı</span> Örümceğin avı dışında canlıları ısırması sonucunda meydana gelen yaralanma

Örümcek ısırığı, bir örümceğin avı dışında canlıları ısırması sonucunda meydana gelen ve tıbbi açıdan önemli komplikasyonlara yol açabilen yaralanmadır. Kurbanlar genellikle insanlar ve evcil hayvanlardır. Günlük hayatta karşılaşılan örümceklerin yarısı kadarı insan tenine girebilecek güçte kelisere sahiptirler. Isırıkların %98-99 kadarı zararsız olsa da daha nadiren semptomlar, nekrotik yaralara sistemik zehirlenmeye ve bazı durumlarda da ölüme kadar uzanabilmektedir. Potansiyel olarak ölümcül ısırıklara sebep olduğu bilinen dört cins bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Françoise Barré-Sinoussi</span>

Françoise Barré-Sinoussi, Fransız bir virolog ve Retroviral Enfeksiyonların Düzenlenmesi Bölümü Direktörü ve Paris, Fransa'daki Institut Pasteur'da profesördür. Fransa, Paris'te doğan Barré-Sinoussi, insan bağışıklık eksikliği virüsünün AIDS'in nedeni olarak tanımlanmasında bazı temel çalışmaları gerçekleştirdi. 2008'de Barré-Sinoussi, HIV'i keşfettikleri için eski akıl hocası Luc Montagnier ile birlikte Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'ne layık görüldü. 31 Ağustos 2015'te zorunlu olarak aktif araştırmadan emekli oldu ve 2017'de bir süre tamamen emekli oldu.

<span class="mw-page-title-main">Pasteur Enstitüsü</span> sağlık organizasyonu

Pasteur Enstitüsü, Fransa merkezli bir kâr amacı gütmeyen kuruluştur. Vakfın kuruluş amacı özellikle biyoloji, mikroorganizmalar, hastalıklar ve aşılar hakkında araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektir. Kurum ismini kendi zamanında modern tıp alanında önemli katkıları olan, pastörizasyon mucidi, şarbon basili ve kuduz virüsü için aşı geliştiren Louis Pasteur'den almaktadır. Enstitü 4 Haziran 1887 tarihinde kurulmuş ve 14 Kasım 1888 tarihinde hizmete açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hayvan zehri</span> bir canlı tarafından salgılanan toksin

Hayvan zehri ya da venom, bir hayvanın bir diğerine zarar vermek için ürettiği bir veya daha fazla toksin içeren bir salgıdır. Venom, hem avcılarda hem de avlarda, hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda olmak üzere çeşitli hayvanlar arasında ortaya çıkmıştır.

Atlizumab olarak da bilinen ve Actemra adı altında pazarlanan Tocilizumab, çocuklarda ciddi bir artrit türü olan romatoid artrit (RA) ve sistemik juvenil idiyopatik artrit tedavisi için kullanılan immünosüpresif bir ilaçtır. İnterlökin-6 reseptörüne (IL-6R) karşı bir monoklonal antikordur. İnterlökin 6 (IL-6), bağışıklık yanıtında önemli bir yeri olan ve otoimmün hastalıklar, mültipl miyelom ve prostat kanseri gibi birçok hastalığın patogenezinde rol oynayan bir sitokindir. İlaç, Hoffmann-La Roche ve Chugai şirketleri tarafından geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Büllöz pemfigoid</span>

Büllöz pemfigoid (BP), kabarma, ürtikeryal lezyonlar (kurdeşen) ve kaşıntı ile karakterize nadir, otoimmün, kronik bir deri hastalığıdır. Daha az yaygın olarak bu kabarcıklar, gözler, oral mukoza, özofagus ve genital mukoza dahil olmak üzere mukoza zarlarını içerebilir. Tipik olarak yaşlı erişkinlerde genel olarak yoğun kaşıntılı bir cilt rahatsızlığı durumu olarak kendini gösterir.

Moleküler onkoloji; tümörlerin moleküler düzeyde araştırıldığı ve kanser kimyası ile ilgilenen disiplinler arası bir daldır. Kanser riskinin öngörülmesinden kanserin tedavi edilmesine kadar birçok konuda önemli rol oynamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İmmünsüpresif ilaç</span> bağışıklık sistemi aktivitesini engelleyen ilaç

İmmünsupresif ajanlar, immünsupresanlar ve antirejeksiyon ilaçları olarak da bilinen immünsupresif ilaçlar, bağışıklık sisteminin aktivitesini engelleyen veya önleyen ilaçlardır.

İmmünolojide pasif bağışıklık, hazır antikorların aktif humoral bağışıklığının transferidir. Pasif bağışıklık, annenin antikorları plasenta yoluyla fetüse aktarıldığında doğal olarak ortaya çıkabileceği gibi, bir patojen veya toksine özgü yüksek düzeydeki antikorlar immünoglobulin tedavisi veya antiserum tedavisinde olduğu gibi antikor içeren kan ürünleri yoluyla bağışık olmayan kişilere aktarıldığında yapay olarak da oluşturulabilir. Pasif bağışıklama, enfeksiyon riskinin yüksek olduğu ve vücudun kendi bağışıklık yanıtını geliştirmesi için yeterli zamanın olmadığı durumlarda veya devam eden ya da bağışıklık sistemini baskılayan hastalıkların semptomlarını azaltmak için kullanılır. Pasif bağışıklama, insanlar antikor sentezleyemediklerinde ve bağışıklıkları olmayan bir hastalığa maruz kaldıklarında sağlanabilir.

Kanser aşısı, mevcut kanseri tedavi eden ya da kanser gelişimini önleyen bir aşıdır. Mevcut kanseri tedavi eden aşılar, terapötik kanser aşıları veya tümör antijen aşıları olarak bilinir. Aşıların bazıları "otolog" olup, hastadan alınan örneklerden hazırlanır ve o hastaya özgüdür.